“وەرن خۆشم بکوژن، من تەنها ئەو کوڕەم هەبوو” هاواری دایکێك لە پۆلیس کە کوڕە 19 ساڵانەکەیان کوشت.

04/05/2021

“وەرن خۆشم بکوژن، من تەنها ئەو کوڕەم هەبوو”  هاواری دایکێك لە پۆلیس کە کوڕە 19 ساڵانەکەیان کوشت.

” ئەوان ڕەنگە چەکیان هەبێت بەڵام ناتوانن هەموومان بکوژن”  پەیامی گەنجێك دژ بە پۆلیس.

” کۆڵۆمبیا پێویستی بە گۆڕانکارییە، لەسەر شەقام دەبین تا ئەو کاتەی بەدەستی دەهێنین” پەیامی گەنجێکی تر.

” ئێمە کۆڵنادەین و ناترسین لە چەکەکانیان” پەیامی گەنجێکی دیکە .

خۆپیشاندان و پرۆتێستەکانی کۆڵۆمبیا بەردەوامە و چەند شارێکی دیکەشی جگە لە Bogotá و Cali  گرتۆتەوە هەرچەندە سەرەککۆماری کۆڵۆمبیا دوای 24 سەعات لە هەڕەشەکانی ڕۆژی شەمەی، چۆکی دادا بۆ داخوازییەکانی خەڵك و بریاری هەڵوەشاندنەوەی باجی سەر خواردن و خۆردنەوە و پێداویستییەکانی دیکەی ژیانی-دا .

ڕۆژی 4شەمەی پێشو مانگرتنی گشتی لەوێ دەستیپێکرد و بەدوایدا خۆپیشاندان و پرۆتێست، دەستیپێکرد.   لەو ڕۆژەوە 16 کەس لە خۆپیشاندەران و ناڕەزاییکەران کوژراون لەگەڵ پۆلیسێکدا.

گەرچی حکومەت چۆکی دادا بۆ داخوازییەکانی خەڵکی بەڵام هێشتا خەڵکی بەوە رازی نییەو نایانەوێت شەقام بەجێبهێڵن و بچنەوە ماڵەوەو داوای گۆڕانکاری بنەڕەتی دەکەن ، Francisco Maltés   ڕابەری ناوەندی کرێکارانی کۆڵۆمبیا دەڵیت ” خەڵکی لەسەر شەقام داوای زیاتر لە هەڵوەشاندنەوەی باج دەکەن” 

خەڵکی لە کۆڵۆمبیا بۆ سەدەها جار سەلماندیانەوە کە ئەوەی کار دەکات ، ئەوەی داخوزییەکان بەدیدەهێنێت تەنها ئەنجامدانی چالاکی راستەوخۆیە.

واتای چەمکی ” ئەرکی مێژوویی” لای ئەلێکسەندرا بێرکمان

ئەلێکسەندرا بێرکمان لە پەرتوکی ئەلف و بێی ئەنارکیزمدا لە چاپتەری: “ئامادەکاریی بۆ شۆڕشی کۆمەڵایەتی” زۆر جوان و زۆر بە کورتی باس لەو چەمکەی سەرەوە دەکات.  بێرکمان دوای چەند لاپەڕەیەك لەسەر بابەتەکە کە درێژەدانی دەمەتەقێیەکە لەگەڵ کەسێکدا کە تێڕوانینی هەڵەی سەبارەت بە ئەنارکیزم هەیە دەڵێت:

بەڵی کرێکاران، کە خراپترین قوربانیانی ئەم بارودۆخە هەنووکییەن، هەڵوەشاندنەوەی ئەم سیستەمە لە بەرژەوەندی ئەوانە. زۆر ڕاستییە کە  وتراوە ” ڕزگاری کرێکاران دەبێت لە لایەن کرێکاران خۆیانەوە بێت”  چونکە هیچ چینێکی کۆمەڵایەتی دیکە ئەوە بۆ ئەوان ناکات.  هاوکاتیش ئازادیی کرێکاران یانی پاکبوونەوە و ڕزگاربوونی تەواوی کۆمەڵ، هەر لەبەر ئەوەشە کە هەندێك سەبارەت بە کرێکاران دەڵێن ” ئەرکی مێژوویی” ئەوانە  بۆ هێنانی ڕۆژی باشتر.

بەڵام بەکارهێنانی وشەی ” ئەرك” هەڵەیە، فرمانێك یاخود ئەرکێك دەگەیەنێت کە لە لایەن دەسەڵاتێك لە دەرەوە سەپێنراوە بەسەر یەکێکدا. ئەمە چەمکێکی هەڵە و ڕێونکەرە ، لە جەوهەردا هەستێکی دینیانەی میتافیزیکیانەیە.  بەڕاستی ئەگەر ڕزگاری کرێکاران ” ئەرکی مێژویی” بێت یانی مێژوو دەیکات و بە جێیدەگەیەنێت بێ گوێدانە ئەوەی کە ئێمە چۆن بیری لێدەکینەوە، هەستیپێدەکەین  یاخود شتێك سەبارەت بەوە بکەین.  ئەم هەڵوێستە هەوڵی مرۆڤ ناپێویست دەکات، پوچگەراییە، چونکە ” ئەوەی کە پێویستە، دەبێت ببێت” ئەم فکرە جەبرییە  تێشکێنەری هەموو پێشنیار مومارەسەی ئاوەزی تاك و ئیرادەیەتی.  

ئایدیایەکی مەترسیدار و زەرەرمەندە، هێزێك لە دەروەی مرۆڤ نییە کە ڕزگاری بکات ، هێزێك نییە و ناتوانێت فرمانی پێبکات بۆ هیچ ” ئەرکێك، پەیامێك” هیچ کام لە ئاسمان و بەهەشت و مێژوو نایکەن.  مێژوو حیکایەتی ڕووداوەکانی ڕابوردووە، دەتوانێت وانە دابدات بەڵام ناتوانێت ئەرکێك بسەپێنێت. ئەوە ” پەیام، ئەرك ” نییە، بەڵکو ئارەزوو و بەرژەوندی پڕۆلیتاریایە لە ڕزگارکردنی خۆی لە کۆیلایەتیی.  ئەگەر کرێکار هۆشیارانە و چالاکانە هەوڵی بۆ نەدات  هەرگیز ” ڕوونادات” .  زەرووریە کە خۆمان پاکبکەینەوە لە فکر و چەمکی بێ مانا و هەڵەی ” ئەرکە مێژووییەکان”.  جەماوەر ناتوانێت بگاتە ئازادیی جگە لە گرتنەبەری  ڕێگای پێشەوچونمان لە تێگەیشتنی ڕاستینەی بارودۆخی هەنووکەیی، بە بەرچاوگرنتی توانا و دەسەڵاتیان، بەفێربوونی یەکێتی و هاوکاریی و بەشداریکردنی.  بۆ بەدەستهێنانی ئەوانەش دەبێت سەراپای بەشەرییەت ئازادبکرێت و ئازادبووبێت.

پرۆتێستی خەڵکی لە کۆڵۆمبیا هەر بەردەواومە:

02/05/2021

لە ڕۆژی 4 شەمەوە ، 28/04 ، بە هەزاران کەس لەسەر شەقامەکانی کۆڵۆمبیان دژ بەو بڕیاری دەوڵەتی ئەوێ کە باجی خستۆتە سەر کەرەسەکانی خواردن و خواردنەوەکان ئاو و کارەبا.   هەتا دوێنێش ، ڕۆژی یەکی ئایار، هەر بەردەوام بوە ، ژمارەی بریندارانی پۆلیس 216 پۆلیسە و هی خۆپیشاندەران و ناڕەزییکەران 179 کەسە، تا ئێستاش لە ماوەی ئەم 4 ڕۆژەدا بە گوێرەی ڕێکخراوی مافی مرۆڤ 14 کەسیش کوژراوە. لەوە ناکات کە خەڵکی بە ئاسانی دانیشن دەستبەرداری بژێوییان ببن حکومەتیش دەڵێت ریفۆرمی ئابووریی زەرووریە و وڵات بۆ پێگەیەکی باشتر دەگوێزێتەوە.

خۆپیشاندانەکانی یەکی ئایار لە بریتانیا و ئەوروپا:

02/05/2021

بە هاتنی یەکی ئایار لە بریتانیا و تەواوی ئەوروپا و دیارە لە زۆر وڵاتی دیکەش خۆپیشاندن کرا و یادی ئەو ڕۆژە کرایەوە، زۆرێكیش پیرۆزبایی لەو ڕۆژە خوێناوییە دەکەن کە 4 لە هەرە کرێکارە چالاکە سۆشیالیست/ ئەنارکیستەکانی تیادا گیرا و دوای ساڵێك هەڵواسران.

لە گەلێك لە شارەکانی بریتانیا خۆپیشاندانەکان بەردەوامبوون بەتایبەت لەندەن کە هەمیشە بەشی شێری خۆپیشاندان و پرۆتێستی ئەم وڵاتەی بەردەکەوێت.  خۆپیشاندانی لەندەن لەژێر دروشمی Kill The Bill بوو کە زۆربەی گروپە جیاکانی لەندەنی لەژێر دروشمی خۆیدا کۆکردۆتەوە بۆ پاشەکشەکردنی حکومەت لەو لائیحەیە کە هیچ جۆرە ئازادییەك نە بۆ تاك و نە بۆ گروپ و ڕێکخراوەکان ناهێڵێتەوە.  شایانی باسە کە کەس لەم خۆپیشاندانەدا لە لەندەن نەگیرا.

هاوکاتیش بزوتنەوەی Extinction Rebellion ، بەرگری لە مانەوە کە یەکێكە لە بزوتنەوە هەر گەورە و کاراکانی نەك بریتانیا بەڵکو جیهانیش لە چەند شارێک لە بریتانیا هەروەها لە چەند شوێنێکی جیاواز لە لەندەن خۆپیشانیان کرد دژ بە دەوڵەت گەرچی بەلێنی زۆری دا و پرسی ژینگە بە ئیمێرجنسی وەرگرت، بەلام هیچ هەنگاوێکی کردەییان بۆ نەناوە.  لەم ناڕەزاییەی دوێنێی ئەو بزوتنەوەیەدا 9 کەسیان دەستبەسەرکران ، کە یەکێك لەوانە ئەو کابرا تەمەن 38 ساڵەی کە بەشێکی پرد/ جیسرێکی لەندەنی بەناوی Tower Bridge گرتووە بە چەسپی دووقولی خۆی بە زەوییەکەوە لکاندووە وەکو لە وێنەکەدا دەینینن.

لە لایەکی تریشەوە لە وڵاتانی وەکو ئەڵمانیا و فەرەنسا و بەلجیکا و ئیسپانیا و زۆر وڵاتی دیکەش خۆپیشاندان بەردەوام بوو.

لە بەرلین – ئەڵمانیا 5000 کەس هاتنە سەرشەقامەکان و بۆ ئەمەش 5500 پۆلیس لە بەرنابەریاندا دانران.  زیاتر لە 20 شاری تریش هەر لە ئەڵمانیا خۆپیشاندان کرا.

لە برۆکسل لە بەلجیکا خۆپیشادانی گەورە کرا و پۆلیس دڕندانە بەرەوڕووی خۆپیشاندەران دەبوەوە.

لە ئەستەنبول لە تورکیا هەمان شێوە خۆپیشاندان کرا، گەرچی یاساخە بەلام هەر کراو نزیکەی 200 کەس دەسگیر کراون بە بیانوی ئەوەی کە پرۆتێستی بی مۆڵەتیان کردووە.  بەڵام ئۆفیسی ئەستەنبول دەڵێت 212 کەس گیراون گوایە ئەمانە لە خۆپیشاندانە سەرکییەکە جیابونەتەوە بەرەو مەیدانی تەقسیم  ڕۆیشتون .

لە ئیسپانیا- مەدرید بە گوێرەی یاسا نابێت زیاتر لە 1000 کەس لە پرۆتێست و خۆپیشاندانا بن ،بەڵام دوێنی خەڵكانێکی زۆر چوونە سەر شەقامەکان 7 لە وەزیرەکان کە لە ناوایان وەزیری کار بووە بەشداریانکردووە کە داخوازییەکانیان لە ژێر دروشمی ” کاتی جێبەجێکردنە” و داخوازییەکانی نقابە کە خۆپیشاندانەکانی ڕێکخستبوو : هەڵوەشاندنەوەی سیاسەتی ریفۆرم کە لە سای کۆرۆنادا کراوە، زیادکردنی کرێی لانی کەمی کار و پەسەندکردنی یاسای یەکسانی لە کرێ و مووچەدا.

لە فەرەنسا: زیاتر لە 200 شار خۆپیشاندانکراوە بە گوێرەی قسەکەری نقابە 200 هەزار کەس بەشداری کردووە کە 20 هەزاریان بە تەنها لە پاریسدا بووە بە ئامادەبوونی 5 هەزار پۆلیس،  34 کەس دەستبەسەر کراون . دروشمەکانیان هەڵوەشاندنەوەی یاسای قەدەخەکردنی هاتوچۆی شەوانە، ڕاگرتنی ڕیفۆرمی کارکردن کە بریارە لە مانگی تەموزدا بخرێتە کار.   

پرۆتیستی لەندەن و بەرلین

25/04/2021

دوێنێ شەمە ، 24/04 ، لە لەنددن پرۆتێستێکی گەورە کە زیاتر لە 12 هەزار کەس بەشدارییان کرد، دژ بە لۆکداون، کرا.   دروشمی خۆپیشاندەران : ” پەساپۆرتی پێکوتە = بە کۆمەڵی جووت لێڤڵ ، جووت ئاست” ” شانس بدەن بە هەڵامەت” بەڵگەت ناوێت بۆ زانینی ڕاستیی”

پاش ئەوەی کە پۆلیس هێڕشی کردە سەر خۆپیشاندەران 8 پۆلیس بریندار بوون و 5 خۆپیشاندەریش دەسبەسەر کران.

لە لایەکی دیکەوە ڕۆژی 4شەمە ، 21/04 ، لە بەرلین-ی ئەڵمانیا خۆپیشاندانێکی زۆر گەورە بوو دژ بە لۆکداون و یاسای قەدەخەکردنی هاتووچۆی شەوانە لە کاتژمێری 10 شەوەوە بۆ 5 بەیانی هەرەوها هۆکاری تر بۆ نەکردنی کاری پێویست دژ بە پەتاکە و نەدانی زۆری پێکوتە لە خەڵك . 

دروشمی خۆپیشاندەران  ” ئاشتی ئازادیی نابۆدیکتاتۆرییەت” بوو، لە بەرانبەر 2200 پۆلیسدا. لە خۆپیشاندانەکەدا 150 کەس دەسگیرکران.

لە لایەکی دیکەوە 16 هەرێم / دەڤەر لە ئەڵمانیا ڕەتی بریارەکەی مێرکڵ دەکەنەوە لە جێ بەجێکردنی قەدەخەی هاتووچۆی شەوانە، بۆئەمەش بە پەلە یاسادانەران کۆبوونەوە و ئەو بریارەیان بە هێنانی دەنگی 342 دەنگ و دژ بە بڕیارەکە 250 و 64 یش بێ دەنگدان ، بریارەکە بوو بە یاسا تاکو ناچاری ئیدارە لۆکاڵییەکان بکەن کە بڕیاری قەدەخەی هاتووچۆ بسەپێنن.

کرێکاران و کارمەندانی پۆست ئۆفیس کەیسەکەیان بردەوە:

24/04/2021

لە نێوانی ساڵانی 2000 بۆ 2014 نزیکەی 500 کرێکار و کارمەندی هەندێك لە پۆست ئۆفیسەکان بەوە تاوانبارکراون کە پارەیان دزیووە ، یاخود فێڵ و گەندەڵییان کردەوە لە پارەدا بەوەی کە بڕێکی زۆری پارە لەو سەردەمەدا دیارنەماوە.

لەو کرێکار و کارمەندانانە 42 کەسیان دران بە داداگاو بەندیی جیا جیایان بۆ برایەوە ، لەوانە 3 کەسیان مردن و تەنها 39 ماونەتەوە.

ئەم کرێکارانە هەر لە سەرەتاوە نکوڵی ئەوەیان کردووە کە نەمانی پارەکە پەیوەندی بە ئەمانەوە نییە و نەبووە ، بەڵام ئیداری پۆست ئۆفیس و سەرۆکی ئەو کاتەی  وێڕای کە دەیانزانی گرفتی سیئستەمی ئای تیی- یان هەیە ، بەڵام هەر سوور بوون لەسە قسەی خۆیان بێ هەبوونی بەڵگەی تەواو مەحکەمەش بڕیاری تاوانبارکردنی ئەم 42 کەسەیان دا.

بەشێك لەمانە بەهۆی ئەو  تاوانەی کە نرا بەسەریانا ناویان کەوتە لیستی ڕەشەوە لە هیچ شوێةێك کاریان دەستنەدەکەوت، هەندێكیان خانوو و ماڵ و منداڵ و مێرد و ژنیان لەدەستچوو ، وەکو خۆیان دەڵێن ژیانیان تیاجوو . 

ئەمە ماوەیەکە ئیسئنافیان کردۆتەوە و پارێزەر بۆیان تێکەوت دواتر توانییان کە بیسەلمێنن ئەو پارەیەی کە دیارنەماوە، گرفتی سیستەمی ئای تیی پۆست ئۆفیسەوە بووە دوێنی، 23/04  دادگا بڕیاری دا کە ئەوانە بێ تاوانبوون و مافی قەرەبووکردنەوەشیان هەیە.    ئەمەش سەرکەوتنێکی گەورە بوو بۆ ئەوان و گەورەترین تێشکان و ئابرووچونی  سیستەمی دادگا و دادگاییکردنی  بریتانی بوو لە ماوەی ئەم 20 ساڵەدا . 

ئازادبوونی 6 چالاکەوانی بزوتنەوەی لە پێناوی لەناو نەچووندا

24/04/2021

ئەم 6 چالاکەوانەی کە وێنەکەیان دانراوە سەر بە بزتنەوەی Extinction Rebellion  لە  15/04/2019 دا لە چالاکییەکی بەردەم ئۆفیسی کۆمپانیای شێڵ لە سێنتەری لەندەن تاوانبار کران  بە شکانندی پەنجەرە و شوشەی ئۆفیسەکە هەر وەها بە بەکارهێنانی بۆیاخ  بۆ نواینی پەیام لەسەر دیوارەکانی و بۆ سڕینەوەی لۆگۆ و نوسینی کۆمپانیاکە.  لەسەر ئەمە حوکمدران .  بەڵام دوێنێ ڕۆژی 23/04 حوکمەکەیان لەسەر لابرا و ئازادبوون.

بزوتنەوەکە هەر ڕۆژە و یەكێك لەو کۆمپانیانەی کە کارایی خراپیان لەسەر ژینگە داناوە دەکردە هەدەف ، کۆمپانیای شێڵ-یش یەکێك بوو لەو هەدەفانە.

ئەم چالاکوانانە خۆیان پارێزەری خۆیان بوون لە مەحکەمەدا ، پارێزەریان نەویست ، لە داداگاش دووپاتی ئەوەیان کردەوە کە ئەمان پەشیمان نین لەوەی کە کردویانە یەکێکیان بەناوی Clifford وتی ” باوەڕم وایە ئەوەی کە دەتوانم بیکەم بۆ پارێزگاری لە زەوی و ژیان بۆ وەستانی مردن و برینداربوون و ئەوەی کە دواتریش ڕوودەدات ئەگەر نەیکەم ئەوە من تاوانبارم . من تاواندەکەم و تاوانی جددیش و ئامادەشم کە کە پەنجەرە بشکێنم و بە بۆیاخ پەیام لەسەر دیوارەکان بنوسم ، من ئارەزوومە کە شووشە بشکێنم ئەوەی کە دوگمەی جەرەسی تەواری داپۆشیوە ، هەتا ئەرگەرچی هەندێك دەلێن ئەوە تاوانە .  چونکە ئەمەی کە شێڵ دەیکات زۆر تاوانێکی گەورەترە و من لە هەوڵی وەستاندی تاوان-دام ، من ئامادەم پارێزگاری لە ژیان بکەم لە هەر ڕێگایەکەوە کە هەستبکەم دەتوانم”

پرۆتێستی کرێکاران لە بەنگلادش

18/04/2021

دوێنێ ڕۆژی شەمە، 17/04/2021،  لە بەنگلادش کرێکارانی کۆمپانیایەکی چین-ی کە کار لەسەر دروستکردنی وزەی کارەبا دەکات پرۆتێستێکی گەوەرەیان کرد.

زیاتر لە 2000 کرێکاری ئەم کۆمپانیایە کە تێچوی 2.4 ملیار دۆلارە خۆپیشاندان و پرۆتێستیان کرد بۆ وەرگرتنی مووچەکەیان کە ماوەیەکە وەریا نەگرتووە هەروەها بۆ زیادکردنی کرێ و کەمکردنەوەی سەعاتی سەر کار بەتایبەت لەم مانگەدا کە ڕەمەزانە.  هێزەکانی پۆلیس هەر وەکو هەمیشە زۆر دڕندانە  بەرەنگاریان بوونەوە و 5 کەسیان لێکوشتن و زیاتریش لە 12 کەس بریندارن .

پرۆتێست لە پاکستان دژ بە فەرەنسا:

16/04/2021

 ئەوە چەند ڕؤژێکە دووبارە ئیسلامە توندڕەوەکانی پاکستان هاوتونەتەوە سەر شەقام  د دژ بە ئیمانوێل مەعکەرۆنی و داوای دەرکردنی سەفارەتی فەرەنسا لە پاکستان دەکەن.  لەم ڕؤژانەدا مەعکەرۆنی هاوپشتی خۆی بۆ ئازادیی ساتێر مەگەزین دەربڕی بە کردنی کارتوونەکانی لەوەی کە دەیەوێت چی بکات.  بێ گومان ئەم ئازادییە سەروپۆتڵاکی پەیامبەری موسڵمانان و خەلیفەکانی ئیسلامیش دەگرێتەوە بۆیە ئیسلامە  توندرەوکانی پاکساستان ئەمەیان پێ هەرس ناکرێت و هاتوونەتە سەر شەقام.

ئیسلامی تووندڕەو لەوێ ئەو پەڕی دەسەڵاتیان هەیە و حکومەتە یەك بە دوایەکەکانی ئەم دواییەی پاکستان نەیانتوانیوە کۆنترۆڵیان بکەن هەر لەبەر ئەوەش کفرکردن یا سوکایەتیکردن بە موحەمەدی پەیامبەر و کەسە گەورەکانی ئیسلام و  پیرۆزییەکانی ئیسلام سزای کورشتن ولە سێدارەدانی فەرمی هەیە.  لەگەڵ ئەوەشدا حکومەت ناچار بوو کە 3شەمە  سەعد ڕزفی سەرۆکی پارتی : تەریقەتی لەبەیکە پاکستان، دەستبەسەر بکات چونکە داوای کردنی پرۆتێستی سەرانسەری لە پاکساتانا کردووە  کە ئەمەش دەبووە هۆی نانەوەی ئاژاوەیەکی گەورە و کوشتنی خەڵكکێکی زۆر ، هەتا ئێستا 2 پۆلیس لە بەیاکادانیان لەگەڵ خۆپیشاندەرانا کوژراون. فەرەنسا داوای کشانەوەی 445 فەرەنسییەکانی کە لەوێن دەکات کە  بە زووترین کات هەروەها پاکستان بەجێبهێڵن  هەروەها داخستنی 30 کۆمپانیای فەرەنسی لەوێ بە موەقەت.  سەفارەتی فەرەسنسیش لەوێ داخراوە و لە مەترسیدان .

بەرەنگاربوونەوەی گروپێکی فاشی لە مەدرید

08/04/2021

دوێنێ 4شەمە، 07/04، دەستیەك لە Vox Party   کە بارتێکی زۆر ڕاستڕەوە تا ڕادەی فاشییەت بە هۆی هاتنە پێشەوەی هەڵبژاردنەوە گردبوونەوەیەکیان کردووە و بەرەو گەڕەکێك چوون کە بەردەوام دەنگیان بۆ حیزبە چەپەکان داوە .  بە هۆی ئەمەوە گروپی ئەنتی فاشست لێیان ڕاپەڕیون و بە دروشمی ” فاشست بۆدەرەوە لە گەڕەکەکەمان ” بەرەنگاریان بوونەتەوە  لەم بەیاکادانەدا و بە هاتنی پۆلیس 14 کەس برینداربوون .