تایبەتکرا

We stand against the military attacks of the Turkish state and call for the mass resistance ***** وێڕای ڕسواکردنی ھێرشەکانی دەوڵەتی تورکیە، بەرەنگاریی کۆمەڵایەتیی بانگەواز دەکەین ***** Gegen den Militärangriff des Türkischen Staates – Aufruf zum  Massenwiderstand ***** Forum des anarchistes de langue Kurde : Nous nous opposons aux attaques militaires de l’État turc au Kurdistan [irakien] et appelons à la résistance de masse

 

We stand against the military attacks of the Turkish state and call for the mass resistance

Once more, as with the last thirty years, the Turkish state’s military forces with the support of the Kurdistan Regional Government (KRG) and the political parties that are within the regional government, launched a military attack against its opponents and radical social movements in the area. The military attacks have always been through land, also by fighter jets and recently by drones.

In the meantime throughout all this period the resistance of oppressed people and libertarians continued against these military attacks by the Turkish government. The resistance took different forms including people’s march for peace and against war, protests and attacks against the military basis of Turkish forces inside Kurdistan, campaigns of boycotting Turkish goods, blockade of production sites and attacks against Turkish companies wherever they are present.

The Turkish state is not only attacking the Iraqi Kurdistan and Rojava, in fact its political and military power has been extended to the Middles East, North Africa and the Nagorno-Karabakh conflict.

The Turkish state is doing all these as a second powerful member of NATO before the eyes of the so called “international community” under the justification of protecting the human rights and the values of Islam. It does that by crossing all the borders without any restrictions and have been supported by the US, UK and the EU.

Having saying that, we are not complaining against or blaming the KRG, the Iraqi government or the political parties that are in power, because we know that they are united by their class interests. In our eyes they all are a united enemy class that support the capitalist state in Turkey against working class and exploited people. In opposition to them, we call for our unity with the whole exploited people in the region and the world and ask their support and solidarity.

We Kurdish-speaking anarchists have always been and will always remain against all types of wars. Our positions and attitudes regarding this were very clear. In the meantime we were supported the will and the struggles of the grassroots movement and the libertarians in Kurdistan, Iraq and Middle East.

We have tried, in the line of historical background of the libertarian position, to not take part in any sides of the wars. We have never surrendered to the ideologies of fighting against fascists or defending the homeland as excuses for taking part in wars side by side with the national Bourgeoisie or by the side of nationalist parties. We do not make distinctions between states whether they are small or big, developed industrialized or under developed and not industrialized country, imperialist or colonized. We never supported state’s military or its militia as we are against all kinds of superiority, class domination and authoritarianism. We struggle against all ideologies, like, protecting “our” country, nationalism, religion, dictatorial or democratic country, and Neo-liberal.
Therefore, considering our extremely limited forces, our imbalanced social force against the armies, the armed action’s uselessness in this given situation, we have resisted and will resist all attempts that try to drag us into military conflicts, into sacrificing ourselves to the interest of one side and into defending the nation and the state. So, we appealed to our comrades and supporters to continue and develop a non militaristic social struggle.

For us the anarchist, the issue is not only that we must not be part of any sides of the war between states and infighting militias, but it’s most importantly about maintaining and developing the social revolutionary front of the oppressed against the capitalist system, all armies and militias, against wars and inter bourgeois conflicts whenever that will be.

In such circumstances, if we cannot fight directly against the war, but we can at least, direct our actions and prioritize our tasks to develop and reinforce the anarchist movement through our involvement within the social movements of resistance and struggles.

Our war is the Self organizing of our struggles and of our resistances, it’s the social revolution and this cannot be achieved through any other methods like armed struggle, regime changes, parliamentary system and the political parties’ power plots. The history and the experience of the past struggles shows us that the social resistance and the social revolution rely on the revolutionary conscientiousness that emerges from the daily struggle of oppressed people in the society. We see ourselves as part of the same class movement and we are taking part in it to achieve our historical dreams.
when we are not strong enough to the level of being able to resist the war as an autonomous force, we instead can form an attacking combative resistance against the state on other social struggles.

It’s clear that even an armed resistance without having a clear class conscientiousness behind it, it will eventually transform to another form of domination over people or at least it will be controlled under the influence of the state for its benefits.
The defending of a liberated place or territory although it might not be right, we believe without any hesitation that defending it by weapons is our duty.

In line of the above for the present time we believe the below steps are necessary as immediate actions:

– General strike wherever is possible that can paralyze the movement of economy and military and sabotage the war mechanism .

blockading transportation of oil and gas to Turkey as both are the reasons for many of the current wars.

– Boycotting all Turkish goods, products and its companies wherever they are. replacing those goods by supporting and relying on local goods and products and trying to set up cooperatives and communes.

– Boycotting the Turkish state media channels and its culture centers wherever they are.

– Boycotting traveling with the Turkish airlines and holidays to Turkey.

– Calling on police, solders and Peshamarga to take the mutiny actions and to put their weapons down, leaving there barricades and the war fronts.

Encouraging people to protest against the Turkish military bases and its companies in Kurdistan.

– Self-organizing and preparing for any potential situation that may happen in the future, whether it is resistance or anything else.

– Collecting the basic necessities and providing support to displaced people from their land and support them to flee from this war.

– Broadcasting and writing about the crimes that the Turkish military commit, including killing innocent people, lifestocks and destroying villages and environment.

– Calling for a mass uprising in Kurdistan against the current KRG power as they are our direct class enemy and our exploiters, to support people and take part however and whatever we can.

Kurdish-speaking Anarchist Forum

19th April 2022

http://www.anarkistan.net

http://www.issuu.com/anarkistan

http://www.twitter.com/anarkistan

http://www.facebook.com/sekoy.anarkistan

http://www.facebook.com/groups/Pertuky.Anarky

anarkistan[a]riseup.net

زیاتر بخوێنەرەوە “We stand against the military attacks of the Turkish state and call for the mass resistance ***** وێڕای ڕسواکردنی ھێرشەکانی دەوڵەتی تورکیە، بەرەنگاریی کۆمەڵایەتیی بانگەواز دەکەین ***** Gegen den Militärangriff des Türkischen Staates – Aufruf zum  Massenwiderstand ***** Forum des anarchistes de langue Kurde : Nous nous opposons aux attaques militaires de l’État turc au Kurdistan [irakien] et appelons à la résistance de masse”

تایبەتکرا

Against the war, for global solidarity – Contra la guerra, por la solidaridad mundial – Contro la guerra, per la solidarietà globale – Contre la guerre, pour une solidarité mondiale – Contra a guerra, pela solidariedade mundial – Срещу войната, за глобална солидарност – دژ بە جەنگ، لەپێناو هاوپشتی جیهانیی Dij be ceng, lepênaw hawpiştî cîhanîy.

 

IFA logo - The International of Anarchist Federations

دژ بە جەنگ، لەپێناو هاوپشتی جیهانیی


کۆمیتەی پەیوەندییەکانی فێدراسیۆنی نێونەتەوەیی ئەنارکیست (کریفا) ڕۆژانی 19 و 20 مارچی 2022 لە مارسێل کۆبووەوە و لەبارەی گرفتەکانی جەنگی ئۆکرانیا گفتوگۆی کرد. وێڕای هەبوونی بۆچوونی جیاواز لەسەر هەندێک خاڵ لەنێوان ئەندامانی فێدراسیۆنەکان، پابەند دەبین بە بەردەوامبوون لە ئاڵوگۆڕکردنی بۆچوونەکان و هەرئاوا مشتومڕی بنیاتنەرانە، خاڵە هاوبەشە گرنگەکان لە ئەنجامی ئەو گفتوگۆیە بەرجەستە بوون.

ئێمە هاوکات تاوانی دوژمنکارانەی حکومەتی ڕووسیە بۆ سەر ئۆکرانیا و گشت لەشکرکێشییەکان سەرکۆنە دەکەین و لە کەسانی ستەمکراوی هەر دوو بەری سنوور پشتیوانی دەکەین، چالاکییەکانی خۆمان وەک هاوپشتی بۆ قوربانییەکانی بەیەکادانەکان و پەنابەران و هەڵهاتوانی جەنگ و زیندانییەکانی هەر دوو لای جەنگەکە و دەرهاویشتە تەشەنەکردووەکانی، پەرەپێدەدەین. لە چوارچێوەی ئەوەی کە ئێمە لەنێو کامە فێدراسیۆنە جیاوازەکان هەڵمەتدەکەین ، پێویستە کە ئێمە لەسەر ڕۆڵی ناتۆ و دەوڵەتی ئەمەریکا و دەوڵەتانی یەکێتی ئەورپا دژ بین و لە دەستی ئەوان لە لەبارکردنی زەمینەسازیی پێشینە بۆ هێرشی دەوڵەتی ڕووسیە بە هاوپشتی دراوسێ دەسکەلاکەی [بێلاڕووس] بۆ سەر دراوسێیەکی لاوازی، پەردە هەڵماڵین. ئێمە هەڵکشانی دەسەڵاتگەرایی ئەم ساڵانەی دوایی لە سەرتاسەری جیهان سەرکۆنە دەکەین، کە لە پەرەسەندنی ڕۆڵی سوپا لەنێو ڕامیارییە گشتییەکان دەبیندرێت. لە بارودۆخی ئێستا ئێمە بەتاییبەتیی لەسەر ئەوە جەخت دەکەین و پەردەهەڵدەماڵین، کە چۆن هەڵکشانی میلیتاریزم[عەسکەرتارییی] لەنێو کۆمەڵ لە چوارچێوەی زیاترکردنی لەشکرگەریی لە سەرانسەری یەکێتی ئەوروپا لەنێوان بانگەشە گشتییەکان بۆ بوونی سوپای ئەوروپیی لەسەر خەرجە کۆمەڵایەتییەکان ڕوودەدات.

هەمیسە بەشی کەسانی هەژار و سەرکوتکراوی جیهان لەنێو جەنگەکان دۆڕان بووە و دەبێت. ئەوان وەکو سووتەمەنی و وزەی تۆپەکانیان لێهاتووە، وەک بەرەنجامی ئەو جەنگە لە شوێنی خۆیان هەڵکەنراون و تووشی برسییەتی و نەخۆشی بوون. هاوکات بوەرچەرخێنەرانی جیهان لە کۆنترۆڵکردنی داهات و دەرامەتەکانی جیهان بەردەوام هەن. ئێمە لە دژی سەرمایەداری جیهانیی و نەتەوەگەرایی ڕادەوەستین، کە هۆکاری جەنگ بوون و هەن. ئێمە لە بەرانبەر ئەو جەنگە و دژ بە پیشەسازیی جەنگ و خەرجە گشتییەکانی جەنگ دەبێت جەنگی چینایەتی بەرپابکەین، هەرئاوا دژ بە سەراپای لۆجیکی جەنگ و بۆ هەڵخڕاندنی فراوانترین بزووتنی ئاسۆیانەی کرێکاران و کۆمەڵەکانیان ڕابین.


هەرئاواش لەسەر مەترسی هەڵەکردن لە بەرگریکردن لە نەتەوەی ئێمەیان وڵاتی ئێمە، پێداگریی دەکەینەوە و لەسەر هەڵوێستی دژە–نەتەوەیی و بەجێهێشتنی بەرەی جەنگ جەخت دەکەینەوە، کە دوژمنی ئێمە وڵاتی «ئێمە و دەوڵەتی نەتەوەیی ئێمەو بورجوازی نەتەوەیییە. لەجیاتی ئەوانە ئامانجی ئێمە پێکهێنان و هەڵخراندنی هاوپشتییە لەنێوان هەموو پڕۆلیتارەکان، هەرئاوا ئاشکراکردنی کاراکتەری جیهانیی دەوڵەتە سەرمایەدارەکانە.


بەهای مێژوویی نێونەتەوەیی و هاوپشتیی و نزیکایەتیی جیهانیی خۆمان لە دەرەوەی هەموو سنوورەکان پشتڕاست دەکەینەوە. ئێمە دووبارەی دژایەتی خۆمان بەرانبەر هەموو تاوانەکان و کوشتارەکانی سەرمایەداری و
دەوڵەت ڕادەگەیێنینەوە، هەر لە جێنۆسایدکردنی ڕەشپێستەکان و دانیشتووانە بوومییەکان، ئەوەی هەر ئێستا لە بەرازیل و ئەمەریکای لاتین و سەرتاسەری باشووری جیهان بەردەوامە، تاکو بە وێرانکردنی ژینگە دەگات، کە بە هۆی لۆجیکی دەوڵەتەکان و قازانج و بازاڕەکان، سەراپای ژیان لەسەر ئەستێرەکەی ئێمە [گۆی زەوی] ڕووبەڕووی لەنێوچوون دەکاتەوە.

لەنێو جەنگی بەردەوامی سەرکوتکەران دژ بە سەرکوتکراوان، ئێمە خراپتربوونی بار و دۆخەکانی ژیانی کەسانی هەژار لە چوارلای جیهان دەبینین، کە بەهۆی پەتاکان و ئافاتەکان و جەنگە ناوچەییەکان لەم ساڵانەی دوایی ڕوویانداوە، هەرئاوا وەک بەرەنجامی هەڵکشانی تێچووی کاڵا و پێداویستییە سەرەتاییەکان و لەوەش زیاتر خەرجکردنی زیاتر بۆ چەک و تەقەمەنی به هۆی ئابووریی جەنگ. ئێمە بەتایبەتی لەسەر تراجیدیای کۆچەران و پەراوێزخراوان و کەسانی قوربانیی نەژادپەرستی، کە لە زۆربەی مافە سەرەتاییەکان بێبەشکراون ڕادەوەستین و شان بە شانی ئەو کەسانەی فەرامۆش کراون و لەتەک ئەوان جیاوازیی کراوە، دژ بە دەوڵەت و سەرمایەداری و فاشیسزم و نەژادپەرستی و باوکسالاریی و چەوساندنەوە دەوەستینەوە.



کۆمیتەی پەیوەندییەکانی فێدراسیۆنی نێونەتەوەیی ئەنارکیست (کریفا)

ڕۆژانی 19 و 20 مارچی 2022

لە مارسێل


 

Dij be ceng, lepênaw hawpiştî cîhanîy

Komîtey peywendîyekanî fêdrasyonî nêwneteweyî enarkîst (krîfa) rojanî 19 û 20 marçî 2022 le marsêl kobuwewe û lebarey griftekanî cengî okranya giftugoy kird. Wêrray hebûnî boçûnî cyawaz leser hendêk xall lenêwan endamanî fêdrasyonekan, pabend debîn be berdewambûn le allugorrkirdnî boçûnekan û herawa miştumrrî binyatnerane, xalle hawbeşe gringekan le encamî ew giftugoye berceste bûn.

Ême hawkat tawanî dujminkaraney hkumetî rûsye bo ser okranya û gişt leşkirkêşîyekan serkone dekeyn û le kesanî stemkrawî her dû berî snûr piştîwanî dekeyn, çalakîyekanî xoman wek hawpiştî bo qurbanîyekanî beyekadanekan û penaberan û hellhatwanî ceng û zîndanîyekanî her dû lay cengeke û derhawîşte teşenekirduwekanî, perepêdedeyn. Le çwarçêwey ewey ke ême lenêw kame fêdrasyone cyawazekan hellmetdekeyn , pêwîste ke ême leser rollî nato û dewlletî emerîka û dewlletanî yekêtî ewirpa dij bîn û le destî ewan le lebarkirdnî zemînesazîy pêşîne bo hêrşî dewlletî rûsye be hawpiştî drawsê deskelakey [bêlarrûs] bo ser drawsêyekî lawazî, perde hellmallîn. Ême hellkişanî desellatgerayî em sallaney dwayî le sertaserî cîhan serkone dekeyn, ke le peresendinî rollî supa lenêw ramyarîye giştîyekan debîndirêt. Le barudoxî êsta ême betayîbetîy leser ewe cext dekeyn û perdehelldemallîn, ke çon hellkişanî mîlîtarîzm[‘eskertarîyî] lenêw komell le çwarçêwey zyatirkirdnî leşkirgerîy le seranserî yekêtî ewrupa lenêwan bangeşe giştîyekan bo bûnî supay ewrupîy leser xerce komellayetîyekan rûdedat.

Hemîse beşî kesanî hejar û serkutkrawî cîhan lenêw cengekan dorran buwe û debêt. Ewan weku sûtemenî û wzey topekanyan lêhatuwe, wek berencamî ew cenge le şwênî xoyan hellkenrawn û tûşî birsîyetî û nexoşî bûn. Hawkat bwerçerxêneranî cîhan le kontrollkirdnî dahat û derametekanî cîhan berdewam hen. Ême le djî sermayedarî cîhanîy û netewegerayî radewestîn, ke hokarî ceng bûn û hen. Ême le beranber ew cenge û dij be pîşesazîy ceng û xerce giştîyekanî ceng debêt cengî çînayetî berpabkeyn, herawa dij be serapay locîkî ceng û bo hellxirrandinî frawantirîn bzûtnî asoyaney krêkaran û komellekanyan rabîn.



Herawaş leser metrisî hellekirdin le bergirîkirdin le netewey “ême” yan wllatî “ême”, pêdagrîy dekeynewe û leser hellwêstî dje–neteweyî û becêhêştinî berey ceng cext dekeynewe, ke dujminî ême wllatî “ême û dewlletî neteweyî “ême” û burcwazî neteweyîye. Lecyatî ewane amancî ême pêkhênan û hellixrandinî hawpiştîye lenêwan hemû prrolîtarekan, herawa aşkrakirdnî karakterî cîhanîy dewllete sermayedarekane.



Behay mêjûîy nêwneteweyî û hawpiştîy û nzîkayetîy cîhanîy xoman le derewey hemû snûrekan piştrrast dekeynewe. Ême dûbarey djayetî xoman beranber hemû tawanekan û kuştarekanî sermayedarî û

Dewllet radegeyênînewe, her le cênosaydkirdnî reşpêstekan û danîştuwane bûmîyekan, ewey her êsta le berazîl û emerîkay latîn û sertaserî başûrî cîhan berdewame, taku be wêrankirdnî jînge degat, ke be hoy locîkî dewlletekan û qazanc û bazarrekan, serapay jyan leser estêrekey ême [goy zewî] rûberrûy lenêwçûn dekatewe.

Lenêw cengî berdewamî serkutkeran dij be serkutkrawan, ême xraptirbûnî bar û doxekanî jyanî kesanî hejar le çwarlay cîhan debînîn, ke behoy petakan û afatekan û cenge nawçeyyekan lem sallaney dwayî rûyandawe, herawa wek berencamî hellkişanî têçûy kalla û pêdawîstîye seretayyekan û leweş zyatir xerckirdnî zyatir bo çek û teqemenî be hoy abûrîy ceng. Ême betaybetî leser tracîdyay koçeran û perawêzixrawan û kesanî qurbanîy nejadpersitî, ke le zorbey mafe seretayyekan bêbeşkrawn radewestîn û şan be şanî ew kesaney feramoş krawn û letek ewan cyawazîy krawe, dij be dewllet û sermayedarî û faşîszim û nejadpersitî û bawksalarîy û çewsandnewe dewestînewe.



Komîtey Peywendîyekanî Fêdrasyonî Nêwneteweyî Enarkîst (CRIFA)

Rojanî 19 û 20 Marçî 2022

le Marsêl

 


La traducción al castellano está abajo. Di seguito la traduzione in italiano. Lire ci-dessous en français. Leia abaixo em português. Прочетете по-долу на български.
Prochetete po-dolu na bŭlgarski. Kurdish here [PDF] دژ بە جەنگ، لەپێناو هاوپشتی جیهانیی

Against the war, for global solidarity

The Committee of Relations of the International of Anarchist Federations (CRIFA) met in Marseille on 19-20 March 2022, and discussed matters on the ongoing war in Ukraine. Although there are different views on some points among member Federations, on which we commit to continue exchange and constructive discussion, important common points emerged from the discussion.

We condemn the criminal aggression to Ukraine promoted by the Russian government, alongside all militarisms, and we stand in solidarity with oppressed people from both sides of the border, promoting active support to the victims of the conflict, to refugees, deserters and prisoners from all sides of this war and of its potential expansion. In the contexts in which our different federations operate, we must expose and oppose the role of NATO, the US and the EU in also creating the preconditions for allowing the Russian state to attack its weaker neighbour with the complicity of its puppet, Belarus. We denounce the rise of authoritarianism across the world in recent years, which has seen the growing role of armies in public policies. With the current situation, we especially stress the growing militarization of society in the context of increasing rearmament across the EU, amidst generalized calls for a European Army, to the detriment of social expenditure.

The poor and oppressed people of the world are always the losers in wars. They have become cannon fodder and have been uprooted from their homes, and face poverty and sickness as a result of this war. At the same time, the global bosses continue to work to control the world’s resources. We stand against global capitalism and nationalism that are the causes of war. Instead we have to fight the class war, countering the war industry and public spending on war, and the whole logic of war, and to promote wider horizontal mobilizations of workers and collectivities.

We likewise stress the danger of making the mistake of defending “our” nation or “our” country, highlighting our anti-nationalist and defeatist/refusal positions, as our enemy is in “our” country and it’s “our” national state or national bourgeoisie. Instead we aim to build solidarity amongst all proletarians, and stress the global character of capitalist states.

Confirming our historical values of internationalism, solidarity and global kinship across borders, we confirm our opposition to all crimes and massacres perpetrated by the capital and the state, from the genocide of Black and indigenous peoples that continues today in Brazil, Latin America and all across the Global South, to the destruction of the environments perpetrated by the logic of states, profit and markets which is threatening the very life of our planet.

In the perennial war of the oppressors against the oppressed, we see the worsening of the living conditions of poor people around the world due to the pandemic and regional wars that began in recent years, as a consequence of the growing cost of basic commodities and further spending on armaments due to war economy. We especially stress the tragedy of migrants, marginalized and racialized people who are denied the most basic rights, and we stand alongside the last, the forgotten, the discriminated, against states, capitalism, fascism, racism, patriarchy and exploitation.


 

Contra la guerra, por la solidaridad mundial

El Comité de Relaciones de la Internacional de Federaciones Anarquistas (CRIFA), reunido en Marsella los días 19 y 20 de marzo de 2022, ha debatido asuntos sobre la guerra en curso en Ucrania. Aunque hay diferentes puntos de vista entre las Federaciones miembros, sobre los que nos comprometemos a continuar el intercambio y el debate constructivo, importantes puntos comunes han surgido del debate.

Condenamos la criminal agresión a Ucrania promovida por el gobierno ruso, junto a todos los militarismos, y nos solidarizamos con los pueblos oprimidos de ambos lados de la frontera, promoviendo el apoyo activo a las víctimas del conflicto, a lxs refugiadxs, desertorxs y prisionerxs de todos los bandos de esta guerra y de su potencial expansión.

En los contextos en los que operan nuestras diferentes federaciones, debemos denunciar y oponernos al papel de la OTAN, de los EEUU y de la UE en la creación, también, de las condiciones previas para permitir que el Estado ruso ataque a su vecino más débil con la complicidad de su títere, Bielorrusia. Denunciamos el aumento del autoritarismo en todo el mundo en los últimos años, que ha visto el creciente papel de los ejércitos en las políticas públicas. Con la situación actual, destacamos especialmente la creciente militarización de la sociedad en el contexto del creciente rearme en toda la UE, en medio de los llamamientos generalizados a favor de un Ejército Europeo, en detrimento del gasto social.

Lxs pobres y oprimidxs del mundo son siempre lxs perdedorxs en las guerras. Se han convertido en carne de cañón y han sido desarraigadxs de sus hogares, y se enfrentan a la pobreza y la enfermedad como resultado de esta guerra. Al mismo tiempo, lxs patronxs globales siguen trabajando para controlar los recursos del planeta. Nos oponemos al capitalismo global y al nacionalismo que son las causas de la guerra. Por el contrario, tenemos que luchar en la guerra de clases, contrarrestando la industria bélica y el gasto público en la guerra, y toda la lógica de la guerra, y promover movilizaciones horizontales más amplias de lxs trabajadorxs y las colectividades.

Asimismo, insistimos en el peligro de cometer el error de defender a “nuestra” nación o “nuestro” país, resaltando nuestras posiciones anti-nacionalistas y de negación/rechazo, ya que nuestro enemigo está en “nuestro” país y es “nuestro” estado nacional o burguesía nacional. Por el contrario, pretendemos construir la solidaridad entre todxs lxs proletarixs y subrayar el carácter global de los estados capitalistas.

Reafirmando nuestros valores históricos de internacionalismo, solidaridad y parentesco global más allá de las fronteras, confirmamos nuestra oposición a todos los crímenes y masacres perpetrados por el capital y el Estado, desde el genocidio de los pueblos negros e indígenas que continúa hoy en Brasil, América Latina y en todo el Sur Global, hasta la destrucción del medio ambiente perpetrada por la lógica de los Estados, la ganancia y los mercados que está amenazando la vida misma de nuestro planeta.

En la guerra perenne de lxs opresorxs contra lxs oprimidxs, vemos el empeoramiento de las condiciones de vida de lxs pobrxs en todo el mundo debido a la pandemia y a las guerras regionales iniciadas en los últimos años, como consecuencia del aumento del coste de los productos básicos y del mayor gasto en armamento debido a la economía de guerra. Insistimos especialmente en el drama de lxs migrantes, de lxs individuxs marginadxs y racializadxs a lxs que se les niegan los derechos más básicos, y nos ponemos al lado de lxs últimxs, de lxs olvidadxs, de lxs discriminadxs, contra los estados, el capitalismo, el fascismo, el racismo, el patriarcado y la explotación.


 

Contro la guerra, per la solidarietà globale

La Commissione di Relazioni dell’Internazionale di Federazioni Anarchiche (CRIFA) si è riunita a Marsiglia dal 19 al 20 marzo 2022 e ha discusso sulla guerra in corso in Ucraina. Benché tra le Federazioni che compongono l’Internazionale ci siano delle visioni diverse su alcuni punti, sui quali ci impegniamo a continuare un confronto e una discussione costruttiva, dal dibattito sono emersi importanti punti comuni.

Condanniamo l’aggressione criminale all’Ucraina promossa dal governo russo, così come condanniamo tutti i militarismi, solidali con oppress* e sfruttat* su entrambi i lati del confine, promuoviamo un sostegno attivo alle vittime del conflitto, alle persone in fuga, rifugiate, prigioniere e a chi diserta da ogni lato di questa guerra e della sua possibile espansione. Nei contesti territoriali in cui le nostre diverse federazioni sono presenti, denunciamo e contrastiamo il ruolo che NATO, Stati Uniti e UE hanno giocato, anche nel creare le precondizioni che hanno permesso allo Stato russo di attaccare il suo vicino più debole con la complicità del suo burattino la Bielorussia. Denunciamo la crescita dell’autoritarismo nel mondo negli ultimi anni, che ha visto rafforzarsi il ruolo degli eserciti nelle politiche pubbliche. Nella situazione attuale sottolineiamo in particolare la crescente militarizzazione della società, la corsa al riarmo in tutta l’UE e le richieste generalizzate di un esercito europeo che andranno ancora una volta a tagliare la spesa sociale.

Le classi oppresse e povere del mondo sono sempre perdenti nelle guerre. Sono carne da cannone, sradicate dalle proprie case, costrette ad affrontare povertà e malattie a causa della guerra. Allo stesso tempo, i padroni del mondo continuano a fare affari per controllare le risorse mondiali. Ci opponiamo al capitalismo globale e al nazionalismo, cause della guerra. Quella che dobbiamo invece combattere è la guerra di classe, contrastando l’industria bellica, le spese militari e l’intera logica della guerra, e promuovere lotte orizzontali più ampie di lavoratori e di lavoratrici e collettività.

Evidenziamo allo stesso modo quanto sia pericoloso l’errore di difendere la “nostra” nazione o il “nostro” paese, e rivendichiamo le nostre posizioni antinazionaliste, disfattiste e per la diserzione, poiché il nemico è nel “nostro” paese ed è il “nostro” stato, la “nostra” borghesia nazionale. Invece invitiamo a creare solidarietà tra tutte le proletar*, e a denunciare il carattere globale del capitalismo e dello stato.

Confermando i nostri valori storici di internazionalismo, solidarietà e fratellanza globale oltre ogni confine, confermiamo la nostra opposizione a tutti i crimini e i massacri perpetrati dal capitale e dallo stato, a partire dal genocidio delle popolazioni nere e indigene che continua tutt’oggi in Brasile, in America Latina e in tutto il “Sud” del mondo, alla devastazione ambientale perpetrata dalla logica del profitto, dei mercati e degli Stati, che minaccia la vita stessa del nostro pianeta.

Nella perenne guerra degli oppressori contro le oppress*, assistiamo al peggioramento delle condizioni di vita dei poveri nel mondo a causa della pandemia e delle guerre regionali iniziate negli ultimi anni, che assieme alle spese per armamenti causate dell’economia di guerra hanno contribuito a determinare il costo crescente dei beni di prima necessità. Sottolineiamo in particolare la tragedia dei migranti, delle persone emarginate e razializzate a cui vengono negati i diritti più elementari, e siamo al fianco degli ultimi, dei dimenticati, dei discriminati, contro gli stati, il capitalismo, il fascismo, il razzismo, il patriarcato e lo sfruttamento.

Commissione di Relazioni dell’Internazionale di Federazioni Anarchiche (CRIFA)
Marsiglia, 19 e 20 marzo 2022

 


 

Contre la guerre, pour une solidarité mondiale

Le Comité des relations de l’Internationale des fédérations anarchistes (CRIFA) s’est réuni à Marseille les 19 et 20 mars 2022, et a discuté des questions relatives à la guerre en cours en Ukraine. Bien qu’il y ait des points de vue différents sur certains points entre les Fédérations membres, sur lesquels nous nous engageons à poursuivre un échange et une discussion constructive, d’importants points communs sont ressortis de la discussion.

Nous condamnons l’agression criminelle contre l’Ukraine promue par le gouvernement russe, ainsi que tous les militarismes, et nous sommes solidaires des personnes opprimées des deux côtés de la frontière, en promouvant un soutien actif aux victimes du conflit, aux réfugiés, aux déserteurs et aux prisonniers de tous les côtés de cette guerre et de son expansion potentielle. Dans les contextes dans lesquels nos différentes fédérations opèrent, nous devons dénoncer et nous opposer au rôle de l’OTAN, des États-Unis et de l’UE qui créent également les conditions préalables permettant à l’État russe d’attaquer son voisin plus faible avec la complicité de sa marionnette, la Biélorussie. Nous dénonçons la montée de l’autoritarisme dans le monde ces dernières années, qui a vu le rôle croissant des armées dans les politiques publiques. Dans la situation actuelle, nous soulignons particulièrement la militarisation croissante de la société dans le contexte d’un réarmement croissant dans l’UE, au milieu d’appels généralisés à une armée européenne, au détriment des dépenses sociales.

Les populations pauvres et opprimées du monde sont toujours les perdants des guerres. Ils sont devenus de la chair à canon, ont été déracinés de leurs foyers et sont confrontés à la pauvreté et à la maladie à cause de cette guerre. Dans le même temps, les patrons du monde continuent à travailler pour contrôler les ressources du monde. Nous nous opposons au capitalisme mondial et au nationalisme qui sont les causes de la guerre. Au lieu de cela, nous devons mener la guerre de classe, en contrant l’industrie de guerre et les dépenses publiques pour la guerre, ainsi que toute la logique de la guerre, et promouvoir des mobilisations horizontales plus larges des travailleurs et des collectivités.

De même, nous soulignons le danger de commettre l’erreur de défendre “notre” nation ou “notre” pays, en mettant en avant nos positions anti-nationalistes et défaitistes/de refus, car notre ennemi se trouve dans “notre” pays et c’est “notre” État national ou notre bourgeoisie nationale. Au lieu de cela, nous visons à construire la solidarité entre tous les prolétaires, et à souligner le caractère mondial des États capitalistes.

Confirmant nos valeurs historiques d’internationalisme, de solidarité et de parenté mondiale au-delà des frontières, nous confirmons notre opposition à tous les crimes et massacres perpétrés par le capital et l’État, du génocide des peuples noirs et indigènes qui se poursuit aujourd’hui au Brésil, en Amérique latine et dans tout le Sud, à la destruction de l’environnement perpétrée par la logique des États, du profit et des marchés qui menace la vie même de notre planète.

Dans la guerre perpétuelle des oppresseurs contre les opprimés, nous constatons l’aggravation des conditions de vie des pauvres dans le monde en raison des pandémies et des guerres régionales qui ont commencé ces dernières années, en raison de l’augmentation du coût des produits de base et des dépenses supplémentaires en armement dues à l’économie de guerre. Nous soulignons tout particulièrement la tragédie des migrants, des personnes marginalisées et racisées qui se voient refuser les droits les plus élémentaires, et nous sommes aux côtés des derniers, des oubliés, des discriminés, contre les États, le capitalisme, le fascisme, le racisme, le patriarcat et l’exploitation.

Le Comité des relations de l’Internationale des fédérations anarchistes


 

Contra a guerra, pela solidariedade mundial

O Comité de Relações da Internacional de Federações Anarquistas (CRIFA), reunido em Marselha nos dias 19 e 20 de Março, aprovou o comunicado que se segue:

Condenamos a criminosa agressão à Ucrânia promovida pelo governo russo, em conjunto com todos os militarismos, e solidarizamo-nos com os povos oprimidos de ambos os lados da fronteira, promovendo o apoio ativo às vitimas do conflito, aos refugiadxs, desertorxs e prisioneirxs dos dois bandos desta guerra e da sua potencial expansão. Nos contextos em que agem as nossas diferentes federações, devemos denunciar e opormo-nos ao papel da NATO, dos Estados Unidos e da UE na criação, também, das condições prévias que permitiram ao Estado russo atacar o seu vizinho mais débil com a cumplicidade da sua marionete, a Bielorússia. Denunciamos o crescimento do autoritarismo em todo o mundo nos últimos anos, em que se viu o papel crescente dos exércitos nas políticas públicas. Com a situação atual, destacamos especialmente a crescente militarização da sociedade, no contexto do aumento do rearmamento em toda a UE, entre apelos generalizados para a criação de um Exército Europeu em detrimento das despesas sociais.

Xs pobres e xs oprimidxs do mundo são sempre xs perdedorxs em todas as guerras. Convertem-se em carne para canhão e são tiradxs à força das suas casas, e deparam-se com a pobreza e a doença em consequência desta guerra. Ao mesmo tempo, os patrões globais continuam a movimentar-se para controlarem os recursos do planeta. Nós opomo-nos ao capitalismo global e ao nacionalismo que são as causas da guerra. Ao contrário, temos que promover a guerra de classes, contrariando a indústria bélica e a despesa pública na guerra, e toda a lógica da guerra, desenvolvendo mobilizações horizontais mais amplas por parte dxs trabalhadores e das coletividades.

Deste modo, insistimos no perigo de se cometer o erro de defendermos a “nossa” nação ou o “nosso” país, fazendo ressaltar as nossas posições anti-nacionalistas e de negação/recusa, já que o nosso inimigo está no “nosso” país e o estado nacional ou a burguesia nacional são “nossos”. Pelo contrário, pretendemos construir a solidariedade entre todxs xs proletarixs e destacar o carácter global dos estados capitalistas.

Confirmando os nossos valores históricos de internacionalismo, solidariedade e parentesco global, para além das fronteiras, reafirmamos a nossa oposição a todos os crimes e massacres perpetrados pelo capital e pelo Estado, desde o genocídio dos povos negros e indígenas que hoje continua no Brasil, na América Latina e em todo o Sul Global, até à destruição do meio-ambiente provocada pela lógica dos Estados, a ganância e os mercados que ameaçam a própria existência de vida no nosso planeta.

Comité de Relações da Internacional de Federações Anarquistas (CRIFA)

Marselha, 20 de Março de 2022

 


 

Срещу войната, за глобална солидарност

Комисията за връзки към Интернационала на анархистките федерациии (IAF-IFA) се срещна в Марсилия на 19-20 март 2022 г. и обсъди въпроси относно продължаващата война в Украйна. Въпреки че има различни възгледи по някои точки между федерациите-членки, по които се ангажираме да продължим обмена и конструктивната дискусия, от дискусията се появиха важни общи точки.

Ние осъждаме престъпната агресия срещу Украйна, насърчавана от руското правителство, наред с всички милитаризми, и сме солидарни с потиснатите хора от двете страни на границата, насърчавайки активна подкрепа за жертвите на конфликта, за бежанците, дезертьорите и затворниците от всички страни на тази война и нейното потенциално разширяване. В контекста, в който действат нашите различни федерации, ние също така трябва да разобличим и да се противопоставим на ролята на НАТО, САЩ и ЕС в създаването на предпоставките, позволяващи на руската държава да атакува по-слабия си съсед със съучастието на своята марионетка Беларус. Ние осъждаме възхода на авторитаризма по света през последните години, ставайки свидетели на нарастващата роля на армиите в публичните политики. С настоящата ситуация особено силно подчертаваме нарастващата милитаризация на обществото в контекста на нарастващото превъоръжаване в целия ЕС, на фона на общи призиви за европейска армия, в ущърб на социалните разходи.

Бедните и потиснати хора по света винаги са губещи във войните. Те се превръщат в пушечно месо, изкоренени от домовете си и изправени пред бедност и болести в резултат на тази война. В същото време глобалните шефове продължават да работят за контрол на световните ресурси. Ние се изправяме срещу глобалния капитализъм и национализма, които са причините за войната. Вместо това трябва да водим класова борба, противопоставяйки се на военната индустрия и публичните разходи за война и цялата логика на войната, и да насърчаваме по-широка хоризонтална мобилизация на работниците и колективите.

Ние също така подчертаваме опасността от това да не правим грешката да защитаваме „нашата“ нация или „нашата“ държава, като подчертаваме антинационалистическите и пораженчески/отказни си позиции, тъй като нашият враг е в „нашата“ страна и това е „нашата“ национална държава или национална буржоазия. Вместо това ние се стремим да изградим солидарност между всички работници и да подчертаем глобалния характер на капиталистическите държави.

Потвърждавайки историческите си ценности на интернационализъм, солидарност и глобално родство отвъд границите, ние потвърждаваме опозиция си срещу всички престъпления и кланета, извършени от капитала и държавата, от геноцида на чернокожите и коренното население, който продължава днес в Бразилия, Латинска Америка и навсякъде в Глобалния юг, до унищожаването на природата, извършено от логиката на държавите, печалбата и пазарите, което застрашава самия живот на нашата планета.

В постоянната война на потисниците срещу потиснатите виждаме влошаването на условията за живот на бедните хора по света поради пандемията и регионалните войни, които започнаха през последните години, като следствие от нарастващите цени на основните стоки и по-нататъшните разходи за въоръжение поради военната икономика. Специално подчертаваме трагедията на мигрантите, маргинализираните и расиализирани хора, които са лишени от най-основните права, и заставаме редом с последните, забравените, дискриминираните, срещу държавите, капитализма, фашизма, расизма, патриархата и експлоатацията.

Източник: https://i-f-a.org/2022/04/04/against-the-war-for-global-solidarity/


 

تایبەتکرا

No war but the class war

War, all kinds of wars, religious and national wars, wars between states and global corporations are all against oppressed people, it attacks their living means, it attacks their will and ability, in order  to subjugate them to the will of oppressors, to the will of the authorities, the capitalists.

We are the oppressed, wherever we are, continuously within our social activities, face the various wars of our class enemies, such as political, military, media, ideological and poverty wars. Unemployment and wage cuts, the war of homelessness and the high price of daily life, the war of sexism, chauvinism, racism and fascism,the wars against the world populations, forced displacements and discrimination and rejection of refugees. Our life is a permanent and a total war.

Russia’s war and attack on Ukraine is not a new war, in our opinion, this war is a continuation of the previous wars; the war and genocide of indigenous Americans, Australians, New Zealanders, Canadians , Africans… the war between Iran-Iraq, the invasion of Kuwait, Iraq and Afghanistan, and the conflicts in Syria, Libya, Somalia, etc. like in previous wars, the objective is to control and maintain the contradictions between work and capital, to expand and provide markets for the commodity needs, for experimentations and to develop new weapons, bombs and other military equipment.

However, it is not clear what the outcome of this war would be and where else it will reach; whether it reaches the point of using atomic weapons, produces more genocides, destroying cities and countries, or not. But what is clear to us is the outcome of the war, as in previous wars, no matter how it ends, it always produces losses of workers and oppressed people on both sides, whether in terms of casualties, in term of social destructions, in terms of creating dissensions and reinforcing the spirit of nationalism and racism, or in terms of destroying unity, cooperation and class solidarity between the workers of both sides, it will always end up harming the oppressed of the world. It will raise the price of supplies by raising the price of oil, Diesel and gas. The consequences of the war, will produce nationalism and racism between the Ukrainians and the Russians.

We know that all kinds of wars are generated by the capitalist system, so we stand against the system itself and the very foundation of the state, we stand against all state agencies, corporations and banks, and we do not support any side of war. At the same time, we express our sympathy and support for the victims of war, for the workers, for the oppressed people of both countries, for our anarchist friends, and libertarians of Ukraine and Russia. Also, from lessons drawn from our experience, we know that we can only end the wars through unity, co-operation, desertion from the battle fronts and by turning our weapons towards the palaces of the rulers, against the interests and sovereignty of the war creators.

No to war, killing, and authority

Yes to the support and struggle of the oppressed revolutionaries against the class domination.

Our war against the rulers and their capitalist corporations is a global social war.

Kurdish-speaking Anarchist Forum

25 February 2022

https://anarkistan.net

https://twitter.com/anarkistan

https://facebook.com/kurdishspeaking.anarchist.forum

Pas de guerre sauf la guerre des classes !

نا بۆ جەنگ، جگە لە جەنگی دژە-چینایەتیی

تایبەتکرا

Clarification of a group of Kurdish speaking anarchists to the announcement of the Anarchism Era Federation

To the worldwide Anarchist comrades. With greetings.

Some time ago the Anarchism Era Website published an announcement, in which the news of the formation of the Anarchism Era Federation was revealed. According to the title and the content of that announcement, this formation is necessary to enable all individual anarchists across the globe, regardless of race and place of birth, to join the federation.

As a group of Kurdish speaking Anarchists and Libertarians from Inside Iraq and abroad, we are always pleased to hear the news of revolutionary initiatives and activities across the globe. We are also happy to hear of the existence of any anti-state, anti-capitalism actions and we do not see ourselves as separated or outside any world movements or activities that are against the authority, against hierarchy, against the capitalist system and society. However, the announcement of the so-called Anarchism Era Federation, supposed to become an International Federation, raises more questions than provide answers.

Our purpose in this clarification is not to evaluate the announcement in detail or to highlight and develop all the points of our critics and disagreements. Here, we only indicate a few important and obvious points:

No revolutionary body of the class struggle would ever announce its existence before its actual birth in practice, especially a body that grants itself with a status as big as an International Federation. Regrettably, the announcement does not mention at all the process of its founding and does not provide any concrete information about all the fractions that are supposedly integral parts within that Federation.

The only thing that can be noticed in this announcement is the existence of previous preliminary versions attempts, as allusion for the announcement. Those previous versions look like the initial intention towards the final proclamation and indicate that the decision can be the act of one or several individuals.

The announcement does not clarify, in any aspects, its position about the International of Anarchist Federations, which was established in 1968 and incorporates most world-wide anarchist federations and it is still alive, active, and growing. We think that the reason for not mentioning IFA is either related to having different positions or to differentiate themselves, either to their ignorance of IFA’s existence, or to their rejection by IFA and other Federations of International Anarchist movements.

The decision of announcing an International Federation, through a bureaucratical, sectarist and unilateral mechanism indicating the adoption of militantism and voluntarist rules. This is completely in contradiction with the grounds of the historical approach of Anarchism that is based on total acknowledgement to the practical, spontaneous emergence of real actions and active elements within the social struggle, not on the principles of ideological wills and intentions. This position is clearer when this announcement does not at all make any reference to the inhuman, anti-life and anti-nature roots of the class domination, hierarchical structure of the capitalist system. It only briefly and vaguely mentions “the overthrowing of capitalist and religious governments!”, as though, the human need for emancipation is about a political revolution, not a social and global revolution.

In the previous versions of this announcement, there is a mention of army struggle, but it is removed in the final version, without any explanation or the reasons for its omission. Furthermore, the announcement’s lack of clarification about the rejection of “pacifism” tendency, as a common practice among militantist groups and currents, which, can be used as against “violence” and as conciliator “peacemaker”, sings of advocating the extremist ideology, far from a global class understanding of the fundamental basis and needs of the emancipatory revolution of the exploited class. Consequently, we must ask the authors of the announcement: by which measures, could the anarchists who stand against Violence, be called “Pacifists”?

It is worth mentioning that in the announcement, by putting accent on the armed struggle and armed uprising method, to claim their adherence to the practice of Makhnovist insurrectionary movement. This itself is a misunderstanding of the nature of the Makhnovist movement, which was essentially a social uprising of workers and peasants through co-operative communes. It is a lack of understanding, the fact was the grounds that forced that movement was self-defence which led to armed organisation against German, Austrian, White and Red Armies and their militias. This was not due to the will of transforming of the social contests to armed actions or military militantist groups.

There is a discriminatory issue of a unilateralist, generalising, centralist, and authoritarian practice that can be noted in their decision taking approach, as matters were decided without consulting and contacting other existing Anarchist individuals and groups. The authors of the announcement, plainly, by using the term of “ anarchists in Lebanon, Chili, Spain, Iraq and Kurdistan Region”, and as the geographical words mean, show that they talk and decide in the name of all and for all the anarchists who live in those countries. Here, all the anarchists who live in the countries that are mentioned in the announcement, face an answer to the question: Do all the anarchists of the countries mentioned agree and share the same positions that are expressed by the federation and the announcement?

We leave the answer to that question to the comrades who live in those countries. Considering the “Iraq and Kurdistan Region”, after a thorough examination, we do not know the existence of any individual who has a practical and socially active role, agree with that announcement. Therefore, we as anarchists and libertarians who Kurdish speakers, either as within the Forum of Kurdish-speaking anarchists and as well as the local Sulaymaniyah/Iraq Forum of anarchists, do not fall with any centralised, hierarchical, political, and armed actions. We believe in the social and autonomous organisation of social struggle, revolution, and self- running society.

For the reasons mentioned above, we as a group of Kurdish speaking anarchists and libertarians, either in the area of “Iraq and Kurdistan Region”, either outside, do not support that announcement and we are unaware of the process of declaring and the formation of that federation. As a result, without going into details and touch on our fundamental differences with them, we consider this type of initiatives as sectarist and in conflict with what is so far known as anarchist movement from an historical basis.

libertarians dialogue ( weekly internet dialogue )

https://www.facebook.com/groups/AZADIXUAZAN

Anarchist Forum in Sulaymaniyah/Iraq

https://www.facebook.com/Sulaimanyah.Anarchist.Forum

Kurdish-speaking Anarchists Forum

http://www.anarkistan.net

28th of November 2020

——————————————————————–

the link : announcement of Anarchism Era website

https://www.facebook.com/InternationalOfAnarchistFederations/posts/1471425486401105

پەنابەران بە هۆی سیاسەتی نامرۆڤانەی حکومەتی بریتانیاوە بوونەتە قوربانیی:

26/06/2022

پاش چەند ساڵێك ژمارەی ڕاستی ئەوانەی کە گیانیان لەو هوتێل و خانوانەی کە دائیرەی پەنابەر و کۆچ پەنابەرانیان تێناون دەردەکەوێت.

سیاسەتی نامرۆڤانەی ئەو دائیرەیە و بەڕێوبەرانیان بووە هۆی تیاچوونی 107 پەنابەر لە نێوانی ساڵانی 2016 و2022 دا. ئەم ژمارەیە زیاترە لە ژمارەی فەرمی کە دائیرەی پەنابەر و کۆچ نیشانیان داوە.

بە گوێرەی ئاشکرابوونی دەیتایەکی نوێ 17 لەوانە خۆیان کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێناوە یاخود ئاوا گومان دەکرێت. 41 لەوانە وا ناسێنراون کە کێشەی تایبەتیان هەیە یاخود لاواز و بارخوارن و باری دەروونییان شێواوە .

ساڵ بە ساڵ ژمارەی ئەوانەی کە گیانی خۆیان لە دەستدەدەن لە هەڵکشاندایە. ئەم ژمارەیە ساڵی 2019 دەدا تەنها 4 کەس بووە ، ساڵی 2020 هەڵکشاوە بۆ 36 کەس و ساڵی 2021 بەرزبووەتەوە بۆ 40 کەس و ئەمساڵیش تا ئێستا 6 کەس.

ئەو دوو وێنەیە یەکێکیان هی گەنجێکی ئێرانییە کە تەمەنی 23 ساڵ بووە ، لە 07/09/20 بە هەڵواسینی خۆی کۆتایی بە ژیانی خۆی هێناوە .  ئەوی تریان گەنجێکی تر بە ناوی موحەمەد کەمارە، تەمەنی 26 ساڵ لە ئیڤۆری کۆستەوە هاتووە،  لە 10/11/2020 دا بارودۆخی ژیانی ئەوەندە خراپ بووە و زۆریش نەخۆش بووە و هیچ چارەسەرێکی بۆ نەکراوە لە ڕؤژی 10/11/2020 دا بە مردوویی لە ژورەکەی خۆیدا دەدۆزرێتەوە.

زۆربەی ئەمانەی کە مردون یاخود کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێناوە هەمووی لە گوێ پێنەدانی دائیرەی کۆچ و پەنابەری بریتانیاوە بووە کە نەخۆشی و باری دەروونییان بە جددی وەرنەگیراوە تا ئەو ڕادەیەی یا مردوون و یاخود خۆیان کۆتاییان بە ژیانیان هێناوە. 

ناڕەزایی و خۆپیشاندانەکانی ئیکوادۆر

26/06/2022

دوو هەفتە زیاترە کە بە سەدەها هەزار کەس لە دانیشتوانی خەڵکی ئیکوادۆر لە سەر شەقامەکانن دژ بە بەزبووونەوەی نرخی سوتەمەنی و  وزە و پێداویستیییەکانی ڕۆژانەی خەڵک .

لەو کاتەوە 5 کەس زیاتر بوونەتە قوربانی و بە گوێرەی ڕاپۆرتی حکومەتیش 12 پۆلیس برینداربوون. لە ساڵی 2019 دا مانگرتنەکان هەر لەوێ بۆ ماوەیەکی زۆر بەردەوام بوو ، ئێستاش داخوازییەکانی خەڵك لە 10 خاڵی سەرەکیدا چڕ بووەتەوە کە هەندێك لەوانە:  هەڵپەساردنی نرخی سوتەمەنی و وزەیە، ڕاوەستانی دانەوەی قەرزەکانی بانقە و هەروەها نەکردنی هەڵکۆڵینی زەوی و خاکیانە بۆ کانگا بەنرخ و بەهادارەکانە لە لایەن کۆمپانیا گەورە و بێگانەکانەوەیە و هەروەها هاوکاری دانیشتوانە بۆ  دابەزینی نرخی سەمادە کیمیاوییەکانە.

ئاشكرایە کە صندوقی دراوی نێودەوڵەتی بەدانی قەرزێك بە بڕی 6.5 ملیار دۆلار بە حکومەتی ئیکوادۆر بۆ چارەسەری کۆرۆنا و هاوکاری دیکە چەندەها مەرجی سەپاندووە بەسەر حکومەتدا بۆ بەڕێکردنی سیساسەتی دەستگرتنەوە ، واتە تەقەشوف. کە ئەمە گرێبەستێکە لە نێوانی ئەو دەزگە دراوییە و حکومەتدا بۆ ئەوەی کە حکومەت متمانەی وەرگرتنی ئەو قەرزەی هەبێت لە لایەن صندوقی دراوی نێودەوڵەتییەوە. 

هەر بۆ زانیاریت :

زاهیر باهیر

24/06/2022

بە باشم  زانی چەند پەڕەگرافێكی وتارێکی  نوسەر و ڕۆژنامەوان و کەمپەینی ژینگە پڕۆفیسۆر جۆرج مۆنبیوت  کە ئەمڕۆ لە ڕۆژنامەی گاردیاندا لە ژێر ناوی ڕێگەیەکی سادە هەیە بۆ یەکگرتنی  هەمووان لە بەرگریی دادپەروەری ژینگە –  کە کردنی  لە توناماندایە” نوسیوە ، کە زانیارییەکی کەمت پێدەبەخشێت لەسەر ڕۆلی بریتانیا و کۆمپانیا گەورەکان و صندوقی دراوی نێو دەوڵەتی. ئەو لە وتارەکەیدا دەڵیت:

شیکارییەک لە گۆڤاری Global Environmental Change دەریدەخات کە ساڵانە 10تریلۆن دۆلار بەها لە وڵاتە هەژارەکان لەلایەن دەوڵەمەندان و ساماندارانەوە دەردەهێنرێت، لە شێوەی کەرەستەی خاو و وزە و زەوی و هێزی کار.   ئەمەش 70 هێندەی ئەو پارەیەیە کە پێویستە بۆ کۆتاییهێنان بە هەژارییەکی زۆر لە سەرانسەری جیهاندا. . ئەم دەرهێنانە چارەکێک لە بەرهەمی ناوخۆیی خۆیان بۆ گەلانی دەوڵەمەند دابین دەکات: زۆربەی سامانی ڕواڵەتی ئێمە لەسەر ئیستغلالکردنی وەستاوە.

قەرز ئیمپریالیزمە بە رێگەی تر.  هاوتایە بەو  باجە خۆییانەی کە بەریتانییەکان بەسەر کۆلۆنیەکانی ئەفریقادا دەیسەپێنن.   ئەم باجانە کە زۆرجار بەو دراوانە وەردەگیران کە ئەفریقییەکان خاوەنیان نەبوون، ناچاریانی دەکرد سەرچاوەکانیان یان کارەکانیان ڕادەستی پڕۆژە کۆلۆنیالیەکان بکەن.   ئەمڕۆ قەرزی دەرەکی گەلان ناچار دەکات سەروەت و سامانەکانیان ڕادەستی وڵاتە دەوڵەمەندەکان و کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان بکەن.

بۆ نموونە راپۆرتێکی گرین نیو دیل باس لەوە دەکات کە قەرز لەلایەن بانکی نێودەوڵەتییەوە وەک ئامرازێک بۆ پابەندکردنی حکومەتی سەنیگال بەکارهێنراوە کە رێگە بە کۆمپانیا ئەمریکی و ئوسترالی و بەریتانیەکان بدات کە نەوت و گازەکەی بقۆزنەوە.  بەپێی زانیارییەکان، لە ئەرجەنتین، سندوقی دراوی نێودەوڵەتی (IMF) فشاری  بۆ پەرەپێدانی حەوزی زەبەلاحی گازی شیل ڤاکا موێرتا، [Vaca Muerta ]، داناوە، بە بەکارهێنانی هەمان باجی  هاوشێوە.  گەلانی هەژارتر کە هەژارن و بەهۆی قەرزەوە ناچارکراون، بژاردەیەکی دیکەیان نییە  جگە لەوەی ڕێگە بدەن پیشەسازییە وێرانکەرەکان بیانقۆزنەوە. ئەوانەی کە کەمپەین دژ بەمە دەکەن بۆ ئەمە زاراوەیەکیان هەیە: دیپلۆماسی تەڵەی قەرز.

تەنها دەرهێنان نییە کە ئەم قەرزانە کارا دەکەن، بەڵکو مانەوەیە واتە بەکارهێنانی سیاسەتی دەستگرتنەوە.   شیکارییەکی ئۆکسفام دەریدەخات کە 85٪ی ئەو قەرزانەی بۆ مەبەستی چاررەسەری کۆرۆنا لە لایەن  سندوقی دراوی نێودەوڵەتییەوە بە گەلانی هەژار دراوە، پەیوەست بووە بە بەکارهێنانی بەرنامەکانی سیاسەتی دەستگرتنەوە ، تەقەشوف : سندوقی دراوی نێو دەوڵەتی قووەت و کارایی قەرزەکان بەکاردەهێنێت تاکو حکومەتەکان بەرنامەی بڕینی پارەی مووچە و خەرجکردنی کەمتر لە خزمەتگوزارییە گشتیەکان و پشتیوانیکردنی  هەژارانی میللەتەکەیان، بسەپێنن.

حکومەت و ئازادییەکان و مانگرتنی کرێکاران

زاهیر باهیر

22/06/2022

مانگرتنی دوێنێی کرێکارانی شەمەندەفەری ژێر زەمینی و سەرزەمینی زۆر سەرکەوتوو بوو ، بۆیە ئەمڕۆ ئیدارە ئامادەیە دانیشتنی دیکە لەگەڵ نقابەی کرێکارەکاندا بکات و بگەنە سەرەنجامێك. هیوادارم .

ئاخر چۆن سەرکەوتوو نابێت کە لە کاتێکدا  لە سەدا 72 کڕیکارەکان دەنگیاداوە و لەم ڕێژەیەش لە سەدا 89 دەنگدەران دەنگیان بە مانگرتنی 3 ڕۆژ داوە.

هاوکاتیش ئاخر چؤن حکومەت و کۆمپانیاو خاوەنکار و بزنس ناترسێنێ و هەڕەشەی جددی لەسەر قازانج و سەرمایە و مانەوەیان دروست ناکات؟  ئەوە ئەمانن کە ڕؤژانە 5 ملیۆن کرێکار و کارمەند و قوتابی و گەشتیار و خەڵکانی دی کە بە دەم کاروبارەکانی ڕۆژانەوەیان دەچن، بەڕێدەکەن و دەیانگەیەننە شوێنی مەبەستی خۆیان .  هەر ئەمەش کە حکومەت بڕیاری دا بە بردنە بەردەمی زووی یاسای نوێ سەبارەت بە ئازادییەکان و مافی مرۆڤ کە  بەیانییە، 5شەمە، 23/06 بۆ پەڕلەمان بۆ دەنگدان.

وەزیری پۆلیس و ناوخۆی بریتانیا ، پریتی پەتێڵ، ماوەیەکی زۆرە کە لائیحەیەکی نوسیوە کە بە تەواوی سەراپای مافە ئاساییەکانی خەڵکی بە گشتی و کرێکاران و پەنابەران و کۆچبەران بەتایبەتی تەسك و تەسکتر بکاتەوە تا دەگاتە یاساخکردنی هەموو جۆرە مانگرتنێک لە لایەن کرێکارانی بەشە سەرەکییەکانی پیشەسازی و خزمەگوزارییە بناخەییەکانەو دەکرێن . ئەمەش یانی یاساخکردنی مامۆستایان و  کرێکارانی قیتارەکان و دکتۆر و نێرس و کارمەندانی خەستەخانەکان و کرێکارانی کۆکەرەوەی زبڵ و خۆڵ و خاشاك.

بە بەردەوامیش ئەم لائیحەیە خاڵی زیاتر دەگرێت بە خۆیەوە.  لە ئێستادا ئەوەی بۆ زیاد کراوە کە کۆمپانیاکان لە کاتی مانگرتنی کرێکار و کارمەندەکانیانا مافی هێنانی کرێکارانیان لە نوسینگەی کارەوە هەبێت لە هێنانی کرێکاری  جێگرەوەی ئەوانەی خۆیان.

گوێنەدان و هەڵوەشاندنەوەی بڕیارەکانی داگای ئەوروپی کە بریتانیا لە ساڵی 1953وە لە گەڵ 45 وڵاتی دیکەدا  ئەمەی واژۆ کردووە سەبارەت بە کەیسە ناوخۆییەکان.  ئەوەشی کە پەلەی بەم بڕیارەی حکومەت دا مانگرتنەکەی دوێنی ، 3شەم، و ئەو بریارە بوو کە دادگای باڵای ئەوروپا هەفتەی پێشوو بریارەکەی دادگای بریتانیای هەڵوەشاندەوە سەبارەت بە ناردنی ئەو پەنابەرانەی کە لە مانگی نیسانەوە هاتونەتە ئێرەو لە ڕێگای ئاوییەوە بە بەلەم هاتون و زگورتن  بۆ ڕواندە.

یاسای نوێ کە بڕیارە سبەینێ ڕۆژی 5شەمە ، 23/06 ، ببرێتە بەردەم پەڕلەمانی بریتانیا شوێنی یاسا کۆنەکە : یاسای مافی مرۆڤ، دەگریتەوە .  هەروەها یاسا نوێیەکە ئەوەشی تێدایە کە ئەوانەی تاوان دەکەن بی ڕەچاوکردنی  سۆز و هەستی مرۆیانە کە تاوانبار لەبەر خیزانەکەی نەنێرریتەوە بۆ وڵاتەکەی خۆی.  هەروەها ناچارکردنی ڕۆژنامەوانان پێشکەشکەرانی فلیمی دۆکۆمێنتەری کە سەرچاوەی زانیارییەکانیانن گەر پۆلیس داوایان لێبکات ، دەبێت بیدەن و نەدانی بە تاوان حساب دەکرێت و سزای یاسایی هەڵدەگریت.

لەوە دەکات وردە وردە ئازادییەکان چۆڕاییان بێت گەر بەرگری و بەگژاچونەوەی دەوڵەت نەبێت و یاساکان نەشکێنرێن.

هەموو هەوڵێك لە ئارادایە بۆ شکاندنی مانگرتنی کرێکارانی شەمەنەفەرە زێرزەمینی و سەرزەمینییەکان 

21/06/2022

میدیا و سیاسییەکان هەموو پاگەندەیەکی درۆ و لێدوانی ناڕەوا دەدەن بۆ شکاندنی مانگرتنەکەی کە ئەمڕۆ، سێ شەمە دەستی پێکردووە.  هەستکردن بەمەش زۆر ئاسانە چونکە بە مانگرتنی 50 هەزار کرێکار تەنها لە یەك بەشی پیشەسازیدا کە بەشێکی کەمی هاتوچۆیە بریتانیا بە گشتی و لەندەنیان بە تایبەتی لە جوڵە خستووە و کارایی مانگرتنەکەیان هەموو گۆشەیەکی ژیانی گرتۆتەوە. بەڵام کرێکاران بەرپرس نین لە ڕوودانی ئەمە ئەوەی بەرپرسە کۆمپانیاکان و حکومەتە کە دەبێت لۆمە بکرێن .

ئەوە مافی ڕەوای خۆیانە کە مانبگرن ، خۆپیشاندان بکەن کە لە کاتێکدا لە ساڵی 2010 وە تا ئێستا بە کردەیی و لە بەرانبەر گرانبوونی هەموو شتێکدا لەبری بەرز بوونەوەی موچەیان لە سەدا 18 موچەکەیان دابەزیوە.  هەر ئەمان نین کە موچەیان دابەزیوە، مامۆستایان لە سەدا 8 ی موچەیان لە دەیەیەك لەمەو بەرەوە دابەزیوە،  هەر ئاواش نێرس و مامانەکان لە سەدا  7 موچەیان دابەزیوە ، ئیتر بۆچی نابێت داوای مافی ڕەوای خۆیان بکەن؟ کە لە کاتێکدا سەرۆك و بەڕێوەبەری بانقەکان و کۆمپانیاکان و خاوەنوەزیفە پلە بەرزەکان بەرزبوونەوەی موچەیان بە لە سەدا 30  بەرەوژوورترە ئەمە جگە لە پارەی خەڵاتیی و قازانجی پشکەکانیان لە بزنسەکانا.

سەرۆك وەزیرانی بریتانیا، بۆریس جۆنسۆن ، کە ماوەیەك لەمەو بەر سەرۆکی بانقی مەرکەزی ئێرە ڕاگەیاندنێکی دا و تێیدا وتی کە نابێت کرێکاران و کارمەندان داوای پارەی زیادە بکەن چونکە ئەمە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی هەڵئاوسانی دراوی ئێرە ، پاوەند.  بۆریس هاوڕا نەبوو لەگەڵیدا ، کەچی دوێنێ شەو هەمان قسەی سەرۆکی بانقی دووبارە کردەوە ئەمە لە کاتێکدا کە هەموان دەزانین داخوازییەکانی کرێکاران زۆر کەمن و لەچاو بەرزبوونەوەی ئەو توێژاڵەی کە لە سەرەوە ناومهێنان هەر هیچ نییە. کرێکارێك لە مانگێکدا 1200 یا 1400 پاوەند وەردەگرێت داوای بەرزبوونەوەی موچەکەی دەکات بە ڕێژەی لە سەدا 3 دەکاتە چەند؟ لە 1200 پاوەند دەکاتە 36 پاوەند پێش دەرەکردنی تەکس لێی، ئەوەی 1400 پاوەند وەردەگرێت تەنها 42 پاوەند موچەکەی دەچێتە سەرەوە پێش لێبڕینی تەکس.

بۆرریس جۆنسۆن هەر بەوەوە نەوەستا و هەڕەشەی هێنانی کرێکارانی لە نوسینگەی کارەوە کرد کە  لە جێی ئەم کرێکارانە کار بکەن ، بەمەرجێك ئەمە دژ بە یاسای جیهانی کرێکارانە چونکە ئەمە سەلامەتی هاتووچۆکەرا دەخاتە مەترسییەوە و ڕوودانی ڕوداوی زۆر دروست دەکان ، چونکە ئەم کرێکارانە خاوەنی ئەزمونێکی ئاوا نین لەو بوارەدا کە جێگای دڵنیایی بێت.  ئەمە جگە لەوەی کە مارگرێت تاچتەری کۆنە سەرەكوەزیرانی ئێرە  کە لە سەردەمی ئەودا ئەو پەڕی ڕیفۆرم کرا بۆ لێدان لە کرێکاران و بزوتنەوەکەی و بە دانی هەموو کەرتە دەوڵەتییەکان بە کەرتی تایبەتی ، لەگەڵ ئەمانەشدا نەیتوانی قەرەی ئەم تاکتیکە بکەویت .

حکومەتی بریتانی ئامادەیە بە دەیەها ملیار پاوەند هاوکاری سەربازیی ئۆکرانیا بکات و شەڕەکە گەرمتر بکات ، لە لایەکی دیکەوە 37 ملیار پاوەند ساخبووەوە کە لە سەردەمی پەتای کۆرۆنادا لە ڕێگای دانی کۆنتراکتەوە داویانە بە کەسان و کۆمپانیای نزیك لە خۆیان کە لە کاتێکدا هیچ بەرهەمێکیان نەبووە ، کەچی ئامادە نین 6 ملیار پاوەند هاوکاری میزانییە کە بۆ هاتووچۆی شەمەنەفەرەکان و کارمەندانیان دانراوە بکەن و ئەم کێشەی چارەسەر بکەن!!!.  

 

گەورەترین مانگرتنی کرێکارانی شەمەنەفەری سەرزەمینی و ژێرزەمینیی لە بریتانیا کە زیاتر لە سێ دەیەیە نەبینراوە، دەستپێدەکات

20/06/2022

لە ساڵی 2008 وە کە بریتانیا بە خەستی قەیرانە داراییەکەی گرتەوە و حکومەتی پارتی موحافیزینش  [تۆری] کە لە ساڵی 2010 دا هاتنە سەر حوکم بارودۆخەکەیان زۆر بە باشی قۆستەوە بە بەڕێکردنی سیاسەتی دەستگرتنەوە [ تەقەشوف] کە  هۆکاری سیاسی زیاتر لە هۆکاری ئابووری لە پشتەوە بوو بۆ لێدانی کرێکاران و نقابەکانیان و خراپترکردنی حاڵی گوزەران و ژیانیان . بەم سیاسەتەش کرێ و موچەی کرێکارانیان هێنایە خوارەوە ، بیمەکانیان یا کەم کردەوە یاخود هەر بڕینیان، هەموو جۆرەکانی ئازادییەکانیان تەسك کردەوە ، ئیتر لەو کاتەوە ژیانی خەڵکی بە جۆرێك خراپ بووە کە گەیشتۆتە دەربڕیینی ناڕەزایی و مانگرتنی کرێکاران.

وەکو لە پۆستێکی پێشتردا باسم کرد کە کرێکاران شەمەنەفەرەکان دەنگیان بۆ 3 ڕۆژ مانگرتن داوە.

ئەو 3 ڕۆژەش بەیانی ، 3 شەمە 21/06 ، 5شەمە 23/06 و ڕۆژی شەمە 25/6.  تاکو ئەمڕۆش ئێوارەکەی ئیدارە و نقابە لە وتووێژدابوون بەلام نەگەیشتنە ئەنجامێك بۆیە لە بەیانییەوە 50 هەزار کرێکاری کە بەشێکی زۆریان سەر بە 13 کۆمپانیای تایبەتین لە مانگرتندا دەبن. مانگرتنەکە  کرێکارانی چاودێری ترافیكلایتەکانی ناو تونێلەکان و سەر سکەکان و پاكکەرەوەی قیتارەکان   و تونێلەکان و محەتەکان و کرێیکارانی صیانە و ڕاگرتنی سکەکان و هەروەها ئەوانەی لە محەتەکاندا کار  دەکەن کە پارەیەکی کەم وەردەگرن لە پێناوی زیادکردنی موچەکەیان و سەلامەتی موسافیران و دەرنەکردنی کرێکارانی هاوەڵیاندا لە بەیانییەوە ماندەگرن .

میدیا و سیاسییەکان لە پاگەندەیەکی گەورەدان بۆ تێشکانی مانگرتنەکە و بەگژاکردنی خەڵکی دژیان بەوەی کە ئەمان تەماحبازن ، فرسەتبازن کە لەم وەختە خراپەدا مان دەگرن منداڵ لە مەکتەب مەحروم دەبێت ، نەخۆش ناگاتە خەستەخانە و مەوعیدەکانی چارەسەر و نەشتەرگەرییەکان هەڵدەوەشێتەوە و شؤپەکان و قاوەخانەکان و چیشتخانەکان مشتەرییان نابێت  وەستانی  کار دەبێتە هۆی لە دەستدانی 150 ملیۆن پاوەند لە لایەن دائرەی دارایی و داهاتەوە …. زۆری تر لەم پڕۆپاگەندانە.

نقابە هەموو هەوڵێکی دا لە دانیشتن و وتووێژکردن  تاکو مانگرتنەکە ڕوونەدات بەڵام ئیدارە ئامادە نییە لە بڕێکی کەم کە کەمترە لە سەدا 3 موچەیان بۆ زیاد بکات کە لە  کاتێکدا ڕێژەی هەڵئاوسانی پارە لە سەدا 11 دەبێت و گرەنتی دەرنەکردنی کرێکارانیش نادات . 

لەم دواییەدا نقابە بۆی دەرکەوت کە خاوەنکارەکان وکۆمپانیاکان لە لایە دەوڵەتەوە پێیان ڕاگەیەنراوە کە پارەیان لە بڕێکی دیاریکراو زیاتریان بۆ  زیاد نەکەن گەرچی حکومەت نەهی دەکات بەڵام ئەمە راستییە.  لەم بارەشدا نقابە داوای کرد کە دانیشتن لەگەڵ وەزیری بەشی هاتووچۆ و بزنسدا بکات ، بەڵام وەزیری هاتووچۆ ڕەفزی کرد و وتی ئەوە کاری ئەو نییە و نقابە دەبێت لەگەڵ خاوەنکاردا دانیشن و دانوستاندن بکەن.

گەرچی مانگرتنەکە هەر 3 ڕۆژە بەڵام کارایی یەك هەفتە دادەنێت چونکە هەر لەمشەوەوە لە کاتژمێری 8.30 وە قیتارەکان کەمتر بوونەتەوە و هاتو چۆشیان هێواشتر بووە . مانگرنتەکە قیتارەکانی کە لە لەندەنەەوە دەچن بۆ سکۆتلەندو وێڵس-یش دەگرێتەو.  هەر ئاواش زەربەیەی گەورە دەدات لە گەشتکەران و باڕ و چێشخانە و قاوەخانەو شۆپەکانی سێتەر و ئەو شوێنانەی کە داهاتیان لەسەر کارمەند و کرێکارانی ئۆفیسەکانن.  هەروەها چوون بۆ فڕۆکەخانەکانی وەکو هیسرۆ و لەندەن ستی و گاتویك و لوتن و مانشستەر بۆ سەفەرکردن.  کەواتە مانگرتنەکە هەر لە لایەکەوە کاریگەری خۆی نییە بەڵکو لە هەموو لایەکەوەیە سەراپای بەشەکانی ئابووریی دەگریتەوە بۆیە ئیدارە کەوتۆتە هەڵپە و هەوڵی سوکایەتیکردن بە کرێکارەکان تا رادەی هەڕەشەی دەرکردنیان و هاندانی خەڵك بە ناڕاستەوخۆ کە پشتگیریان نەکەن.

لەڕاستیدا هەر ئەمان نین کە مان دەگرن بەڵکو زۆرێک لە نقابەکانی دیکەی کرێکاران پلانی مانگرتنیان کردووە کە لەم هاوینەوە هەتا کۆتایی  ساڵ بیکەن. لەو بەش و نقابانە :

نقابەی مامۆستایان و وانەبێژان و بەشی پەروەردە و پێگەیاندن کە خاوەنی 260 هەزار ئەندامن.

نقابە ی دکتۆر و نێرس و کارمەندانی بەشی تەندروستی بریتانیا .

نقابەی کرێکاران و کارمەندانی بەشی گشتی  و خزمەتگەزارییەکان.

نقابەی پاریزەر و بارستەرەکان [ ئەو پارێزەرانەی کە لەبەرانبەر دادوەردا بەرگری یا دژ بە کەیسێك قسە دەکەن]

  

ئێستاش بۆیان بکرێت هەمان شت دەکەنەوە

زاهیر باهیر

20/06/2022

کۆنگۆ یەکێك بووە لە کۆڵۆنییەکانی دەوڵەتی بەلجیکا و لە ساڵی 1960 خەڵکی کۆنگۆ بە خەبات و تێکۆشانیان توانییان خۆیان لە کۆڵۆنایزکردنی بەلجیکا ڕزگار بکەن و پاتریك لومومبا ،Patrice Lumumba ، لە ڕۆژی 01/12/1960 دا بوە سەرەك وەزیرانی ئەوێ .  

لەبەر ئەوەی کۆنگۆ وڵاتێکی دەوڵەمەند بوو بە یورۆنوێم و تەختە و عاج ترسی ئەوەشیان لە پاتریك هەبووە کە کەسێکی چەپ بووە نزیكبێتەوە لە ڕوسیا و ڕوسیاش دەستی بکات بەم سامانە سروشتیانە.  دوای ئەوەش پاتریك  یەكێك بوو لە ئایکۆنەکانی خەباتی ئەفریقییەکان.

ئەم هۆکارانە مەترسی زۆری هەبوو بۆ ئەمەریکاو بەلجیکا و دەوڵەتانی ڕۆژئاوا بۆیە هەر لە سەرەتاوە لەژێر چاودێری خەستی تۆڕی سیخوڕیی سی ئای ئەی-دا بوو دواتریش توانرا بەشێك لە بزوتنەوەکەی ئەوێ و لایەنگرانی خودی پاتریك هەڵگێڕنەوە دژ بە پاتریك و ڕژێمە نوێیەکەی .

ئەم کارە زۆر بە جددی وەرگیرا و بەکرێگیراوەکانی بەلجیکاش هاوکاری گەورەی ئەو لایەنەیان کرد کە دژ بە پاتریك و ڕژێمەکەی وەستابوونەوە.

لە ساڵی 1961 دا کەمتر لە ساڵێك حوکمڕانی پاتریك،  کودەتایەکیان کرد و ڕژێمە نوێەیەکەی کۆنگۆیان ڕوخان.  لە کودەتاکەدا  پاترییکیان گرت و بەندیان کردو  ئەشکەنجەیەکی دڕندانەیان دا. دواتریش لە لایەن  تیمێکی ڕاهاتوو لەسەر کوشتن تەقەیان لێکرد و کوشتیان. لەمەش خراپتر سەرکردەی پیلانەکە  کە سەرکردەیەکی میلیتەری  بەلجیکی بوو دوای دەرهێنانی دوو دانە ئاڵتونییەکەی، لاشەکەی پاتریکی خستە ناو ئەسیدەوە و دوو دانە ئاڵتونییەکەشی هەواڵەی حکومەتی ئەو کاتەی بەلجیکا کرد.

ئەمە هەر ئاوا بە نهێنی مایەوە تاکو   ساڵی 2000  کە کۆمیساری پۆلیسی بەلجیکا جیرارد سۆیتێ دان بەوەدا دەنێت کە تەرمی لومومبای پارچە پارچە کردووە و پاشماوەکانی بە ئەسید  تواونۆتەوە. ئەم کابرایە ئەم نهێنییەی لە بەرنامەیەکی دۆکۆمێنتەری تی ڤی بەلجیکادا کەشف کرد.  هەر لەوێدا دوو دانی ئاڵتونی نیشاندا کە گوایە هی پاتریکە بەڵام گلەیی و بناشتێکی زۆری هاتە سەر.

پاش ئەم هەموو ساڵانە ئێستا بۆ لابەلاکردنەوەی ئەو کێشەیە و ئاساییکردنەوەی  پەیوەندی نێوانی هەردوو دەوڵەت  هەردوو دانەکەیان لە کەیسێکی نایابدا لە لایەن سەرەك وەزیرانی ئێستای بەلجیکاوە رادەستی کوڕکەی پاتریک، ڕۆلاند  و خێزانەکەی پاتریک کردەوە .

پاتریك ئەو کاتەتە  تەمەنی  تەنها 35 ساڵ بوو، تاکە گوناهی ئەو بەرگرییکردن خەباتکردن بوە بۆ وڵاتەکەی بە ڕزگارکردنی لە چنگی دەوڵەتی داگیرکەری بەلجیکی.

  کۆنگۆ لە سای کۆڵۆنایزکردنی بەلجیکادا لە ساڵی 1885 دا و لە ماوەی 23 ساڵی حوکمکردندا 10 ملیۆن لە دانیشتوانی کۆنگۆ لە پێناوی دەستکەوتنی عاج و لاستیك و دار و تەختە ویورۆنوێمدا بە هۆی برسییکردنیان و ئافات و پەتاوە ناچار بە مردن کردووە.

ئایا بەرزکردنەوەی ڕیژەی سوو چارەسەری کێشە سەرکییەکانی ئابووریی بریتانیا دەکات؟

زاهیر باهیر

18/06/2022

ڕۆژی 5شەمە،16/06/2022،  لیژنەی سیاسەتی دراوی بانکی  کە لیژنەی چاودێریکردن و هەڵسەنگاندنی ئابووری بریتانیایە لە بانقی مەرکەزی ئینگلەند جارێکی دیکەش بڕیاری بەرزکردنەوەی  ڕێژەی سوو-یان دا. ڕێژەی سوو لە بریتانیا کە بۆ ماوەی 13 ساڵ هەر هەمان ڕێژە بوو تاکو کۆتایی ساڵی پار، 2021 ،  بە بڕیارێك لە لایەن ئەو لیژنەیەی سەرەوە لە بانقی مەرکەزیی بەرزکرایەوە بۆ ڕێژەی لە سەدا 1.25 گوایە ئەمە بۆ چارەسەری هەڵئاوسانی پارەیە واتە بەرزبوونەوەی تێچوی ژیانی خەڵکی لە بریتانیا.

لە ڕاستیدا ئابوورییناسەکانی ئەم سیستەمە پینەو پەڕۆی زۆریان لایە بۆ چارەسەری بارودۆخی ئابوریی هەر لە بەرزکردنەوەی ڕێژەی سوو و دابەزاندنی کە هەژموونی لەسەر بەرزی و نزمی بەهای دراوی وڵاتەکە هەیە تا دەگاتە گرتنەبەری سیاسەتی دەستگرتنەوە [ تەقەشوف].

سوود و زیانی بەرزکردنەوەی بەهای پاوەند لە بریتانیادا:

بەرزکردنەوەی بەهای دراوی هەر وڵاتێك لەوانە بریتانیاش، چەند قازانجێکی  هەیە:

یەکەم: لە بواری بازرگانیدا واتە هەناردە و هاوردە. کاڵا هەناردەکانی بریتانیا لە دەرەوە بە گرانتر دەفرۆشرێت و ئەمەش وا دەکات پارەی زیاتر بێتە ناو بریتانیاوە.  هاوکاتیش مەترسی کەمکرنەوەی کڕینی کاڵاش هەیە بە هۆی گرانبوونییەوە بە هۆی بەرزبوونەوەی دراوی ئێرەوە . لە هاوردەی کاڵادا هەلێك دەڕەخسێنیت کە کاڵای هاوردە هەرزانتر لە پێشتر دەستبکەوێت کە ئەمەش دەکرێت لە لایەکەوە پاشەکەوتی بڕێك پارە لە کڕینی هەمان کاڵادا کە پێشتر کڕراون  بکرێت ، هەر ئاواش دەکرێت کە لەناو خۆدا بە هەرزانتر بفرۆشرێتەوە.

دووەم: پاشەکەوتکردنی پارە: بەرزبوونەوەی بەهای پاوەند یا هەر دراوێك  لە ڕێگەی بەرزبوونەوەی بڕی سووەوە یارمەتی بەرزبوونەوەی ڕێژەی بە دەستهێنانی زیاتری سوو لە پارەی پاشەکەوت کراودا، دەدات.  هاوکاتیش مەترسی ئەوە دروست دەکات کە ئەوانەی پاشەکەوتی زۆریان هەیە لە بانقەکاندا نەیخەنە گەڕ  لە لایەکەوە مانەوەی لە بانقدا قازانجەکەی زیاتر دەبێت ، لە لایەکی دیکەشەوە بە هۆی ناسەقامگیریی ئابووری و باری سیاسی و کۆمەڵایەتی وڵاتەوە وەکو ئیستای بریتانییا.

بێ گومان ڕێژەی سوو کە لەلایەن بانقی مەرکەزییەوە دادەنرێت، بانقەکانی وڵات سیاسەتی تایبەتی خۆیان هەیە لە بەکارهێنان و بەجێهێنانی ئەو بڕیارە بۆیە هەر بانقە و لە بانقێکی دیکە جیاواز سەبارەت بە ڕێژەی سوو لەسەر پاشەکەوت، قەرز ، سلفەی عەقار ..تد، لەگەڵ مشتەرییەکانی  مامەڵە دەکات.

بە گوێرە ڕاپۆرتێك کە توێژینەوەی لەسەر چەند بانقێك کردووە سەبارەت بە بەرزبوونەوەی ڕێژەی سوو هەندێك لە بانقەکان ڕێژەی سوویان لە ساڵی 2020 دا تەنها لە سەدا 0.1 بووە هەندێکی دیکەیان لە سەدا 0.01 بووە.  دوای ئەم بڕیارەی ڕۆژی 5شەمە هەندێك لە بانقەکان دەڵێن ڕێژەکە بۆ لە سەدا 0.06 و هەندێکی دیکەیان بۆ 1.1 و باشترینیان بۆ 1.15 بەرزدەکەنەوە.

سێیەم: گوایە بە بەرزکردنەوەی ڕێژەی سوو کە دەبێتە هەڵکشانی بەهای پاوەند ئیدی توانای کڕینی کڕێار بەرزدەبێتەوە و سەرەنجام ئابووریی گەشە دەکات.  ئەمەش تا ڕادەیەکی زۆر ئاوا دەرناچێت .

چوارەم: لە مەسەلەی کردنی سەفەر و هۆڵیدەی بۆ وڵاتانی دەرەوەی بریتانیا بە ڕادەیەکی ئێکجار کەم گەشتکەران لە ڕێگای گۆڕینەوەی بڕێکی زۆری پاوەند بە دۆلار قازانج دەکەن ، یورۆ یاخود هەر دراوێکی دیکە تۆزێك زیاتر دەکڕریت لە چاو پێش بەرزبوونەوەی ڕێژەی سوو.

زیانەکانی بەرزبوونەوەی ڕێژەی سوو :

یەکەم : لە بواری قەرزی ئاسایی و سلفەی عەقاردا: بێ گومان ئەم بەرزبوونەوەیە کارایی نەرێیانەی خۆی لەسەر دانەوەی قیستی قەرزەکان و دانەوەی پارەی عەقار دادەنێت .  بۆ نموونە گەر تۆ قەرزی 10 هەزار پاوەندت بە ڕێژەی سووی لە سەدا 1 کردبێت بۆ چەند ساڵێك ، ئێستا کە ئەو ڕێژەیە دەچێتە سەرەوە تۆش لێرەدا دەبێت پارەی زیاتر بدەیت کە ئەمەش کارایی خۆی لەسەر داهاتت دادەنێت.

بە گوێرەی هەمان توێژینەوەی کە لە سەرەوە باسم کرد ئەگەر خانویەک 150 هەزار پاوەند پارەی بانقی تیادابیت کە ڕێژەی سووەکەی لە سەدا 2.25  بووە و  گرێبەستەکەی یا دانەوەی  بۆ ماوەی 20 ساڵ، لە ئێستادا ئەو سووە بۆ لە سەدا 2.50 بەرزدەبێتەوە بەمەش مانگانە لەسەر ئەوەی کە سلفەعەقارەکەی کردووە 18 پاوەند زیاتر دەکەوێت. بی گومان بڕی ئەم قیستە کەمترینە چونکە نرخی خانوو لە بریتانیا دوو دەیە زیاترە کە لە فڕیندایە و دەکەوێتە سەر شار و شوێنەکە.  ئایا لێرەدا دەکرێت بڵێین توانای کڕینی کڕیار بەرزبووەتەوە؟

دووەم: قەرز و کارتی بانق: پێشتر باسی قەرزی شەخسیم کرد کە بە ڕاستەوخۆ لە بانقی وەردەگریت. ئەمڕۆ کڕین و ئۆردەرکردنی زۆرێك لە کاڵاکان لە ڕێگای کارتەکانی بانقەوەن. ئەم کارەش  بە  تەلەفون یاخود ڕاستەوخۆ یا لە ڕێگای ئۆنلاینەوەیە ئەنجام دەدرێت.  هەموو ئەو کارتانەش بڕی سوویان لەسەر دانراوە کە لەکاتی دیاریکراودا گەر پارەکە نەدرێتەوە ئەوەی کە دەمێنێتەوە دەبێت لە مانگی ئایندەدا سووی لەسەر بدرێت و ئەمەش دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی توانای کڕین لەلایەن کڕیارەوە.

سێیەم: نرخی خانوو و زەوی: بەرزبوونەوەی ڕێژەی سوو کارایی خۆی بە باش و بە خراپ لەسەر بازاڕی خانووبەرە و زەوی لە کڕینیانا دادەنیت.  بازاڕی خانووبەرە لە بریتانیادا ماوەیەکی زۆر زۆرە لە هەڵکشاندایە هەلێکی دەوڵەمەندبوون و سامان کەڵەکەکردنێکی بێ وێنەی بۆ هەندێك ڕەخساندووە بی ئەوەی تنۆکێك ئارەقی بۆ بڕیژێت یا خود تاکە ڕۆژێك بکوژیت جگە لە بەسەربردنی ڕۆژانی تەواوکردنی مامەڵەی کڕین و فرۆشتن و چاککردنی خانووەکە تاکو بە پارەیەکی باش بیفرۆشیتەوە یاخود بەکرێ بدرێتەوە.

نزمی ڕێژەی سوو لە ماوەی 13 ساڵی ڕابوردوودا ئەم بازاڕەی تا ئەو ڕادەیە گەرم کرد کە هەندێك لە ئابووریناسان وایان پێشبینی دەکرد و ئێستاش هەر دەیکەن کە بازاڕی خانوو و بەرە بە خراپی  هەرەس دەهێنێت و هەرەسهێنانیشی دەبێتە هۆی هەرەسی ئابووریی بریتانیا و هاڕەی دراوەکەی.

لە ئێستادا کە بڕی سوو دەچێیتە سەرەوە دیارە بڕی پارەی سلفەی عەقاریش لەسەر خاوەنخانووەکان دەچێتەسەرەوە ، بەڵام خاوەنخانوو ئەم سووە زیادەیە دەداتەوە بە ملی کرێچییەکانیدا و کرێی خانویان لەسەر زیاد دەکات.  لە ئێستادا هەر لە ئینگلەنددا بە تەنها 11 ملیۆن کڕێچی هەیە کە پارە بە خاوەنخانوو دەدەن . جگە لەمەش خاوەنخانوو پارەی زیاتر قەرز ناکات بۆ چاککرنی خانووەکە یاخود پێداویستییە هەرە زەروورییەکانی خانووەکە، هەر ئاواش خەڵك ناخاتە کارەوە بۆ ئەو مەبەستە. ئایا بەرزبوونەوەی ڕێژەی سوو لەم بوارەشدا توانای کڕین لە لایەن کڕیارەوە دەباتە سەرەوە یاخود دایدەبەزێنێت؟

بۆچی بەرزکردنەوەی ڕێژەی سوو چارەسەری ئابووری بریتانیا و قورسی گرانی دانیشتوانەکەی ناکات؟

ئەگەر بە کردنی بڕێك قازانج یاخود سوودمەندبوونی کەم وەکو لەسەرەوە نیشانم دا وا بزانین ئەمە چارەسەرە و کێشەکان لابەلا دەکاتەوە، ئەوە بێ گومان دەکەوینە هەڵەوە.

من لە سەرەوە سوود و زیانی بەرزبوونەوەی ڕێژەی سوو-م ڕوونکردەوە و پەنجەشم خستە سەر ئەو بوارانەی کە دەیانگرێتەوە.  بەڕای من گەر ئەوە وەکو چارەسەرێکی بنەڕەتیش بگرین هێشتا کێشە و گرفتەکان چارەسەر ناکات. لە مەدایەکی تۆزێك دووردا زیانبەخش دەبیت هەر لەبەر ئەوەش ئەم گەمەیە تێكدەدرێتەوە و پێچەوانەکەی دەگیرێتە بەر، واتە دابەزاندنی ڕێژەی سوو هەر ئاواش بەهای پاوەندیش.

ئەم چارەسەرانە بە هەر بارێکیاندا بێت چارەسەرێكن کە لەسەر بنەمای چارەسەری هۆکارەکان یاخود ڕوودانی بەرزبوونەوەی ڕێژەی هەڵئاوسانی پارە بەرچاو نەگیراوە .

بەرزکردنەوەی ڕێژەی سوو کە چەند هۆکار و ڕووداوێك بنەماکەین لە بریتانیا دەستیان لێنەدراوە. لەو هۆکار و رووداوانە: قەیرانی دارایی 2008 ، دەرچوونی بریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا، نەبوونی تەواوی کرێکارانی بێگانە بۆ کۆکردنەوەی بەروبومی کشوکاڵی کێڵگەکان، هاتنەخوارەوەی  بەهای پاوەند بە ڕێژەی لە سەدا 15 پەتای کۆرۆنا، قەیرانی وزە کە پێشتر پەیوەندی بە ڕوسیاوە نەبووە، دابەزینی توانای کڕین لە لایەن خەڵکەوە، تێكچوونی ژینگە زۆر بە خراپی لە هەندێك وڵاتدا کە سەرچاوەی هەندێك کەرەسەی بناغەیی ژیانن بە هۆی هەڵکشانی پلەی گەرمییەوە بەرووبومیان کەمی کردووە. هەروەها  زیادبوونی کەلێنی نێوانی سامانداران و کرێکاران و چەوساوان و باقی خەڵکە ئاساییەکە کە لە 350 کۆمپانیادا لە بریتانیا،سەرۆکی کۆمپانیاکان یا بەڕێوەبەری جێ بەجێکار  موچەو داهاتی ساڵێکیان  لە 700 هەزار وە بۆ نزیکەی 7 ملیۆن پاوەند سەلمێنراوە.  ئەمە بڕە پارەیە زیاترە لە 100 جار  لە موچە یاخود  داهاتی کرێکارێکی ئاسایی، ئێستاش شەڕی روسیا و ئۆکرانیا . 

هەموو ئەمانە هۆکارن بۆ گرانیی، بۆیە ناکرێت کە لە سەرەوە دەستکاری شتێك بکرێت ئیتر وا بزانرێت کە کێشەکە چارەسەر کراوە. ڕیشەی گرفتەکان قوڵترن و چارەسەری بنەڕەتییان دەوێت.  بی گومان ئەوە نەبێت دەوڵەت و بەرپرسان ئەمانەی کە من وتومن نەیزانن.  ئەمەی کە دەیکەن  لە نەشارەزایی و نەزانینیانەوە نییە ، بەڵکو ئەمە چارەسەرێکە کە ئێمە پێی دەڵێین پینە و پەڕۆکردن کە تەنها بە لەقە لەق بەردەوامی بە سیستەمەکە و بە ژیانی مەمرە و مەژی زۆرینەی خەڵکی دەدات.

ئاخر لە وڵاتێکدا کە هەڵئاوسانی پارە ڕێژەکەی سێ مانگی دیکە وا پێشنیار کراوە بگاتە لە سەدا 10 و 11 ، لە وڵاتێکدا نرخی گۆشت و ڤێجیتەبڵ [ سەوزە و کەرەسە نەباتییەکان] بە ڕێژەی لە سەدا 15 چووبێتە سەرەوە، لە وڵاتێکدا کە لە مانگی ئۆکتۆبەرەوە تەنها پارەی دانی وزە، یاخود قائیمەی وزە ، لە ساڵێكدا لەسەر مالێکی ئاسایی بە بڕی 1500 پاوەند زیاد بکات ، ئەمە جگە لەوەی کە لە سەرەتای مانگی نیسانی ئەمساڵەوە بە ڕێژەی لە سەدا  54 بەرزکرایەوە !! …ئایا  ئەو پینەو پەڕۆیەی کە لە 16/06 دا کرا بە زیادکردنی ڕێژەی سوو چۆن دەتوانێت ئەم گرفتە بنەڕەتیانە لابەلابکاتەوە؟  ئاخر بێ دەستبردن بە هۆکارەکانی دروستبوونی بارودۆخی هەنووکەیی و چارەسەرکردنیان چۆن دەکرێت کێشەکان لە ڕێگای بەرزکردنەوەی ڕێژەی سووەوە لابەلابکرێنەوە!!

Zaherbaher.com

گەورەترین خۆپیشاندان و پرۆتیست لە ساڵی 2003 وە  

19/06/2022

دوێنێ شەمە، 18/06/2022 لە لەندەن گەوەرەترین خۆپیشاندان و ناڕەزایی دژ بە بەرزبوونەوەی تێچوونی ژیان، واتە گرانیی کرا.  ساڵی 2003 گەورەترین خۆپیشاندان دژ بە داگیرکردنی عێراق لە لەندەن کرا کە دوو ملیۆن کەس بەشدارییان کرد .  ئەم خۆپیشاندانەی دوێنێش یەکەم خۆپیشاندانی گەورەی خەڵکی بوو کە لە لایەن نقابەی مەرکەزی بریتانیاوە بانگەشەی بۆ کرا و ڕێكخرا.

بارودۆخی ژیانی خەڵکی لە بریتانیا بەو ڕادەیە خراپ بووە کە زۆرێك لە کرێکاران و کارمەندان بە هۆی بەرزبووەنەوەی نرخی وزەوە، لەوانە بەنزین و گازۆیل کرێکارانێك هەن کە ناتوانن بچنە سەر کارەکانیان.  لەم چەند ڕۆژەی پێشوودا ڕاپۆرتێك ئەوەی نیشاندا پاش توێژینەوەکەی کە سەیارەکیەکی مەکینە بچوك نزیکەی 100 پاوەندی دەوێت بۆ پڕکردنی ، کەسانێك هەن کە کارەکەیان کەمێك دوورە لە شوێنی نیشتەجێبوونەوەیانەوە هەفتانە دەبیت 350 پاوەند بدەن بە بەنزین.

تێچوونی ژیان یاخود گرانیی سنوەرەکانی چین و توێژاڵەکانی شکاندووەو هەمو کەسێك بەشێکی لەو گرانییە بە یەكێك لە هۆکارەکان دەکەوێت سەر شان.  هەر لەبەر ئەمەش هاتنی خەڵكانێکی ئێکجار زۆر دژ بە گرانیی بۆسەر شەقام شتێکی چاوەڕوانکراو بوو هەر ئاواش چاوەڕوانکراو دەبێت بۆ لەمەو دواش.

لە دوێنێوە کەمپەینی پارە مەدە [  مەبەست لە پارەی غاز و کارەبایە] بەڕێوەدەچیت و گەر ژمارەیەکی زۆر بەشداری لەم کەمپەینەدا بکەن ئەوە ئەگەری باشکردنی بارودۆخەکە تا ڕادەیەك لە ئارادا دەبێت .

هۆکاری شەڕەکەی فۆکلاند پاش 40 ساڵ دەرکەوت

14/06/2022

چەند ساڵێکە حکومەتی بریتانی بڕیاری داوە لەژیر ناوی freedom information ، گەر بیکەینە کوردی ڕەنگە ڕاستتر بێت بڵێین: ئازادیی لە دەستکەوتنی زانیاریی-دا.  بەڵام لە ڕاستیدا هەرگیز ئازادی نەبووە لە دەستکەوتنی دۆکۆمێنتە نهێنیی و هەستیارەکاندا. هەمیشە بەهانەش بۆ ئەوە:  ئاشکراکردنی ئەو بەڵگەنامانە ئاسایشی وڵات دەخەنە مەترسییەوە یاخود سەلامەتی کەسەکان ناپارێزێت ، یاخود ئەو بەڵگەنامانە لوتکەی نهێنییەو و ناکرێت بڵاوبکرێنەوە.

دواتر گەلێك لە و بەڵگەنامانە کە ئیتر ڕەواجی نهێنی پاراستنیان نییە و هیچ بەرێك ناگرن و هیچ مەترسییەکیش لەسەر کەس و لە سەر لایەنەکان دروستناکەن، چی دی گرفتێك نییە و ڕؤژنامەنوسان و توێژەرەوان دەتوانن دەستیان پێدا ڕابگات.

یەکێك لەو بەڵگەنامانە پەلاماردانی دووەگەی فۆکلاند بوو لە لایەن بریتانیاوە لە ساڵی 1982 بە بیانووی جیا جیا بەڵام پاش 44 ساڵ ئێستا دەردەکەوێت کە داگیرکردنی فۆکلاند لابردنی هەیمەنەی ئەرجەنتین تەنها لەسەر پرسی نەوت بووە . من لە خوارەوە بەشێکی ئەو ڕاپۆرتە وەردەگێڕم :

وەزیری داراییی ئەو کاتەی بریتانیا ، نۆرمەن لامۆنت، لە 21/10/1991 بۆ وەزیری دەرەوەی بریتانیا، دۆگلاس هێرد ،  دەنوسێت  ”  گومانم نییە کە لە ئەگەری دۆزینەوەی نەوتێکی گەورەدا، داهاتی باج دەبێت بۆ خەزێنەی بەریتانیا کۆببێتەوە. ئەوە بەلای منەوە تەنها دادپەروەرانەیە بە لەبەرچاوگرتنی ئەو قوربانییە داراییە زۆر جەوهەری و هەروەها قوربانییەکانی دیکە کە بەریتانیا داویەتی … بۆ دەستەبەرکردنی ئازادی دوورگەکانی فۆلکلاند”

لامۆنت ئەمەشی بۆ زیاد دەکات و دەڵێت ئێمە نامانەوێت بڕوا بەو تۆمەتە بهێنین کە ئۆپەراسیۆنی دوورگەکانی فۆکلاندمان بەهۆی ئەو باوەڕەوە بووە کە نەوت لە ئاوەکانی فۆکلاند دەدۆزرێتەوە، کە تەواو دوور لە ڕاستی دەبێت.”

لامۆنت و وەزیرەکانی دیکەی کابینەکە، لەنێویاندا سەرۆکوەزیران، جۆن مەیجر و هێرد، رێککەوتن لەسەر ئەوەی بەریتانیا بەشێکی زۆری هەر داهاتێکی نەوت بەدەستبهێنێت، بۆ ئەمەش پەسەندکردنی وەرەقەیەکی لیژنەی کابینەی سیاسەتی دەرەوەی وڵات و بەرگری لە ساڵی ١٩٩١ کە تێیدا هاتبوو دەڵێت: “ئەگەر نەوت لەبری بازرگانی کە دەتوانرێت وەربگیرێتەوە، HMG [حکومەتی بەڕێز] … پێویستە ڕێوشوێنی پێویست بگرێتەبەر بۆ دڵنیابوون لەوەی کە HMG دەتوانێت دەستڕاگەیشتن بە پشکێکی بەرچاو لە داهاتە هاوکاتەکان مسۆگەر بکات.”

ڕۆژنامەکە پرسیاری کردووە: “ئایا دەبێ خەڵکی دوورگەکانی فۆکلاند سوودمەندی تایبەتی ئەو شتانە بن کە ڕەنگە بە بەراورد سامانێکی گەورە بێت؟ لە کۆتاییشدا  ئەمە هاتووە: “پێویستە تەنیا کاتێک بەدوای دەستڕاگەیشتن بە داهاتەکانی پەیوەست بە نەوتەوە بگەڕێین کە ڕوون بێت کە سوودە داراییەکان لە سەختییە سیاسییەکان زیاتر دەبن”

بەڵگەنامە نەناسراوەکان دەریدەخەن کە بەریتانیا لە مێژە گرنگی بە نەوتی دەوروبەری دوورگەکانی فۆکلاند دەدات. لە ساڵی ١٩٧٥ بەرپرسێکی بەشی وزە نووسیویەتی: “وەزیرەکانمان زۆر گرنگی بە ئەگەری ئیستغلالکردنی نەوتی دەریایی لە دەوروبەری دوورگەکانی فۆلکلاند دەدەن”.

بەریتانیا لە ساڵی ١٩٨١ جارێکی دیکە ناڕەزایەتی دەربڕی کاتێک ئەرجەنتین مۆڵەتی گەڕانی زیاتری زیاد کرد. بەرپرسێکی وەزارەتی دەرەوە نووسیویەتی: “دەبێت ئەوە بپارێزین کە هەر نەوتێک لە ڕەفەی کیشوەری دوورگەکانی فۆلکلانددا بێت، بەریتانییە، بەبێ ئەوەی دیاری بکەین کە ئایا مەبەستمان کۆمپانیای HMG یان دوورگەکانی فۆکلاند مافی ئیستغلالکردنی هەیە یان نا. خاڵە گرنگەکە ئەوەیە کە هی ئێمەیە نەک ئەرجەنتینی”.