ئەرشیفەکانى هاوپۆل: گشتی

حکومەتی بریتانی پارساڵ بە ئاگاهێنراوەتەوە لە هاتنی شێوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا:

حکومەتی بریتانی پارساڵ بە ئاگاهێنراوەتەوە لە هاتنی شێوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا:

زاهیر باهیر

25/04/2020

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی گاردیانی ئەمڕۆ لە لایەن National Security Risk Assessment بە ڕاپۆرتێکی 600 لاپەڕەیی کابینەی حکومەتی لە پەتای ئەنفلۆنزە و شێوەیەك لە ڤایرۆسی کۆرۆنا ئاگەدار کردۆتەوە ، خاڵەکانی ڕێگریکردنیشی ئاماژەپێداوە و تەنانەت باسی مانەوی خەڵکی لە ماڵەکانیانا کردووە.

ڕاپۆرتەکە  بە درێژی لەسەر هەموو لایەنە زەرەرمەندەکانی ئەو نەخۆشییە وەستاوە، بەڵام بە هەر هۆکارێک بوبێت حکومەت هیچ بایاخێکی پێنەداوە.

لە خاڵە گرنگەکانی نێو ڕاپۆرتەکە، ئەمانەی خوارەوەن:

 

  • پەتاکە بە 3 شەپۆل دەێت کە هەر شەپۆلێکیشی بۆ 15 هەفتە دەخایەنێت و هەر شەپۆلێکیش لە هەفتەی 6 و 7 دا دەگات لوتکە واتە زۆر ترین قوربانیی دەخاتەوە.

 

  • لە سەدا 50 دانیشتوانی بریتانیا تووش دەبن و لەوەش زیاتر دەبێت.

 

  • سەرەنجام ئەم ڤایرۆسە کۆتایی بە ژیانی 65.600 کەس دەهێنێت.

 

  • 1،312،000 توشدەبێت و پێویستیان بە خەستەخانە دەبێت، لەمانەش 328،000 پیویستیان بە چاودێرییەکی خەست خۆڵ دەبێت.

 

  • لە سەدا 17 بۆ لە سەدا 20 شوێنەکانی سەرکار بەتاڵ دەبن ، واتا کرێکارانیان نایەنەوە بۆ سەر کار.

 

  • خەسارەی بریتانی دەچێتە 2.35 تریلۆن پاوەند.

 

  • تەنانەت لە کۆتایی پەتاکەدا چەند مانگێك یا چەند ساڵێکی دەوێت تاکو بەشی تەندروستی بگەڕێتەوە سەر حاڵەتی ئاسایی خۆی.

 

  • تورەەییەکی زۆر لە لایەن خەڵکەوە دروستدەبێت دەربارەی چونێتی مامەڵە و کاردانەوەی حکومەت بە نەخۆشییەکە.

 

تا ئێستا بەرپرسانی حکومەت هیچ ڕاگەیاندنێکیان یا دیمانەیەکیان سەبارەت بەم ڕاپۆرتە نەکردووە بەڵام ئەوەی ئاشکرایە حکومەت بەرپرسیارە لە مردنی هەر یەکێك لەو 20،000 کەسەی کە تا ئێستا مردوون و ئەم ماڵکاولییەی کە خەڵکی بەسەریدا هاتووە .

عمال الصحة اليونانيون يتظاهرون

عمال الصحة اليونانيون يتظاهرون

تظاهر المئات من العاملين الصحيين اليونانيين خارج 28 مستشفى يوم الثلاثاء 7 أبريل / نيسان بشأن الحاجة إلى توظيف الآلاف من الموظفين الدائمين ، وظروف العمل السيئة ونقص المعدات. تزامنت المظاهرات مع يوم الصحة العالمي.
إن الخدمة الصحية في اليونان في وضع صعب بعد سنوات من التخفيضات التي قامت بها الحكومات المتعاقبة ، والديموقراطية الاشتراكية الديمقراطية ، والديمقراطية الجديدة اليمينية واليسارية الراديكالية اليسارية.
حمل عمال مستشفى إيفانجيليسموس في أثينا لافتات ، مطالبين ببدء المزيد من الموظفين ، وبدء اختبار الفيروس ، وتوفير معدات معدات الوقاية الشخصية. حاولت الشرطة دخول الفناء لإنهاء المظاهرة ، لكن المتظاهرين أجبروا على العودة. ووقعت مظاهرة أخرى في المستشفى الرئيسي في لاريسا بوسط اليونان.
كما خرجت المطالب بين المتظاهرين من أجل الاستيلاء على وحدات العناية المركزة في المستشفيات الخاصة. إن حكومة الديمقراطية الجديدة مذعورة الآن وتعرض 30 مليون يورو لتوظيف 2000 طبيب و 2000 ممرضة بعقود قصيرة الأجل عند الحاجة إلى 30.000 موظف دائم على الأقل. وكانت المطالب الأخرى هي الوصول المباشر والمجاني للرعاية الصحية للجميع ، وإنهاء الإعانات للصحة الخاصة ، وعدم وجود فائض ، وحق العاملين الصحيين في الحصول على إجازة مرضية إذا لزم الأمر. وفي الوقت نفسه ، تعمل New New Democracy على زيادة تمويلها للمستشفيات الخاصة ، بتوظيف أسرة منها بمعدل يومي قدره 1600 يورو. كما أنها تمول اختبارات الفيروسات من قبل الصحة الخاصة بمبلغ 30 مليون يورو.
كان للأزمة المالية 2010 إلى 2018 في اليونان آثار شديدة على الخدمات الصحية هناك مع مطالبة صندوق النقد الدولي والاتحاد الأوروبي بتدابير التقشف. إن الخسائر في الأرواح نتيجة لنتائج هذه التخفيضات هي مسؤولية الاتحاد الأوروبي وصندوق النقد الدولي ، وهم وباسك ، والديمقراطية الجديدة وسريزا ، هم المذنبون!
سيريزا ، التي كانت ذات يوم الأمل الأبيض العظيم لليساريين في اليونان وعلى المستوى الدولي ، تأرجحت خلف حكومة الديمقراطية الجديدة باسم “الوحدة الوطنية” مثلما يفعل حزب العمال بقيادة ستارمر هنا. وفي الوقت نفسه ، تعد الحكومة إجراءات قمعية لموجة متوقعة من الاضطرابات عندما تخف حدة أزمة الوباء.

کارایی کۆرۆنا لەسەر مامەڵەی کڕین و فرۆشتنی خانوو لە بریتانیا:

کارایی کۆرۆنا لەسەر مامەڵەی کڕین و فرۆشتنی خانوو لە بریتانیا:

20/04/20

زاهیر باهیر

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی نوێ کۆرۆنا لە بواری مامەڵەی کڕین فرۆشتنی خانووش-دا وەکو هەموو بوار و بەشەکانی دیکەی پیشەسازی و کشتیاری و ژیان بە گشتی، داناوە .

ڕاپۆرتەکە باس لەوە دەکات کە لە ئێستادا 520،000 خانوو و فلات لە بازاڕدان و بەڵام کەس نییە مامەڵەیان پیوە بکات.  کە ئەمەش بە ڕێژەی لە سەدا 38 بڕی دابەزینی فرۆشتنی  خانووە لە ئێستادا لە بەرانبەر بە ساڵی پار کە هاتۆتە خوارەوە.

بە هۆی کۆرۆناوە لە مانگی پێشوودا حکومەت بڕیارێکی دەرکرد کە مامەڵە بە کڕین و فرۆشتنی خانوەوە لە ئێستادا وەستانی باشترە .  هاوکاتیش بە هۆی ناڕوونیی بارودۆخەکە لە ئایندەدا ئەوانەی کە كڕیارن ناوێرن هیچ هەنگاوێك بنین چونکە زەمانەتی کارەکانیان و ژیانیان لا ڕوونییە لە ئایندەدا.

ئەم گرفتەی مامەڵەی خانوو هەر ئەوە نییە کارمەندەکانی خۆشی بێ کار دەکەون و لەمەدا ناوەستێت ، بەڵکو پەلی هاویشتووە بۆ کۆمپانیاکانی وەکو ماڵ گواستنەوە، دروستکردنی کەرەسەی ناوماڵ و مەتبەخ، گۆڕانکاری لە بیناکەدا لەناو خودی ماڵەکەدا، کارگەی قەنەفە و کورسیی  سیسەم و کومبار و فەرش و بازاڕی توحفیات و… تد هەر هەمووی بەیەکەوە گرێدراوەنەتەوە.

 

دەوڵەتی بریتانی و دەسکەوتەکانی بە هاتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا

دەوڵەتی بریتانی و دەسکەوتەکانی بە هاتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا

زاهیر باهیر

12/04/2020

بە دڵنیاییەوە قۆناخی کۆرۆنا تێدەپەڕێت و ژیانیش  بە جۆرێك لە جۆرەکان دەڕوات. دوای کۆرۆنا ئابووریی بۆ ماوەیەك دەبوژێتەوە.  خەڵکی لە خواردنەوە و کڕینی پۆشاك و گەشت و چونەدەرەوەی شەوانی هەینی و شەمە و ڕۆژانی یەکشەمە، هەروەها ڕۆژەکانی  دیکەی پشوودا،  هەقی ئەم ماوەیەش کە لە ماڵەوە دەسبەسەرکراوە، دەکاتەوە.  هەموو شوێنێك  جمەی دێت زۆر قەرەباڵختر دەبێت  لە پێش سەردەمی کۆرۆنا.

شۆپەکان و بازاڕ و باڕ و چێشتخانە و کۆفی و چاییخانە و دەلاکخانە و جوانکاریخانە و قومارخانەکان،پارکەکان و سینەما و شانۆکان، هیچیان بەرناکەون لەو لاشەوە نرخی بیتاقەی سەفەر و گەشتکردن و شوێنە گەشتیارەکان لە بەرزبوونەوەدا دەبێت .  هەلێکی چاكیش دەداتە دەست  خاوەنی ئەو شوێنانەی سەرەوە کە نرخی کەرەسە و پیداویستییەکان، سەربخەن کە هاتنەخوارەیان مەحاڵ دەبێت.

ژیان ئاوا بۆ ماوەی شەش مانگ ، ساڵێك، زیاتر کەمتر  بەڕێدەچێت و خەڵکیش کورد وتەنی وەکو ئەوە وا دەبێت نەبای دیتبێت و نە باران.  دوای ئەوە جارێکی دیکە وردە وردە بازاڕ و بازاڕیکردن و کاروباری بینا و ڕێگاو بان و ئەوانی دیکە هێواش دەبێتەوە و بڕی بەتاڵەش بەرزدەبێتەوە و باخەڵی کڕیاریش دادەتەکێتەوە.  ئەو کاتەش ڕەنگە سەرمایەداریی بەدووی شتێکی دیکەدا بگەڕێت تاکو جارێکی تر خەڵکی بخاتەوە قاوغەکەی خۆی و ئەوەی بیەوێت بەسەریاندا بیسەپێنێت.  ئەمەی کە دەیڵێم هەر گریمان و بۆچوونە کە پێشبینیکردنی ڕوداوەکانی داهاتوو تا ڕادەیەك ئاسان نییە.

بەڵام ئەوەی کە لەئێستادا ئاشکرایە ئەوەیە کە  دەوڵەت و سەرمایەداران و کۆمپانیا گەورەکان لەم بارودۆخە، سوودمەند و براوە دەبن.  من لێرەدا ئاوا هەستدەکەم کە دەوڵەتی بریتانی لەم کارەساتەی کە بەسەرمان هاتووە ئەم دەسکەوتانەی بەدەستهێناوە یا دواتر بە ەستیدەهێنێت:

  • ماشێنی پاگەندەی دەوڵەت لە هەموو کاتێك بەهێزترە و لە هێڕشدایە  بۆسەرمان تا ڕادەیەکی زۆر توانیوێتی کۆنترۆڵی هەموو کەس بکات.   بەردەوام دەسەڵاتداران و سیاسییەکان لە میدیادا  پەیتا پەیتا ئەوە دەدەن بە گوێمانا کە هەر هەموومان لە بەرانبەر کۆرۆنادا ”  وەکو یەکین و لە یەك کەشتیداین و کۆرۆنا یەکسانیانە کاریی خۆی دەکات”. دوای ئەوەش لەبەر ئەوەی کە لە ئێستادا تەواوی هەموو جۆرە کۆبونەوەکان لەسەر  ئۆن لاین دەکرێت ، زۆرر بە ئاسانی لە لایەن و پۆلیس و دەزگە سیخوڕییەکانەوە کۆنترۆڵ دەکرێن و هەرکات بیانەوێت ورد و درشتی کۆبونەوەکان دەزانن.

 

  • سیاسەتی دەستبەسەرکردنی خەڵکی لە ماڵەکانیانا و وەستانی جمووجوڵی خەڵکی  بەداخستنی بازاڕ و قەدەخەکردنی خەڵکی لەچوونە دەرەوەیان و چوونە سەر کاریان ، بزنسە بچوکەکان و ئەوانەی کە کار بۆ خۆیان دەکەن تێدەشکێنێت.  بەمەش  دەرفەتێکی باشتر بۆ کۆمپانیا گەورەکان دەڕەخسێنێت.  زۆرێك لەمانە مایەپوچی تەواو دەبن ئەوەندە هەژار دەکەون کە ئەگەر پێشتر ژیانێکی مامناوەندیانەیان هەبووبێت ، بەڵام لەمەولا ئەوانیش دێنە ڕیزەوە .

 

  • دەوڵەت لەم کاتەدا هەندێك بڕیاری گرنگی دا کە یەکێکیان دانی لە سەدا 80 ی موچەی کرێکاران و کارمەندانە. بە واتایەکی دیکە لە سەدا 20 ی کرێ و موچەیان بۆ ماوەی 3 مانگ بە فەرمی کەمکراوەتەوە، وەکو ئەوەی کە ئەم کارەساتە ئەوان خولقاندبێتان، هاوکاتیش بۆ ئەوانەی کە کار بۆ خۆیان دەکەن بڕیارێکی دەرکردەوە گەر چی گەلێك ئاڵۆزە، ئەوانیش شتێك پارەیان پێدەدرێت.  بەم شێوەیە دەوڵەت  هەموو کەسێکی کردە پاشکۆی خۆی و موچەخۆری خۆی.

 

  • ماوەیەکی زۆرە کە دەوڵەت لە هەوڵی ئەوەدایە کە سیستەمی پارەی کاش، واتە کڕین و ڕەدەڵ و بەدەڵکردنی شت بە پارەی نەختینە، لانی کەم  کەمبکاتەوە.  ئەم کارەش بە حسابی دەوڵەت بۆ لێدان بوو لە ئەوانەی کە بە ڕەش کاردەکەن و مافیا و قاچاخچین و زۆرر شتی تر ، کە دەبێت هەموو شتێك لە ڕێگای حسابی بانقییەوە یاخود بە کارتی بانق مامەڵەی پیوە بکرێت . ئەمەش کارئاسایی بۆ دەوڵەت دەکات گەر بیەوێت یاخود دەزگە سیخوڕییەکانی و پۆلیس بخوازن دەتوانن سەرچاوەی پارەکە و ئەو کەسانەشی کە ڕەدەڵ و بەدەڵیان بە پارەکەوە کردووە بدۆزنەوە.  لەو بارەدا دەتوانن تەنانەت بزانن کە تۆ چ ڕۆژنامەیەك و چ کتێبێک دەکڕیت و دەیخوێنیتەوە ئابوونە یاخود کۆمەك بەکێ دەکەیت و بە چەندیش کردوتە. لێرەشدا ئەوانەی کە لەسەر شەقامەکان سواڵدەکەن، یاخود ئەوانەی کە کونی تونێلبانەکان و لۆچی دووکانەکان جێگایانە چونکە بێ خانوو بەرەن ، زەرەرمەندی یەکەم دەبن.

 

ئەم سیستەمە ڕەنگە لەدوای قۆناخی کۆرۆنا بە ئاسانی و بە رەوتینی جێ بەجێ بکرێت بێ ئەوەی حکومەت هەوڵی بۆ بدات.  لە ئێستادا ئەوەی کارتی بانقی هەبێت لەترسی لێوەتوشبوونی کۆرۆنا، پارەی کاش بەکارناهێنێت و کارتەکانی، بەکاردەهێنێت.

 

  • تەقدیری هەرزانبەهای دروستکرد بە چەپڵەلێدانی خەڵکی وەکو پرسێکی هاوپشتی بۆ کارمەندانی بەشی تەندروستی، کە نە پێنسێك لەسەر چەپڵەلێدەر دەکەوێت و نە پێنسێکیش دەچێتە گیرفانی دکتۆر و نێرس و کارمەندانی بەشی تەندروستییەوە.   ئەمە لە کاتێکدا کارمەندان پێویستیان نەك هەر بەهاوکاریی دارایی زیاتر هەیە و دەبێت موچەکانیان بەرزبکرێنەوە کە لە ماوەی 10 ساڵدا بەڕێژەی لە سەدا 1 سەرکەوتووە، بەڵکو پێداویستی خۆپاراستنیشیان لە نەخۆشی کۆرۆنا پێنادەن.

لە ڕۆژی 5شەمەشەوە ، 09/04 ، لە لایەن هەندێك خەڵکەوە داوایەك بڵاوکراوەتەوە کە جۆرێکە لە باجدانە لەسەر خەڵکی.  داوا لە خەڵکی دەکرێت کە خۆ بەخشانە یەکی 5 پاوەند ببەخشن تاکو یارمەتی دەزگەی بەشی تەندروستیمانی پێبدەن، وەکو ئەوەی کە ئێمە لە وڵاتێکی زۆر هەژاردا بژین . کۆکردنەوەی ئەم پارەیەش لە ڕێگای دەزگەیەکی خێرخوازیەوە یاخود چەند دەزگەیەکی خێرخوازییەوە، گوایە دەگەیەنرێتە بەشی تەندروستمیان .

 

  • دوای شکستهێنانی سیاسەتی ئابووریی لیبراڵ و نیو-لیبراڵ و بازاڕی ئازاد ، لە ئێستادا دەوڵەت هەوڵدەدات کە دەستتێوەردان بکات،  بە مانایایەکی دیکە کۆنترۆڵ یاخود ڕەشمەی ئابووریی بگرێتەوە.

ماوەیەکی زۆرە هەندێك لە سیاسییەکان و ئابووریناسەکان  باس لە تئیورەکەی ئابوورییناسی ناوداری بریتانی، جۆن کینز، John Keynes دەکەن و بە باشی دەزانن کە لە بواری ئابووریدا دەوڵەت جێ بەجێی بکات.  جەوهەری تئیورەکەی ئەم ئابوورییناسەش، ئەمەیە : دەبێت دەوڵەت مەەسروفاتەکانی زیاتر بکات.  چۆن ؟ بە زیادکردنی توانای کڕینی کرێکاران بۆ زیاتر کڕینی کاڵاکان.  باشە ئەم یارییە گڵاوە چۆن کاری خۆی دەکات؟

گومان لەوەدا نییە کە بە  چەند هۆکارێک ئەم یارییەش شکستدەهێنێت .  من تەنها یەك هۆکاری ئەساسیی دەڵێم کە ئەویش وەکو زۆر شتی تر کە ئابوورییناسانی لیبراڵ دەیکەن ئەمەش یارییەکی سیاسیانەیە نە چارەسەریی گرفتە بنەڕەتییەکانی کۆمەڵ . بۆچی؟  جونکە بە دەستێك باخەڵی کرێکاران بەتاڵ دەکات و بە دەستەکەی دیکە پری دەکات. 

 

  • لە کاتێکدا بەشێکی زۆری کرێکاران و کارمەندان بەهۆی ئەم بارودۆخەوە لە ماڵەوە کارەکانیان ئەنجامدەدەن، دوای کۆرۆناش زۆربەیان لەگەڵ ئەم تەرزەی ژیانیانا و لە ڕوی پارەی هاتووچۆ و سەلامەتی ڕێگا و وەخت گەڕانەوە  و کەمکردنەوەی مەسرەف لە خۆڕێکخستن و نوێکردنەوەی پۆشاك و ئاگابوون لە منداڵان، گەر هەیان بێت ، ڕادێن .   دواتر ئەوە دەبینن  ئەمە باشترە بۆیان، لەبەر ئەمەش  ڕەنگە  ئەمە ببێتە شێوازێکی باویی کارکردن و زۆر لەو کرێکارانە نەگەڕێنەوە بۆ کارکردن لە ئۆفیسەکانیانا، هاوکاتیش ئەمەش خاوەنکار سوودی لیدەبینێت کە چۆڵکردنی هەندێك لە ئۆفیسەکانی دەبێت کە لێرەشدا پارەی کرێ و ئاو و کارەبا و غازی بۆ دەگەڕێتەوە.  لەمەش گرنگتر بۆ خاوەنکار، دەتوانێت دەستبەرداری هەندێك لە تەکنیکشن و پاسەوانی بیناکە و سکوێرێتی و کرێکارانی صیانە و ..تد ببێت .

خاڵیکی دیکەش ئەوەیە  کە لەم هەل و مەرجەدا کرێکاران پەیوەندییان لەگەڵ هاوکاران و خەڵکانی دیکە و تێکەڵاوبوونیان  بە خواردنەوەی بیرەی دوای سەر کار و ئاهەنگی ڕۆژی لە دایکبوون و…. زۆری تر لە ئەمانە لە دەستدەدەن . لەمەش خراپتر کە لە دەستی دەدەن چالاکی و گەرموگوڕی پەیوەندی نقبیانەیانە.  لە م بارەشدا کارکردن لە ماڵەوە تا ڕادەیەك خۆی  و نقابەکەی زەرەرمەند دەبن ، نقابە و ڕۆڵەکەی لاواز و لاوازتر دەبێت، بە مانایەکی دیکە خاوەنکار سوودمەند دەبێت.

کاری خراپتری وەکو ئەمە ڕەنگە لە بوارەکانی دیکەدا  ڕووبدات .  بۆ نموونە لە پێش ئێستادا هەندێك جار کە گرفتی تەندروستیت هەبوو لەبری ئەوەی دکتۆر بیبینیتایە بە تەلەفون قسەی لەگەڵتا دەکرد، گەر زۆر پێویست بوایە ئەوە کاتت بۆ دادەنرا کە بچویتایە بتبینیایە.  لە دوای قۆناخی کۆرۆنا لەوە دەکات کە ئەمە ببێتە سیاسەتی بەشی تەندروستیی و ببێتە کارێکی  رەوتین ئیتر دکتۆر تۆ نابینێت گەر زۆر زۆر پیویستی کرد ئەو کاتە کاتت بۆ دەکات تاکو بیبینیت .  بی گومان ئەمەش بە قازانج بۆ دەوڵەت یاخود بۆ بەشی بەڕێوەبەرانی تەندروستی دەگەڕێتەوە چ لە بچوککردنەوەی ئۆفیسەکانا و چ لە کەمکردنەوەی دکتۆر و کارمەندانی تەندروستیدا.

 

  • سەراپای ئەو ناڕەزایی و خۆپیشاندان و بزوتنەوانەی کە هەبوون  کۆرۆنا لەناوی بردن.  لە بریتانیا لائیحەیەکیان بە ناوی کۆرۆناوە کردە بریار کە دەسەڵاتێکی  یەکجار زۆریان دا بە پۆلیس و هەندێك لە ئازادیی خەڵکیان کەمکردەوە.  ئەم بریارەش بۆ دوو ساڵە گەرچی هەموو 6 مانگ جارێك پیایدا دەچنەوە.

لەگەڵ هەموو ئەوانەی سەرەوەشدا هاوکاتیش ئاسۆیەکی ڕونیش هەیە:  

کۆرۆنا و دەستبەسەرکردنی خەڵکی لە ماڵیاندا لایەنی ئەرێینیشی هەیە کە ئەویش هەستانەوەی هەست و خۆشەویستی و  بەرپرسیاریبوونە بەرانبەر بە یەکدی ، پشتبەستن و هاوکاری یەکدی ، لێپرسینەوە و دروستکردنەوەی پەیوەندی مرۆیانەی بێ بەرانبەریی لەتەك یەکدی ، کە زۆر دەمێکە سیستەم و میدیاکەی ئەوانەی سەرەوەی  لە خەڵک کردۆتە نەك هەر دیاردەیەکی نەیار و نەخوازراو، بەڵکو گومانداریشی کردون.

دەوڵەت نایەوێت ئەو هەست و هاوکارییە لە نێوانی تاکەکانی کۆمەڵدا هەبێت. تەفروتونابوونی تاك هەر کەس بۆخۆی، لە قازانجی ئەوە، دوورکەوتنەوە و بڕواکردنە سەر دەوڵەت و بەرپرسان و سەراپای دەزگەکانی لە سوودی ئەوە.  کەمکردنەوەی متمانەی تاك، خەڵکی بە خۆی، یانی متمانە بوون و گەورەبوون و بەهێزبوونی ڕۆڵی دەوڵەت، بۆیە دەوڵەت هەمیشە لە هەڵپەی ئەوەدایە.

میدیای فەرمی کە زمانحاڵی سیستەم و دەوڵەتە  لە هەوڵ و کۆششی ئەوەدا بووە : کە تۆ بۆ خۆت بژیت ، هەقی کەسی دیکەت نەبێت ، خۆت یەکەمیت و خەڵکانی دیکە دووەم و سێیەم، دەوڵەت بەرپرسە لێت و بیمەی بۆ بڕیویتەوە، سەدەها دەزگەی خێرخوازی هەیە و دەرفەتی یارمەتیدانیان بۆ ڕەخساندویت، گەر پێویستت پێیان هەبوو…..

ئەوەی کە لەم بارودۆخە نالەبارەدا بەڕێ دەچیت خۆشبەختانە دروستبوونی هەزاران گروپن کە بێ بەرانبەر لە هاوکاری و کۆمەککردنی یەکدی و خەڵکیدان.  ئەو گرووپانە کارو پیداویستی گەورە نیشاندەدەن و پێی هەڵدەستن هەر لە تەلەفونکردن و قسەکردن لەتەك ئەو سەدەها پیر و پەککەوتە و خەڵکانی خاوەنپێداویستی تایبەتی تاکو ئارامیی و متمانە و پەیوندی نێوانی مرۆڤەکان بگێرنەوە ، ئەمە جگە لە هاوکاری دەرمان وخۆاردەمەنی و شۆپینکردن بۆیان ، تا دەگاتە شیوەیەك لە خۆڕێکخستن و یەکدی ناسین و کردنی قسە و باس و گرفتەکان لەگەڵ یەکتر .

ئەمە ئاسۆیەکە کە گزنەیەك لە هەتاو لێوەی سەردەهێنێ و ڕەنگە ببێتە هیوایەك بۆ شتی گەورەتر، بە دووکەوتنی  خەڵکی بۆ گۆڕانکاری و گلان لە بزوتنەوەیەکەوە کە هەر هیچ نەبێت هەنگاوێکی گەورە بێت لە کورتکردنەوەی دەستی دەوڵەت و دەسەڵاتداران.

Zaherbaher.com

 

 

 

 

 

دووڕوویی سەرەکوەزیرانی ئێمە، بریتانیا، و بەرپرسەکان

دووڕوویی سەرەکوەزیرانی ئێمە، بریتانیا، و بەرپرسەکان:

زاهیر باهیر

14/04/2020

بۆریس جۆنسۆن دوای ئەوەی بەهێزی دکتۆر و نێرسەکانی بەشی تەندروستی لە مردن ڕزگاری بوو، سوپاسی تەواوی کارمەندانی خەستەخانەکەی کردو بە تایبەت ئەو دوو نێرسەی کە بۆ ماوەی 48 کاژێر لە ژوور سەری بوون [ وێنەکانیان لە خوارەوە دادەنێم کە کوڕەکە پورتوغالییە و کچەکەش نیوز لەندەییە ] وتی ” ژیانی خۆمیان دەدمێ” .

بەڵام گەر هەر سەرنجێکی زۆر کورتی قسە و کرداریان بدەیت بۆت دەردەکەوێت کە هەرچی دەڵێن درۆیە .

من لێرەدا چەند برگەیەك لە کار و قسەیان دەهێنمەوە :

  • بە گوێرەی ئەو زانیارییەی کە دەست حیزبی لیبراڵ-دیمۆکرات کەوتووە 5000 نێرس کە لە وڵاتانی ئەوروپاوە هاتبوون دوای ڕیفرۆندەمەکەی 2016 بریتانیان بەجێهێڵا [  بۆریس سەرکردایەتی هەڵمەتی دەچوون لە ئەوروپای دەکرد ..  هەر بۆ زانیاری خوێنەر] .  بەم شێوەیەش ژمارەی ئەو نێرسانەی کە لە وڵاتانی ئەوروپاوە دەهاتن و لەسەر کار بوون لە بەشی تەندروستی ئێرەدا، لە 6،382 لە ساڵی 2017/18 دابەزی بۆ 805 نێرس لە ساڵی 2019.

 

  • بە گوێرەی Royal College of Nursing  هەر بە تەنها لە ئینگلەندا شاغیری 40،000 نێرس هەیە ، واتە ئەوەندە نێرسیان دەوێت لە بەشی خەستەخانەکانا.

 

  • لە کەمپەینەکەی ساڵی پاری هەڵبژاردندا ، بۆریس جۆنسۆن پلانی ئەوەی کرد دانی پارە بە دەوڵەت لە لایەن ئەو نێرسانەی کە لە وڵاتانی غەیری ئەوروپاوە دێنە بریتانیا بە بڕی لە سەدا 50 زیاد کرد . ئەمەش ئەو برە پارەیەی لە 400 پاوەەندەوە ساڵانە سەرخست بۆ 625 پاوەند ئەمەش شمولی ئەو نێرسانەش دەکات کە لە دوای دەرچونی بریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا، دێنە ئێرە بۆ کارکردن . ئەم بڕەش تەنها بۆ خودی نێرسەکە خۆیەتی  خۆ ئەگەر هاوژینەکەی لەگەڵدا بێت یا خود منداڵیان هەبێت بە گوێرەی ژمارەی خێزنەکەیان بەرزدەبێتەوە ، کەواتە بۆ هەر ئەندامێکی خێزانەکە نیرسەکە دەبێت ساڵانە 625 پاوەند بدات.

 

  • لە سڵی 2010 وە کە حیزبی موحافیزین هاتوونەتو سەر حوکم موچەی نێرسەکان بە بڕی لە سەدا 8 هاتۆتە خوارەوە یا خود بە بڕی 2،646 پاوەند بووە.

 

  • لە ساڵی 2017 دا بۆریس جۆنسۆن و وەزیری ئێستای تەندروستی، لە پەڕلەمان دژ بە بڕیارەکەی پەڕلەمان وەستانەوە کە ویستیان ئەو ڕێژەیەی کە لە ساڵی 2010 کە زیادکردنی موچەیان بوو بە ڕێژەی لە سەدا 1 بۆ نێرس و دکتۆرەکان ڕاگرتبوو، نەهێڵن و لە ساڵی 2018  ئەو ڕێژەیە بەرزبکەنەوە.

ئەوە دەوڵەت  و دەسەلاتن کە موبادەرەکانیان لە خەڵکی سەندۆتەوە*:

ئەوە دەوڵەت  و دەسەلاتن کە موبادەرەکانیان لە خەڵکی سەندۆتەوە*:

زاهیر باهیر

01/04/2020

ئافاتی کۆرۆنا وای کردوە کە خەڵکی تا ڕادەیەك لە ڕاپەڕاندنی کاروبارەکانیانا و ڕێکێخستنەوەی ژیانی خۆیان و دەوروبەریشیانا، متمانە بکەنە سەر خۆیان.

ئەم چەند نموونەیەی خوارەوە ئەوە نیشان دەدەن کە خەڵکی بە داهێنانەکانیان ئەوە دەسەلمێنن گەر سەرچاوەکانی سامانە سروشتی و کۆمەڵایەتییەکانیان لە چنگا بێت زەرووربوونی دەوڵەت و دەسەڵات پاساوێکی نامێنێت.

ئەمانەی خوارەوە تەنها چەند داهێنانێکی خەڵکییە لە شوێن و وڵاتانی جیاوازدا :

 

  • لە بریتانیا بە هەزارەها گرپی هارریکاریی بێ بەرانبەریی دامەزراون، Mutual Aid، لە یارمەتیدانی خەڵکانێك کە پێویستیان بە یارمەتی هەیە.

 

  • لە شاری وەوهان-ی چین کە لەوێوە گوایە کۆرۆنا سەریدەرهێناوە ، پاش ئەوەی کە دەوڵەت قەدەخەی ئامرازەکانی  هاتوچۆی کەرتی دەوڵەتی کرد تاکو هەموو کەس لە ماڵەوە بمێننەوە، خەڵکەکەی هاتن قیتاری سەیارەیان دروستکرد لە گواستنەوەی خەڵکیدا بۆ خەستەخانەکان و هێنانەوەیان.

 

  • لە شاری جیهانسبێرگی جنوبی ئەفەریقا خەڵکی هاتن تیمی تاقمی پێداویسییتییان دروستکرد بۆ یارمەتیدانی ئەو خەلکانەی کە خانوویان نییە ،  واتە لە چواردیواری بەناو خانوویەکی لە تەنەکە و مقەبا و پوشوو و پەڵاش دروستکراودا دەژین. لەو پێداویستیانە :  دیتۆڵی تەعقیمکردنی دەست ، کاغەزی تەوالێت ، بتڵی ئاوی پاك   و خواردەمەنی.  لە شاری کەیپ تاون ئەوانەی کە شارەزاییان لە کاروباری نەخۆشی چارەسەرکردندا هەبوون گروپیان دروستکرد لە گەڵ شوێندا، گەر کاتێك کە خەستەخانەکان پڕ بوون و نەیاتوانی چی تر نەخۆش وەرگرن ، ئەمان بە دەوری خۆیان ئەو کارە ئەنجام بدەن .
  • لە ئەمەریکا گروپ بۆ یارمەتی کارمەندانی دکتۆر و نێرس خەستەخانە، دروستبووە، کە خۆیان وەختیان نییە تاکو پێداویستییەکانی خۆیان دابین بکەن .  هەر لەوێ منداڵێکی 8 ساڵان گروپێکی دروستکردووە کە یارییەکان نیشانی منداڵان دەدات  و بە یەکەوە دەیکەن .   گروپی دیکە دروست بووە تاکو یارمەتی منداڵانی ئەو دایك و باوکانە بدات کە کە باوك و دایکیان زۆر سەرقالی کاری دیکەن.

 

  • لە نەرویچ گروپێك لەوانەی کە لە کۆرۆنا چاکبوونەتەوە درروستبووە بۆ یارمەتیدانی خەڵکی کە ئەو کارانە بە خەڵکانێك کە تا ئێستا ساغن ناکرێت چونکە مەترسیدارە بۆئەوان کە بیکەن و لە کردنیا ڕەنگە توشی کۆرۆنا ببن.

 

 

  • لە بولگاریا گروپ دروستبووە بۆ پێدانی کۆفی بەیانیانا و هەروەها بە قسە یارەمەتیدانی کەسانێك کە گرفتیان هەیە. ئەو کارەش  بە ئینگلیزی پێی دەلێن counselling .  لە پراگ گروپێك لە قوتابیان دروستبووە  کە لای منداڵانی دکتۆر و نێرس و کارمەندانی خەستەخانەکان دەمێننەوە کە خۆیان لەسەر کارن .

 

  • لە شاری دوبلن لە ئیرلەندە لە بلۆکێك خانوو یاری ‘ بینگۆ’ کە پێی دەڵێن ” balcony bingo لە ڕێگای فەیسبووکەوە دروستکردوە کە بە هەزاران کەس تیایدا بەشدارن .

 

 

  • لە شاری بریستۆڵ-ی بریتانیا گروپێك لە ئافرەتان دروستبووە کە کاریان پەیداکردنی داوودەرمانە بۆ ئەو کەسانەی کە ناتوانن لە ماڵەکانیان بێنە دەرەوە.

 

  • لە لاتیڤیا بە هەمان شێوە گروپی جیا جیا دروستکراون بۆ مەبەستی جیا جیا.

 

 

  • لە وڵاتی فلیپین دیزاینەری پۆشاک دوکانەکەی گۆڕیوە بۆ دروستکردنی پێداویستییەکانی خۆپاراستن لە پەتای کۆرۆنا.

 

  • لە یەك هەفتەدا گروپێك لە دکتۆر و تەکنیشنەکان و پسپۆڕان توانییان لە ماوەی هەفتەیەکدا جیهازی هەناسەوەرگرتن و بوژانەوەی سییەکان دروست بکەن کە تێچونی تەنها 370 دۆلاری ئەمەریکییە بە هاوکاری کۆمۆنێتییەکان.

*ئەم زانیاریانە لە وتارێکی نوسەر و چالاکوانی ناسراوی ژینگە George Monbiot کە لە ڕؤژنامەی گاردیانی 31/03/2020 ، وەرگیراوە بەڵام تایتڵی وتارەکەی ئەو جیایە.

Zaherbaher.com

گرووپی هاوپشتیی کۆڵان – گرووپە خۆجێییەکانی هاوپشتیی گەڕەک

هەژێن
١٩ی مارچی ٢٠٢٠

لەنێو هەر کۆڵانێک کە ئێمە دەژین، کەسانێک هەن، کە بە هۆکاری پیریی و نەخۆشیی و پەککەوتەیی و کەمئەندامیی توانای دابینکردنی پێداویستییەکانی خۆیان نییە، چ بە هۆکاری نەتوانین و مەترسیی دەرچوون لە ماڵ، چ بە هۆی نەبوونی توانای کڕین.

ئێمە وەک هاوسێ و وەک مرۆڤ و وەک بەرپسیاریی هوشیاربوون، ئەرکی هاوپشتیکردنی ئەو کەسانە دەکەوێتە ئەستۆ، هەڵبەتە ئەگەر خۆمان لە باری تەندرووستیی و جەستەیی لەبار و گونجاو بین.

لەوانەیە بەهۆی دانەچڵەکانی ئەو هەست و بەرپرسیارییە کۆمەڵایەتییەی سەرشانی خۆمان، هێشتا ئێمەی لە دوای پاساو بگەڕێین و وەک خۆدزینەوەیەک بپرسین؛ ئەی منداڵان و خزمانی خۆیان نایێن و ئەو ئەرکە لە ئەستۆناگرن و ئەنجامنادەن؟

بێجگە لەوەی کە ئەو پرسیارە لە هوشیاریی و لۆجیک دوورە، دەکرێت پرسیارەکە پێچەوانە بکەینەوە و لە خۆمان بپرسین؛ ئەگەر ئێمە لە دایک و باوکی خۆمان دوور بووینایە و بەهۆی قەدەخەبوونی هاتووچۆ یان دووریی شوێنی ژیان یان نەخۆشبوونی خۆمان توانای فریاگوزاریی خزمانی خۆمان نەبووایە، چی؟ ئایا هەر ئاوا وەک ئێستا کەمتەرخەمانە و نادەربەسانە دەمانگوت : بۆچی منداڵان و خزمانی خۆیان فریای ئەوان ناکەون؟

بەبێ گومان نەخێر و بەپێچەوانەی ئەوە خۆزگەخواز دەبووین و زۆر سوپاسگوزار دەبووین، ئەگەر هاوسێیانی خزمانی ئێمە لە کاتی تەنگانە فریای ئەوان بکەون و پێداویستییەکانی ئەوان دابینبکەن.

دەی لەسەر هەمان بنەما، پێویستە هەر یەک لە ئێمە لە شوێنی ژییانی خۆمان [لە ئاستی گوند و کۆڵان و گەڕەک] بۆ پێکهێنانی (گرووپی هاوپشتیی هاوسێیان) بانگەوازبکەین و ژمارە تەلەفۆنێک بۆ پەیوەندیکردن دەستنیشانبکەین. هەڵبەتە تاکو ئەو کاتەی کە (گرووپی هاوپشتیی کۆڵان) و (گرووپەکانی هاوپشتیی گەڕەک) پێکنەهاتوون، پێویستە هەر کەس لەنێو کۆڵانەکەی خۆی، لەوێ کە هاوسێکان ئەو دەناسن و بڕوای کۆمەڵایەتییان بە ئەو هەیە، پێویستە هەر کەس بەخۆبکەوێت و چاوەڕێی درووستبوونی گرووپی کۆڵان نەبێت [هاوکاتی هەوڵدان بۆ درووستبوونی گرووپی هاوپشتیی کۆڵانەکەی خۆی، هەوڵبدات خۆی بە تەنیا ئەو ئەرکە ئەنجامبدات]، چونکە گرووپە خۆجێییەکان لەو دەستپێشخەرییە کەسییانەوە دەستپێدەکەن و سەرهەڵدەدەن و پابەندکردنی بەشداریکردنی هەر کەسێک و چاوەڕوانمانەوەی هەر کەسێك بۆ درووستبوونی گرووپەکان، دەبێتە هۆی دواکەوتنی درووستبوونی گرووپەکان، بە واتایەکی دیکە، بەو ڕادەی کە هەر کەسێک زووتر لە شوێنی ژییانی خۆی بەخۆدەکەوێت، بە هەمان ڕادە درووستبوون و سەرهەڵدانی گرووپەکان نزیکتر دەبێت.

چۆنیەتی سەرهەڵدانی گرووپی هاوپشتیی کۆڵان؟

وەک پێشتر ئاماژەدرا، کەسێک بە ڕاگەیاندنی ئامادەیی خۆی بۆ هاوپشتیکردنی هاوسێیانی پیر و نەخۆش و پەککەوتە و کەمئەندام یان هەر کەسێکی دیکە کە کۆمەک و هاوپشتی ئێمەی پێویست بێت، لەنێو کۆڵان بە هەڵواسینی بانگەوازێک بۆ پێکهێنانی گرووپێک بۆ هاوپشتیی هاوسێیان یان بڵاوکردنەوەی بانگەوازەکە لەنێو تۆڕی کۆمەڵایەتیی و نووسینی ژمارە تەلەفۆنێک بۆ پەیوەندی، هەڵبەتە ئەگەر بکرێت لەسەر بانگەوازە چاپکراووەکە وێنەی کەسی بانگەوازکەر هەبێت، تاکو بڕوای کۆمەڵایەتیی هاوسێیان بەدەستبهێنێت، هەر ئاوا بۆ ئەوەی هەوڵی هاوپشتییانەی ئێمە لە هەوڵ و هەلپەرستیی کەسانی دیکەی ساختەچی و دەستبڕ یان پڕۆپاگەندەکەرانی ڕامیار و مشەخۆر جیابکرێتەوە.

پاش پەیوەندیکردن و ئامادەیی کەسانی دیکە، لەنێو کۆبوونەوەیەکی ئاشکرا و بە لەبەرچاوکردنی باری تەندرووستی و ئاسایی ئێستا، دەکرێت کۆبوونەوەی پێکهێنانی گرووپەکە لەنێو چات-مەسینجەرێک بێت و هەموو هاوسێیان بتوانن بەشداریبکەن، بۆ نموونە چات-گرووپی فەیسبووکیی لە عیراق و چات-گرووپی تێلەگرامیی لە ئێران، لەبەر ئەوەی کە لەو دوو وڵاتە زۆبەی خەڵک بەکاربەری ئەو دوو تۆرانەیە و نائاشنا نییە و بەکاربردنی ئەوان ئاسانە، ئەگەر نا چات-مەسینجەری دیکەی وەک سیگناڵ Signal و جیتسی Jitsi هەن، کە زۆر باشتر و پارێزراوترن. بەڵام بەداخەوە وەک فەیسبووک مەسینجەر و تێلەگرام گەلیی و گشتیی نەبوونەتەوە و زۆبەری خەڵک ئاگاداری بوونی ئەوان نییە.

لەنێو کۆبوونەوەکە، کەسانی ئامادەی هاوپشتیکردنی هاوسێییان خۆیان دەناسێنن و ژمارە تێلەفۆنی خۆیان بۆ پەیوەندیی ڕادەگەیێنن و بەشدارانی دیکە دەتوانن ژمارە تەلەفۆنی ئەو کەسانە بە هەموو دانیشتووانی کۆڵانەکە بگەیێن.

بەو جۆرە کۆڵان بە کۆڵان تاکو ئاستی گەڕەک و شار گرووپەکان پێکدێن و لە کاتی پێویست چالاکانی کۆڵانەکان دەتوانن فریای کۆڵانەکانی دیکە بکەون، بەڵام ئەوە بەس لە باری پێویستی و گرفتاریی چالاکانی ئەو کۆڵانە. چونکە هاوپشتیی هاوسێییان بڕوا و ناسین و دڵنیایی پێویستە، بەتایبەت کەسانێک کە کەمتر لە ماڵ دەردەچن و پیر و نەخۆش و پەککەوتە و کەئەندامن، پێویستە دڵنیایی زۆرتریان هەبێت. هەڵبەتە، بە بەردەوامبوونی چالاکییەکان، بڕوای کۆمەڵایەتیی پتەوتر و جێگیرتر و فراوانتر دەبێت و تەنانەت ئاستی کۆڵان و گەڕەکیش تێدەپەڕینێت. بەڵام سەرەتا درووستکردن و گێڕانەوەی پێویستە، چونکە هەزاران و سەدان ساڵە ئیمپڕاتۆرییەکان و دەوڵەت و پارتییە ڕامیارییەکان و دەزگەکان و ڕامیاران خەریکی لەنێوبردنی بڕوا و هاوپشتیی کۆمەڵایەتین و درووستکردنەوە و گێڕانەوەی ئەوەی لەنێوبردراوە، شێلگیرییەکی بەردەوامی پێویستە.

ئەرکەکانی گرووپی هاوپشتی کۆڵان؟

لەباری نائاسایی ئێستا کڕینی خۆراک و پێداویستییەکانی دیکە بۆ ئەو کەسانەی کە بە خۆیان توانای دابینکردنی پێداویستییەکانی خۆیان نییە، گەیاندنی ئەو کەسانە بە پزیشک و نەخۆشخانە، بەسەرکردنەوەی بەردەوام بە هۆی تێلەفۆن و تەنانەت سەردانیکردن بەلەبەرچاوگرتنی ڕێنوێییە تەندرووستییەکان بۆ خۆپاراستن لە بڵاوکردنەوە و تووشبوون بە پەتاکان.

بەڵام لە باری ئاسایی و نەبوونی پەتاکان، دەکرێت شەونشینی و گەشت و پیاسەکردن لەتەک کەسانێک کە هاوپشتی ئێمە دەخوازن. بۆ نموونە لە یابان خوێندکاران [قۆناخی نێوەندیی و ئامادەیی] هەر کەسە وەک بەشێک لە پراکتیک سەردانیکردن و کڕین و چێکردنی خواردن و پیاسەکردن لەتەک نەخۆشان و پیران و پەککەوتان و کەمئەندامان لە ئەستۆدەگرێت و بەگوێرەی کات و حەزی خۆی ڕۆژانە یان چەند جارێک لە هەفتە ئەو کەسانە سەردانیدەکات و زۆر جار دەکرێت چەند خوێندکارێک لە کەسانی سەرپەرشتیکراو گرووپێک بۆ سەیران و گەشت و چوونە سینەما یان چوون بۆ پەڕتووکخانەی گشتتیی و باخی گشتیی و شوێنەکانی سەرگەرمیی ڕێکبخەن، یان ڕێکخستنی کۆبوونەوە و خواردنی بەیانی پێکەوە لەنێو نێوەندەکانی کۆڵان و گەڕەک پێشنیاربکەن.

چۆنیەتی ڕێکخستن و ئەنجامدانی هاوپشتی؟

کەسێک کە هاوپشتیکردنی کەسانی پیر و نەخۆش و پەککەوتە و کەمئەندام ئامادەیی خۆی دەربڕیوە و ژمارە تەلەفۆنی خۆی بڵاوکردووەتەوە، لەلایەن ئەو کەسانەی هاوپشتییان پێویستە تەلەفۆنی بۆ دەکرێت، یان بە چات-مەسینجەر لیستی پێویستییەکانی پێدەگات، پێداویستییەکان لەو شوێنانەی کە کەسی داخوازیکەردەستنیشانیکردووە دەکڕێت و دەگەیێنێتە بەردەگە و بە تەلەفۆن بڕی پارەکە بە کەسەکە دەڵێت و کەسەکە هاوپشتیکراوەکە پارەکە لەنێو زەرفێک دەنێت و لەبەردەرگەکەی دادەنێت. لەباری هەبوونی نەخۆشی و گرانەتا، لەبەر ڕۆشنایی ڕێنوێنییە تەندرووستییەکان، کەمترین نزیکبوونەوە و بەریەککەوتن درووست دەبێت. بەڵام ئەگەر پێویستییەکان بەشێک لە کۆمەکە کۆمەڵایەتییەکانی بەخشینی خۆراک و پۆشاک و شمەکی دیکە بێت، ئەوا بە گەیاندنی کۆمەکەکە بە بەردەرگەی کەسە هاوپشتیکراوەکە، بۆ بردنی کۆمەکەکە ئاگاداردەکرێت و گرفتی پێدانی پارە و تووشبوونی پەتا نابێت.

چۆن لە خراپەکاریی و فڕوفێڵی کەسانی خراپەکار بەردەگیردرێت؟

بەداخەوە، لەم کاتە کە لە هەموو کات زیاتر مرۆڤەکان بەتایبەت کەسانی پیر و نەخۆش و پەککەوتە و کەمئەندام ناچارن و کۆمەک و هاوپشتیی دەخوازن، لە زۆر شوێن، تەنانەت لە ئۆروپا کەسانێک پەیدابوون کە بەناوی ڕێنوێنی تەندرووستیی و بیمەی دەرمانیی و تیمی پشکنین و تەنانەت بەناوی کۆمەک و هاریکاری لە خەڵکی ناچار پارە دەکێشنەوە.

لەبەرئەوە، پێویستە هاوکاتی ڕاگەیاندنی ئامادەیی خود بۆ کۆمەک و هاوپشتیی هاوسێییان و درووستکردنی گرووپی هاوپشتیی هاوسێیان، وێنە و ژمارە تێلەفۆن و ناونیشانی خود بە چالاکانی گرووپی هاوپشتیی کۆڵان و کەسانێك کە بە ئەوان کۆمەک و هاوپستیی دەگەیێنین، بدەن و چالاییەکان ئاشکرا و ڕاگەیێندراو بن. هەر ئاوا دانیشتووانی کۆڵان بەتایبەت پیران و نەخۆشان و پەککەوتە و کەمئەندامان لە هەوڵی خراپکارانەی کەسانی نەناسراو ئاگادار و وریابکرێنەوە.

هەڵبەتە نابێت، ئەو ئاگادارکردنەوە و وریاکردنەوانە ببێتە هۆکاری لەنێوبردنی بڕوای کۆمەڵایەتیی بە یەکدی و گومان درووستکردن لەنێو هاوسێیان، بەڵکو پێویستە بەس بە ڕادەی بەرگرتن لە هەوڵی خراپکارانەی کەسانی مشەخۆر و دەستبڕ و بۆرجوا سیفەت، ئاگادارکردنەوەکان بەردەوام بن.

چۆنیەتی یەکگرتنەوە و هاریکاری نێوان گرووپی کۆڵانەکان و یەکگرتنەوەیان لەنێو تۆڕی هاوپشتیی گەڕەک؟

لەتەک درووستبوونی گرووپی هەر کۆڵانێک، پێویستە دەستبەجێ بۆ بانگەوازکردن و هاندانی دانیشتووانی کۆڵانەکانی دیکە هەوڵبدرێت و تاکو ئەو کاتەی کە لە کۆڵانی تەنیشت گرووپی هاوپشتیی درووستنەبووە، پێویستە وەک نیشاندانی نموونەیەک لە باشیی گرووپی هاوپشتیی کۆڵان، بەگوێرەی توانا و کات لە پیران و نەخۆشان و پەککەوتان و کەمئەندامانی کۆڵانەکانی دیکە هاوپشتیی بکرێت و ئەزموون و ڕێنوێنییەکانی خود بە ئەوان بگەیێندڕین، ئەزموونەکان و چالاکییەکان و نموونەکان لەنێو شەونشینی خێزان و پەیوەندی و گفتۆی نێو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوبکرێنەوە.

کاتێک گرووپەکانی هاوپشتیی دوو کۆڵان لەنێوان خۆیان هاریکارییدەکەن و گرووپی دیکە درووستدەبن، پێویستە بۆ پێكهێنانی تۆڕی گرووپە هاوپشتییەکانی گەڕەک هەوڵبدرێت و هەر وەک کۆبوونەوەی ئینتەرنێتیی چالاکانی گرووپی هاوپشتیی کۆڵانێک لە باری نائاسایی وەک ئێستا، یان کۆبوونەوەی خۆجێی لە باری ئاسایی دوور لە مەترسی پەتا و قەدەخەبوونی هاتوچۆ، چالاکانی گرووپە هاوپشتییەکانی گشت کۆڵانەکانی گەڕەکێک کۆبوونەوە بکەن و گفتوگۆبکەن و پەیوەندیی و چالاکییەکانی خۆیان ڕێکبخەن.

چۆنیەتی سەرپەرشتیکردنی گرووپەکان و ڕێکخستنی بڕیاردانەکان؟

گرووپە هاوپشتییەکانی کۆڵان و گەڕەک، گرووپی خۆبەخشانە و هاریکاریی و دوور لە قازانج و پلە و پایەی ئابووریی و ڕامیاریی دەبن و لەوەش زیاتر گرووپەکان دارای هیچ پەیوەندی و تایبەتمەندییەکی پارتییایەتی و ئایدیۆلۆجیی و ڕامیاریی نابن و نابێت بە پڕۆپاگەندەی ڕامیاریی پارتیی و ڕێکخراوە ڕامیارییەکان بواربدرێت؛ فیلۆسۆفیی گرووپی هاوپشتیی کۆڵان و تۆڕەکانی هاوپشتیی گوند و گەڕەک و شار بریتی دەبێت لە ( هاوپشتیی هاوسێ بۆ هاوسێ) و بنەمای هاوپشتیکردن و پەیوەندییەکەش بنەما و پەیوەندییەکی کۆمەڵایەتیی دەبێت و پێویستە لە هەموو پەیوەندییەکی بازرگانیی و ئابووریی و ڕامیاریی و دەستەبژێریی دووربگیردرێت.

کاتێک ئەوە ئامانج و ئەوە شێوازی چالاکییکردنی گرووپە خۆجێییەکانی هاوپشتیی کۆڵان و گەڕەکەکان بێت، بەبێ بێگومان شێواز و ئاستی سەرپەرشتیکردن و بڕیاردانیش گشتیی و کۆڕابەریی (هەمووان ڕابەریی، یان نەبوونی ڕابەریی) دەبێت و هیچ کەس سەرۆک و هیچ کەس هاوسەرۆک نییە و سەرۆکایەتی و ڕێکخستن و بڕیاردانی قووچکەیی بوونی نابێت، هەر ئاوا کە لە باری ئاسایی هاوسێییان هیچ کەس سەرۆک و هیچ کەس ملکەچ، هیچ کەس فەرماندەر و هیچ کەس فەرمانبەر نییە، هەر ئاوا لە ڕێکخستن و سەرپەرشتیکردن و بڕیاردانی گرووپەکانی هاوپشتیی کۆڵان و گەڕەک هیچ کەس سەرۆکی کەسێكی دیکە یان گرووپەکە نییە، هەمووان هاوئاست و هاودەنگ و هاوبڕیار و هاوئەرک و هاوبەرپرسایریی دەبن، ڕێک بە هەمان شێوەی سرووشتی ژییانی کۆمەڵایەتیی.

ئامانج لە درووستکردنی گرووپی هاوپشتیی کۆڵان و تۆڕی گرووپە هاوپشتییەکانی کۆڵانەکانی گەڕەک، بەس هاوپشتیی و کۆمەک و هاریکاریی کاتیی ئەم سەردەمەی بڵاوبوونەوەی پەتا نییە و پێویستە بە ئاسۆی بەردەوامیی پاش تێپەڕاندنی ئەو پەتایە و بۆ بوارەکانی دیکەی ژییان و پێداویستییەکانی کۆلانەکان و گەڕەکان و گوند و شارەکان پەلبهاوێت و وەک تان و پۆی ڕێکخستنی کۆمەڵایەتییانەی دانییشتووان مرۆڤی کۆمەڵی ئازاد و یەکسان و دادپەروەر پەرووەردەبکەن

بێجگە لەوە، لە باری ئاسایی و تێپەڕاندنی باری نائاسایی بڵاوبوونەوەی پەتا و مەترسییەکانی دیکە، دەکرێت گرووپەکانی هاوپشتیی کۆڵان پێکهێنانی بنکەی ئالووێرکردن و بەخشینی شمەکە زیادەکان، درووستکردنی باخچە کشتوکاڵییەکانی کۆڵان و گەڕەک، بردن و هێنانەوەی منداڵان بۆ باخچە و فێرگە و ڕێکخستنی گەشتکردن و سەیرانی هاوسێییان، درووستکردنی سندووقی کۆمەکی هاوسێییان، پێکهێنانی دەستەکانی پاراستنی کۆڵان و دابینکردنی ئاساییش بۆ دانیشتتووان لە باری هەبوونی مەترسیی جەنگیی و سەربازیی و هەر ئاوا خاوێنکردنەوەی ژینگە و پاراستنی ژینگە و بازنەکانی هاریکاری و ئاڵووێرکردنی بەرهەم و پێداویستییەکان و … تد

نموونەی زیندوو لەو بارەوە، هەر ئێستا لە ئەمەریکا و ئۆروپا لەسەر بنەماکانی کۆمەکی بەرانبەرانە mutual aid درووستبوون و پێکدەهێندرێن و تەنانەت ئامانج و چالاکیی ئەوان زۆر لەو ئاستە زیاتر و فراوانترە، کە من لەنێو ئەم نووسینە وەک نموونە ئاماژەمداوە. ئەوەش بۆ شێوەی ڕێکخستنی ژییانی کۆمەڵەکان دەگەڕێتەوە، کە لەنێوان هەرێم و کۆمەڵەکانی ئۆروپا و ئەمەریکا جیاوازییەکی چەندایەتی و چۆنایەتیی هەیە و لەو بارەوە نووسینەکەی من فرەتر ئاراستەی کۆمەڵی هەرێم و کۆمەڵەکانی خۆرهەڵاتی ناوین دەبێت، بەڵام هاوکاتیش وەک پێداویستییە سەرەتاییەکان بۆ پێکهێنانی گرووپەکانی هاوپشتیی هاوسێیان لەنێو کۆمەڵەکانی دیکەی ئۆروپا و ئەمەریکا ئەو هەنگاوانە هەر بنەما دەبن.

المساعدة المتبادلة: عامل تطور

المقدمة

الفصل الأول: المساعدة المتبادلة بين الحيوانات

الفصل الثاني: المساعدة المتبادلة بين الحيوانات (تابع)

الفصل الثالث: المساعدة المتبادلة بين الهمج

الفصل 4: المساعدة المتبادلة بين البرابرة

الفصل الخامس: المساعدة المتبادلة في مدينة ميديفال

الفصل السادس: المساعدة المتبادلة في مدينة ميديفال (تابع)

الفصل السابع: المساعدة المتبادلة بين أنفسنا

الفصل 8: المساعدة المتبادلة بين أنفسنا (تابع)

الفصل التاسع الخاتمة

الملحق

الملحق الأول: أسراب الفراشات ، ذباب التنين ، إلخ.

الملحق الثاني: النمل

الملحق الثالث: جمعيات التعشيش.

الملحق الرابع: مؤانسة الحيوانات

الملحق الخامس: الشيكات على الضرب الزائد

الملحق السادس: التكيفات لتجنب المنافسة

الملحق السابع: أصل الأسرة

الملحق الثامن: تدمير الممتلكات الخاصة على القبور

الملحق التاسع: “الأسرة غير المقسمة”

الملحق X: أصل النقابات

الملحق الحادي عشر: السوق ومدينة ميديفال

الملحق الثاني عشر: ترتيبات المساعدة المتبادلة في قرى هولندا في الوقت الحاضر


 

المقدمة

لقد أعجبني جانبان من الحياة الحيوانية أكثر خلال الرحلات التي قمت بها في شبابي في شرق سيبيريا وشمال منشوريا. كان أحدها الشدة الشديدة للنضال من أجل الوجود الذي يتعين على معظم أنواع الحيوانات مواجهته ضد الطبيعة المتضخمة ؛ الدمار الهائل للحياة التي تنتج بشكل دوري من الوكالات الطبيعية ؛ وما يترتب على ذلك من ندرة الحياة على الأراضي الشاسعة التي وقعت تحت ملاحظتي. والآخر ، أنه حتى في تلك الأماكن القليلة التي كانت الحياة الحيوانية فيها وفيرة ، فشلت في العثور – على الرغم من أنني كنت أتطلع إليها بشدة – ذلك الصراع المرير من أجل وسائل الوجود ، بين الحيوانات التي تنتمي إلى نفس النوع ، والتي كانت يعتبره معظم الداروينيين (على الرغم من أنه ليس دائمًا من داروين نفسه) السمة السائدة للصراع من أجل الحياة ، والعامل الرئيسي للتطور.

العواصف الثلجية الرهيبة التي تجتاح الجزء الشمالي من أوراسيا في الجزء الأخير من الشتاء ، والصقيع المزجج الذي يتبعها غالبًا ؛ الصقيع والعواصف الثلجية التي تعود كل عام في النصف الثاني من شهر مايو ، عندما تكون الأشجار مزدهرة بالفعل وتحتشد الحشرات في كل مكان ؛ الصقيع المبكر ، وأحيانًا تساقط الثلوج الكثيفة في يوليو وأغسطس ، والتي تدمر فجأة عدد لا يحصى من الحشرات ، وكذلك الحضانات الثانية للطيور في البراري ؛ الأمطار الغزيرة ، بسبب الأمطار الموسمية ، التي تسقط في مناطق أكثر اعتدالًا في أغسطس وسبتمبر – مما أدى إلى غمر على نطاق لا يعرف إلا في أمريكا وشرق آسيا ، ويغرق في الهضاب ، مناطق واسعة مثل الدول الأوروبية ؛ وأخيرًا ، تساقط الثلوج الكثيفة ، في وقت مبكر من أكتوبر ، مما يجعل في نهاية المطاف منطقة كبيرة مثل فرنسا وألمانيا ، غير عملي تمامًا بالنسبة للحيوانات المجترة ، وتدميرها بالآلاف – كانت هذه هي الظروف التي رأيت فيها حياة الحيوانات تكافح في شمال آسيا. لقد جعلوني أدرك في وقت مبكر الأهمية الهائلة في الطبيعة لما وصفه داروين بأنه “الشيكات الطبيعية للتكاثر المفرط” ، مقارنة بالصراع بين الأفراد من نفس النوع من أجل سبل العيش ، والتي قد تستمر هنا وهناك ، إلى حد ما ، ولكن لا تدرك أهمية السابق. ندرة الحياة ، قلة السكان – وليس الزيادة السكانية – السمة المميزة لهذا الجزء الهائل من العالم الذي نسميه شمال آسيا ، تصورت منذ ذلك الحين شكوك جدية – أكدت الدراسة اللاحقة – فيما يتعلق بواقع ذلك المنافسة المخيفة على الطعام والحياة داخل كل نوع ، والتي كانت مقالة إيمانية مع معظم الداروينيين ، وبالتالي ، فيما يتعلق بالجزء المهيمن الذي كان من المفترض أن يلعبه هذا النوع من المنافسة في تطور الأنواع الجديدة.

من ناحية أخرى ، أينما رأيت الحياة الحيوانية بكثرة ، على سبيل المثال ، على البحيرات حيث اجتمع عشرات الأنواع وملايين الأفراد لتربية نسلهم ؛ في مستعمرات القوارض. في هجرات الطيور التي حدثت في ذلك الوقت على نطاق أمريكي حقيقي على طول Usuri ؛ وخاصة في هجرة البور التي شاهدتها على الآمور ، وخلالها اجتمعت عشرات الآلاف من هذه الحيوانات الذكية من منطقة هائلة ، وحلقت قبل الثلوج العميقة القادمة ، من أجل عبور آمور حيث أضيقها – في كل هذه المشاهد من الحياة الحيوانية التي مرت أمام عيني ، رأيت المساعدة المتبادلة والدعم المتبادل يستمر إلى حد جعلني أشك في أنها ميزة ذات أهمية قصوى للحفاظ على الحياة ، والحفاظ على كل نوع ، وتطوره الإضافي.

وأخيرًا ، رأيت بين الماشية والخيول شبه البرية في ترانسبيكاليا ، بين المجترات البرية في كل مكان ، والسناجب ، وما إلى ذلك ، أنه عندما تضطر الحيوانات إلى مواجهة ندرة الطعام ، نتيجة لأحد الأسباب المذكورة أعلاه ، كل ذلك الجزء من الأنواع المتأثر بالكارثة ، يخرج من المحنة التي يعانيها الفقراء بشدة من حيث القوة والصحة ، بحيث لا يمكن لأي تطور تدريجي للأنواع أن يعتمد على هذه الفترات من المنافسة الشديدة.

وبالتالي ، عندما استرعي انتباهي ، فيما بعد ، إلى العلاقات بين الداروينية وعلم الاجتماع ، لم أتمكن من الاتفاق مع أي من الأعمال والكتيبات التي كُتبت حول هذا الموضوع الهام. حاولوا جميعًا أن يثبتوا أن الإنسان ، بسبب ذكائه ومعرفته العاليين ، قد يخفف من شدة النضال من أجل الحياة بين الرجال ؛ لكنهم جميعا أدركوا في نفس الوقت أن النضال من أجل وسائل الوجود ، لكل حيوان ضد كل متجانساته ، ولكل إنسان ضد جميع الرجال الآخرين ، كان “قانون الطبيعة”. ومع ذلك ، لم أستطع قبول هذا الرأي ، لأنني اقتنعت بأن الاعتراف بحرب داخلية لا ترحم من أجل الحياة داخل كل نوع ، وأن أرى في تلك الحرب حالة تقدم ، هو الاعتراف بشيء لم يتم إثباته بعد ، ولكنها تفتقر أيضًا إلى التأكيد من الملاحظة المباشرة.

على العكس من ذلك ، ألقى محاضرة بعنوان “قانون المساعدة المتبادلة” ، ألقاها في الكونغرس الروسي لعلماء الطبيعة ، في يناير 1880 ، من قبل عالم الحيوان المعروف ، البروفيسور كيسلر ، عميد جامعة سانت بطرسبرغ آنذاك. لي كإلقاء ضوء جديد على الموضوع بأكمله. كانت فكرة كيسلر هي أنه بجانب قانون النضال المتبادل ، يوجد في الطبيعة قانون المساعدة المتبادلة ، والذي ، من أجل نجاح النضال من أجل الحياة ، وخاصة من أجل التطور التدريجي للأنواع ، أكثر أهمية بكثير من قانون مسابقة متبادلة. هذا الاقتراح – الذي لم يكن في الواقع سوى تطوير إضافي للأفكار التي عبر عنها داروين نفسه في كتاب “أصل الإنسان” – بدا لي صحيحًا جدًا وله أهمية كبيرة ، منذ أن تعرفت عليه (عام 1883) بدأت في جمع المواد لمواصلة تطوير الفكرة ، التي رسمها كيسلر فقط في محاضرته ، لكنه لم يكن يعيش من أجل تطويرها. توفي عام 1881.

في نقطة واحدة فقط لم أستطع أن أؤيد وجهات نظر كيسلر بالكامل. ألمح كيسلر إلى “الشعور الأبوي” ورعاية النسل (انظر أدناه ، الفصل الأول) فيما يتعلق بمصدر الميول المتبادلة في الحيوانات. ومع ذلك ، لتحديد إلى أي مدى كان هذان المشاعران يعملان حقًا في تطور الغرائز الاجتماعية ، وإلى أي مدى كانت الغرائز الأخرى تعمل في نفس الاتجاه ، يبدو لي سؤالًا واضحًا تمامًا وواسع النطاق ، وهو بالكاد يمكن مناقشة حتى الان. لن نتمكن من دراسة ما ينتمي إلى تطور المشاعر الاجتماعية والمشاعر الأبوية وما هو اجتماعي إلا بعد أن نثبت جيدًا حقائق المساعدة المتبادلة في مختلف فئات الحيوانات وأهميتها للتطور. صحيح – من الواضح أن هذا الأخير له أصله في المراحل الأولى من تطور عالم الحيوان ، وربما حتى في “مراحل المستعمرة”. وبالتالي وجهت انتباهي الرئيسي إلى تحديد أهمية عامل المساعدة المتبادلة للتطور أولاً وقبل كل شيء ، وترك البحث الخفي مهمة اكتشاف أصل غريزة المساعدة المتبادلة في الطبيعة.

لم تفلت أهمية عامل المساعدة المتبادلة – “إذا كان من الممكن إثبات عموميته فقط” – من عبقرية عالم الطبيعة الظاهرة في جوته. عندما أخبر إكرمان مرة واحدة لـ Goethe – كان ذلك في عام 1827 – أنه تم العثور على اثنين من طيور النمل الصغيرة ، التي هربت منه ، في اليوم التالي في عش زهور حمراء ( Rothkehlchen ) ، والتي أطعمت الصغار ، مع شبابهم ، أصبح غوته متحمسًا جدًا لهذه الحقيقة. رأى فيها تأكيدًا لوجهات نظره الوجودية ، وقال: – “إذا كان صحيحًا أن تغذية شخص غريب يمر عبر كل الطبيعة كشيء له طابع قانون عام – فسيتم حل الكثير من اللغز. “لقد عاد إلى هذه المسألة في اليوم التالي ، وكان أكثر ما استدعى Eckermann (الذي كان ، كما هو معروف ، عالم الحيوان) لإجراء دراسة خاصة للموضوع ، مضيفًا أنه سيأتي بالتأكيد” إلى خزائن لا تقدر بثمن من النتائج ” ( Gespräche ، طبعة 1848 ، المجلد الثالث ، ص 219 ، 221). لسوء الحظ ، لم يتم إجراء هذه الدراسة أبدًا ، على الرغم من أنه من الممكن جدًا أن يكون بريم ، الذي جمع في أعماله مثل هذه المواد الغنية المتعلقة بالمساعدة المتبادلة بين الحيوانات ، مستوحى من ملاحظة جوته.

تم نشر العديد من الأعمال ذات الأهمية في السنوات 1872-1886 ، والتي تتناول الذكاء والحياة العقلية للحيوانات (تم ذكرها في حاشية في الفصل الأول من هذا الكتاب) ، وتناولت ثلاثة منها بشكل خاص الموضوع قيد البحث ؛ وهي ” Sociétés animales” [مجتمعات الحيوانات] ، بقلم Espinas (باريس ، 1877) ؛ La Lutte pour l’exiety et l’Association Association pout la lutte [النضال من أجل الوجود وتكوين النضال] ، محاضرة بقلم JL Lanessan (أبريل 1881) ؛ وكتاب لويس بوخنر ، Liebe und Liebes-Leben in der Thierwelt [الحب والحب في عالم الحيوان] ، الذي ظهرت الطبعة الأولى منه عام 1882 أو 1883 ، وثانيًا ، موسعًا كثيرًا ، عام 1885. ولكن ممتاز على الرغم من كل هذه الأعمال هي أنها تترك مجالًا واسعًا لعمل يتم فيه النظر في المساعدة المتبادلة ، ليس فقط كحجة لصالح أصل ما قبل الإنسان من الغرائز الأخلاقية ، ولكن أيضًا كقانون للطبيعة وعامل للتطور. كرّس إسبيناس اهتمامه الرئيسي لمجتمعات الحيوانات (النمل ، النحل) التي تم إنشاؤها على تقسيم فسيولوجي للعمل ، وعلى الرغم من أن عمله مليء بالتلميحات الرائعة في جميع الاتجاهات الممكنة ، فقد كتب في وقت كان فيه تطور المجتمعات البشرية لا يمكن حتى الآن التعامل مع المعرفة التي نمتلكها الآن. تتميز محاضرة لانيسان بشكل أكبر بخطة عامة مصممة ببراعة للعمل ، حيث سيتم التعامل مع الدعم المتبادل ، بدءًا بالصخور في البحر ، ثم تمرير عالم النباتات والحيوانات والرجال في المراجعة. فيما يتعلق بعمل بوخنر ، رغم أنه موحٍ وغني بالحقائق ، لم أوافق على فكرتها الرائدة. يبدأ الكتاب بترنيمة الحب ، ويقصد من جميع الرسوم التوضيحية تقريبًا إثبات وجود الحب والتعاطف بين الحيوانات. ومع ذلك ، فإن تقليل قابلية الحيوانات على الحب والتعاطف يعني تقليل عموميتها وأهميتها ، تمامًا مثلما ساهمت الأخلاق البشرية القائمة على الحب والتعاطف الشخصي فقط في تضييق فهم الشعور الأخلاقي ككل. لا يحب جاري – الذي لا أعرفه على الإطلاق – ما يدفعني للاستيلاء على سطل من الماء والاندفاع نحو منزله عندما أراه مشتعلاً. إنه أوسع بكثير ، على الرغم من أن الشعور الغامض أو الغريزة بالتضامن الاجتماعي والمؤانسي هو ما يحركني. وكذلك الحال مع الحيوانات. ليس الحب ، ولا حتى التعاطف (المفهوم بمعناه الصحيح) هو الذي يدفع قطيعًا من الحيوانات المجترة أو الخيول لتشكيل حلقة من أجل مقاومة هجوم الذئاب. ليس الحب الذي يدفع الذئاب لتشكيل حزمة للصيد ؛ لا تحب أن يدفع القطط أو الحملان للعب ، أو عشرات الأنواع من الطيور الصغيرة لقضاء أيامها معًا في الخريف ؛ وليس الحب ولا التعاطف الشخصي هو ما يدفع بالعديد من الغزلان البور المتناثرة على مساحة كبيرة مثل فرنسا لتشكيل مجموعة من قطعان منفصلة ، وكلها تسير نحو بقعة معينة ، من أجل عبور النهر. إنه شعور أوسع بكثير من الحب أو التعاطف الشخصي – غريزة تطورت ببطء بين الحيوانات والرجال في سياق تطور طويل للغاية ، وعلمت الحيوانات والرجال على حد سواء القوة التي يمكنهم اقتراضها من ممارسة التبادل المساعدة والدعم ، والأفراح التي يجدونها في الحياة الاجتماعية.

سيتم تقدير أهمية هذا التمييز بسهولة من قبل طالب علم النفس الحيواني ، وأكثر من ذلك من قبل طالب الأخلاق البشرية. يلعب الحب والتعاطف والتضحية بالنفس دورًا كبيرًا بالتأكيد في التطور التدريجي لمشاعرنا الأخلاقية. ولكن ليس الحب ولا التعاطف الذي يقوم عليه المجتمع في البشرية. إن الضمير – سواء في مرحلة الغريزة فقط – هو التضامن الإنساني. إنه الاعتراف اللاواعي للقوة التي يقترضها كل رجل من ممارسة المساعدة المتبادلة ؛ التبعية الوثيقة لسعادة كل فرد على سعادة الجميع ؛ و بمعنى العدل أو الإنصاف ، مما يجعل الفرد ينظر إلى حقوق كل فرد آخر على قدم المساواة مع حقوقه. بناء على هذا الأساس الواسع والضروري ، يتم تطوير المشاعر الأخلاقية الأعلى. لكن هذا الموضوع يقع خارج نطاق العمل الحالي ، وسأشير هنا فقط إلى محاضرة بعنوان “العدالة والأخلاق” ألقيتها ردًا على أخلاقيات هكسلي ، والتي تم فيها معالجة الموضوع بشكل مطول.

وبالتالي اعتقدت أن كتابًا مكتوبًا عن المساعدة المتبادلة كقانون للطبيعة وعامل تطور ، قد يسد فجوة مهمة. عندما أصدر هكسلي ، في عام 1888 ، بيانه “صراع من أجل الحياة” ( صراع من أجل الوجود وتحمله على الإنسان ) ، والذي في تقديري كان تمثيلًا خاطئًا جدًا لحقائق الطبيعة ، كما يراها المرء في الأدغال و في الغابة ، تواصلت مع محرر القرن التاسع عشر ، سألته ما إذا كان سيقدم ضيافته لمراجعته على رد مفصل على آراء أحد أبرز الداروينيين ؛ وتلقى السيد جيمس نولز الاقتراح بتعاطف كامل. كما تحدثت عن ذلك إلى دبليو بيتس. “نعم بالتأكيد؛ هذا صحيح الداروينية “كان رده. “إن ما صنعوه من داروين أمر فظيع. اكتب هذه المقالات ، وعندما تطبع ، سأكتب لك رسالة يمكنك نشرها “. لسوء الحظ ، استغرق الأمر مني ما يقرب من سبع سنوات لكتابة هذه المقالات ، وعندما تم نشر آخر مقال ، لم يعد بيتس يعيش.

بعد أن ناقشت أهمية المساعدة المتبادلة في مختلف فئات الحيوانات ، من الواضح أنني ملزمة بمناقشة أهمية نفس العامل في تطور الإنسان. كان هذا هو الأكثر أهمية حيث يوجد عدد من أنصار التطور الذين قد لا يرفضون الاعتراف بأهمية المساعدة المتبادلة بين الحيوانات ، لكنهم ، مثل هربرت سبنسر ، سيرفضون الاعتراف بها للإنسان. بالنسبة للإنسان البدائي – يحتفظون – كانت حرب كل واحد ضد الجميع هي قانون الحياة. إلى أي مدى يتم دعم هذا التأكيد ، الذي تم تكراره عن طيب خاطر ، دون نقد كاف ، منذ زمن هوبز ، بما نعرفه عن المراحل المبكرة من التنمية البشرية ، في الفصول المقدمة إلى الهمج والبرابرة.

عدد وأهمية مؤسسات المساعدة المتبادلة التي تم تطويرها من قبل العبقرية الخلاقة من الجماهير الوحشية ونصف الوحشية ، خلال الفترة العشائرية المبكرة للبشرية وأكثر من ذلك خلال فترة القرية والمجتمع التالي ، والتأثير الهائل الذي وقد مارست المؤسسات المبكرة على التطور اللاحق للبشرية ، حتى العصر الحالي ، حفزتني على تمديد أبحاثي إلى الفترات التاريخية اللاحقة أيضًا ؛ على وجه الخصوص ، لدراسة تلك الفترة الأكثر إثارة للاهتمام – جمهوريات المدن الحرة في العصور الوسطى ، والتي لم يتم بعد تقدير عالميتها وتأثيرها على حضارتنا الحديثة. وأخيرًا ، حاولت أن أوضح بإيجاز الأهمية الهائلة التي تلعبها غرائز الدعم المتبادل ، التي ورثتها البشرية من تطورها الطويل للغاية ، حتى الآن في مجتمعنا الحديث ، والذي من المفترض أن يرتكز على المبدأ: “كل واحد نفسه ، والدولة للجميع “، لكنها لم تنجح أبدًا ، ولن تنجح في إدراكها.

قد يعترض هذا الكتاب على أن الحيوانات والرجال ممثلون فيه في إطار جانب مواتٍ للغاية ؛ التي يتم الإصرار على صفاتهم الاجتماعية ، في حين أن غرائزهم المعادية للمجتمع وتأكيد الذات لا يكاد يتم لمسها. لكن هذا كان لا مفر منه. لقد سمعنا الكثير مؤخرًا عن “النضال القاسي الذي لا يرحم من أجل الحياة” ، الذي قيل أنه يتحمله كل حيوان ضد جميع الحيوانات الأخرى ، وكل “وحشي” ضد جميع “المتوحشين” الآخرين ، وكل رجل متحضر ضد كل ما لديه مواطنون مشتركون – وأصبحت هذه التأكيدات مادة إيمانية – لدرجة أنه كان من الضروري ، أولاً وقبل كل شيء ، معارضة سلسلة واسعة من الحقائق التي تظهر الحياة الحيوانية والبشرية في إطار مختلف تمامًا. كان من الضروري الإشارة إلى الأهمية الساحقة التي تلعبها العادات الاجتماعية في الطبيعة وفي التطور التدريجي لكل من أنواع الحيوانات والبشر: لإثبات أنها تضمن للحيوانات حماية أفضل من أعدائها ، وغالبًا ما تكون مرافق للحصول على الطعام و ( أحكام الشتاء ، والهجرة ، وما إلى ذلك) ، وطول العمر ، وبالتالي منشأة أكبر لتطوير الكليات الفكرية ؛ وأنهم أعطوا للرجال ، بالإضافة إلى نفس المزايا ، إمكانية العمل على تلك المؤسسات التي مكنت البشرية من البقاء في صراعها الصعب ضد الطبيعة ، والتقدم ، على الرغم من كل تقلبات تاريخها. إنه كتاب عن قانون المساعدة المتبادلة ، يُنظر إليه على أنه أحد العوامل الرئيسية للتطور – وليس على جميع عوامل التطور وقيمها ؛ وكان لابد من كتابة هذا الكتاب الأول ، قبل أن يصبح هذا ممكنًا.

يجب أن أكون بالتأكيد آخر من يقلل من الدور الذي لعبه تأكيد الذات للفرد في تطور البشرية. ومع ذلك ، أعتقد أن هذا الموضوع يتطلب معالجة أعمق بكثير من تلك التي تلقاها حتى الآن. في تاريخ البشرية ، كان تأكيد الذات الفردي ، ولا يزال ، شيئًا مختلفًا تمامًا عن ، وأكبر وأعمق بكثير من الضيق الضيق غير الذكي ، والذي ، مع فئة كبيرة من الكتاب ، يذهب إلى ” الفردية “و” تأكيد الذات “. كما لم يقتصر الأفراد الذين صنعوا التاريخ على أولئك الذين مثلهم المؤرخون كأبطال. وبالتالي ، فإن نيتي هي ، إذا سمحت الظروف بذلك ، أن أناقش بشكل منفصل الجزء الذي قام به التأكيد الذاتي للفرد في التطور التدريجي للبشرية. يمكنني فقط أن أجعل في هذا المكان الملاحظة العامة التالية: – عندما بدأت مؤسسات المساعدة المتبادلة – القبيلة ، ومجتمع القرية ، والنقابات ، ومدينة العصور الوسطى – على مر التاريخ ، بفقدان طابعها البدائي ، ليتم غزوها من خلال النمو الطفيلي ، وبالتالي لتصبح عوائق أمام التقدم ، اتخذت ثورة الأفراد ضد هذه المؤسسات دائمًا جانبين مختلفين. جزء من أولئك الذين انتفضوا سعى لتطهير المؤسسات القديمة ، أو للعمل على شكل أعلى من الكومنولث ، على أساس نفس مبادئ المساعدة المتبادلة ؛ حاولوا ، على سبيل المثال ، إدخال مبدأ “التعويض” ، بدلاً من قانون الانتقام ، وبعد ذلك ، العفو عن الجرائم ، أو المثل الأعلى الذي لا يزال أعلى من المساواة أمام الضمير البشري ، بدلاً من من “التعويض” حسب قيمة الطبقة. ولكن في نفس الوقت ، سعى جزء آخر من نفس الأفراد المتمردين إلى تحطيم مؤسسات الحماية للدعم المتبادل ، دون أي نية أخرى سوى زيادة ثروتهم وسلطاتهم. في هذه المسابقة الثلاثية الزاوية ، بين فئتي الأفراد الثائرين وأنصار ما هو موجود ، تكمن المأساة الحقيقية للتاريخ. ولكن لتحديد هذه المسابقة ، وبصراحة لدراسة الدور الذي لعبته كل واحدة من هذه القوى الثلاث في تطور البشرية ، سوف يتطلب الأمر على الأقل سنوات عديدة استغرق مني كتابة هذا الكتاب.

من الأعمال التي تتعامل مع نفس الموضوع تقريبًا ، والتي تم نشرها منذ نشر مقالاتي حول المساعدة المتبادلة بين الحيوانات ، يجب أن أذكر محاضرات لويل حول صعود الإنسان ، بقلم هنري دروموند (لندن ، 1894) ، و The Origin and نمو الغريزة الأخلاقية ، بقلم أ. ساذرلاند (لندن ، 1898). كلاهما مبنيان بشكل رئيسي على الخطوط المأخوذة في حب بوخنر ، وفي العمل الثاني تم التعامل مع الشعور الأبوي والعائلي باعتباره التأثير الوحيد في العمل في تطوير المشاعر الأخلاقية بشكل مطول. العمل الثالث الذي يتعامل مع الإنسان والمكتوب على خطوط متشابهة هو مبادئ علم الاجتماع ، من قبل البروفيسور FA Giddings ، الذي تم نشر طبعته الأولى في عام 1896 في نيويورك ولندن ، وتم رسم الأفكار الرائدة لها من قبل المؤلف في كتيب في عام 1894. ومع ذلك ، يجب أن أترك للنقاد الأدبيين مهمة مناقشة نقاط الاتصال أو التشابه أو الاختلاف بين هذه الأعمال وأعمالي.

تم نشر الفصول المختلفة من هذا الكتاب لأول مرة في القرن التاسع عشر (“المساعدة المتبادلة بين الحيوانات” ، في سبتمبر ونوفمبر 1890 ؛ “المساعدة المتبادلة بين الهمج” ، في أبريل 1891 ؛ “المساعدة المتبادلة بين البرابرة” ، في يناير 1892 ؛ “المساعدة المتبادلة في مدينة ميديفال” ، في أغسطس وسبتمبر 1894 ؛ و “المساعدة المتبادلة بين الرجال المعاصرين” ، في يناير ويونيو 1896). في إبرازها في شكل كتاب ، كانت نيتي الأولى أن أجسد في الملحق كتلة المواد ، بالإضافة إلى مناقشة عدة نقاط ثانوية ، والتي يجب حذفها في مقالات المراجعة. ومع ذلك ، يبدو أن الملحق سيضاعف حجم الكتاب ، واضطررت إلى التخلي عن ، أو على الأقل ، تأجيل نشره. يتضمن الملحق الحالي مناقشة بضع نقاط فقط كانت محل جدل علمي خلال السنوات القليلة الماضية ؛ وقد أدخلت في النص فقط مثل هذه المواد التي يمكن تقديمها دون تغيير هيكل العمل.

أنا سعيد بهذه الفرصة لأعرب لمحرر القرن التاسع عشر ، السيد جيمس نولز ، عن خالص شكري ، على كرم الضيافة الذي قدمه لهذه الأوراق في مراجعته ، بمجرد أن عرف فكرتهم العامة ، والإذن الذي منحه لي إعادة طبعهم.

بروملي ، كينت ، 1902 .

دیمانەی (سەکۆی ئەنارکیستانی کوردیی-زمانKAF) لەتەك یەکێك لە هاوڕێیانی (چالاکی شۆڕشگەڕانەی ئەنارکیستی DAF)

ئەم دیمانە کۆمەڵێك پرسیار لە بارەی ھێرشەکانی دەوڵەتی تورکیە و داگیرکردنی ڕۆژئاوا، کاردانەوەی خەڵکی لەنێو تورکیە ، هەژموونی هەڵمەتی بایکۆتکردنی کاڵای کۆمپانییەکانی تورکیە و و هەڵوێستی خەڵکی لەنێو تورکیە تد، لەخۆگرتووە.

—————————————————-

سەرەتا، وێڕای ئاراستەکردنی سڵاوی شۆڕ‌شگەرانە بۆ ئێوە، ئامادەبوون و سوپاس بۆ ھەلڕەخساندنی ئێوە بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارانە بە شێوەی نووسین، کە بەداخەوە بەھۆی زاڵبوونی بار و دۆخی دیکتاتۆریی و جەنگ لە شوێنی ژییانی ئێوە ئەنجامدانی دیمانەیەکی ڕاستەوخۆ یان دەنگیی و ڕەنگیی ئاسان نەبوو و بەڵکو ئەستەمیش بوو.

هیوادارین بە جۆرێک خۆتان وەڵامدانەوەی پرسیارەکان ڕێکبخەن، ئایا هەر گرووپەکەی ئێوە وەڵامی پرسیارەکان دەداتەوە، یان لەتەک گرووپەکان دیکە پرسیارەکان بەشدەکەن و هەر گرووپە و پرسیارێک وەڵامدەداتەوە؛ ئەوەیان پابەندی ئازادیی و باری ئاساییشیی و شێوەی چاالاکیکردنی ئێوە دەبێت.

ھەر ئاوا هیوادارین ئەم دیمانەیە ببێتە دەربازەیەک بۆ ناساندنی بزووتنەوەی ئەنارکیستیی لە تورکیە بە خوێنەرانی سەکۆی ئەنارکیستانی کوردییزمان و ئەزموونەکانی ئێوە ببنە سەرمەشقێک بۆ چالاکییەکانی ئێمە و بزووتنەوە کۆمەڵایەتییە ئازادیخوازەکان لە عیراق و ھەرێمی کوردستان و ئێران و ناوچەکەتد

 

بەشی یەکەم:

[ کاف] بار و دۆخی نێو شارەکانی تورکیە بەتایبەت ئیستانبول و ئانکارا لە ماوەی ڕۆژانی جەنگ چۆنە؛ وەک پێشتر ئاساییە یان باری جەنگ زاڵە؟

داف تا ئێستاش پاگەندەیەکی ناسیونالیستی زۆر هەیە، ئەو جەنگەش کە دەوڵەت دەیگێڕێت ئامرازێکی بەسوودە بۆ حکومەت. حکومەت بە جۆرێک پێکهاتە و پەیکەرەی دەوڵەتیی گۆڕیوە، تاکو بەگوێرەی ئارەزووی خۆی ئیدیعای ئەوە بکات، کە لە جەنگدایە و هەموو شتێك لەژێر سێبەری جەنگ ڕوودەدات، هەر ئاوا کە ئێوەش باستانکردووە. ئەو سێبەرەش بۆ کەسانی ئاسایی [ چینەکانی خوارەوە] زۆر ترسناکە، ئەو کەسانەش کە دەسەڵاتی ڕامیاریی و ئابوریی و کۆمەڵایەتیی لەنێو دەستی ئەوانە، ئەوە بۆ مانەوەی پێگەی خۆیان بەکاردەبەن.

[ کاف] کاردانەوەی خەڵک چییە، تاکو چ ڕادەیەک لە جەنگ پشتیوانییدەکرێت، ئایا ترس و نیگەرانی بەسەر کۆمەڵ زاڵبووە؟

داف : زۆر سەختە، کە بگوترێت کاردانەوە هەیە. لە هەر هەنگاوێکی سیاسەتەکانی جەنگ، دەوڵەت ناڕەزایی و خۆنیشاندان و ڕەخنە قەدەخەدەکات و هەتا قسە و باسیش لە بارەی جەنگ بۆ دەوڵەت واتایەکی خراپ دەگەیەنێت، ئەگەر شتێکیش دەربکەوێت ( تەنانەت کۆمێنتێك لەنێو سۆشیالمیدیا) ھۆکارێکی باشە بۆ حکومەت کە بەهۆی ئەوەوە، کەسەکان بۆ نێو زیندان بەڕێبکات. زۆر کەس خراونەتە نێو بەندیخان، هەر لەبەر ئەوەی کە لە جەنگی دژی ڕۆژاوا ڕەخنەیانگرتووە.

لە ڕاستیشدا نیوەکەی دیکەی خەڵك بەو پڕۆپاگەندە ناسیوناڵیستییانە بڕوایانکردووە. ئەو پارتییانەی ئاوا دەردەکەون، کە ئۆپۆزسیۆنن، کەچی لەتەک ئاکەپە پێکەوە کاردەکەن. ئەگەر پرسەکەش پرسی کورد بێت، ئەوا لیبراڵەکان و کەمالیستەکان تەنانەت هەندێك لە سۆشیالیستەکانیش لەنێو هەمان ڕیزی فاشتەکان چالاکیی ئەنجامدەدەن.


[ کاف] لە سایەی زاڵبوونی باری جەنگ، تاکو چ ڕادەیەک بواری چالاکیکردنی ئاشکرا بۆ ئێوە ماوە؟

داف : بۆ ئەنارکستەکان یاخود کەسانی ئازدایخواز، شتەکان خۆشئایەند نین و ئاسان بەرەوپێش ناڕۆن. وەك باسمکرد حکومەتکەران پێکھاتەی دەوڵەت و یاساکانیان گۆڕیوە. بەو شێوەیە، دەتوانرێت هەر یاسایەك بە گوێرەی ئارەزووی سەرەککۆماربگۆڕدرێت. هێزی سوپای دەوڵەت ئاسانتر چالاکیدەکات. تۆ دەبیتە نیشانەیەكی [ هەدەفێك] باش، نەك هەر بۆ قەرەوڵی دەوڵەت، بەڵکو بۆ قەرەوڵی فاشستە مەدەنییەکان. کاتێك کە شتێك لەنێو ڕۆژنامەیەک بنووسیت، بە ئاسانی تۆ دەخەنە نێو زیندان.

کاتێك کە دەوڵەت جەنگێک بەرپادەکات، لەنێوخۆی وڵاتایش جەنگ بەرپادەبێت. ھەڵمەتێکی فراوان بۆ سەر کەسانی شۆڕشگەڕ، قەدەخەکردنی ڕۆژنامەکان وکاناڵەکان دەستپێدەکات. تەنانەت کاتێکیش کە ڕێدەکەیت لەلایەن پۆلیس بەهەر هۆکارێك بێت دەوەستێنرێیت و بە ئارەزوی خۆیان بیانوت پێدەگرن .

کاف : ئایا هیچ خۆنیشاندان و هەڵوێستێکی ئاشکرا دژی جەنگ، یان پشتیوانی بۆ ڕۆژاوا هەیە؟

داف : بەس بەهۆی جەنگی ڕۆژئاوا نییە، لێرە بە هۆی بوونی باری نائاساییکە لە ساڵی 2015 ڕاگەیێندراوە، ناتوانن شتێك بکەن. گەرچی دەڵێن پرۆسەی باری نائاساییتەواوبووە، بەڵام لە ڕاستیدا ئاوا نییە و بەردەوامە. لەوەش زیاتر بەشێك لە ئۆپۆزسیۆن لە بارەی پرسی کوردکاردانەوەیەکی کەمالیستییانەیان هەیە.


کاف : ئایا خەڵکی تورکیە لە (بایکۆتکردنی کاڵا و میدیا و گەشتکردن تورکیە) ئاگادارە؛ ئێوە لەبارەی بایکۆتکردنی کاڵا و میدیا و گەشتکردن تورکیە چی دەڵێن؛ چ کاراییەکی لەسەر ژیانی خەڵکی ئاسایی، لەسەر بازاری کۆمپانییەکان و کەڵەکەبوون و هەرزانبوونی کاڵا داناوە؟


داف : بەڕاستی زەحەمەتە کە خەڵکی لەم جۆرە کەمپەینانە ئاگاداربیت ، لەبەرئەوەی کە سیاسەتی حکومەت لە میدیادا دەوری هەیە، ڕێگانادەن هیچ جۆرە زانیارییەك بڵاوببێتەوە. بەڵام گەر بەدیلەکانی میدیای فەرمی بپشکنیت کە ئەوە تەنها بژاردەیەکە کە دەتوانیت بە ئاگا بیت لەوەی کە ڕوودەدات. بەهۆی یارمەتی هاوڕێیانی کافوە کە لەو بارەوە ئاگەداری ئێمەیان کردەوە بەئاگاهاتینەوە هەوڵمان داوە خەڵکی لەو هەڵمەتە بە ئاگا بێنینیەوە.

ئابووریی لێرە باش نییە ئەویش بەهۆی بەرنامە ئابوویەکان و پرۆسێسە سیاسییەکان و بەکارهێانی خراپی حکومەتەوە. پێدەچێت ئەم جۆرە هەڵمەتانە کارایی خۆی لەسەر ئابووریی دابنێت، بەڵام پێویستی بەوە هەیە کە بە جوانی شیکردنەوەی بۆ بکرێت. بۆ ماوەیەکە ئابووریی هەموو کەس خراپە ( بێ گومان قسەمان لەسەر دەستەبژێرە دەوڵەمەندەکان نییە)، ئەوەش تاکە شتێکە کە هەموان دڵنیان لێی، تەنانەت ئەم ڕاستیەش لە لایەن دەوڵەتەوە، فەرامۆشدەکرێت.

کاف : بار و دۆزخی نێو زیندانەکان چۆنە، ئایا هاوڕێیانی گرووپە ئەنارکیستییەکان بەر شاڵاوەکانی ساڵانی پێشوو کەوتوون؟

داف : هەر وەك لە وەڵامی پرسیاری پێشتردا لەبارەی باری نائاساییگوتم، لە ساڵی ٢٠١٥ بەم لاوە بار و دۆخی زیندانیان باش نییە، بار و دۆخەکە بۆ ئەوان باری نائاسییە لەنێو باری نائاسایی“…. بەڕێوەبەرایەتیی زیندانەکان ئەو مافەیان هەیە، کە ھەر چۆن حەز بکەن، ئاوا بکەن، هەندێك جاریش حەزەکەی ئەوان دژ بە مافی کەسی زیندانییە. لە ڕێگەی هارکاریی هاوڕێیانێكەوە کە گیراون، ئێمە لە بارەی نێو زیندانەکان زانیاریمان دەستدەکەوێت. دە بۆ پازدە (١٠ ١٥) زیندانیی دەترنجرێنە نێو شوێنێک، کە خۆی بەس بۆ سێ تاکو چوار کەس، درووستکراوە، بار و دۆخەکانی ناوەوەی زیندان دژ بە هەموو جۆرێكی مۆڕاڵ و مافی مرۆڤە، تەنانەت بە زیندانییە سیاسییەکان ڕێگەنادەن، تاکو پارێزەرەکانی خۆیان ببینن، کە ئەوەش پێشێکردنی مافی مرۆڤە.

لەنێو ئەو پرۆسێسە ئێمە سزای وەک پارە، یان خۆشبەختانە نووسراوێکمان بۆ ھاتووە. لەتەک ئەوەش ئێمە لە وڵاتێکی ئاوا دەژین، کە ئەگەری ھەیە هەر شتێك ببێتە بیانوویەکی باش بۆ زیندانییکران.

کاف : تاکو چ ڕادەیەک بزووتنەوەی ئەنارکیستی توانیوویەتی ببێتە بزووتنەوەییەکی کۆمەڵایەتیی و ئامێتەی بزووتنەوە جەماوەرییەکان و تێکۆشانی ڕۆژانەی خەڵک ببێت؟


داف : مێژووی بزوتنەوەی ئەنارکیستیی لێرە [ لە تورکیە ] کورتە، بزوتنەوەی ئەنارکیستیی ھاوچەرخ لە ساڵانی دەھەی ١٩٨٠ دەرکەوت، تاکو ٢٠٠٠ کانیش بزوتنەوەکە ئامانجی کۆمەڵایەتیبوونی نەبوو، زیاتر وەکو هەوڵ و تێکۆشانی ڕۆشنبیران بینراوە و ناسراوە. بەڵام لە ئێستا بووە بە بزووتنەوەیەکی کۆمەڵایەتیی، وەک دەبینرێت بزووتنەوەی ئەنارکیستیی زۆر ڕێکخراو و کۆمەڵایەتییە؛ بۆ نموونە لەنێو بزوتنەوەی ئازادیخوازانەی خەڵکیی تاکو بزووتنەوەی ژینگەپارێزیی، لەنێو خەباتی کرێکاران تاکو تێکۆشانی ئازادیخوازانەی ژنان، ئەنارکیستەکان بوونیان ھەیە و چالاکن.

کاف : ئەو بوارانە کامانەن، کە گرووپە ئەنارکیستییەکان فرەتر لەوێدا چالاکن : کولتوور [هونەر، ئەدەب، شانۆ، موزیک]، خەباتی جەماوەریی، خەباتی دژەڕەگەزیی، خەباتی ژینگە پارێزیی، دژایەتی میلیتاریزم، خەباتی مافی منداڵان، بواری پەروەردە و خوێندن، ئاڵووێر و هەرەوزیی؟ ئایا لەو بوارانە گرووپی پاگەندە و چالاکی ئەنارکیستی؟

وەڵام : لە ڕاستیدا لەنێو ھەموو بوارەکان خەریکین و دەخوازین ئەزموونگیریی بکەین. لە ئێستا وەکو بەشێك لە چالاکی شۆڕشگەرانەی ئەنارکیست، ئێمە ئەزموونی دە ساڵ ئابووری ھەرەوەزیی بۆ نموونە لە قاوەخانەی 26A هەیە. هاوکاتیش خەریکین ئەزموونگەرییەکە فراوانتر بکەین، ماوەی چوار ساڵە وەک وۆرکشۆپێک ئێمە خەریکی پەرەدانی پڕۆژەی 26A ھەین (لە بارەی ئەنارکیزم لە بواری جوگرافیا و شوێنەوارناسیی ) ئەزموونمان هەیە . ماوەی چوار ساڵە بە ئامانجی ڕێکخستنی کرێکارانی لاو لەنێو بەشە جۆراوجۆرەکان (سەندیکای کرێکارانی لاو) بەڕێخستووە. زیاتریش لە دە ساڵە هاوڕێیانی ژن لەنێو (ڕێکخراوی ژنانی ئەنارکیست)، کە دژی پیاوسالاریی خەباتدەکەن، خۆیا ڕێکخستووە. هەر ئاواش زیاتر لە دە ساڵە نەریت و شێوازی ئەنارکیستیی لەنێو خوێندنگەکانی قۆناخەکانی سەرووتر بە ناوی (چالاکی ئەنارکیستیی لە قوتابخانەی باڵا)، بەرپادەکرێت. ماوەی شەش ساڵیش دەبێت، هاوڕێ گەنجەکان بە ناوی (لاوانی ئەنارکیست) لەنێو زانکۆکان خەریکی ڕێکخستنن دژ بە فاشستەکان. لە لایەکی دیکەوە، تاکو ئێستا ڕۆژنامەی مەیدان ( Medan Newspaper ) پەنجا و یەک (٥١) ژمارەی بڵاوکراوەتەوە و لە ئێستاد خەریکین ژمارە 52 ئامادەدەکەین، کە بە تەمەنترین بڵاوکراوەی خولییە لەنێو ئەم جوغرافییە (سەرزەمینە). هەر لەو بارەوە زیاتر لە دە ساڵە ئێمە لەنێو بزوتنەوەی (دژەسەربازیی) چالاکین، کە کۆمەڵەیەکی هۆشمەندانەیە و ئامانجی چارەسەری ئەنارکیستییانەی بۆ جەنگ لە کوردستان، ڕێکخراوەکە خەڵکی کە ھاریکاریی و تەبایی دژ بە جەنگ بانگھێشتدەکات.

Revolutionary Anarchist Action

https://anarsistfaaliyet.org

https://www.facebook.com/anarsistfaaliyetorg

https://www.youtube.com/user/anarsistfaaliyet

https://twitter.com/DAFaaliyet

https://anarcho-copy.org

https://www.youtube.com/channel/UC1nXSnwp5_oQp3-4gFIHTig

Kurdish-speaking Anarchists Forum

https://anarkistan.net

https://www.facebook.com/anarkistan

https://twitter.com/anarkistan

https://lists.riseup.net/www/d_read/azadixwazan

The War in Syria is Growing

The War in Syria is Growing

The long-awaited developments began to happen In Idlib where is the last point of the war and also the last point of the djihadist gangs supported by TAF were stucked. The troops of the TAF were attacked by aerial strike on the night of 27 February to 28 -shortly before the “ultimatum” that T.C gave to the Syrian Army to withdraw from the places it took in Idlip- According to official figures, 34 soldiers died as a result of this airstrike, It was carried out by Syria according to T.C sources.

In a statement made by the Russian Ministry of Defense, the fine message to Ankara stated that the TAF elements should not leave the observation points established in accordance with the Sochi Accord. The “striking” message in the statement made by the ministry was that “the Syrian air force is operating against the HTS (Hayʼat Taḥrīr al-Shām, Levant Liberation Committee ) targets and the TAF troops should not be in this particular region”. With these statements that Russia insistently emphasized the partnership of T.C with Al-Qaeda derivative HTS, which is accepted as the terrorist organization by the whole world.

The war is growing rapidly, the heroism speech used by the sSate has risen, and the speed of the media as it equips its war uniforms and the fact that almost all of the opposition quickly adapt to this situation. The last air strike is one of the historical turns of the war in Syria since 2011. We experienced one of these historical turns on May 13, 2013 after the bomb attack in Reyhanlı, which cost the lives of 53 people. Although it is not said who and why “TC was at war” in Syria, we felt other shocking reflections of this war in our geography very close at the massacres of Suruç, Ankara, Reina, İstanbul Yeşilköy Airport in the coming years.

State’s War Opportunism

The “usefulness” of the Syrian War, which caused such devastating outcomes for the peoples, on the other hand, in terms of regional and global states especially by T.C, is extremely obvious. T.C, instrumentalized the civil war in Syria for the increasing nationalism in domestic politics and the pression applications such as state of emergencyagainst the street opposition. Likewise, with its military and administrative presence in regions such as Afrin, Euphrates Shield and Serekaniye, it effectively filled the “Neo Ottomanist” promises towards its nationalist-conservative base.

We know that wars are the processes for the states to suppress opposition within their borders, to silence voices against power, to stop manifestations, and to accustom the society to “state of emergency” practices. The “democratic” practices of the state are put on the shelf with the war process,. Social pressure and passivation increase.

The ongoing war process will be used to further mobilize the increasing pressure mechanisms towards society. Violent words and actions against the current functioning will be punished, and state violence will become the most evident. On the one hand, the state will shape these processes as it wishes, while on the other hand it will use the war for its economic purposes.

War as a Solution to the Economic Crisis

The economic crisis is destroying the lives of the oppressed; the economic crisis is being hushed up by the war!
The minimum wage was announced in December: 2,324 TL! According to the statements of the unions, the monthly food expenditure (hunger threshold) required for a family of four to be healthy, balanced and adequate is 2 thousand 219,45 TL. Only 105 TL more than the hunger limit was deemed proper for the worker. Moreover, 43% of workers in Turkey are working for the minimum wage. In the same year, the budget spent by the T.C state for the TAF is 19 billion dollars. According to data of 2019 the wealth of 25 billionaire boss of Turkey’s is 43.1 billion $. The number of workers who committed suicide because of they could not maintain themselves and their family in the last 6 years is 351!

The worker who sets himself up fire as he cry out “I can’t survive” in front of the parliament while the bosses add their wealth, lathe worker who committed suicide because he could not buy pants for his son, young worker who burned himself in front of the mayor because he could not find a job, The industrial worker who eventually threw himself into a 1600 degree iron melting boiler because he could not bring the end of the month with the wage he received.

Some of them who works, the amount in the hand was not enough to make a living; some of them who are looking for a job and c’ant find so they become dependent to a bite of bread. While the economic crisis brought the oppressed to the point that they could take away their life, the wealthy added money to their money by turning the crisis into an opportunity and creating new wars, let alone lose anything from their wealth. New wars meant new tenders for them. It was the time of making war speeches on TVs and decorating, tearing and giving “martyred soldier” news and growing their shares from the cake with unquestionable auctions.

Details of War: Immigrants

It was reported that after the air attack on the TAF in the Idlib region of Syria, the state decided not to prevent migrants from passing to Europe by land or sea. AKP Spokesperson Ömer Çelik said “Our refugee policy is the same, but there is a situation, we are no longer in a position to hold refugees.” . Many immigrants in Izmir, Canakkale and Istanbul were directed to the beaches and Thrace. Europe was being threatened by the acceleration of the movement of migrants to the West from Turkey, for a long time in case of worsening of the situation in Idlib .

The state, which uses immigrants as a trump card at every opportunity, enthusiastically embraced his trump card after February 27. Those who cannot give their message openly to the EU and the West, seek supporters in Syria with threats over their lives. The state, which does not hesitate to use immigrants for its strategic position and serves it to the world through its media, tries to open space for itself and trying to be the “playing” state, instead of the state where “games are played”.

Strategic Position Between States

The state’s war strategy, which became public after the war, is not only focused on political and economic gains in the current region. The target is also to be one of the states which has “influence” in the inter-state political arena. The state, which aims to take a position in this arena through actions such as being a party to the wars that continue from Libya to Cyprus, from Egypt to Syria, to support one of the parties, and to be directly involved in the war, also trying to expand it’s “self-ordained” domestic politics beyond it’s borders. This self-ordainism has evolved to “conquest policies” with nationalist intentions, and support is provided in all circumstances from the nationalist conservative mindset within the borders. Legitimacy is tried to be achieved by drawing the image of the state who has influence in foreign policy and trying to achieve this status through aggressive policies.

For those who express their long-term goals (such as 2023, 2071) with epic rhetoric at every opportunity, neither the events experienced on February 27 nor the loss of lives any other time are important. While every megaloman project, which is kneaded in accordance with the statist discourses, is marketed with nationalist intentions and holiness, the account of the lives lost in the war is not questioned and melts in the ambiguity of the martyrdom of the state. Those who are regarded as “details” for the sake of the interests of the states will not be remembered the next week, month or year.

The ones with Power do not hesitate to plunder the lives of millions of people for the sake of their own interests, and, as in every war, it tries to crush those who are oppressed in this war. What we need to do as oppressed is not to be a pawn in the war of Power. What we have to do is to defend our lives that are trying to be plundered, to continue our fight against all war propaganda and to build a free world.

Revolutionary Anarchist Action