سەرۆکە نوێیەکەی دەوڵەتی یۆنان-یش  Alexis Tispras  جینێکی دایەوە

زاهیر باهیر

25/06/2015

براده‌رێکم له‌ ساڵی 1980 دا بۆی گێڕامه‌وه‌ که‌ ئاشبه‌تاڵه‌که‌ بوو ئه‌میش له‌گه‌ڵ کاکیدا وه‌کو زۆری دیکه‌ زۆر بێزار و خه‌مناك بوون به‌رامبه‌ر به‌ بارودۆخه‌که‌. وتی ئێمه‌ش وه‌کو زۆربه‌ی خه‌ڵکی‌ ڕوومان کرده‌ ئێران ، که‌ هه‌ر داخڵ به‌ ئێران بووین بۆ حه‌سانه‌وه‌ له‌ چایخانه‌یه‌کی ئه‌و دیو سنور لامانداو سه‌ر و چاو نان و ماستێکمان داواکرد . وتی ئێمه‌ ڕیشمان هاتوو ، کۆستمان که‌وتو و بێتاقه‌ت و ماندوو ، کابرای چایچیش هات و شته‌کانی هێناو پرسیاری لێکردین : برا ئیوه‌ کوردی ئه‌و دیون ؟ وه‌ڵاممان نه‌دایه‌وه‌ . جارێ دیکه‌ پرسیاری کرده‌وه‌ ، کاکه‌شم به‌ بێزارییه‌که‌وه‌ سه‌ری بۆ له‌قان . کابرای چایچیش هه‌ردوو ده‌ستی خسته‌ بن که‌له‌کانی و وتی : وه‌خوا برا ئیمـه‌ ئه‌و مه‌ڵا مسته‌فایه‌مان به‌ که‌ڵه‌ پیاو ده‌زانی که‌چی جینێکی دایه‌وه‌ .
به‌خوا برا گه‌لێك له‌ ئیمه‌ش ئه‌و ئه‌لێکسییه‌مان به‌ که‌ڵه‌ پیاو ده‌زانی و که‌چی وا ئه‌ویش جینێکی له‌ به‌رده‌م وه‌زیره‌کانی دارایی ئه‌وروپا و ده‌زگه‌ دراوییه‌کاندا، دایه‌وه‌ . ئه‌لێکسیس پرۆژه‌یه‌کی خستۆته‌ به‌رده‌می ئه‌وان له‌ زۆربه‌ی خاڵه‌کانیدا سازشانه‌یه‌ و ‌ پێچه‌وانه‌ی به‌رنامه‌ی هه‌ڵبژاردن و ئه‌و به‌ڵێنانه‌ی که‌ دابووونی به‌ خه‌ڵك‌.
له‌ دانیشتنه‌که‌ی دوێنێی له‌گه‌ڵ چه‌ته‌ و ڕووتێنه‌ره‌کانی ئه‌وروپادا گه‌رچی حکومه‌ته‌که‌ی ئاماده‌یه‌ ‌ که‌ ته‌مه‌نی خانه‌نشینی له‌ 57 ساڵه‌وه‌ به‌رێته‌ سه‌ره‌وه‌ بۆ 67 ساڵ و ڕێژه‌ی باج سه‌ربخات و هه‌روه‌ها باجیش له‌سه‌ر کۆمپانیا گه‌وره‌کانیش زیاد بکات و به‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ش ده‌توانێت 8 ملیار یورۆ بۆ بوجه‌ی ده‌وڵه‌ت بگێڕێته‌وه‌ و به‌مه‌ش ورده‌ ورده‌ ده‌فعی قه‌رزه‌کانی پێبکات . له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا ئه‌و دزو جه‌ردانه‌ ڕازی نین و پلانی ئه‌وه‌یان بۆ کێشاوه‌ که‌ ده‌بێت بڕی ئه‌و 8 مل یاره‌ زیاد بکات بۆ 11 ملیار و ناشبێت باج له‌سه‌ر کۆمپنایاکان زیاد بکات به‌ بیانوی ئه‌وه‌ ی که‌ زیانده‌گه‌یه‌نێت به‌ به‌گه‌ڕخستنی پاره‌ و ئیدی ئابوریش نه‌شونما ناکات.
ئه‌وه‌ی لای من ئاشکرایه‌ حکومه‌تی یۆنان له‌ به‌رامبه‌ر 4 ئه‌گه‌ر ، ڕێگادا، یه‌ : یه‌که‌م : یا ئه‌وه‌تا قه‌بوڵی هه‌موو به‌ند و مه‌رجه‌کانی جه‌رده‌کان بکات و دیسانه‌وه‌ هه‌مان تاس و حه‌مامی سیاسه‌تی ته‌قه‌شوف : بیکاری و برسێتی و که‌مکردنه‌وه‌ی مووچه‌ی کرێکاران و فه‌رمانبه‌ران و کردنی که‌رته‌ ده‌وڵه‌تییه‌کان به‌ که‌رتی تایبه‌تی و فرۆشتنی هێڵه‌کانی شه‌مه‌نه‌فه‌ر و هه‌ندێك له‌ بنده‌ره‌کان و دوورگه‌کان و رده‌رکردنی خه‌ڵکی له‌ خانوو به‌ره‌یان و گرانی و ژیانی کوله‌مه‌رگی، به‌رده‌وام ده‌بێت. دووهه‌م: حکومه‌ت با بداته‌وه‌ به‌لای پۆتین و ڕوسیادا بۆ یارمه‌تی و کۆمه‌ك. سێهه‌م : نه‌کردنی ئه‌م دوانه‌ی سه‌ره‌وه‌ و ده‌رچون له‌ زۆن و پاره‌ی یۆرۆ و گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ به‌کارهێنانی دراوی کۆنی دراغما، که‌ له‌م حاڵه‌ته‌شدا ڕووبه‌ڕوی زۆر کێشه‌ ده‌بێته‌وه‌ بێ له‌ خۆپیشاندانی گه‌وره‌ چونکه‌ ڕێژه‌یه‌یه‌کی دیاری دانیشتوانی یۆنان ده‌یانه‌وه‌ێت ، له‌ زۆنی ئه‌وروپادا بمێننه‌وه‌ و یۆرۆ به‌کار بهێنن. ئه‌گه‌ری چوارهه‌م: که‌ ڕه‌نگه‌ ئه‌مه‌یان ڕووبدات ئه‌ویش کورد وته‌نی ده‌ستو مووچه‌که‌ی سوار و پیاده‌که‌یه‌ واته‌ حکومه‌تی یۆنان به‌ هه‌ندێك له‌ مه‌رجه‌کانی ئه‌وروپا و ده‌سگه‌ دراوییه‌کانی که‌ قه‌رزیان پێداون، ڕازی بن، ئه‌وانیش له‌ به‌رامبه‌ری ئه‌مه‌دا نیوه‌ی قه‌رزه‌که‌یان کله‌ 240 ملیار یورۆیه‌ له‌ لیستی قه‌رزه‌که‌یاندا بکۆژێننه‌وه، واته‌ وازی لێبهێنن و بیکه‌ن به‌ خێر و سه‌ده‌قه‌.
به‌ڵام لێره‌دا خاڵی گرنگ ئه‌مه‌یه‌ : هه‌رکامێك له‌وانه‌ی سه‌ره‌وه‌ یا شتی دیکه‌ ڕووبدات سه‌لماندی که‌ گرنگ نییه‌ چه‌ندێك به‌رنامه‌که‌ت شؤڕشگێڕانه‌ و ڕادیکالانه‌یه‌ به‌ڵام هه‌ر ده‌بیته‌وه‌ به‌ بورغویه‌کی ماشێنی سوڕده‌ری ئه‌م سییسته‌مه‌ و دیسانه‌وه‌ ئه‌وه‌شی سه‌لماند که‌ چه‌پ بۆ هه‌میشه‌ مایه‌ پوچه‌ و ناتوانێت گۆڕانکاری بنه‌ڕه‌تی له‌ ژیانی خه‌ڵکیدا بکات له‌ ڕێگای ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ ، واته‌ ڕێگای سێهه‌م نییه‌ ، کۆمه‌ڵی سێهه‌م نییه‌، یا سه‌رمایه‌داری یاخود کۆمه‌ڵی سۆشیالیستی/ئه‌نارکی.
‌ ‌

ئایا ئابووریی و حوكمی لیبراڵ کۆمەك بە بارودۆخی کوردستان ، دەکات؟

زاهیر باهیر – لەندەن

13/06/2017

ئەوەی ئاشکرایە  ئابوورییناسان، ڕؤشبیران و سیاسییەکانی کوردستان بە پێچەوانەی شەپۆلەکەوە مەلەدەکەن.  ئەمڕۆ لە زۆربەی وڵاتانی جیهانا بە تایبەت ئەوروپادا بزوتنەوەیەك لە ئارادایە ، گەرچی ناتوانیین ناوی بزوتنەوەی سۆشیالیستی لێبنێین، بەڵام دەتوانیین ناوی بزوتنەوەی دژە سیاسەتی دەستگرتنەوەی ( تەققەشوف) لێنبێین، کە بەرهەم و ڕێڕەوی سیاسەتی حکومەت و ئابوریی نیو-لیبراڵە .  ئەوە تەنها لە هەندێك وڵاتانی عەرەبی و کوردستان و چەند وڵاتێکی دیکەدایە کە دەقاو دەق پێچەوانەی ئەوەی سەرەوە دەبینین، کە ئەویش دەربڕینی ناڕەزایی و خۆپیشاندانە بۆ چەسپاندنی ئابووریی نیو-لیبراڵ.

ئەوەندەی من بە ئاگا بم حوکمی لیبراڵ و ئابورییەکەی کۆمەك و یارمەتی بە هیچ وڵاتێك نەکردووە، نەك هەر ئەوە بەڵکو هێنەری نەگبەتی و بەتاڵەیی و گرانی و سیاسەتی دەسستگرتنەوە ( تەقەشوف) بووە لەو شوێنەی کە تیایدا بەڕێکراوە.

ئەوانەشی کە دەیانەوێت هەمان شیوازی حوکم و کۆمەڵ لە کوردستان کۆپی بکەن ، ئیدی گۆڕان بێت یا هەر لایەنێکی دیکە بێت لە دوو حاڵەتەوەیە .  یەکێکیان کە بێ ئاگاییە لەوەی کە ئەم بەرنامەیە چی بەسەر ئەو نەتەوە و وڵاتانەدا هێناوە کە تیایدا جێبەجێکراوە ، یاخود شارەزایی تەواویان هەیە و کەچی لەتەك ئەوەشدا هەر پێداگریی لەسەر دەکەن، کە ئەمەش بێ هیچ مەرج و بەندێك کارەکەیان دەخاتە خانەی تاوانکارییەوە و خۆشیان دەخاتە ڕیزی تاوانبارانەوە .

ئەو کەسانەی کە لایەنگر و داکۆکیکەرن لەسەر دروستکردنی حوکمی لیبراڵ و ئابوریی لیبراڵ ، هاوکاتیش بە ئاگان لە دانانی کارایی  و هەژموونی ئەو سیاسەتە لەسەر خەڵکی، بێ بەزەییترین کەس و دوژمنترین کەسن بە خەڵکانی هەژار و نەدارای کوردستان ، ئیتر ئەم کەسانە پێگە و پلە و پایەی حیزبی و حکومیی و کەسایەتییان ، هەرچییەك بێت.

ئەو ئابورییەی کە ئێستا لە کوردستانا خەڵکی لە سایەیدا دەژی و دەناڵێنێ بەڕێکردنی تەنها بەرایی  سیاسەتی ئابوریی لیبراڵە، بەڵام لە شێوەی ڕاو و ڕووت و دزییەکی ئاشکرای یاسایی نەکراودا .  لە کاتێکدا حوکمی لیبراڵ و ئابووریی نیو-لیبراڵ ، بە تەواوی دەچەسپێ، ئەو کاتە بارودۆخی خەڵکی لە کوردستانا،  خراپتر دەبێت .

ئەو حوکم و ئابورییەی کە’ گۆڕان ‘ و نەوشیروان موستەفا پێش مردنی، پێیان لەسەر دادەگرت  و شەڕیشیان  لەتەك یەکێتی و پارتیشدا، لەسەری دەکرد ، شتێك نەبوو و نییە جگە لە بە یاساییکردنی گەندەڵی و  دزی و ڕاوو و ڕوتەکان،  هەر وەکو چۆن لە وڵاتانی پەیڕەوکەرانی ئەو سیاسەتەدا  هەیە، بە دیاریکراویش بریتانیا.

بریتانیا کە دایکی سیستەمی پەڕلەمانی دونیایە و خاوەنی شۆڕشی پیشەسازیی چەند چەرخێك پێش ئێستایە و حکومەتی مەدەنیی و ئابوریی نیولیبراڵ بەرنامەیەتی و پێنجەم وڵاتی دونیاشە لە دەوڵەمەندییدا،لەبەڕێکردنی ئەوەی کە لە کوردستانا داخوازی بۆ دەکرێت، وەکو نمونەیەکی زیندوو دەهێنمەوە.

بۆ ئەمەش من  هەر زۆر بە کورتی کەمێك لە ڕاستییەکان بە ئامارەوە دەخەمە  بەردەستی خوێنەری کورد.   دەڵێم هەر زۆر زۆر بە کورتی چونکە حوکمی لیبراڵ و ئابووریی لیبراڵ سەدەها کتێبی لەسەر نوسراوە و هێشتا سەدەهای دیکەش بەڕێوەیە.

من لێرەدا هەر ڕاستییەکان دەخەمە پێشچاو و  پرسیار دەکەم، ئیتر با خوێنەر خۆی بڕیاری خۆی بدات .   ئایا  تۆ دەتەوێت ئابوورییەك لە کوردستانا لەسەر نموونەکەی بریتانیا  بەڕێبکرێت کە زیاتر لە 3 ملیۆن منداڵ بە هەژاری ژیان دەبەنە سەر؟!! 600 هەزار کەس لەسەر بەخشینەوەی خواردن دەژین؟!!  لە سەرو 1 ملیۆن کرێکارەوە لەگەڵ خاوەنکارەکانیانا زیڕۆ ( سفر) گرێبەستیان هەیە؟!!  واتە خاوەنکار هەر کاتێك  بیەوێت دەتوانێت دەریان بکات و هیچ ماف و بەرتەرەیەکیشی نییە ، ئەمڕۆ کاری هەیە بەڵام بەیانی مسۆگەر نییە.  زیاتر لە 6 ملیۆن کرێکار کرێی سەر کاریان لە خوار بڕی لانی کەمی کرێوەیە؟!!  ڕێژەی خەڵکانی کە لەسەر جادە دەژین یاخود لە خانووی زۆر خراپدا دەژێن لە ساڵی 2010 وە تاکو پارەکە، 2016 ،  بە ڕێژەی لە سەدا 38 چووەتە سەرەوە؟!!  هاوکاتیش لە سەدا 40 ی موچە لە لەندەنا دەچێت بۆ کرێی خانوو.

دەتەوێت لە ژێر سیستەمەێکدا بژیت کە هەموو هەفتەیەك  2 ئافرەت دەکوژرێت؟!! 138 هەزار ئافرەتی تر ساڵانە بەهۆی فشاری لێدان و بریندارکرن و سوکایەتی پێکردنیانەوە لە دەست مێردەکانیان یاخود هاوجووتەکانیان ڕادەکەن و پەنا بۆ پەناگاکان دەبەن؟!! 14 ملیۆن کامیرای  چاودێریکردن بە گوێرەی ئامارەکانی ساڵی 2015 ، -کە  ئەو ژمارەیە لە ئێستادا سەرکەوتووە بە هۆی هەبوونی مەترسی تیرۆریستەوە-  هەیە، کە هەر کەمتر لە 5 کەسمان کامیرایەکمان بەردەکەوێت؟!!  ئەمە جگە لە کامیراکانی شۆپینگ سێنتەرەکان و نێو دووکانەکان.. دەتەوێت کە کرێکاران بۆ ئەوەی کە نقابەیەك دروست بکەن دەبێت بە گوێرەی چەند بەند و مەرجێك بێنەوە؟!! … مافی هاریکاریی و هاوکاریی هاوەڵە کرێکارەکانی دیکەیان لە کۆمەکی پارە کۆکردنەوە و بەشدارییکردنیان لە ناڕەزایی و خۆپیشاندانەکانیانا… نەبێت؟!!  دەتەوێت سیستەمێك دروست بێت ڕۆڵی لە مردنی ملیۆن خەڵکدا هەبێت؟!!  ژمارەی ئەوانە کە بە تەنها لە وێڵس و ئینگلەندا بە نەخۆشی لەبیرچونەوە دەمرن 59،199 کەسە ،هەروەها مردن بەهۆی نەخۆشی شێرپەنجەوە ساڵانە 143،638 کەسە؟!!  لە سای ئابورییەکدا بژیت کە ژمارەی ئەوانە کە لە زۆر هەژاریدا دەژین بەم زوانە ژمارەیان دەگاتە 17،7 ملیۆن کەس؟!!  بەگوێرەی لیستی جێگا پلەی بریتانیا لە ڕیزبەندی وڵاتانی دیکە لە بارودۆخی کرێکارانا ، بریتانیا لە خانەی 103 دایە دوای ئەو ڤێنزویلا دێت کە لە خانەی 104 دایە گەزەو زیفەی خۆرئاوای فەلەستین ،  لە خانەی 105 دان ….

جەوهەری سیاسەتی ئابوریی لیبراڵ گردکردنەوەی زیاتری پارەیە لەلایەن کۆمپانیا گەورەکان و بانقەکان و دەستەی دەستەبفژێرەوە.

پایەکانی حکومەت و ئابووری لیبراڵیش : حکومەت و خەڵکی کە بەکاربەرن لەگەڵ کۆمپانیاکانا.  کە حکومەت دەست لە سەرفکردنی پارە لە هەموو بوارەکانی وەکو بیمە و خزمەتگوزاریی دەگرێتەوە ، ئیتر خەڵكیش دەست بەوەی کە هەیانە ، واتە سەرفکردنەوە دەگرنەوە ، کە ئەمەش ڕوویدا، ئەو کاتەش کۆمپانیاکان دەست بە سەرمایەگوزاریی یاخود خستنەگەڕی سەرمایەوە دەگرن ، لێرەشەوە خەڵکانی زیاتر بەتاڵە دەبن و کرێ دەشكێ و نرخ بەرزدەبێتەوە.  بەم شێوەیە ئەم سوڕە بەردەوام دەبێت و هەژاریی و نەبوونی خەڵکیش لە برەودا،

وەرگێڕانی : زاهیر باهیر

05/06/2017

بوکچین باوەڕی بە  خۆبەڕێوەبەریی هەبووە نەك دەسەڵاتی کرێکاران ، ئەو باوەڕی بە هیچ جۆرە دەسەڵاتێك نەبووە لەوانەش دەسەڵاتی کرێکاران .  لە دیمانەکەیدا لەتەك Janet Biehl کە لە نۆڤەمبەری 1996 دا کردویەتی لە وەڵامی پرسیارێکیدا کە جانێت لێی کردوە ، هۆکارەکانی خۆی بۆ ڕەتکردنەوەی دەسەڵاتی کرێکاران ، زۆر بە جوانی ڕووندەکاتەوە.  هیوادارم هاوەڵانی  ئەم پەیجە و فەیسبووك بتوانن بیخوێننەوە و بیر لەم جەدەلە جدییە بکەنەوە و سەرنجی خۆیانی لەسەر بدەن .

پرسیار:     هه‌ندێك له‌ ئازادیخوازه‌ سۆشیالیسته‌کان ئه‌رگویمێنتی ئه‌وه‌ ده‌که‌ن که‌ تۆ زۆر به‌ خێرایی کۆنترۆڵی کرێکارانت ، له‌ به‌رنامه‌تا به‌ده‌رکرد.  قسه‌ و باسی ئه‌وان ئه‌وه‌یه‌ که‌ لای تۆ ” کرێکاران ”   به‌ده‌گمه‌ن چی تر  توێژاڵێك یاخود چینن.   زۆرینه‌یه‌ك له‌ خه‌ڵکانی پێگه‌یشتوی هه‌ردوو جێنده‌که‌ له‌ ئه‌مڕۆدا کرێکارن ، له‌و کاته‌وه‌ی که‌ توێژاڵه‌که‌ ئاوا گشتگیرە ، که‌واته‌ بۆچی شاره‌وانی ئازادیخوازان  ناتوانێت خۆی له‌گه‌ڵ کۆنترۆلی کرێکاراندا یه‌کبخات؟

وه‌ڵام :  به‌ڵێ، به‌شی زۆری خه‌ڵکی بۆ  به‌ ده‌ستهێنانی بژێوییان ده‌‌بێت کار بکه‌ن، پشکێکی زۆریشیان کرێکارانی به‌رهه‌مهێنه‌رن ، هه‌روه‌ها ژماره‌یه‌کی زۆریشیان به‌رهه‌مهێن نین.  ئه‌مانەی که‌ به‌رهه‌مهێنه‌ر نین  به‌ته‌واوی کار له‌گه‌ڵ بارودۆخه‌کان و له‌و‌ چوارچیوه‌یه‌دا، ده‌که‌ن که‌ سیسته‌می سه‌رمایه‌داری خولقاندویه‌تی ، وه‌کو ، تاووتوێکردن به‌ لیستی کڕین و فرۆشتنه‌کان، گرێبه‌سته‌کان، credit  slips ، کاروباره‌کانی ته‌ئمین و زۆرێك له‌مانه‌ .  ڕه‌نگه‌ نۆ له‌سه‌ر ده‌ی ( 10/09 ) “کرێکاران” له‌ کۆمه‌ڵێکی ژیرانەدا ، هیچ کارێکیان نه‌بێت ‌ که‌ بیکه‌ن، بۆ نموونه‌  که‌سێك داوای ته‌ئمینکردن ناکات یاخود هه‌ر شتێكی دیکه‌ له‌ چه‌شنی ‌ مامه‌ڵه‌ بازرگانییه‌کان لە ئارادا نامێنێت، تاکو کرێکار لەوێدا کار بکات.‌

له‌ کۆ‌مه‌ڵی شاره‌وانی ئازادیخوازانا  ئه‌نجوومه‌نه‌که‌ بڕیار له‌سه‌ر ته‌واوی کاروبار و یاسا و ڕێساکانی ئابووریی ده‌دات.  لێرەدا کرێکاران شوناسنامە پیشەییەکەیان و بەرژەوەندەییە تایبەتییەکەیان ، کاڵدەبێتەوە ، ئه‌وه‌نده‌ی که‌ گۆڕەپانە گشتییەکە  پێی باشه‌، ئەوان  خۆیان وه‌کو هاووڵاتییه‌ک له‌ کۆمۆنێتییەکەدا، ده‌بینن.   شاره‌وانییه‌که‌ له‌ ڕێگای ئه‌نجوومه‌نی هاووڵاتیانه‌وه‌ کۆنترۆڵ دەکرێت و  بڕیارە فراوانەکان  سه‌باره‌ت به‌ دووکانه‌کان ده‌دات،  کاروروباره‌کان ڕێکده‌خات هه‌موان ده‌بێت په‌یڕه‌وی بکه‌ن و هه‌میشه‌ کار له‌گه‌ڵ تێڕوانینه‌ مه‌ده‌نییه‌کان دەکرێت نەك بە تەنها  له‌گه‌ڵ  پیشه‌وه‌رییه‌کانا.

ئه‌وه‌ی که‌ خه‌ڵك ده‌یسه‌پێنێت و ده‌یه‌وێت که‌ کرێکاران مافی کۆنترۆڵکردنیان له‌ شاره‌وانی ئازاددا هه‌بێت ، ئه‌وه‌  ده‌گه‌یه‌نێت، ‌ کاتێك که‌ کۆمه‌ڵمان وه‌کو گشت  له‌ ڕێگای ئه‌نجوومه‌نە جەماوەرییەکەوە ، دیمۆکراتیانە کرد ‌ ، هاوکاتیش  ویستمان که‌ خودی  شوێنی سه‌رکاریش دیمۆکراتیانە بکەین، بەڵام بدرێته‌ ده‌ست کرێکاران بۆ کۆنترۆڵکردنیی، باشه‌ ئێستا ، ئه‌مه‌ یانی چی ؟   یانی ئه‌گه‌ر کرێکاران له‌سه‌ر پرۆژه‌کان، به‌ڕاستی له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دا نه‌بن که‌ خۆیان پێش هه‌موو شتێك به‌ هاووڵاتیان بزانن له‌بری کرێکاران، ئه‌و کاته‌ ده‌رگا بۆ گریمانێکی به‌هێز ده‌که‌ینه‌وه‌ که‌ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ که‌ کرێکاران له‌ سه‌ر حسابی ئه‌نجوومه‌نه‌ جه‌ماوه‌رییه‌کان داخوازی ده‌سه‌ڵات  به‌سه‌ر شوێنه‌کانی سه‌ر کاردا، ده‌که‌ن.  ئه‌مه‌ش تا ڕاده‌یه‌ك سه‌ندنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌  له‌ ئه‌نجوومه‌نه‌ جه‌ماوه‌رییه‌که‌ و دەیدەیتە  ‌ ده‌ست شوێنی سه‌ر کار ، ئا له‌م حاڵه‌ته‌دا تۆ درزت خسته‌  نێوانی یه‌کێتی ئه‌نجوومه‌نە جەماوەرییەکەوە ، ئەم کارەش گریمانی ئه‌وه‌ زیاد ده‌که‌یت که‌ خودی شوێنی سه‌ر کار وه‌کو توخمێکی وێرانکار له‌ په‌یوه‌ندییا  له‌ ته‌ك ئه‌نجوومه‌نه‌ جه‌ماوه‌رییه‌کەدا، بێت ‌. ‌

لێمگه‌ڕێ با ئاسانتری بکه‌م:  زۆرترین ده‌سه‌ڵات که‌ شوێنی سه‌ر کار هه‌یه‌تی ، ئه‌نجوومه‌نه‌ جه‌ماوه‌رییه‌که‌ که‌مترین ده‌سه‌ڵاتی، هه‌یه‌، هەروەها کەمترین دەسەڵات کە شوێنی سەر کار هەیەتی ، ئەنجوومەنە جەماوەرییەکە زۆرترین دەسەڵاتی هەیە .  ئه‌گه‌ر کۆنترۆڵی کرێکاران له‌ پڕۆگرامه‌که‌مانا زیاتر تۆخ بکرێته‌وه‌ ، ئه‌و کاته‌ ئێمه‌ ده‌سه‌ڵات له‌ ئه‌نجوومه‌نه‌ جه‌ماوه‌رییه‌کانا، که‌مده‌که‌ینه‌وه‌  ، که‌واته‌ لێره‌دا ئێمه‌ گریمانی ئه‌وه‌ ده‌خه‌ینه‌ به‌رده‌م ، که‌ شوێنی سه‌ر کار له‌سه‌ر حسابی ئه‌نجوومه‌نی جەماوەریی ، ده‌سه‌ڵات به‌ده‌ستبهێنێت.

هه‌ر وه‌کو وتوومه‌ ، ته‌نها ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی دووکانێك و به‌ڕیوه‌بردنی ئه‌و دووکانه‌ له‌ لایه‌ن کرێکارانه‌وه‌ ، مانای نه‌مانی ئه‌گه‌ری ڕوودانی ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌وان گه‌شه‌ی پێده‌ده‌ن ،‌ –  یا لە ڕاستیدا  گه‌وره‌ی ده‌کەن –  بەرەو بەرژەوەندی تایبەتی ، ناڕەوێنێتەوە ،   هه‌میشه‌ هه‌ستێك سه‌باره‌ت به‌  ڕێکخستنی  به‌رژه‌وه‌ندی پرۆژه‌ی تایبه‌تی، لەوێدا  ده‌بێت.  کۆنترۆڵکردن له‌ لایه‌ن کرێکارانه‌وه‌ به‌ ئاسانی ده‌توانرێت ئه‌نجامی  به‌تایبه‌تیکردنیی یاخود   به‌ تایبه‌تنرخاندنی  کرێکارانمان بداته‌ ده‌ست [ جۆرێك له‌ پیرۆزییه‌ت- وه‌رگێڕ]،  ئیدی کاره‌کانیان هه‌رچی بێت.  له‌ سه‌رده‌می ئه‌نارکیسته‌ سندیکاله‌کانی به‌ر‌شه‌لۆنه‌ی ساڵی 1936 ،ئه‌و‌ کرێکارانه‌ی که‌ ده‌ستیان به‌سه‌ر شوێنه‌کانی کاردا گرتبوو ، با بڵێین کارگه‌ی چنین و ڕستن، زۆر وه‌خت خۆیان به‌ زیاتر یا خود به‌ ڕکه‌به‌رێك له‌ به‌رانبه‌ر هاوڕێکانی خۆیاندا له‌ هه‌مان به‌شی  پیشه‌سازیدا که‌ ده‌ستیان به‌سه‌ر ئه‌و هاوشێوه‌ دوکانه‌دا گرتبوو‌ ، ده‌زانی .  هه‌ر ئاوایه‌ ، ئه‌م کرێکارانه‌ زۆر کات ده‌بنه‌ سه‌رمایه‌داریی ده‌سته‌جه‌معی، هه‌ر وه‌کو Gaston Leval  له‌ نوسینی ، ده‌سته‌جه‌معیکردنی ئیسپانییه‌کان له‌ شاره‌کانا،  Spanish collectivization in the Cities 2 ، په‌نجه‌ی بۆ ڕاکێشاوه‌ که‌ کرێکاران  له‌ پێناوی ئه‌کسێس بۆ  مه‌تریاڵه‌ خاوه‌کان و بازاڕه‌کانا،  کێبڕکێی یه‌کدییان کردووه.   ئه‌مانه‌ هه‌مووی ڕویداوه‌ وێڕای ئه‌وه‌ی که‌ کرێکاران خۆیان به‌ ئه‌نارکیسته‌ سه‌ندیکالیسته‌کان ، زانیوه‌ و  له‌ژێر هه‌مان ئاڵای ڕه‌ش و سپیدا  له‌ هه‌مان به‌شی  پیشه‌سازیدا کاریان کردووه‌ و هه‌ر‌وه‌ها هه‌موویان سه‌ر به‌ هه‌مان‌ نقابه‌ی سه‌ندیکالیست بوون.  سه‌ره‌نجامیش نقابه‌ هات به‌شه‌کانی یپیشه‌سازی ڕێكخسته‌وه‌ و زه‌بتیکردنه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م پراکتیزه‌ ده‌سته‌جه‌معییه‌ سه‌رمایه‌دارییانه‌ ، بوه‌ستێنێت. که‌چی گاڵته‌جاڕیانه‌ بیرۆکراسیی CNT کۆنترۆڵی دووکانه‌کانی کرد و به‌وه‌ش  له‌ جه‌وهه‌ردا کۆنترۆڵی کرێکارانی که‌مکرده‌وه‌  تاکو چه‌ند جۆڕێك له‌ شێوه‌و ڕووکاری   هه‌ره‌وه‌زییانه‌ به‌رده‌وام بێت.

ئه‌گه‌ر مۆڵه‌ت به‌ دووکانه‌کان له‌ ڕێکخستنه‌وه‌ی پلانی کارروباره‌کانیانا بدرێت تاکو ‌ ڕۆڵیان له‌ هه‌لسووکه‌وتییانا هه‌بێت، بێ  بایاخدان و به‌ته‌نگهاتنه‌وه‌یان بۆ کۆمۆنێتییەکەیان وەکو  گشت، ئا لەم بارەدا ‌ ئه‌م دووکانانه‌ ڕه‌نگه‌ زۆر به‌باشی دووی ئاراسته‌گه‌لێك بکه‌ون نه‌ك هه‌ر ته‌نها پێچه‌وانه ڕێگایه‌ك یاخود ئاراسته‌کی جیاواز له‌ ئه‌وانه‌ی دیکەی ‌ کۆمۆنێتییەکەدا، دەگرنەبەر  به‌ڵکو له‌ به‌یه‌کادانیشدا ده‌بن له‌گه‌ڵ کۆمۆنێتییەکەشدا. ‌ ‌

هیوادارم ڕۆژێك بێت که‌ زۆربه‌ی کاروبار و مامه‌ڵەکان  ماشێنایز بکرێن  به‌تایبه‌ت به‌ڕێکردنی کاره‌ هه‌ره‌ سه‌خت و وزه‌پڕوکێنه‌کان.  با ئه‌وه‌ش بڵێین ئه‌مه‌ش ‌ته‌واو مانای  ئایدیایه‌کی خه‌یاڵاویی، نییه چونکە  من باوه‌ڕم وایه‌ سەرەنجام  زۆرێك له‌ کاره‌کان له‌لایه‌ن ماشێنه‌کانه‌وه‌ ده‌کرێن ، ئه‌و کاته‌ش کێشه‌ی کۆنترۆڵکردن له‌ لایه‌ن کرێکارانه‌وه‌ له‌ هه‌قه‌تدا بێ مانا ده‌بێت و هه‌موو کێشه‌کان که‌مده‌بنه‌وه‌ تا ئه‌و‌ ڕاده‌یه‌ی که‌ گرنگی  و بایاخیان نامێنێت.  منیش له‌ گۆڕه‌پانێکی موعاره‌زه‌دا ڕاده‌وه‌ستم و ئالێره‌وه‌ وه‌کو ئه‌نارکیستێکی خود-شێوه‌یی (self-styled )  سه‌ره‌تایی،  وه‌ک چۆن مافیای عه‌قاره‌کانی پێنجه‌م   بانگه‌شه‌ی دژ به‌ پێشکه‌وتنی ته‌کنه‌لۆجیا له‌ هه‌موو هه‌ل و مه‌رجێکدا، ده‌که‌ن.‌

شیینکردن یاخود ڕشانەوە !!

زاهیر باهیر- لەندەن

30/05/2017

کەسانێکی زۆر لە ناوەوەی گۆڕان و دەرەوەشی بە کۆچی دوایی نەوشیروان، زۆر خەمبار بوون.  هەمیشە هەر وابووە ئەوەندەی کورد بە سۆز ( عاتیفە) قسە دەکات چارەکێکی ئەوە بە هۆش  و بیرکردنەوەوە قسە ناکات ، ئەمە جگە لەوەی پیاهەڵدانی کۆچکردوان و بە شان و باڵ هەڵدانیانا و گەیاندنیان بە کەشکەلانی فەلەك زیاتر کولتورمانە، لەوەی  بڕوا و باوەڕ پێبوونمان، بێت . هەر ئەو کوڵتورەشە کە ڕەرخنەگرتن ، لە هەڵسوکەوتی “سەرکردەو ڕابەر و سەرۆك” و ڕێڕەوەکەیان، کاتێك کە دەمرن  قەبوڵ ناکرێت. ئەم ڕەخنانەش لە لایەن بەرانبەرەکانییەوە ، بە هەر هۆکارێك بن، هەرس ناکرێن و  دەئاخنرێنە خانەی تەهیوین و تەحقیر و تەخوین و ڕێز نەگرتن لە کوڵتور و مرۆڤانی کۆچکردوو .  ئەمانەمان لەم ڕۆژانەدا لە لایەن گەلێك کەسەوە بینی تەنانەت هەندێك برادەر ڕووبەڕووی هەڕەشەش لە لایەن ” کوڕانی گەلەوە ”  لە فەیسبوکدا، کە دیارە کۆمەڵێكن لە گۆڕان ، بوونەوە.

ئەم جۆرە ئیرهابی فکرییە لە لایەن ئەو دەستەیەوە و لەلایەن دەستەی نوسەرانیی ڕؤشنبیریش گەر لای ئەوان  پاساوەکەی  هەرچی بێت ، لای خەڵکانی وەکو من نەك هەر قەبوڵ نییە،  بەڵکو هیچ کەسی دیکەش  نابێت قەبوڵی بکات .

کەسانی ڕؤشبیری لیبراڵ کە هەم خۆیان بە ڕۆشنبیر و بە پسپۆر لە زمانناسی   و زمانزانی  و هەمیش بزنسمان، دەزانن،  کە هێڵنجدەدات و دەڕشێتەوە دژ بە کۆمۆنیستەکان و یەخەی ئەنارکیستەکانیشی گرتۆتەوە.  ئەم ڕؤشنبیرە  ڕێگای بەخۆی داوە و ئەوەی  ناشیرینە وتویەتی .

ئاخر ناکرێت کە تۆ پێگەیەکی فکریت نەبێت ، هەڵوێستێکی عەمەلیت نەبێت ، تۆ لەو پەڕی لایەنگیریی نەوشیروان موستیەفا و گۆڕانەوە ببیتە ڕەخنەگریان و دواتریش لە دوای مردنی نەوشیروان ببیتە دۆستایان و ئاوا بڕشێیتەوە بەرانبەر هەرکەسێك کە ڕەخنەی لە ڕابوردوو و ئێستاو ئایندەی نەوشیروان و گۆڕان گرتبێت!!!.

ئاخر کاکی نوسەر تۆیەك نەتوانیت یەك بڕگە، تەنها یەك بڕگە ، بنوسیت  و ئەوەندە کۆڵەواربیت لە زمانا، بێ ئەوەی  چەندەها وشەی عەرەبی  و ئینگلیزی تێکەڵاو نەکەیت!! هاوکاتیش  تۆ خۆت بە پسپۆڕ لە زمانی کوردیدا بزانیت!!.

ئاخر تۆیەك کە لە ماوەیەکی کەمدا خاوەنی 3 هەڵوێستی جیا  بیت ، چۆن دەتوانیت خۆت بە توێژەرەوە و شیکەرەوەی بارودۆخی کوردستان بزانیت!!، با نەك هەر ماستەر بکەیت لە هەر بوارێکدا، تەنانەت ، با پڕۆفیسۆریش بێت [ کورد زۆر پڕؤفیسۆر بە گرنگ دەزانێت ] . ئاخر مەگەر گێلە خوێنەر باوەڕ بەوە بهێنن کە تۆ لە بواری زمان و بواریی توێژینەوەی سیاسی و بارودۆخی کۆمەڵاییەتیدا شارەزایت هەیە .

ئاخر تۆیەك لە پۆستێکدا دەستخۆشی لە قەتڵ و عامکەرانی قەسابخانەکەی پشتئاشان و قەڕناقان ، بکەیت ، کەچی لەولاوە بۆ کوردانی باشور و باکور و ڕۆژاو فرمێسك هەڵڕێژیت و بپاڕێیتەوە و دژایەتی دیکتاتۆرییەت و فاشیەت بکەیت!!، دیسانەوە مەگەر هەر گێلە نوسەر و گێلە خوێنەوارەکان باوەڕت پێبکەن تۆ وەك کابرایەکی دیمۆکراتی و دۆستی دادوەریی کۆمەڵایەتیی بناسن و  ئەو وتارانەشی کە دەیاننوسیت ، لە متمانە و قەناعەتتەوە ، لێت وەرگرن  !!

تۆیەك کە وەکو من هیچ نیت ، کەچی بەو پەڕی مەغروریی و ڕازییبوون لە خۆوە، هەڕەشە لە برادەرەکانی فەیسبوکت دەکەیت کە گەر ئاوا بن ….. تۆ ‘ ئەنفرێندیان ‘ دەکەیت [ تەنانەت لەمەشدا نەتتوانیوە بە کوردی بنوسیت ]  وەکو ئەوەی برادەرایەتیی و هاوەڵگرتنی فەیسبووك بە پارە ڕابگیرێت ، کە تۆ برادەرەکانت لە برادەرایەتی خست ئیتر ، موچەکانیان لای تۆوە دەبڕێت!!

تۆ ڕەنگە لە بزنسەکەتا سەرکەوتو بیت ، چونکە دەزانین بزنس و دەوڵەمەندبوونیی لەسەر چ بناخەیەك دروست دەکرێت، بەڵام لەم سیانەی  دیکەیانا : توێژینەوە و زمانناسی و مرۆڤدۆستی  ، بەداخەوەم کە دەڵێم  سەرکەوتوو نیت .

٢٣ی ئایاری ٢٠١٧

پێشەکی، بۆ من چ ساڵی ٢٠٠٦ و چ ئێستا لیست و پارتیی بەناو “گۆڕان” ھیچ جیاوازییەکی لەتەک پارتییەکانی دیکە و دەسەڵاتداران نەبووە و نابێت. چونکە یەکەم ئاراستەیەکی ڕامیارییە و پارتیی و ڕێکخستنێکی قووچکەییە، کە سەرەنجام ئامانجی دەسەڵاتداری دەبێت و دەسەڵاتیش لەپێناو دابینکردنی مشەخۆری و دارایی تایبەت دەبێت، دارایی تایبەتیش ئامرازی کۆیلەکردن و ناچارکردنی نەدارانە بە کرێگرتەبوون.

وەک لە ماوەی یازدە ساڵی ڕابوردوو ئاماژەمداوە، جیابوونەوەی نەوشیروان تاکتیکی (ینک) بەدیاریکراوی تاڵەبانی و نەوشیروان بوو، بۆ ڕاوکردنەوەی دەنگە ناڕازییەکان، بەڵگەش بەخشینی گردی زەڕگەتە و (١٠) ملیۆن دۆلاری ئەمریکی بوو لەلایەن تاڵەبانی بە نەوشیروان و بە گوێرەی نووسینێکی خودی نەوشیروان. ھەر ئاوا کە پێشتر نووسیم؛ ئایا ھیچ دەسەڵاتدارێک ھەیە، کە گرد و پارە بە دژەکەی ببەخشێت، بۆ ئەوەی خۆی لەنێوبەرێت؟

من دژبوونی نەوشیروان و پارتییەکەی بەرانبەر (ینک) و تاڵەبانی و بەخشینی گرد و سامان لەلایەن تاڵەبانی بۆ لەنێوبردنی خۆی، وەک بەخشینی مۆڵەتی چالاکیکردن و مووچەی مانگانەی پارتیایەتییە بەتایبەت پارتییە کۆمونیستەکان لەلایەن دەوڵەت، کە بەڵگەی تەواوکەربوونی پارتییە کۆمونیستەکانە بۆ سیستەمی چینایەتی نەک لەنێوبەربوونی ئەوان بۆ سیستەمەکە.

وەک ئەزموونی مێژوویی نیشانیدەدات، بزووتنەوە و ڕێکخراوە ڕامیارییەکان پاش مردنی کەسایەتییە پیرۆزکراوەکان بەرەو کەرتبوون دەڕۆن، بەتایبەت لە خۆرھەڵاتی نێوەڕاست، کە کۆمەڵەکانی بە کولتوورێکی دیکتاتۆری بارگاوین، لەوانەیە باشتر بێت، کە لەنێو ڕەوتە کۆمونیستەکان و پارتییە کۆمونیستەکانی ئەو ناوچەیە نموونە بھێنمەوە، کە “کۆمونیزمی کرێکاریی” دیارترینیانە و بە مردنی ڕابەرەکە ئایدیۆلۆجییەکەی (مەنسووری حیکمەت) پاش پازدە ساڵ ھێشتا وەک تەقینەوەی بۆمبی ئەتۆمی و کەرتبوونی ناوکی گەردیلە بە بەردەوامی پارتییەکانی ئەو ڕەوتە کەرتدەبن و پارتییۆکەی دیکە دروستدەبن و ئەوانیش کەرتدەبن و پارتییۆکەی دیکە دروستدەبنەو … ..

بزووتنەوەی بەناو “گۆڕان”/ پارتییە نیلییەکەش بەرەو ئاوا چارەنووسێک دەڕوات، چونکە ئەویش بێجگە لە تایبەتمەندییە چینایەتی و گشتییەکەی وەک ڕێکخراوێکی ڕامیاریی و قووچکەیی و دەسەڵاتخواز، ھەڵگری ھەمان تایبەتمەندیی ڕێکخستن و پێکھاتەی دیکتاتۆریی و خێڵەکی خۆرھەڵاتی ناوینە، دەسەڵاتداربوون و دارابوونی ئەندامانی خێزان و خزمانی خودی نەوشیروان و ھاوسەرەکەی و بەدیاریکراوی منداڵەکانی باشترین بەڵگەن. ئەوەش مەترسی کەرتبوون و شیتەڵبوونەوەکە زیاتر دەکات.

ھەڵبەتە نابێت، ئەوەش لەبیربکەین، کە وێرای تاکتیکیبوونی “بزووتنەوە”ی پارتییە نیلییەکە و (ینک)ی-بوونی پێشینەی زۆربەی ئەندامانی نێوەندی و سەرکردایەتی و کەسە دیارەکانی گردەکە، بەدڵنیاییەوە لە ساڵی ٢٠٠٩ تاکو ئێستا بە بەردەوامی (پدک) لەسەر کڕین و نزیکبوونەوە لە کەسانی دیاری سەر گردەکە بەردەوامە و ھەوڵدەدات، ھەر ئاوا کە باڵێکی (ینک) لەسەر کڕینی (کۆسرەت / ئەندامی سەرکردایەتی) و (نەجمەدین کەریم / پارێزگاری کەرکووک) لەلایەن (پدک) بەڵگە دەھێننەوە و دەیسەلمێنن، بەدڵنیاییەوە لەنێو گردەکە و دەوروبەری کەسانێک کڕدراون. ئەوەش شتێکی ئاساییە، چونکە ڕامیاران لەپێناو دەسەڵات ھەوڵدەدەن و دەسەڵاتیش بۆ دارایی و مشەخۆرییە و لە ئێستادا مشەی دارایی و مشەخۆری لەژێر ڕکێفی (پدک)ە و خۆفرۆشی و سیخوڕیی ڕامیاران بەگشتی و ڕامیارانی کورد بەتایبەت پارتییەکانی بزووتنەوەی چەکداری کوردایەتی، کە وەک پەروەرندەی بەعسییەکان نیشانیدا ئەندامانی سەرکردایەتی لایەنەکان یان خودی ڕژێمی بەعس ناردوونی یان لە گفتوگۆکانی ١٩٧٠-١٩٧٤ و ١٩٨٣-١٩٨٤ و ١٩٩١ بەکرێی گرتوون، یان بەکرێگیراوی دەوڵەتی سوریە و تورکیە و ئێران بوون، بێجگە لەوەی بزووتنەوە چەکدارییەکانی ھەرێمی کوردستان لە ساڵی ١٩٦١ تاکو ئێستا دەسکەلای دەوڵەتانی بریتانیا و ئەمەریکا بوون و ھەن و تەنانەت دەسکەلای دەسکەلاکانی ئەوانیش.

بە بۆچوونی من، بێجگە لەوەی کە جیابوونەوەی نەوشیروان و دروستکردنی لیست و پارتییەکی نیلی بە پارە و گردی تاڵەبانی تاکتیک بوو بۆ ڕۆژی تەنگانە، دوو ھۆکاری دیکەش ھەبوون:

یەکەم، زاڵبوونی (پدک) و کشت/ مات کردنی تاکتیکی لەنێو پارلەمان و فەرمانداریی ھەرێمی کوردستان و دەرکردنی پارلەمانتاران و شالیارانی پارتییە نیلییەکە بوون بە ھۆی خۆفریاکەوتنی (ینک) و (نیئۆجەلاییەکان)، ھەرچەندە سیناریۆیەکی ڕامیاریی بوو بۆ بەڕێکردنی ڕێکەوتننامەی نەوت لەتەک تورکیە، ھێنانی داعش، بازرگانی نەوت و گاز لەتەک داعش، بە جینۆسایددانی ئێزیییەکان، کڕینی چەکێکی زۆر لە کارخانەکانی چەکسازی و ساخکردنەوەی چەکە کۆنەکانی دەوڵەتانی بریتانیا و ئاڵمانیا و ئەمەریکا و ئیسرائیل و… قەرزارکردنی کۆمەڵی ھەرێمی کوردستان ھەتاھەتایە بە قەرزی سەپێندراو و مەرج قورسی بانکی جیھانی و بانکی نێوەندی ئەوروپا و سندوقی نێودەوڵەتی دراو. لە بارێکی ئاوا نەدەکرا ھەموو لایەنەکان خۆیان ڕازی نیشانبدەن و دەبوو بە سیناریۆ و گارەگاری پارتییایەتی و دابەشکردنی خەڵکی ناڕازی بەسەر سلێمانی و ھەولێر، خەڵک خەریکبکەن، تاکو ئەوان لە پشت پەردەوە بەبێ خەم و ئارامی ڕێکەوتننامەکان مۆربکەن، کە ھەڵوەشاندنەوەیان تەنیا بە ڕوخاندنی دەوڵەتی عیراق و فەرمانداریی ھەرێمی کوردستان مسۆگەر دەکرێت و بۆ ئەو مەبەستەش لە ساڵی ١٩٩١ کە نەوشیروان و سەرانی دیکەی گردەکە دەسەڵاتدار و (ینک)ی بوون، تاکو ئێستا بە پلان و ئاسانکاریی زلھێزەکان و دەزگە سیخوڕییەکان و کۆمپانییە جیھانخۆرەکان، زەمینە و ھۆکارەکانی ڕوخاندنی دەوڵەتی عیراق و فەرمانداریی ھەرێمی کوردستان ئەستەمدەکرێت، کە لە پێش ھەموویانەوە تایبەتکردنەوە و پارتییکردنی کەرتە ئابوورییەکان و دابەشکردنی ناوچەگەرییانەی خەڵکی ناڕازییە بە سیناریۆی ئۆپۆزسیۆنی باڵێکی دەسەڵات.

دووەم، وەک دەزانرا و دەزانین نەوشیروان موستەفا نەخۆشی شیرپەنجەی سییەکانی ھەبوو و ڕادەی زۆری تەمەنی مانی نەخۆشەکان لە پێنج ساڵ زیاتر نییە و گەڕانەوەی نەوشیروان و پێشوازی لەلایەن نێچیرەوان و لە فڕۆکەخانەی ھەولێر زەنگی کۆتایی تەمەنی ئەو بوو. ھەر لەبەرئەوەش بوو، ئەو زوو فریاکەوتوو و لەتەک (ینک) ڕێکەتننامەی کرد، تاکو پاش مردنی خۆی ئەگەری دوورکەوتنەوەی پارتییە نیلییەکە و گردەکە لە (ینک) و نزیکبوونەوەی لە (پدک) یان گۆڕینی ئاراستەی دووربخاتەوە و سەرانی گردەکە لەسەر بنەمای وەفاداری بە بڕیارەکانی ئەو بچنەوە نێو (ینک) یان پابەند بە ھاوپەیمانییەکی ستراتیجی (ینک) بمێننەوە.

ئێستا ئیدی گردەکە و پارتییە نیلییەکە کەوتوونەتە بەردەم دوو ئەگەر:

– کۆتاییھێنان بە سیناریۆی ئۆپۆزسیۆنبوون و لیست و پارتیی “گۆڕان” و گەڕانەوە بۆ باوان و بەھێزکردنەوەی (ینک)، کە جیابوونەوەکە بۆ پاراستنی خودی ئەو (ینک) بووە. ئێستا ئیدی پاش یازدە ساڵ دەستەمۆکردنەوەی گۆڕانخوازە خۆشباوەڕ و ناھوشیارەکان، زۆرینەی دەنگە ناڕازییەکانی سنووری پارێزگای ھەڵەبجە و سلێمانی و کەرکووک و تەنانەت ھەولێریش کە ساڵی ٢٠٠٦ خوازیاری ڕوخاندنی دەسەڵاتی مافیایی (ینک) و چەپاوڵگەرییەکانی (کۆمپانیای نۆکان و …تد) بوون، بە خۆشباوەڕیی و چاوەڕوانی “سەرۆکی باش و پارتیی باش و پارلەمانی باش و فەرمانداریی باش و دەوڵەتی باش” تەواو بە سەروەریی کۆمەڵی چینایەتییەوە گرێدراون و نەک بە گەڕانەوە بۆ نێو (ینک) ملدەدەن، بەڵکو ئامادەن لەسەر بڕیاری گردەکە ببنە (پدک). بەڵام ئەگەری گەڕانەوە بۆ باوان زیاترە، چونکە سلێمانیچیەتی و دژایەتی بادینانی و ھەولێرییەکان ھاندەری یەکەمی سەران و لایەنگرانی گردەکەیە و ھەر دنەدانی ئەو قینەش بوو، کە وەک پەڕجوویەک لە ماوەی چەند ساڵێک (٢٠٠٦-٢٠٠٩) خەڵکی ناڕازی دژە گەندەڵی گۆڕی بە داخوازیکەرانی بەشە گەندەڵی، ناڕازیان لە ڕامیاریی و پارتییایەتی و فەرمانداریی گۆڕی بەلایەنگرانی دەسەڵات و دەنگدەری سوپاسگوزار و چاوەڕوانانی ھاتنی “جەلادی دڵسۆزی گەل”.

– بەڵام ئەگەر ئەو کەسانەی کە (پدک) لە ماوەی یازدە ساڵی ڕابوردوو لەنێو گردەکە بەکرێیگرتوون، دەسەڵات و پلە و پێگەی بڕیاردانیان ھەبێت، زۆر ئاسایی دیواخانی گردەکە و پارتییە نیلییەکە دەبن بە دوو کەرت و کەرتێک بەرەو باوان (ینک)، کەرتێک بۆ چنینەوەی بەری ڕەنجی ڕامیارییکردن بە ئاڵای سپییەوە لە سەری ڕەش.

ھەڵبەتە ئەوەش بڵێم، ھەرچەندە بۆ (ینک) ئەگەری یەکەم گرنگ و چارەنووسسازە، بەڵام بۆ گشتێتی سیستەمەکە و ئایەندەی ڕەوتی نەزمی نوێی بازار [نیئۆلیبرالیزم] لە ھەرێمی کوردستانو  ناوچەکە، ئەوا کەرتبوون باشتر و چارەنووسسازترە، چونکە بە ھۆی کەرتبوون و چوونی کەمینەیەک بۆ لای (پدک)، زەمینەی گارەگاری ڕامیاریی و فریودانی خەڵکی خۆشباوەڕ بە دژەخوونی کۆمەڵێک لە “ڕابەری کوردایەتی” و پیرۆزییەکانی (گردە دزراوەکە) و لەبیربردنەوەی ھۆکاری جیابوونەوەی نەوشیروان و دروستکردنی لیست و پارتییە نیلییەکە، کە بەلاڕێدابردنی بزووتنەوە کۆمەڵایەتییە گۆڕانخوازەکان و ناڕەزایەتییەکانی ١٩٩١- ٢٠٠٦ی خەڵکی ھەرێمی کوردستان و کەرتکردنی ڕیزەکانی گۆڕانخوازان بوو بەسەر دوو ناوچە (زەرد) و (سەوز-نیلی) و ژاراویکردنی بزووتنەوەکە بە سلێمانی-چییەتی.

بەکورتی، دەھەی داھاتوو خەڵکی ناوچەی شارەزوور و سلێمانی و کەرکووک و گەرمیان بە گارەگاری دووبەرەکی ” وەفاداران و دڵسۆزانی نەوشیروان” و “خیانەتکاران لە ڕابەری کوردایەتی و گردەکە” خەریکدەکرێت و دەھەیەکی دیکە دەسەڵاتداریی مافیایی (ینک) و (پدک) مۆرکردنی ڕێکەوتنامە ئابوورییەکانی فەرمانداریی ھەرێمی کوردستان لەتەک دەوڵەتان و بانکەکان و کۆمپانییە جیھانخۆرەکان مسۆگەر دەکرێن، ئەگەر نەمرین ئەو دیو گردەکە دەبینین و پشت سووتان و ھاوار و ناڵەی (مالەی سەر گردەکە)ش دەبیستین.

——————————————

تێبینی : ئەوە دوا نووسینی من لەبارەی جیابوونەوەی نەوشیروان و لیست و پارتیی بەناو “گۆڕان” دەبێت، چونکە وێرای ھەموو ئەو شتانە، ئەگەر بڕوام بە پارتییایەتی و خۆشباوەڕیشم بە گۆڕانخوازیی سەرانی گردەکە ھەبێت، ئەوا پەروەندەی گردەکەش تەواو، چونکە ھەر گروپ و بزووتنەوەیەک پابەندی ئایدیۆلۆجیا بێت و بە “ڕابەری باش و پارتیی باش و پارلەمانی باش و فەرمانداریی و دەوڵەتی باش” پشتببەستێت، وەک ھەموو ڕەوتێکی ئایینگەرا سەرەنجامی لە دوو ئەگەر بەدەر نییە: گەڕانەوە بۆ باوان یان کەرتبوون و جیابوونەوە. بێجگە لەوەش، ناخوازم ڕەخنەم لە پارتیایەتی و جەنگ و فەرمانداریی و دەوڵەت و سەروەریی بچێتە خانەی دژایەتی کەسیی کۆچکردوو (نەوشیروان موستەفا). دیسان دەڵێمەوە، خۆزگە نەوشیروان و ھەموو ڕامیارێک وەک تاڵەبانی تەمەنی درێژ بووایە و درێژ بێت و بمێنێت، تاکو وەک تاڵەبانی لە گۆشەیەکی کۆشکی سەروەری و مشەخۆری کڕبکەوێت و فەرامۆشبکرێت. بەداخەوە کە (نەوشیروان موستەفا) زوو مرد و بەخت یاری بوو و پیرۆزکرا و کەوتە سەرووی ڕەخنە و سەرنج و پێداچوونەوەی خەڵک.

نزیكبوونەوەی پەیەدە بە ئەمەریکا و پڕچەککردنی  یەپەگە و هاوپەیمانەکانی جێگای نیگەرانییە:

زاهیر باهیر –لەندەن

13-05/2017

هاوکێشە سەربازیی  و سیاسییەکان و دۆستایەتی و نەیارێتی لە نێوانی هێزەکانی ڕۆژاوادا لە بەرانبەر ئەمەریکا و ڕوسیا و تورکیادا بەبەردەوامی  لە گۆڕاندایە.  دینەمۆی ئەم گۆڕنکارییەش زۆر بە کەمی پەیوەندی بە داعش و هێزی ئەوانەوە هەیە ، بەڵکو زیاتر پەیوەستە بە پاوانخوازیی و بەرژەوەندییەکان و مل ملانێ لەسەر دەسەڵات لە نێوانی  ئەمەریکا و ڕوسیا و تورکیا و وڵاتانی دیکەی ناوچەکەشەوە.

ئەوەی کە لە ئێستادا دەبینرێت  گەیشتنی بە لێشاوی چەکی قورس و سووکە لە لایەن ئەمەریکاوە بۆ هێزی سوریای دیمۆکرات، کە ئەمەش هۆکاری زۆری هەیە .  وێڕای جیاوازی ئەو هۆکارانە، بەڕای من بۆ ئێمەیەك کە هاریکاریی ڕۆژاوا دەکەین دەبێت ئەمە جێگای نیگەرانییەکی یەکجار زۆرمان بێت ، لەبری شادومانیمان .  ئەویش لەبەر ئەم هۆکارانە:

یەكەم: ئەمەریکا لەسەردەمی ئۆبامادا، لە بەرانبەر ڕوسیادا بەرەو لە دەستدانی نفوس و کێشی سیاسی  دەبووەوە، کە ئەمەش کارێکی نەشیاوە لە ئەمڕۆدا.  چونکە ئەمەریکا هەتا بۆی بکرێت  لە هەوڵی ئەوەدایە کە خۆی گەورەی مەیدانەکە بمێنێتەوە ، لێرەشدا بۆ ئەوەی کە ئەو ڕۆڵە بگێڕێت پشتگیرییکردنی هێزە کوردییەکانە لەوێ،  ئەویش نەك لەبەر بەرژەوەندی کورد ، بەڵکو تەنها خودی خۆی.

دووەم: بۆ دەستەمۆکردنی هێزە کوردییەکانە و لەدەستدانی شۆرەتی باشیان و ناوبانگی ئازادیخوازانەیانە کە سەراپای جیهانی پڕکردبووەوە .  هەروەها  ئەمەریکا دەیەوێت کە بیانکاتە هێزێكی ئەساسی لە ئێستادا بۆ بەدەستهێنانی مەبەست و ئاماجەکانی، کە  ئەمەش باشترین ڕێگایەکە بۆ ناجەماوەییبوونیان و بێ شۆرەتکردنیان.

سێیەم:  دابڕینی ئەو هێزەیە لە پەکەکە و کەمکردنەوەی هەژموونی پەکەکە لەسەر ڕۆژاوا.  ئەمەریکا کار لەسەر  بچڕاندنی تەواوی پەیوەندی یەپەگە لەگەڵ پەکەکە دەکات.

چوارەم:  دەبێتە هۆی تووندکردنەوەی تورکیا لە کورد و دەستتێوەردانی ڕاستەوخۆ لە ڕۆژاواو هێڕشی دڕندانەی دیکە بۆ سەریان و هەروەها بۆ سەر قەندیل و شەنگاڵیش .

پێنجەم: چڕکردنەوەی شەڕەکە و لاوازکردنی هێزە کوردییەکانە هەم بەدانی قوربانی زیاتر و هەمیش بە لەدەستدانی ئەو شۆرەت و ناوبانگەی کە هەتا ئێستا هەیان بووە .  ئەمە جگە لەوەی کە شەڕی داعش و گەورەکردنی قەبارەی هێزی سوریای دیمۆکرات،  لەلایەکەوە زیاتر  دەیانکاتە وابەستەی  ئەمەریکا و وڵاتانی ڕۆژاوا لە لایەکی دیکەوە ئامانجی  لەناوبردنی داعش دەکاتە  ئامانجی سەرەکی، کە ئەمەش لەسەر حسابی بێ هێزکردن و پێشنەکەوتنی کۆنفیدراسوێنەکان  دەبێت.  چەندێکیش ئەم هێزە سەرکەوتنی زیاتری سەربازیانە بەدەستدبهێنێت و شوێنی زیاتر بگرێت، ئەوەندە زیاتر پێگەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابووریی ، لە ڕۆژاوادا لەدەستدەدات.  هەروەها گەورە بوونی قەبارەی هێزی سوریای دیمۆکرات و پەیەدە لەسەر حسابی خۆسەرییەکان و بزوتنەوەی تێڤدەمە.

بە گوێرەی ئەوەی کە دەیزانین ژمارەی شەڕکەرانی هێزی سوریای دیمۆکرات ٥٠ هەزار کەسە. ئەگەر تەنها لەم ژمارە زۆرە تەنها ١٠ هەزاریان خەریکی کارکردن بوونایە لە کێڵگە کشتیارییەکان و هەرەوەزییەکان و دروستکردنی قوتابخانە و خەستەخانە و خانووبەرە بوونایە، ئێستا ژیان لە ڕۆژاوادا شتێکی دیکە دەبوو.

شەشەم:  پاش ئەوەی کە دەرکەوت  بزوتنەوەیەکی وەکو ڕۆژاوا لە ناوچەکەدا ڕوینەدا وەکو پشتوپەنایەك بۆیان هەروەها هاریکاریی و کۆمەكی نێونەتەوەیییش نەگەێشتە ئاستێكی کاریگەر،  ئیتر مانەوەی ڕۆژاوا و هێزەکانی بەستراوەتەوە  بە مانەوەی داعشەوە .  کەی داعش نەما ئەو کاتە سەرەی ڕۆژاوا دێت،  یاخود لەو پەڕی  باشیدا کورد لە ڕۆژاوادا دەبێت ڕازی بێت بەوەی کە بۆی دیاری دەکرێت ، نەك بەوەی کە خۆی دیاریدەکات، ئەمە نەك هەر لە ڕوی داخوازییەکانەوە بەڵکو لە ڕوی بوونی سیاسیی و پەیوەندی دیبلۆماسیشی لە تەك دەوڵەتانی دەوروبەر بەتایبەت حکومەتی هەرێـم و تورکیا و سوریای ئێستاو داهاتووش.

حەوتەم: هەبوونی داعش وەکو هێزێك لەوێدا هاوکێشەیەك دادەنێت بۆ پێگەی سیاسی و سەربازیی کورد. دوای بەزاندنی داعش لە موسڵ و لە ڕەقە ، وەکو پێشتریش پێشبینیم کردووە لێدانی هێزەکانی ڕۆژاوا و پەکەکە ئەو پەڕی چاوەڕونکراوە کە ئەمەش ڕەنگە لە کۆتایی مانگی ئاب  یاخود ئەیلول- دا ڕووبدات ، لەو بارەشدا  ئەگەریی هاتنەناوەوەی ڕاستەوخۆی تورکیایە بە هاوکاریی پارتی .  ئەم شەڕەش  ماوەیەکی زۆرە لە لایەن توورکیا و وڵاتانی ناوچەکە و بارزانی و بە ئاگەداری ئەمەریکاو بریتانیا پلانی بۆ کێشراوە و کارەساتیش لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت.

هەشتەم: نزیکبوونەوەی پەیەدە و هێزی سوریای دیمۆکرات دەبێتە هۆی تووڕەبوونی ڕوسیا،  ئەمەش ڕەنگە سەرنجامەکەی گۆڕانی هەڵوێستی سوریا بێت لەژێر داوای ڕوسیادا، گەر ئێستاش نەبێت ، ڕەنگە لە ئایندەدا.  ڕەنگبوایە گەر پەیەدە ئەو نزیکبوونەوەی لە ڕوسیاوە بوایە باشتربوایە چونکە ڕوسیا هاوپەیمانێکی زیاتر متمانە پێکراوە تاکو ئەمەریکا.  هەروەها لەوە دەکات کە ئەسەد لە دەسەڵاتدا بمێنێتەوە و زیاتریش گوێ بۆ ڕوسیا دەگرێت.  ئا لەو بارەدا دوای وەستانی شەڕ ئەسەد لەژێر فشاری ڕوسیادا  لە ڕۆژاوا دەگەڕا، تاکو ئایندەیەکی باشتری هەبێت ، باشتر لەوەی کە ئەمەریکا و ڕۆژاوا ڕەنگە بۆی دیاریبکەن.

بەڕای من لە دوای جەنگی کۆبانی و ڕزگارکردنی گوندەکانی ئەو دەڤەرە، دەبوایە یەپەگە و یەپەژە هەر لە هەڵوێستی بەرگریی-دا بمانایەتەوە، لە بری هێڕشکاریی.  دوای ئەو جەنگە پاڵەوانانە و هاتنەناوەوەی ئەمەریکا و ڕوسیا، شەڕەکە لەشەڕی هێزەکانی ڕۆژاوا و پەیەدە تا ڕادەیەکی زۆر دەرچووە و بووە بە شەڕێ ڕوسیاو ئەمەریکاو تورکیا و سوریا.  هاوکاتیش پەیەدە دەبوایە باشتر مامەڵەی گۆڕانکارییەکان و هاوکێشەی هێز و بەرژەوەندی ڕۆژاوای بکردایە .  هەروەها دەبوایە پەیەدە دەسەڵاتی زیاتری بۆ تێڤدەم و خۆبەڕێوەبەرییەکان بهێڵایەتەوە تاکو ئەوان بەزۆرینە بڕیار لەسەر شەڕ و ئاشتی بدەن.

ئێستا بە ئاشکرا دەبینین کە  سروشت و ئاڕاستە و جەوهەری شەڕەکە گۆڕاوە و بووەتە  شەڕی زلهێزەکان و هەندێك لە وڵاتانی ڕۆژاواو حکومەتەکانی ناوچەکە بە هەرێمیشەوە.  ئەم شەڕەش شەڕی پاوانخوازیی و بەرژەوەندی سیاسیی و ئابووریی هەموو ئەو لایەنانەیە، نەك کورد لە ڕۆژاوادا.

بۆ بەدبەختی، ئەم بارودۆخەی ئێستا ،  لەوە ناکات سەرەنجامێکی باشی هەبێت.  لەوە دەکات کە داعش لە موسڵ و ڕەقە دەرکران ئەو کاتە شەڕەکە بکەوێتە ڕۆژاوا و شەنگاڵ و قەندیل.  وەکو پێشتر ئاماژەم پێکرد ئەمە پلانە و لە لایەن بارزانی و تورکیاوە بە ئاگەداریی ئەمەریکا و بریتانیا و ئەڵمانیا و ڕەنگە ئێرانیش لێی بە ئاگابێت.

Zaherbaher.com

پێوانه‌ی باوی پرۆسه‌ی ڕووداوه‌کان، بزوتنه‌وه‌کان لای ئیمه‌ی کورد. ئه‌ی سه‌ره‌نجامه‌کان؟!!!!!

Zaher Baher

26/03/2014

کاتێک که‌ له‌گه‌ڵ یه‌کدی ده‌دوێین به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌مان ده‌م له‌ سیاسه‌ت ده‌کوتین، باس و خواسی ڕوداوه‌کان یا بزوتنه‌وه‌کان ده‌گێڕینه‌وه‌ زۆربه‌مان په‌نا بۆ پرۆسه‌ی پێکهاته‌ی ڕووداوه‌کان یا پرۆسه‌ی گه‌شه‌کردن و ڕه‌وایه‌تی بزوتنه‌وه‌کان ده‌که‌ین به‌ بێ ئه‌وه‌ی که‌ به‌هایه‌ک بده‌ین به‌ سه‌ره‌نجامه‌کانیان، یا کۆتاییه‌که‌ی که‌ چی کردو چی خولقاند. ئێمه‌ هه‌میشه‌ له‌ ڕواڵه‌تی سۆزو عاتیفه‌وه‌ و دوور له‌ ئاوه‌ز و شیکردنه‌وه‌یه‌کی بابه‌تیانه‌ سه‌باره‌ت به‌خودی پرۆسه‌که‌و عاقیبه‌ته‌‌که‌شی، سه‌رجه‌می ڕوودوه‌کان ده‌بینین، هه‌ر بۆیه‌ ته‌نها باس له‌ ژماره‌ی ” شه‌هید ” ده‌کرێت باس له‌ وێرانی خاپوربوونی زه‌وی و موڵک و خانووبه‌ره‌و هه‌تا دێهات و شارو شارۆچکه‌ ده‌کرێت. باشترین نموونه‌ بزوتنه‌وه‌ی کوردی و فه‌له‌ستینییه‌کانه‌ ، ئه‌وه‌ی که‌ پێی ده‌وترێت شۆڕشی ئێران ،یا ئه‌وه‌ی که‌ به‌ شؤڕشی ئۆکتۆبه‌ری ڕوسیا ناونووس ده‌کرا و ده‌کرێت و گه‌لێک له‌مانه‌ که‌ نموونه‌یان له‌ دونیادا زۆر زۆره‌.
به‌ڕای من ئه‌وه‌ی که‌ له هه‌ر یه‌کێک له‌وانه‌ی سه‌ره‌وه‌دا یا له‌وانه‌شی که‌ لێره‌دا باسنه‌کراون ، گرنگن و بایاخێکی یه‌کجار زۆریان هه‌یه‌ ، ڕه‌وایه‌تی کێشه‌کان نییه‌ بۆ ڕاپه‌ڕینی خه‌ڵکی و گردبوونه‌وه‌یان به‌ناوی کردنی بزوتنه‌وه‌یه‌ک یا شؤڕشێک ، به‌ڵکو ئه‌وه‌ی که‌ گرنگه‌ سه‌ره‌نجامه‌که‌یه‌ . واته‌ چی به‌رهه‌م هات ‌، چی دروست بوو له‌ جێگایدا؟ ئیدی ئه‌وه‌ گرنگ نییه‌ که‌ چه‌ند هه‌زاری تیادا کوژراوه‌و چه‌ندێك خاک و ماڵ و سروشتی تیادا وێران کراوه‌.
ڕه‌واه‌تی به‌ ته‌نها له‌ کێشه‌یه‌کدا گرنگ نییه‌ ، هه‌روه‌کو چۆن پرۆسه‌ی خودی کێشه‌که‌ بۆ گه‌یشتن به‌ سه‌ره‌نجامێک، به‌ ته‌نها گرنگ نییه‌ . که‌واته‌ گرنگ نییه‌ که‌ له‌ کوردستان و فه‌له‌ستین دا چی ڕویداو ، کێشه‌که‌یان چه‌ند ڕه‌وا بوو ته‌مه‌نی بزوتنه‌وه‌که‌شیان چه‌ند درێژ بوو . پرسیار لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌ : چی دروستکرد و چیمان به‌ده‌ستهێنا؟!!! له‌ ڕاپه‌ڕین یا ” شؤڕشی” ئێران و “شؤڕشی” ئۆکتۆبه‌ری ‌ ڕوسیا چی لێدروست بوو؟!!! ئه‌وه‌ی له‌ کوردستانی عێراق دا ‌ دروستمان کرد ئێستا به‌ هه‌موو هێزێکمان هه‌و ڵده‌ده‌ین که‌ چی بۆمان لا نابرێت!!!! . سه‌باره‌ت به‌ ئێران و ڕوسیاش ئه‌وه‌ی که‌ له‌ هه‌ردوکیاندا ڕویدا چ کاره‌ساتێکی بۆ به‌شه‌رییه‌ت دروستکرد؟ ئه‌وه‌ی که‌ له‌ ئێڕاندا ڕویدا بناغه‌یه‌ک بوو بۆ ئیسلامی ده‌سه‌ڵاتخواز و ئه‌م کاره‌ساتانه‌ی که‌ لایه‌ک له‌م جیهانه‌ پێوه‌ی گیرۆده‌ بووه‌ و که‌سیش نازانێت که‌ی کۆتایی دێت . ئه‌وه‌ی که‌ له‌ ئێران و ڕوسیادا ڕویدا گه‌وره‌ترین نه‌هامه‌تی بوو که‌ له‌ مێژوی مرۆڤی چه‌رخی پێشوودا ڕویدا که‌ ته‌نها و به‌ ته‌نها پته‌وکردن و به‌رده‌وامیدانی ئه‌م سیسته‌مه‌بوو ، به‌هیزکردنی کێشه‌ی تیوری و ئایدۆلۆجی بوو ، هێنانه‌ سه‌رته‌ختی ده‌سه‌ڵاتێکی حیزبی، بیرۆکراتی بوو گه‌ر خۆمان به‌ دوور بگرین له‌ ناویان که‌ ئه‌میان به‌ ناوی ئاین و دینه‌وه‌ ئه‌وی دیکه‌یان به‌ ناوی کۆمۆنیستییه‌وه‌ بوو، ‌ ده‌توانین لێچواندنێکی زۆر له‌ نێوانیاندا بکه‌ین. خۆ هه‌رچیش به‌هاری عه‌ره‌بی هه‌یه‌ هه‌مان نمونه‌ی تێشکاوه‌ بۆ جه‌ماوه‌ری زه‌حمه‌تکێش و هه‌ژاران ، سه‌ره‌نجام و کۆتاییه‌که‌ی، سه‌ری ڕه‌وایه‌تی ئه‌سڵی کێشه‌کانی خه‌ڵکه‌که‌ی خوارد .

کۆمه‌ڵه‌ خێرخوازییه‌کان یه‌کێکن له‌و ده‌زگایانه‌ی که‌ کۆمه‌كی ئه‌م سیسته‌مه‌ ده‌که‌ن و به‌رده‌وامی پێده‌ده‌ن و به‌هێزی ده‌که‌ن:

Zaher Baher

23/03/2014

گه‌لێك ده‌زگه‌ی دیکه‌ له‌ ته‌ك میدیاو کۆمپانیا گه‌وره‌کان و سیسته‌می دیمۆکراسی په‌ڕله‌مانتاری و بانکه‌کان و دین و ئاینه‌کان و مزگه‌وت و که‌نیسه‌کان و لۆبیچییان ، له‌وانه‌ کۆمه‌ڵه‌ خێرخوازییه‌کانن، که‌ باشترین خزمه‌ت به‌م سیسته‌مه‌ ده‌که‌ن. کۆمه‌ڵه‌ خێرخوازییه‌کان که‌ به‌ کۆمه‌ك و به‌ خۆشی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ دروستده‌کرێن و ده‌ستیان ده‌گیرێت باشترین خزمه‌تێک به‌ سیسته‌مه‌که‌و ده‌سه‌ڵات ده‌گه‌یه‌نن ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌شی که‌ خۆیان ده‌بنه‌ کانگای گه‌نده‌ڵی و مه‌ڵبه‌ندێکی بیرۆکراسیانه‌. ئه‌م ده‌زگه‌یانه‌ له‌ وڵاتانی ڕۆژاواو ئه‌مه‌ریکاو که‌نه‌داو ئۆسترالیاو وڵاتانی سکه‌ندناڤیادا نزیکه‌ی چه‌رخێکه‌ له‌ شێوه‌ی جیا جیاو بۆ په‌یام و کاری جیا جیا، دروستکراون و سه‌پێنراون به‌سه‌ر کۆمه‌ڵگه‌دا. له‌وانه‌: کۆمه‌ڵه‌ی خێرخواز بۆ نابینایان و که‌مئه‌ندامان و نه‌خۆشییه‌ کوشنده‌کانی وه‌کو شێرپه‌نجه‌و دروستکردنی خه‌سته‌خانه‌و قوتابخانه‌و مزگه‌وت و که‌نیسه‌و خه‌ڵکانی بێ خانووبه‌ره‌ و به‌نگکێشه‌کان و ئافره‌تانێک که‌ ڕوووبه‌ڕوی توندوتیژی ده‌بنه‌وه‌و هه‌ڕه‌شه‌ی ژیانیان لێده‌کرێت….تا ده‌گاته‌ یارمه‌تیدانی ئاواره‌کانی چه‌شنه‌کانی جه‌نگ و کاره‌ساته‌کانی سروشت ” مرۆڤکرد” و ئه‌وه‌ی که‌ پاره‌ی تیادا په‌یدا بکرێت و خوازیاری ده‌سه‌ڵات و سیسته‌مه‌که‌ بێت. ژماره‌ی کۆمه‌ڵه‌ خێرخوازییه‌کان له‌ ئه‌ژماره‌ نایه‌ن ئیماکانییه‌ت و سه‌نگ و کاراییشیان له‌سه‌ر دامرکاندنه‌وه‌ی ڕك وکینه‌ی خه‌ڵک و هێورکردننه‌ویان سه‌باره‌ت به‌ دڕنده‌یی و بێبه‌زه‌یی سیستمه‌که‌و ده‌سه‌ڵاتدارانی و له‌ده‌ستدانی متمانه‌ به‌ خۆو بڕواکردنه‌ سه‌رکاری خێری و جهودی تاکگه‌رایی و له‌ خشته‌بردن و ‌ چه‌واشه‌کردنی خه‌ڵکی به‌ناوی یارمه‌تیدانی لێقه‌مانانه‌وه‌ ، که‌مئه‌ندامانه‌وه‌، بێده‌ره‌تانانه‌وه‌ ، خواڕق لێهه‌ڵگیرانه‌وه‌ …. ، کارده‌که‌ن، که‌ باشکردنی ژیانی خه‌ڵکی و پێشه‌وه‌چوونی کۆمه‌ڵگه‌و ئه‌جردانه‌وه‌ له‌ لایه‌ن خووداوه‌و که‌ گوایه‌ ئه‌مه‌ تاکه‌ ڕیگایه‌که‌ بۆ پڕکردنه‌وه‌ی که‌لێنه‌کانی نێوان خه‌ڵکی و نه‌هێڵانی جیاوازییه‌کان و باشکردنی حاڵی ‘ئه‌وان’ ڕه‌حه‌تکردنی ویژدانی ‘خۆشمان’، ده‌گرنه‌به‌ر، له‌بری که‌مپه‌ینی دژایه‌تیکردنی سیسته‌مه‌که‌و ده‌سه‌ڵات، که‌ ڕه‌گ و ڕیشه‌ی سه‌رجه‌می ده‌رده‌ کۆمه‌ڵایه‌تیییه‌کانمان و بوونی کۆمه‌ڵگه‌ی چینایه‌تی ، له‌ ناو خودی سیسته‌مه‌که‌دایه‌و له‌ هه‌بوونی سه‌روه‌ران و باڵاده‌ستان و فه‌رمانده‌ران و ده‌سه‌ڵتداراندا.
که‌مپه‌ینی میدیاو ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵات و کۆمه‌ک پێکردن بۆ ئه‌م شێوازی کارکردنه‌ له‌ یارمه‌تیدانیاندا، ئه‌وه‌نده‌ کاریگه‌ره‌ که‌ جاری وا هه‌یه‌ له‌ ماوه‌ی ته‌نها کاتژمێرێکدا چه‌ند ملیۆنێک پاوه‌ند خڕده‌کرێته‌وه‌. میدیاو ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵات زۆر باش ده‌زانن که‌ ئه‌م شێوازی کارکردنه‌ چه‌ند کاریگه‌ره‌و‌ چه‌ندیش له‌ به‌رژه‌وندیانه‌ هه‌ر بۆیه‌ ته‌نانه‌ت ئه‌و کۆمپانیانه‌ی یا ئه‌و بزنسمانه‌ گه‌ورانه‌ی که‌ پاره‌ ده‌به‌خشن به‌ کۆمه‌ڵه‌ خێرخوازیییه‌کان، به‌رته‌رییان هه‌یه‌و ڕێژه‌ی باجدانیشیان تا ڕاده‌یه‌ک‌ بۆ که‌مده‌کرێته‌وه‌.
پۆلیس و خاوه‌ن دووکان و ڕێستورانت و خه‌ڵکه‌ ساده‌که‌ش ، هه‌ر هه‌موویان به‌ خۆشییه‌وه‌ یه‌کده‌گرن له‌ هاوکاریکردنی سه‌تڵ به‌ده‌ستێکه‌وه‌ له‌ پاره‌ په‌یداکردندا ، یاخوود له‌ ڕێکخستنی پارتییه‌کدا ، خوانێکدا ، ئاهه‌نگێکدا له‌ ڕێگای میدیاو سۆشیال مییدیاوه‌ ، به‌ڵام له‌ کاتێکدا که‌ ئێمه‌ لفلێتێنێ ده‌که‌ین و پرۆتێستێک، یا ناڕه‌زاییه‌ک ده‌که‌ین دژی هه‌ر ڕوداوێکی نامرۆیانه‌، نادادپه‌روه‌ریانه‌ ، زوڵم وزۆرێك، هه‌ر دوای چه‌ند خوله‌کێک چه‌ند ڤانێکی پۆلیس ده‌گاته‌ سه‌رمان به‌ پاساوی ئه‌وه‌ی که‌ خه‌ڵکی بێزارده‌که‌ین ڕێمان له‌ ڕۆیشتنی خه‌ڵکی گرتۆته‌وه‌. یا له‌ کاتێکدا که‌ بۆ کۆمه‌كی مانگرتن و ناڕه‌زایی کرێکارانی به‌شێکی کارکردنه‌ ده‌چین ، دیسانه‌وه‌ ئه‌مه‌شیان به‌ پێی یاسا ، قه‌ده‌غه‌یه‌ چونکه‌ نابێت کۆمه‌کیان پێبکرێت. له‌ حاڵه‌تێکی دیکه‌دا گه‌ر تۆ پاره‌ کۆبکه‌یته‌وه‌ بۆ به‌شێکی کرێکاران که‌ له‌ مانگرتندان یا بۆ کۆمه‌ڵێک که‌ ده‌ستیانگرتوه‌ به‌سه‌ر کارگه‌یه‌کدا ، خه‌سته‌خانه‌یه‌کدا ، مه‌کته‌به‌یه‌کدا …… تاکو چالاکییه‌کانیان به‌رده‌وام بێت، ئه‌مه‌ش هه‌ر ناکرێت چونکه‌ تۆ یه‌که‌م مۆڵه‌تت نییه‌ به‌ پێی یاسا، دووهه‌م ڕه‌نگه‌ ئه‌م کۆمه‌که‌ بچێت بۆ گروپێك یا ڕێکخراوێکی تیرۆریستیانه‌!!!!!!.
کۆمه‌ڵه‌ خێرخوازیییه‌کان کاریان له‌ سه‌ر خه‌ساندنی خه‌ڵکیه‌، له‌سه‌ر چاوه‌ڕوانکردنی ده‌ستی جه‌نبایانه‌ ، کوێرکردنی‌ خه‌ڵکییه‌ به‌وه‌ی که‌ که‌ ته‌نها ڕێگاکه‌ی ئه‌وان ڕاسته‌ له‌ لابه‌لا کرده‌نه‌وه‌ی کێشه‌کاندا، باجێکی ناڕاسته‌وخۆیه‌ که‌ له‌سه‌ر خه‌ڵکی دایده‌نێن و گه‌مژاندن و له‌ هۆشبردنی خه‌ڵکه‌ به‌وه‌ی که‌ گوایه‌ ده‌وڵه‌ت پاره‌ی نییه‌، گوایه‌ دنیا له‌ قه‌یرانی ئابوریدایه‌، گوایه‌ سروشتیش لێمان چووه‌ به‌ قیندا….. ده‌یانه‌وێت ئه‌و ڕاستیانه‌مان لێبشارنه‌وه‌‌ که‌ ده‌بینین که‌ هه‌ر ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌یه‌ ، هه‌ر ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌یه‌ پاره‌ی هه‌یه‌ بۆ جه‌نگ هه‌ڵگیرسان، بۆ کوشتن و بڕینی خه‌ڵکانی هه‌ژارو بێده‌ره‌تانان ، یاخوود له‌ شوێنێکی وه‌کو کوردستان وئه‌فغانستان و سۆماڵیاو پاکستان و هیندستان و ……..که‌ تا بیناقاقه‌ی به‌رپرسان له‌ گه‌نده‌ڵیدا ، له‌ پاره‌و ساماند، نه‌ک هه‌ر خۆیان به‌ڵکو هه‌موو ده‌ورو به‌ره‌که‌شیان ، غه‌رق بوون، ئیدی بۆ پاره‌ نییه‌؟؟!!!!!!