كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

کورتەیەك لە وتارێکی ڕۆژنامەی گاردیانی ئەمڕۆ 25/09 لەسەر ڕاپەڕینی خەڵك لە ئێران

زاهیر باهیر

25/09/2022

خۆپیشاندان و ناڕەزاییەکانی  ئێران فراوانتر بووەوە

 ئەو خۆپێشاندانانەی کە بە مەرگی مەهسا ئەمینی لە کاتێکدا دەستبەسەر کرابوو لەلایەن پۆلیسی ئەخلاقەوە دەستی پێکرد، گەورەترین مەترسی بۆ سەر ڕژێم لە ماوەی ١٣ ساڵدا دروست دەکات. سەرۆک کۆماری ئێران سوێندی خوارد کە “بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە مامەڵە لەگەڵ ئەو ناڕەزایەتیانەدا بکات” کە لە سەرانسەری زۆربەی وڵاتدا بڵاوبووەتەوە دوای هەفتەیەک دوای مردنی ژنێکی دەستبەسەر کە لەلایەن پۆلیسی ئەخلاقەوە دەستبەسەر کرابوو.

خۆپێشاندانەکان لە زۆربەی ٣١ دەڤەری  ئێران و نزیکەی هەموو ناوەندە شارییەکان بڵاوبوونەتەوە و خۆپیشاندەرانی دژە حکومەت لە دژی هێزەکانی رژێم، لەنێویاندا هێزە سەربازییەکان، کەوتونەتە بەردەم زەبر و زەنگیان، جددیترین تاقیکردنەوەی بۆ دەسەڵاتی دەوڵەتی توندڕەو لە ماوەی زیاتر لە ١٣ ساڵدا دروستکردووە.

خۆپێشاندانەکان وێنەیەکی ناڕەزایەتیی دژە حکوومەتی لە ساڵی ٢٠٠٩ کە بە شۆڕشی سەوز ناسراوە و دوای هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی مشتومڕی لێکەوتەوە و دوایین جار بوو کە هاووڵاتیان بە شێوەیەکی بەرفراوان ڕووبەڕووی هێزە ئەمنییەکان ببنەوە .  ”،

سیما سابێت، ڕۆژنامەنووس و پێشکەشکاری ئێرانی لە کەناڵی تەلەفزیۆنی نێودەوڵەتی ئێران ئاماژەی بەوەشکرد، “جیاوازی سەرەکی نێوان ناڕەزایی ئێستا بە بەراورد لەگەڵ بزووتنەوەی سەوزی ساڵی ٢٠٠٩ ئەوەیە کە ئێستا خەڵک بەرپەرچ دەدەنەوە؛ ئەوان لە ڕژێمی دڕندە ناترسن.  هەروەها وتیشی  “ئێستا خۆپیشاندەران سەیارەی  فریاکەوتن [ ئیسعاف] دەسوتێنن، چونکە حکومەت ئەمبولانس بەکاردەهێنێت بۆ جوڵاندنی هێزە ئەمنییەکانیان نەک بۆ رزگارکردنی خەڵک. خۆپیشاندەران ئێستا تاکتیکی جیاواز بەکاردەهێنن؛ لە نێوان هەموو شارەکاندا دەجووڵێن و کۆنتڕۆڵی هەموو شوێنەکان بۆ هێزە ئەمنییەکان قورس دەکەن”.

 فیروزە مەحمودی، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ڕێکخراوی ناحکومی یونایتد بۆ ئێران بۆ مافەکانی مرۆڤ، وتی نائارامییەکانی ئەم دواییە دوای چەند مانگێک لە ئامادەکاریی ئێرانییەکان بۆ ئەنجامدانی ناڕەزایەتی بچووکتر لەسەر کۆمەڵێک پرس هات: “ڕاپەڕین لە ساڵی ٢٠٠٩ لە هەندێک ڕووەوە لە هەندێک شاردا فراوانتر بوو”.  ئاماژەی بەوەشکردووە، “لە گەورەترین ڕۆژی ئەو ناڕەزایەتیەدا ملیۆنان کەسمان لە هەندێک شاردا ناڕەزایەتیان دەربڕی. گەورەترین شت بوو لە دوای شۆڕشی [1979] ەوە. ئەوان نەیانبینی کە ئەمە ڕوودەدات و زۆر سەریان سوڕما. “ئێستا ئێمە نەک تەنها شارە گەورەکان دەبینین، بەڵکو شارە بچووکەکانیش دەبینین کە پێشتر نەمانبینیوە. ئێستا ئێمە هەروەها ڕێگەی بێ وێنە دەبینین کە خەڵک تێیدا خۆیان دەردەکەون، لە پەیام و بوێری. شتەکان زۆر یەکگرتووترن”

مەحمودی وتی ئەو دروشمانەی لە گردبوونەوەکاندا بیستراون، وەک “پشتیوانی لە خوشک و ژنانمان دەکەین، ژیان، ئازادی” لە سەرانسەری وڵاتدا بیستراون.

ئاماژەی بەوەشکردووە، “ئەمە بۆ ئێمە بێ وێنەیە.  هەرگیز نەماندیوە ژنان بەم شێوەیە حیجابیان بە کۆمەڵ دابکەنن.   سووتاندنی ناوەندەکانی پۆلیس، ڕاکردن بە دوای ئۆتۆمبێلەکانیان، سووتاندنی وێنەکانی [ئایەتوڵڵا عەلی ڕێبەری باڵا] خامنەیی”.

 سابێت وتی: ئەوان تاکتیکیان هەیە سەبارەت بە چۆنیەتی ناردنی ڤیدیۆکانیان بۆ دەرەوەی ئێران سەرەڕای پچڕانی ئینتەرنێت. “بۆ یەکەمجار ئێستا لە ئێران ژنان بە پاڵپشتی پیاوان حیجابەکانیان دەسوتێنن”.

ڕامین، تەمەن ٢٩ ساڵ، خۆپیشاندەرێکی خەڵکی شاری ورمێ لە باکووری ڕۆژئاوای ئێران، وتی: تەنانەت بڕینی ئینتەرنێت یان هەڕەشەی بەرچاوی ڕێژیم، خەڵکی لە ناڕەزایەتی دەربڕین ڕانەگرتووە.

سەدان ئێرانی تاراوگە ڕۆژی شەممە لە پاریس و شارەکانی دیکەی ئەوروپا گردبوونەوەیان کرد بۆ ئیدانەکردنی سەرکوتکردنی خۆپیشاندانەکانی ئێران لە دوای مردنی ئەمینی دوای دەستگیرکردنی لەلایەن پۆلیسی ئەخلاقەوە. خۆپیشاندەران لە ناوەندی پایتەختی فەرەنسا گردبوونەوە و دروشمیان دژی خامنەیی بەرزکردەوە و هەروەها داوایان لە ئیمانوێل ماکرۆن سەرۆکی فەرەنسا کرد دانوستانەکان لەگەڵ ئێران بوەستێنێت

لە ناڕەزایەتییەکانی دیکەدا ژنانی ئێرانی لە ئەسینا بە ئاماژەیەک بۆ هاوسۆزی لەگەڵ ئەمینی قژیان دەبڕن و پلاکارتیان هەڵدەدا کە لەسەریان نووسراوە: “ناوی بڵێ!” هەروەها خۆپیشاندەران لە ناوەندی شاری ستۆکهۆڵمی پایتەختی سوید قژیان بڕییەوە لە کاتێکدا گرووپێکی دیکە لە دەرەوەی پەرلەمانی سوید وێنەی ئەو کەسانەی کە کوژراونیان بەرزکردەوە

لە ڕاپرسییەکی سەربەخۆدا لە ساڵی ٢٠٢٠دا دەرکەوتووە کە ٧٢٪ دژی حیجابی ناچاری بوون.   دوای مردنی ئەمینی، ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و کەسایەتییە ناودارەکان داوای چاکسازییان کردووە. هەندێک لە سەرکردە ئاینییەکان دان بەوەدا دەنێن کە یاساکە ئیسلام بێناوبانگ دەکات.

EnglishمێتاFrenchمێتاكوردی - Kurdiمێتاهه‌ڵویست

هاوپشتی بۆ خرۆشانە جەماوەرییەکان لە ئێران

هاوپشتی سەکۆی ئەنارکیستان بۆ خرۆشانە جەماوەرییەکان لە ئێران

ئەنارکیستەکان هەردەم پشتیوانی خرۆشانی خۆخۆیی جەماوەریی بوون و هەن. خەبات و خرۆشان و ڕاپەڕینی خۆخۆیی جەماوەریی نیشانەی هەڵکشانی ئاستی ناڕەزایەتی و بەرەنگاری و خۆهوشیاریی چەوساوانە دژی سیستەمی زاڵ و دەسەڵاتداران. هەرچەندە ناڕەزایەتییەکان و خرۆشانەکان و ڕاپەڕینەکان ناو و ڕەنگی جۆراوجۆر لە خۆبگرن، بەڵام لەنێوەڕۆکدا بەرنگاریبوونەوەی ستەمن، بەرەنگاربوونەوەی ملهوڕیی دەسەڵاتدارانن، ڕەتکردنەوەی سیستەمی زۆرداریی.

ڕاستە هۆکار و هاندەری ڕاپەڕینەوەی چەوساوان لەنێو شارەکانی ئێران کوشتنی مەهسا ئەمینی (کیژێکی ٢٢ ساڵەی کوردیی–زمان) بوو، کە بە گەشتێک لەتەک خێزانەکەی بۆ تاران چووبوو و بەبیانووی پەیڕەونەکردنی حیجابی ئیسلامی دەستگیرکراوە و لێیدراوە و ئەو لێدانە بوو بە هۆکاری مردنی و ملهوڕییەکی ئاشکرا و بەرچاوی دەسەڵاتداران بوو و دونیای هەژاند. بەڵام پەیام و کڕۆکی ڕاپەڕینی ئەم جارە هەم ناڕەزایەتی بوو بە کوشتنی ئەو و هەم پەیامێکی زۆر ڕادیکاڵ و سنووربەزێن بوو، بۆ نێوخۆی ئێران و جیهان، کە چەوساوان هەر زمان و ئێتنیی و ڕەگەز و تایبەتمەندییەکی کەسییان هەبێت، چەوساوەی دەستی یەک دوژمنی چینایەتی و یەک سیستەمن، ئیدی هەر ناو و ڕەنگێکی هەبێت.

ڕاپەڕینی ئەم جارە تێپەڕاندن و شکاندنی سنووربەندیی ڕاپەڕینەکانی پێشوو بوو لە باری هزر و بزووتن و ئامانج، ڕەتکردنەوەی ئەفسانەی نەتەوەچییەتی بوو، وەڵامێکی توند بوو بۆ حزبەکان کە هەر یەکە و بە ڕەنگ و ناوێک چەوسانەوە ناودەبات و هەر یەکەیان بە جۆرێک بۆ ئاراستەکردنی ناڕەزایەتیی چەوساوان هەوڵدەدات. ڕاپەڕینی ئەم جارە بەس پەیامێک بۆ ملهوڕانی نێو ئێران نەبوو، بەڵکو هەموو ملهوڕان بوو، هەر ئاوا پێش ئەوە پەیامێک بوو بۆ هەموو چەوساوان، کە چەوسانەوە نەتەوە و نەژاد و ڕەگەز و نیشتمانی نییە، هەر ئاوا کە چەوساوان نەتەوە و نەژاد و ڕەگەز و نیشتمانیان نییە و یەک دوژمنیان هەیە، کە ئەویش بوونی چینایەتیی خۆیان و کۆمەڵی چینایەتی و سەەروەریی چینایەتییە؛ یەک ئامانجی بنەڕەتیی و نێوکۆییان هەیە، ئازادکردنی ژیان و بوون لە ستەم و هەڕەشەکانی لەنێوچوون، ڕزگارکردنی گۆی زەمینە لە چەپاوڵگەریی سەرمایەداران و لە پاوانگەریی ڕامیاران.

ئێمە وەک سەکۆی ئەنارکیستانی کوردیی–زمان خۆمان بە بەشێک لە ناڕەزایەتی هەموو چەوساوانی جیهان لە هەموو شوێنێک دەزانین و لە هەموو ناڕەزایەتی و بەرەنگاری و خۆڕێکخستن و ڕاپەڕینێکی دژی کۆمەڵ و سیستەمی چینایەتی لە هەر ئاستێک هەبێت، پشتیوانی دەکەین و بەڕادەی توانایی و بوار بەشداریی دەکەین.

ناڕەزایەتی و خرۆشان و ڕاپەڕینی سەرتاسەریی ئەم ڕۆژانە توانی هاوکاتی ڕەتکردنەدوەی هەوڵی ڕامیاران و حزبەکان بۆ دابەشکردن و پارچەپارچەکردنی ناڕەزایەتییەکان و گۆڕینی بە بەردەبازی دەسەلاتخوازیی، هەنگاونانێکی کتوپڕ و کارا بێت بۆ یەکێتییەکی سەرتاسەریی چەوساوان.

ئێمە هاوخەمیی و ناڕەزایەتی خۆمان لەتەک خێزان و دۆستانی مەهسا ئەمینی و گیانبەخشانی نێو خۆنیشاندانەکان دەردەبڕین، یادی ئەو ئازیزانە لای ئێمە بەرز و نەمر دەمێنێت.

سەرکەوتوو بێت خەبات و خرۆشانی چەوساوان لە شارەکانی ئێران
سەرکەوتوو بێت یەکێتی چینایەتی چەوساوان
شکست بۆ هەوڵ و پاوانگەرییەکانی ڕامیارانی دەسەڵاتدار و ئۆپۆزسیۆن
بڕووخێت سەروەریی چینایەتی بە هەموو ناو و ڕەنگەکانییەوە

سەکۆی ئەنارکیستانی کوردی–زمان
٢٣ سێبتەمبەری ٢٠٢٢

٢ مهر ١٤٠٠١

https://linktr.ee/anarkistan

كوردی - Kurdiمێتالێدوان

سویسرییەکان  لە ڕاپرسییەکی سەرانسەریدا  دەنگ لەسەر گۆڕینی یاسا دەدەن سەبارەت بە مافی ئاژەڵ و پەلەوەر و گیانلەبەرانی دیکە :

زاهیر باهیر

23/09/2022

مەبەست لەم ڕاپرسییە بەدەستهێنانی مافی زیاترە بۆ گیانلەبەر و ئاژەڵ لە وڵاتی سویسرادا.  لەم ویکەندەدا [ شەمە و یەکشەمە] ئەو ڕاپرسییە دەکرێت لە سەر دەستووری سویسرا کە لە ئێستادا بەناو “ئاسوودەژیانی و کەرامەتی ئاژەڵەکان” دەپارێزێت.  گەر  ڕاپرسییەکە بیباتەوە ئەوە دەستوور   دەستکاری دەکرێت بۆ ئەوەی مافی ئاژەڵێک لەخۆ بگرێت کە بە چڕی بە کارگەیی نەکرێت، واتە وەکو ئەوەی کە لە کارگەدا دروست بکرێن و گەورە بکرێن.  یاسای نوێ گەر ڕاپرسییەکە ببرێتەوە ڕێژەی کۆکردنەوەی بڕی ئاژەڵەکان دادەبەزێنێت بۆ ئەوەی لەگەڵ ستانداردە ئۆرگانییەکاندا بگونجێت.

بە گوێرەی  پۆڵەکانی ئەم ڕۆژانەی پێشوو  دەریدەخات 52%ی دەنگدەران دژی قەدەغەکردنەکەن و 47% پشتگیری لێدەکەن.

ئەگەر پێشنیاری دەنگدان بە پرسە تازەکە واتە گۆڕینی دەستوور لەو بارەوە سەربگرێت و  پەسەند بکرێت، دەستووری سویسرا کە لە ئێستادا گوایە  “ئاسوودەژیانی و کەرامەتی ئاژەڵەکان دەپارێزێت، دەستکاری دەکرێت بۆ ئەوەی مافی ئاژەڵێک لەخۆ بگرێت کە بە چڕی وەکو لە کارگەدا بێت ڕەتبکرێتەوە.  یاسای نوێ ڕێژەی کۆکردنەوەی ئاژەڵەکان بۆ ستانداردە ئۆرگانیکەکان بەدی بهێنن.

سیلڤانۆ لیگەر، بەڕێوەبەری کارگێڕی گروپی پاراستنی ئاژەڵان بەناوی Sentience Politics کە پێشنیاری دەنگدانی کردووە، دەڵێت بەپێی یاسای ئێستای سویسرا، “دەتوانیت 27 هەزار مریشک لە شوێنێکدا بهێڵێتیەوە کە ژوورەکەیان بۆ جووڵەکردنیان نزیکەی قەبارەی لاپەڕەیەکی کاغەزی A4 یە“.

بەرازەکان لە شوێنێکدا دەهێڵرێنەوە، تا 1500 بۆ هەر کێڵگەیەک،  کە شوێنی هەر 10 بەراز بە قەدەر شوێنێ وەستانی سەیارەیەکە، چالاکوانانی کەمپەینەکە دەڵێن  ناتوانرێت لەو بارودۆخانەدا بە شێوەیەکی شکۆمەندانە مامەڵە لەگەڵ ئاژەڵەکان بکرێت،

بە دەنگدان بە گۆڕانکارییەکە لە دەستووردا، ژینگە دەپارێزێت لەڕێگەی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە خۆراکی ئاژەڵان و پشتبەستن بە سۆیەی ئاژەڵ کە ئەویش پیوییستی بە بڕینەوەی دارەستانەکان هەیە . هاوکاتیش دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی بەکارهێنانی  پرۆتینی ئاژەڵیی .

میشێل داربێلای بەرپرسی بەرهەمهێنان و بازاڕ و ئیکۆلۆژیای SBV وتی ” جووتیارانی سویسرا دەتوانن تا 18 هەزار مریشکی هێلکەدار و 27 هەزار مریشك بۆ گۆشتەکەی بەخێو بکەن”.  ئاماژەشی  بەوەشکردووە، ئەگەر قەدەغەکردنەکە پەسەند بکرێت، زۆرترین ژمارەیان دەبێت 4 هەزار مریشکی هێلکەدار و 500 مریشک بۆ  گۆشتەکەی ، لەکاتێکدا گۆڕانکاری لە ستانداردەکانی بەرازدا بە مانای دابەزینی 50%ی بەرهەمهێنانی گۆشتی بەراز دێت.

بەڵام داربێلای ئیدیعای کردووە، تەنیا 3%ی بەکارهێنەران لە سویسرا گۆشتی پەلەوەر و بەرازی ئۆرگانیکی خۆشگوزەرانی بەرزتریان دەویست. ئەو وتیشی  هەرچەندە قەدەغەکردنی بەرهەمهێنانی گۆشتی مریشک و هێلکە و گۆشتی بەراز لە سویسرا بە شێوەیەکی بەرچاو کەمدەکاتەوە، بەڵام نابێتە هۆی رێگریکردن لە هاوردەکردن و هەروەها کەمکردنەوەی بەکارهێنانی.

لە ساڵی 2020دا سویسریەکان کەمتر گۆشتیان خواردووە لە چاو تێکڕای یەکێتی ئەوروپا، کە نزیکەی 51 کیلۆگرام بووە بۆ هەر سەرێک، لە کاتێکدا بەکارهێنانی شیر و بەرهەمە شیرەمەنیەکان زیاتر بووە کە 301 کیلۆگرام بووە. دوایین زانیارییەکانی بەردەست دەریدەخەن کە تێکڕای بەکارهێنانی گۆشتی یەکێتی ئەوروپا لە ساڵی 2018دا 69.8 کیلۆگرام بووە بۆ هەر تاکێک، لە کاتێکدا شیر و شیرەمەنی لە ساڵی 2019 دا 600 گرام بووە لە ڕۆژێکدا، واتە 219 کیلۆگرام لە ساڵێکدا.

كوردی - Kurdiمێتالێکۆڵینه‌وه‌

تاوانی گیان کێشانی مهسا، ژینا ئەمین

دارا جوتیار

٢٠/٠٩/٢٠٢٢

پێدەچێت تاوانی گیان کێشانی مهسا، ژینا ئەمین ببێتە ئەو گەردەلولەی نەتەنها پەچەو حیجابی سەپێنراو بەسەر ژنانی ئێرانەوە نەهێڵێت، بەڵکە کارێك بە عەبا و عەمامەی ئاخوند و ئیمامانی تاران بکات تا ئێستا با بەهیچ دەوارێکی شڕی نەکردبێت و

ڕوتیان بکاتەوە قولی ڕەش و سپیان لەبواردا ڕەنگاو ڕەنگ (ملون) پیشانمان بدات!

یەکێك لە هەرە درەخشانیەکانی هەر هاتنە مەیدان و ناڕەزایەتیەک لە ئێراندا ئەوەیە، هەمیشە سنورەکانی نەتەوەو مەزهەب و تایفەگەری تێدەپەڕێنێت، لە تاران چەخماخە بدات دەگاتە بچوکترین گوندی کوردستان و هەموو ناوچەکان، لەهەر گوندێکیش پروسک بهاوێ دەستبەجێ دەگاتە تاران!

ئەمە حەقیقەتی کۆمەڵگەی چینایەتیە کە بەهەزاران حیزب و قەلەم بەدەست و دام و دەزگەی جیاجیای دەولەتی و بەناو نادەولەتیش دەیانەوێت بیشارنەوە!

ئەم دەورەیە لەهەر شوێنێکی دنیا ئەگەر پێکهەڵپرژانی لایەنگرانی دوو تیپی فوتباڵیش ڕوبدات، لەوانەیە یەکسەر بگۆڕێت بە پەلاماردانی دەسەلاتداران و دەولەت و دامو دەزگەکانیان، چون بەڕێوەبەران و خاوەنانی ئەم سیستمی قازانج سەرمایەیە بە خوێنمژینی بێپەردەی ملیاران چەوساوەی ئەم جیهانە هێندە خۆیان و سیستمەکەیان ڕوون و ئاشکرا کردوەتەوە هیچ تیۆر و کتێب و میدیایەک لەبەرزترین ئاستی توانایی خۆیدا ناتوانێت بیشارێتەوە!

هەر ڕۆژەی لەگۆشەیەکی دنیاو ئەمڕۆ لە ئێران،

ڕۆژێك دێت ئەم ڕژێمە هارو دڕندە دینی و مەزهەبیەی سەرمایە فڕێبدرێتە لاوە، لێ گرنگتر لەوە ئەوەیە دوای ئەوە کۆمەڵگە چۆن ژیان و ژینگە بنیات دەنێتەوەو دەبوژێنێتەوە؟

ژیان و ژینگەیەك کە خاڵی بێت لەهەر چەوساندنەوەیەکی نەتەوەی و تایفی و ڕەگەزی و چینایەتی!

ئەوەی لە ڕۆژانی سەرنگوونی دەسەڵاتی ئاخوندانی ئێراندا مەترسیە لەسەر خەڵک تەنها جەلادە عەمامە بەسەرەکانی سەرمایە لەتاران نین، بەڵکە ڕیزێک لە ڕابەرانی دەیان حیزبی جۆراو جۆری دەسەڵاتخوازی هەمە ڕەنگیشە، کە هەر ئێستا بە زولف و پەرچەمی ژاکاوی ژینا ئەمینیدا هەڵدەگژێن و پێشبڕکێیانە لەسەر دەسەلات و خۆ فەرزکردن بەسەر خەڵکی ڕاپەڕیودا هەرکەس دەیەوێت دروشم و بەیداخی خۆی بەسەر سەر و پرچی ژیناو قوربانیانی دەستی ئەم ڕێژێمە هارو دڕندەیەی سەرمایەدا داکوتێ!

ئەو حیزب و ڕەوتانە هەر ئێستا هێندەی لە خەمی ئەودانە کامیان دەبێتە دەمڕاستی ئەو خەڵکە، هێندە لەخەمی ئایندەی کۆمەڵگەدا نین ئەگەرچی هەریەك خەمی یەکەم بوون و دەمڕاستیان وا بەخەڵک دەرخوارد دەدەن کە ئەم خەمەیان لەخەمی ئایندەی ئەواندایە!

——————————–

لێدانی مۆری قەومی و دینی و تایفەگەری لە ڕاپەڕینەکانی ئێران و هەر ڕاپەڕێنێك لەهەر شوێنێکی دنیا،وە بردنی بەو ئاڕاستەیەدا قورسترین زەربەو لێدانە لە کەمەری چینە چەوساوەکان و گەورەتری کۆمەکە بە دەوڵەت و دەسەلات و کۆمپانیا خوێنمژەکان!

 

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

کرێکارانی بەندەری لیڤەرپول لە مانگرتندان

20/09/2022

سەدان کرێکار لە یەکێک لە گەورەترین بەندەرەکانی کۆنتێنەر[ بارکردن و داگرتنی بارەکان لە کەشتییەکان] لە بەریتانیا لە ئێوارەی ڕۆژی دووشەممەوە بۆ ماوەی دوو هەفتە لە مانگرتندان بەهۆی ناکۆکی لەسەر مووچە، ئەمەش هەنگاوێکە کە ڕەنگە زنجیرەکانی گەیشتن و ڕۆیشتنی کاڵاکان لە بەریتانیا زیاتر تێکبدات . ئەندامانی یونایت، نقابەی کرێکارەکان،  لە بەندەری لیڤەرپوول چەند کاتژمێرێک دوای پرسەی ژنەشا دەستیان بە چالاکییە پیشەسازییەکان کرد، دوای ئەوەی پێشنیارێکی مووچەیان لەلایەن گروپی بەندەرەکانی پیلەوە ڕەتکردەوە کە خاوەنی شوێنەکەن.

دوای ئەمانیش کرێکاران لە فێلیکسستۆ، گەورەترین بەندەری کۆنتێنەر لە بەریتانیا، دەست بە مانگرتنێکی بۆ هەفتەیەك دەکەن، ئەم کرێکارانە پێسێتر بۆ دوو هەفتە مانیان گرت بەڵام دوای ٨ ڕۆژ بەهۆی مردنی ژنەشاوە مانگرتنەکەیان وەستان.

 ئەندامانی یونایت ، نقابەکەیان، لە بەندەری سۆفۆلک کە نزیکەی نیوەی باری کۆنتێنەرەکان بەڕێوەدەبات کە دەچنە ناو بەریتانیا، خۆیان ئامادە دەکەن بۆ وەستاندنی کارکردن لە ٢٧ی ئەیلولەوە، دوای ئەوەی گرێبەستێکی مووچەی ٧%یان ڕەتکردەوە کە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتییەوە بڕیاردرابو.  مانگرتنێکی پێشووی هەشت ڕۆژە لە فێلیکسستۆ کە مامەڵە لەگەڵ کاڵاکان بۆ ١٧ هێڵی جیاوازی کەشتیوانی دەکات کە لە ٧٠٠ بەندەردا، بەڕێوە چوو.

سکرتێری گشتی یونایت، شارۆن گراهام، وتی: “کرێکاران لە سەرانسەری وڵات نەخۆشن و بێزارن ڕشانەوەیان دێت کە بەبەردەوامی پێیان دەوترێت کە ڕابێن و بیگوزەرێنن لەگەڵ ئەو ستاندەرەی ژیانیان کە هەیانە، لە کاتێکدا خاوەنکار لە دوای خاوەنکار تاوانبارە بە قازانجکردنی بەربڵاو.” وتی خاوەن بەندەرەکە پێویستە “ئۆفەرێکی گونجاو و بەڵێنەکانی پێشووی مووچە جێبەجێ بکەن”.

بەندەرەکان لە ساڵی ٢٠٢١دا نزیکەی ٥٢٥ هەزار کۆنتێنەریان مامەڵە کردووە و کاڵاکانی ناو کۆنتێنەرەکان لە سەرانسەری جیهاندا دابەشکراون، بەرهەمەکان بریتین لە هاوردەکردن و هەناردەکردن، وەک شتومەکی تاکەکەسی و پیشەسازی.

 

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

مەترسییەکان لەسەر ڕاپەڕینی خەڵك لە ئێران

دارا جوتیار

٢٠/٠٩/٢٠٢٢

خەتەری سەر ڕاپەڕینی خەڵکی کوردستان و ئێران لە ئێستا تەنها جەلادە عەمامە بەسەرەکانی سەرمایە نین لە تاراندا!

لە حالێکدا ئەم جەلادانە هاوپەیمانی یەکێك لە هێزە بەهێزەکانی ئێستای دنیا سەرمایەدارین کە (ڕوسیایە) و ئێستا لە جەنگی ئۆکرانیاو ناتۆدا لە حاڵی شکست و پاشەکشەدایە، بواری ئەوە دەدات بە ئەمریکاو ڕۆژئاوا هەرچی جڕوجانەوەری گۆشکراوی نەتەوەۆەرست و مەزهەبیە بیخەنە کار و هەریەک دەست بەسەر دوو بەرزای و دوو شار و دوو بیرە نەوت و دوو کارخانەدا بگرێت و ئێران بکەنە جێگەی دەم تێژەنینی کۆمپانیا جیهانیە خوێنخۆرەکانی خەلکی چەوساوەی ئێران!

دەیان حیزب و جەرەیانی گۆشکراوی قەومی و تایفی چل سال نوستوو لەدەرەوەی ئێران ئێستا هەریەک لەپێشبڕکێی سەرمایەگوزاریدان بەسەر قوربانیانی چل سالەی چەوساوانی ئێرانەوە!

لە سەرنگونکردنی جمهوریەتی سەرمایەی ئیسلامی ئێران گرنگتر ئەوەیە ڕێگە بگیرێ لەم دەیان حیزب و جەرەیانە قەومی و دینی و مەزهەبی و هەر هێزێکی دەسەلات خواز مۆری خۆی لەخوێنی خەڵک هەلنەکێشێت و بیدات لە ئایندەی ناوچەیەک یا ئێران بەگشتی!

 

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

بۆ مەرگی ژینا

شاخەوان عەلی

١٩/٠٩/٢٠٢٢

مەرگی ژینا، نە پەیوەندی بە ژنبوونەوە هەیە، نە کوردبوون.

ژنگەلێک هەن لە ئێراندا نەک لە مەترسیدا نین، بەڵکو خۆیان مەترسین. ئینسانێکی زۆر هەن لە ئێراندا بە شوناسی کوردیەوە، وەلێ نەک قوربانی نین، بەڵکو جەلادن.

بەکارهێنانی مەرگی ژینا بۆ ڕەگەزپەرستی و نەتەوەپەرستی، یان ئاوەژوکردنێکی نەزانانەیە، یاخود بۆ هەڵسوڕانی ئەو ئاشی سوڵتەویەتەیە کە ژیناکانی پێ دەهاڕدرێ.

ڕەگی هەر نالەباریەکی ژیانی مرۆڤی ئەم دوونیایە دەچێتەوە سەر ئەو چینایەتیەی کە دەسەڵات دروستی دەکات.

مەرگی ژینا پەیوەندی بە ستەمکاری دەسەڵاتەوە هەیە کە خنکێنەری ئازادییە.

چەوساندنەوە و دیقپێکردنی ژیناکان سوێیەکی ئێجگار سەختە… ئەمما بەکاربردنی ئەم کارەساتانە بۆ ژەهری قەومی و سیاسی و خۆدزینەوە لە بنچینەی کێشەکە، ئەسڵی ئەو زەخمەیە کە سوێیەکان دروستدەکات.

 

گشتی

vvvvvvv

zzzzzzzz

ترجمەمێتاعربی

الأناركية والماركسية

المقدمة : الأناركية والماركسية

في الفصل الثالث من كراسه ” الاشتراكية من الأسفل“، قرر ديفيد ماكنالي فضح (ما يسميه) “أسطورة الليبرتارية الأناركية“. في الواقع، روايته مشوهة للغاية وغير نزيهة بالفعل لدرجة أن كل ما يثبت أن الماركسيين سيبذلون قصارى جهدهم لمهاجمة الأفكار الأناركية. كما يشير برين موريس، فإن الدفاع عن التقاليد والأيديولوجيا اللينينية “يعني ضمناً … حاجة قهرية لنبذ الأنارکية“. [ علم البيئة والأنارکية، ص. 128] كتيب ماكنالي هو مثال كلاسيكي على ذلك. كما سنثبت، فإن “قضيته” عبارة عن مزيج من التأكيدات غير المنطقية والأكاذيب، وعندما تظهر الحقائق، يكون استخدامها مجرد وسيلة لرسم صورة زائفة للواقع.

يبدأ بملاحظة أن “الأناركية غالبًا ما تُعتبر على أنها تمثل تيارًا من الفكر الراديكالي الذي هو حقًا ديمقراطي وتحرري. تم الترحيب بها في بعض الأوساط باعتبارها الفلسفة السياسية الحقيقية الوحيدة [عن] الحرية “. وغني عن القول، إنه يعتقد أن “الواقع مختلف تمامًا“. يجادل بأن “الأنارکية في بدايتها كانت عقيدة مناهضة للديمقراطية بعمق. في الواقع، طور أهم مؤسسي الأناركية، بيير جوزيف برودون ومايكل باكونين، نظريات نخبوية واستبدادية حتى النخاع “.سوف نكتشف حقيقة هذا التأكيد لاحقًا. ومع ذلك، يجب أن نلاحظ أن ماكنالي يستخدم النهج الماركسي النموذجي لمهاجمة الأناركية – أي لمهاجمة الأناركيين بدلاً من اللاسلطوية بحد ذاتها. في الواقع، يلاحظ معجباً أن “الأنارکيين قد تخلوا لاحقًا عن بعض تجاوزات” آبائهم المؤسسين تظل فلسفتهم معادية لأفكار الديمقراطية الجماهيرية وسلطة العمال “. وهكذا، لدينا الاعتراف بأنه ليس كل الأناركيين يشاركون نفس الأفكار وأن النظرية اللاسلطوية قد تطورت منذ عام 1876 (عام وفاة باكونين). هذا أمر متوقع لأن الأناركيين ليسوا برودونيين أو باكونينيين – نحن لا نسمي أنفسنا بعد شخص واحد، بل نأخذ ما هو مفيد من الكتاب التحرريين ونتجاهل القمامة. على حد تعبير مالاتيستا،“نتبع الأفكار وليس الأشخاص، ونثور على هذه العادة المتمثلة في تجسيد مبدأ في الشخص.” [ الحياة والأفكار، ص. 199] ومع ذلك، هذا بجانب النقطة حيث أن وصف ماكنالي عن أناركية برودون وباكونين هو ببساطة خاطئ – في الواقع، خاطئ لدرجة تجعلك تتساءل عما إذا كان ببساطة غير كفء كعالم أو يسعى لتقديم خليط من الأكاذيب كحقيقة و “النظرية“.

———————————————–

[*] الترجمة الآلیة

مصدر : الأسئلة المتكررة الأناركية

https://www.facebook.com/Sekullew.Azadiwaze.HoramiZvaneka

———-

https://www.facebook.com/kurdishspeaking.anarchist.forum

———-

https://www.facebook.com/infos.anarchist.forum

ترجمەمێتاعربی

هل اللاسلطوية هي سياسة “أصحاب الملكية الصغيرة”؟

هل اللاسلطوية هي سياسة “أصحاب الملكية الصغيرة“؟

بدأ ماكنالي بالاعتراف بأن “اللاسلطوية تطورت على عكس نمو المجتمع الرأسمالي. علاوة على ذلك، تركزت العداء الأناركي للرأسمالية على الدفاع عن حرية الفرد “. ومع ذلك، قام بعد ذلك بتشويه هذا التطور التاريخي الفعلي بالقول إن “الحرية التي دافع عنها اللاسلطويون لم تكن حرية الطبقة العاملة في تكوين مجتمع جديد بشكل جماعي. وبدلاً من ذلك، دافعت اللاسلطوية عن حرية أصحاب الممتلكات الصغيرة – صاحب المتجر والحرفي والتاجر – ضد تجاوزات المشاريع الرأسمالية الكبيرة “.

هذا الموقف، على أقل تقدير، هو تشويه كامل لحقائق الوضع. برودون، على سبيل المثال، خاطب كل من الفلاح / الحرفي والبروليتاريا. جادل في ما هي الملكية؟ أنه “يكرز [محرر] التحرر للبروليتيرات ؛ نقابة العمال “. [ص. 137] وهكذا خاطب برودون نفسه لكل من الفلاح / الحرفي و “الطبقة العاملة” (أي العبيد المأجورين). هذا أمر متوقع من التحرري شكل من أشكال الاشتراكية كما، في وقت كتاباته، والغالبية العظمى من الأشخاص الذين يعملون كانتالفلاحون والحرفيون. في الواقع، استمرت هيمنة العمال الحرفيين / الفلاحين في الاقتصاد الفرنسي حتى مطلع القرن. إن عدم أخذ الحرفي / الفلاح في الحسبان يعني دكتاتورية أقلية من العمال على بقية الناس. بالنظر إلى أن ماكنالي يذكر في الفصل الرابع من كراسه أن الماركسية تهدف إلى “مجتمع ديمقراطي وجماعي … قائم على أكمل ديمقراطية سياسية ممكنة“، فإن هجومه على قلق برودون بشأن الحرفي والفلاح غريب بشكل مضاعف. إما أن تدعم “أكمل ديمقراطية سياسية ممكنة” (ولذا يجب أن تأخذ نظريتك في الحسبان الحرفيين والفلاحين) أو تقيد الديمقراطية السياسية وتستبدلها بحكم القلة.

وهكذا برودون لم تدعم “حرية الطبقة العاملة لجعل جماعي مجتمع جديد.” كانت أفكاره موجهة إلى كل من الحرفيين / الفلاحين والبروليتاريين. علاوة على ذلك، كان هذا الموقف موقفًا معقولًا وجذريًا بشكل واضح يجب اتخاذه:

“بينما كان ماركس محقًا في توقع هيمنة البروليتاريا الصناعية في نهاية المطاف على العمال المهرة، لم تكن هذه الهيمنة واضحة ولا حتمية في فرنسا خلال القرن التاسع عشر. ارتفع العدد المطلق للصناعات الصغيرة خلال معظم القرن …

ولا يبدو أن ماركس كان محقًا فيما يتعلق بالطبيعة الثورية للبروليتاريا الصناعية. لقد أصبح من كليشيهات تاريخ العمل الفرنسي أن الحرفيين خلال القرن التاسع عشر كانوا في الغالب أكثر راديكالية من عمال الصناعة. يبدو أن بعض أكثر أعمال العمال كفاحية في أواخر القرن التاسع عشر في فرنسا قد نشأت من تعاون العمال الحرفيين المهرة والمدنيين مع عمال صناعيين أقل مهارة وأقل تحضرًا “. [ك. ستيفن فينسنت، بيير جوزيف برودون وصعود الاشتراكية الجمهورية الفرنسية، ص 282 – 3]

تضمنت ثمار هذا الاتحاد كومونة باريس (حدث مدح ماكنالي وماركس – انظر القسم 12 لمزيد من المناقشة حول هذا). بالإضافة إلى ذلك، كما سنرى، تضمنت مقترحات برودون لمجتمع متبادل الإدارة الذاتية للعمال والملكية الجماعية لأماكن العمل الكبيرة وكذلك الإنتاج الحرفي والفلاحي. كان هذا الاقتراح موجودًا بشكل صريح بالنسبة للبروليتاريا، وللعبيد المأجورين، ويهدف صراحة إلى إنهاء العمل المأجور واستبداله بالجمعيات والإدارة الذاتية (ذكر برودون أنه يهدف إلى “التحرر الكامل للعامل … إلغاء الأجر“. عامل. ” [اقتبس من قبل فينسينت، المرجع السابق.، ص. 222]). وهكذا، بدلا من أن ننظر إلى الوراء وتهدف إلى الحرفيين / الفلاحين، أفكار برودون بدت حتى الوقت الحاضر (وحتى المستقبل) ولكل من الحرفيين / الفلاحين و البروليتاريا (أي إلى العموم من الطبقة العاملة في فرنسا في ذلك الوقت ).

على حد تعبير جوستاف لانداور، فإن اشتراكية برودون في الأعوام 1848 إلى 1851 كانت اشتراكية الشعب الفرنسي في الأعوام 1848 إلى 1851. كانت الاشتراكية هي التي كانت ممكنة وضرورية في تلك اللحظة. لم يكن برودون طوباويا ونبيا. لا فورييه ولا ماركس. لقد كان رجل عمل وإدراك “. [ للاشتراكية، ص. 108] يطرح فينسنت نفس النقطة، بحجة أن برودون“لا يجوز اختزال النظريات الاجتماعية في اشتراكية لطبقة الفلاحين فقط، كما أنها لم تكن اشتراكية فقط بالنسبة للبرجوازية الصغيرة ؛ كانت اشتراكية للعمال الفرنسيين ومن أجلهم. وفي منتصف القرن التاسع عشر … كان معظم العمال الفرنسيين لا يزالون حرفيين … نتجت أيديولوجية العمل الفرنسية إلى حد كبير عن التجارب الاجتماعية الحقيقية وتطلعات العمال المهرة … كان فكر برودون متجذرًا في نفس الواقع الأساسي، وبالتالي كان مفهومًا شاركنا العديد من نفس الآمال والمثل “. [ أب. المرجع السابق.، ص 5-6] ليس من قبيل المصادفة أنه عندما تم انتخابه للبرلمان الفرنسي عام 1848 كانت معظم الأصوات التي تم الإدلاء بها له من“مناطق الطبقة العاملة في باريس – حقيقة تتناقض مع ادعاءات بعض الماركسيين، الذين قالوا إنه لا يمثل سوى البرجوازية الصغيرة“. [روبرت ل.هوفمان، نقلاً عن روبرت جراهام، “مقدمة“، بي جي برودون، الفكرة العامة للثورة، ص. الخامس عشر]

بالنظر إلى أن مقترحاته كانت تستهدف الطبقة العاملة بأكملها، فليس من المستغرب أن يرى برودون أن التغيير الاجتماعي يأتي من “أسفل” من خلال العمل الجماعي للطبقة العاملة:

“إذا كنت تمتلك علمًا اجتماعيًا، فأنت تعلم أن مشكلة الارتباط تكمن في تنظيم … المنتجين، ومن خلال إخضاع هذه المنظمة لرأس المال والسلطة التابعة. هذه هي الحرب التي يجب عليك تحملها: حرب العمل ضد رأس المال ؛ حرب الحرية ضد السلطة. حرب المنتج ضد غير المنتج ؛ حرب مساواة ضد الامتياز … لشن الحرب إلى نتيجة ناجحة، … لا فائدة من تغيير أصحاب السلطة أو إدخال بعض الاختلاف في أساليب عملها: يجب إيجاد مزيج زراعي وصناعي بالوسائل من أي سلطة، اليوم، سيصبح حاكم المجتمع عبدًا لها “. [ نظام التناقضات الاقتصادية، ص 397–8]

في نفس العمل يواصل نقاشه حول التنظيم الذاتي البروليتاري كوسيلة للتغيير الاجتماعي:

“وهكذا فإن السلطة [أي الدولة] … تجد نفسها حتمًا مقيدة برأس المال وموجهة ضد البروليتاريا … المشكلة أمام الطبقات العاملة، إذن، لا تتمثل في الاستيلاء، ولكن في إخضاع كل من السلطة والاحتكار، هو، في التوليد من أحشاء الشعب، من أعماق العمل، سلطة أعظم، حقيقة أقوى، تغلف رأس المال والدولة وتخضعهما. كل اقتراح للإصلاح لا يلبي هذا الشرط هو مجرد بلاء واحد آخر … يهدد البروليتاريا “. [ أب. المرجع السابق.، ص. 399]

لا عجب أن برودون رأى صحة رؤيته التبادلية من النشاط الذاتي للعمال الفرنسيين (انظر القسم أ 1.5 للحصول على التفاصيل). حيث يختلف برودون عن الأنارکيين اللاحقين مثل باكونين وكروبوتكين ومالاتيستا وغولدمان، حيث أن هذا النشاط الذاتي إصلاحي بطبيعته، أي أنه يبحث عن بدائل للرأسمالية يمكنها إصلاحها بدلاً من البدائل التي يمكنها محاربتها وتدميرها. وهكذا برودون يضع أفكاره بقوة في تصرفات الأشخاص الذين يعملون مقاومة عبودية العمل المأجور (أي البروليتاريا، لا في “مالك العقار صغير” ).

وبالمثل مع باكونين. وجادل بأن “الثورة هي فقط صادقة وصادقة وحقيقية في أيدي الجماهير” وبالتالي يمكن تحقيق الاشتراكية “من خلال التنمية والتنظيم، ليس السياسي بل الاجتماعي (وبالتالي، معادٍ للسياسة). قوة الجماهير العاملة … تنظم [د] وتتحد [د] تلقائيًا، بحرية، من الأسفل إلى الأعلى، بزخمها الخاص وفقًا لمصالحها الحقيقية، ولكن ليس أبدًا وفقًا لأي خطة موضوعة مسبقًا وفرضت على الجهلة من قبل بعض العقول المتفوقة “. سوف يقوم مثل هذا المجتمع الاشتراكي على “الملكية الجماعية لجمعيات المنتجين، المنظمة والمتحركة بحرية في الكوميونات، ومن خلال الاتحاد العفوي لهذه الكوميونات“.وهكذا “تصبح الأرض وأدوات العمل وكل رأس المال الآخر ملكية جماعية للمجتمع بأسره ولن ينتفع بها إلا العمال، أي الاتحادات الزراعية والصناعية“. وما هي وسائل هذا المجتمع الاشتراكي؟ النقابية العمالية ( “التضامن الكامل للأفراد والأقسام والاتحادات في النضال الاقتصادي لعمال جميع البلدان ضد مستغليهم” ) [ مايكل باكونين: كتابات مختارة، ص. 237، ص 197-8، ص. 197، ص. 174 و ص. 177] في الواقع، اعتبر النقابات العمالية (المنظمة من الأسفل إلى الأعلى بالطبع) “التنظيم الطبيعي للجماهير” واعتقد أن “تضامن العمال في نضالهم ضد أرباب العمل …كانت النقابات، والتنظيم، واتحاد صناديق المقاومة ” هي الوسائل التي يمكن من خلالها للعمال أن يحرروا أنفسهم ” من خلال العمل العملي. ” [ الأساسي باكونين، ص. 139 و ص. 103]

ويؤكد ماكنالي أن “الحرية التي دافع عنها اللاسلطويون لم تكن حرية الطبقة العاملة في تكوين مجتمع جديد جماعيًا” ! فقط شخص جاهل بالنظرية اللاسلطوية أو لديه الرغبة في الخداع يمكنه أن يفعل مثل هذا التأكيد

وغني عن القول، إن ادعاء ماكنالي بأن اللاسلطوية هي سياسة “مالك الملكية الصغيرة” سيكون من الصعب تبريره إذا ذكر أنارکية كروبوتكين الشيوعية . ومع ذلك، مثل دعم برودون وباكونين للملكية الجماعية من قبل النقابات العمالية، لم يتم ذكره – لأسباب واضحة.

———————————————–

[*] الترجمة الآلیة

مصدر : الأسئلة المتكررة الأناركية

https://www.facebook.com/Sekullew.Azadiwaze.HoramiZvaneka

———-

https://www.facebook.com/kurdishspeaking.anarchist.forum

———-

https://www.facebook.com/infos.anarchist.forum