Latiniمێتاكوردی - Kurdi

Di bin pergala kapîtalîst karesat xwezayî ne?

Di bin pergala kapîtalîst karesat xwezayî ne?

xindnewey be Sorani

Di derbarê erdheja navdar a Lîzbonê ya sala 1755an de, ku li tevahiya Ewropaya Rojava û Bakurê Afrîkayê xist û bi hezaran kes mirin, Rousseau ji Voltaire re nivîsî:

Divê hûn qebûl bikin ku ne xweza ye ku 2000 xaniyên şeş-heft qatî li wir kom kirine, lê heke niştecîhên bajarê mezin li şûna van avahiyên bilind û pir-qatî bi rengekî horizontî, sade û veqetandî bijiyana. Derbarê ziyanan de ti agahî nehatine bidestxistin.”

Li beramberî ziyanên vê erdhejê li Tirkiyê û Sûriyê, erdhejên bihêz ên Japonê bûne sedema ziyanên canî û ziyanên madî yên gelekî kêm, lewra ziyanên mirovî û madî bi erdhejên herêma me re nayên berhevkirin. Weke ku me dît, bajarê Erzîn ê ku nêzî navenda erdhejê ye, zirar nedîtiye û bûye penageha 20 hezar mexdûrên erdhejê. Li gorî qeymeqam û peymankarê înşaetê ev yek ji ber çêkirina avahiyên kêm û ne li gorî pîvanên avakirina erdhejê ye. Ji ber vê yekê ji me re eşkere ye ku

Bi saya pergala çînayetî, wêranî û zirar ne tenê hukmê karesatên xwezayî ye li ser mexdûran, çînên bindest û marjînal, di heman demê de xemsariya kalîteya avahîsaziyê û guhnedana pîvanên berxwedana erdhejê ji bo berjewendiyek mezintir e!

Lêkolînên zanistî jî piştrast kirin ku hin karesatên xwezayî yên wekî lehî, bahoz, ziwabûn û qirêjiya jîngehê ku her sal dibin sedema bi hezaran mirov, encama quretiya sermayedar û pargîdaniyên wan ên mezin in ku di rêyek xelet de ne. bikeve qibleya wê, û piraniya qurbaniyan mezlûm, belengaz û marjînal in!

Ev hemû mexdûr careke din dibin hedefa qazancên şîrketan û rayedarên dewletan.

10 welatên cîhanê ji yên din zêdetir erdhej hene: Japonya, Tirkiye, Îran, Perû, Dewletên Yekbûyî, Îtalya, Fîlîpîn, Meksîka,

Çîn û Endonezya. Gelek sedemên erdhejan hene, lê yên herî gelemperî lihevketina plakan, tevgera magmayê di volkanan de, guherîna germahiyê an zexta avê û bayên xurt in.

Mixabin tişta ku di mejiyê piraniyê de tê dîtin ew e ku tenê aliyekî karesatan bibînin, ew jî vegotina karê Xwedê ye an xezeba Xwedê ye an jî cewherê karesatan e û bi gelemperî zirar û qurbanî dibîne!

Heger em li dîroka welatan binerin, em dibînin ku beriya geşepêdana pîşesazî û berfirehbûna kompani û kargehên mezin ên hilberînê û çalakiyên wan ên quretî, rûdana hin ji van karesatên xwezayî gelek kêm bû.

Tiştê ku diyar e, bi saya pergala sermayedar a pozbilind, felaketên xwezayê kirine çîn û naverok. Her dema ku karesatek xwezayî diqewime, piraniya mexdûran feqîr û marjînal in, ji ber pirbûna nifûsa li erdnîgariyek piçûk û avahiyên bilind, û her weha ji ber kêmkalîteya avahiyên ku di bin standardên endezyariya parastina lehî û erdhejê de ne û şilbûnê ne. û diyardeyên din di plansaziyên avakirina avahiyan de nayên hesibandin.

Ger em li erdhejên Tirkiye û Sûriyê binêrin, rastiya jorîn îsbat dike ku qurbanî bi piranî li malên xizanan bûne, li cihên ku mal û avahiyên mezin ku ji bo berjewendiyê şirket û rayedaran sûd werdigirin, tu eleqeya wan bi avakirinê û berxwedana li dijî wê tune ye. Di avakirina yekîneyên xaniyan de şert û mercên siruştî li ber çavan nehatine girtin.

Me dît ku çawa avahiyên herî nû yên ku di dema kampanyaya hilbijartinê de ji xelkê re hatibûn dayîn, ji yên kevin xerabtir çawa hatin hilweşandin. Ev yek mîna avêtina diranan li çûkan û lêdana wan bû ku bigrin û paşê bikujin. Mixabin ji bo xweşbîniya xelkê feqîr û kedkar ên ku bi kirîna dengên xwe ji bo Erdogan û partiya wî, avahiyên xerab ên ku ji wan re hatine çêkirin bûne gorên komî.

Em bi sedan delîl û daxuyaniyên zelal di medyaya civakî û heta medyaya Tirkiyê de li ser gendeliya desthilatdaran ku di toreke bi hev ve girêdaye li ser karbidestên piçûk, peymankar û şîrketên xaniyan belav bûye, dibînin. Ji ber vê yekê di avakirina xaniyan de rêgezên tenduristiyê û pêdiviyên ewlehiyê yên niştecihan li ber çavan nehat girtin, lê komkirina qezenc û sermayê armanca herî bingehîn bû!

Bi pêşketina teknolojiyê û peydabûna zanyariyên zêdetir ji bo rêgirtin û danîna merc û qalîteya avadaniyê ji bo kontrayan, lê mixabin em dibînin ku hejmara qurbaniyên erdhejê dem bi dem zêde dibe. Mînak, erdheja sala 1999’an zêdetirî 17,000 kesan jiyana xwe ji dest da, lê hejmara miriyan îsal ji 40,0’î zêdetir bûye. Hêjmarên dawî ji me re dibêjin ku jimara miriyan ji 45,0 zêdetir e Zêdeyî 150 hezar kes birîndar bûn û bi hezaran malbat jî koçber bûn.

Li gorî rapor û belgeyên ku heta niha hatine eşkerekirin, hemû hişyariyên destpêkê yên erdhejê yên pispor û zanyarên di warê jeolojî, avhewa û zanistên xwezayî de ji dewleta Tirk û rayedarên payebilind re hatine paşguhkirin. Di demekê de ku berî du salan hişyarî hatibûn dayîn û hê jî xirabtir dihat pêşbînîkirin, zanyar û pisporek bi vîdyo hişyarî û agahî derbarê rûdana karesateke wiha da, lê rêjîma Tirkiyê ti gav ji bo parastina canê xelkê neavêtiye.

Li gorî van tiştên ku li jor hatine gotin, hukûmeta Tirkiye û Sûriyê ji mirina van hemû kesan, bi sedhezaran birîndar û bi milyonan kesên din jî koçber û wêran bûne.

Li gorî agahiyan, hin kesên ji herêmên xizan û dûr di roja sêyemîn de ne

Piştre tîmên alîkarî û rizgarkirinê hatin, ku weke windakirina dema zêrîn tê dîtin ji bo rizgarkirina nîvê jiyanê li bin daran û bermahiyên avahî û xaniyan. Helbet eger mirov sax be jî, ger du hefte li cihekî girtî bê xwarin, vexwe û bê tevger bê girtin dê bimire.

Ya herî xerab jî xemsariya qurbaniyên di bin dar û bermayên erdheja Sûriyê de ye. Heta van demên dawî serokên dewletên Ewropa û Amerîkayê ji Sûriyê zêdetir behsa Tirkiyê dikin û bi Tirkiyê re sempatiyê dikin, weke ku li Sûriyê tiştek nebûye.

Bajarê Efrînê yê dagirkirî ku rejîma Tirk piştî 58 rojan ji agir û hesin di sala 2018’an de dagir kiribû, niha jî deriyên xwe ji dildar û xebatkarên alîkariyê re girtiye.

Li gel cewherê karesatê em sersaxiyê ji malbatên qurbaniyan re dixwazin. Lê em kuştin, birîndarkirin û koçberkirina qurbaniyan wek tawaneke qirkirina armanckirî li ser vê sîstema çîna hov a sermayeyê, desthilatdarên Tirk û Sûriyê bi xwe û kompaniyên wan ên qazanc û xwînmij tawanbar dikin. Em vê xemsariya dewletê û rayedarên pozbilind ên beriya erdhejê û xemsariya wan a ji bo rizgarkirina mexdûrên di bin avahiyên hilweşiyayî de weke şerên xwe yên rasterast dibînin û wan parçeyek ji şerê çînan ku sîstema kapîtalîst li dijî bi milyaran karkeran bi rê ve dibe, dihesibînin.

Foruma Anarşîstên Kurdîy-ziman

18/02/2023

فارسیمێتااعلامیە و فراخوان

منشور‌ مطالبات حداقلی تشکل‌های مستقل صنفی و‌ مدنی ایران

منشور‌ مطالبات حداقلی تشکل‌های مستقل صنفی و‌ مدنی ایران

ترجمە: انگلسی       ترجمە: فرنسی          ترجمە: آلمانی

مردم شریف و آزاده‌ ایران!

در چهل و چهارمین سالروز انقلاب پنجاه و هفت، شیرازه اقتصادی و سیاسی و اجتماعی کشور به چنان گردابی از بحران و از هم گسیختگی فرو رفته است که هیچ چشم‌انداز روشن و قابل حصولی را نمی‌توان برای پایان دادن به آن در چهارچوب روبنای سیاسی موجود متصور بود. هم ازاین رو است که مردم ستمدیده ایران _ زنان و جوانان آزادیخواه و برابری طلب _ با از جان گذشتگی کم نظیری خیابان‌های شهرها را در سراسر کشور به مرکز مصافی تاریخی و تعیین کننده برای خاتمه دادن به شرایط ضد انسانی موجود تبدیل کرده‌اند و از پنج ماه پیش _ به رغم سرکوب خونین حکومت _ لحظه‌ای آرام نگرفته‌اند.

پرچم اعتراضات بنیادینی که امروز به‌دست زنان، دانشجویان، دانش آموزان، معلمان، کارگران و دادخواهان و هنرمندان، کوئیرها، نویسندگان و عموم مردم ستمدیده ایران در جای جای کشور از کردستان تا سیستان و بلوچستان برافراشته شده و کم سابقه‌ترین حمایت‌های بین‌المللی را به خود جلب کرده، اعتراضی است علیه زن ستیزی و تبعیض جنسیتی، ناامنی پایان ناپذیر اقتصادی، بردگی نیروی کار، فقر و فلاکت و ستم طبقاتی، ستم ملی و مذهبی، و انقلابی است علیه هر شکلی از استبداد مذهبی و غیر مذهبی که در طول بیش از یک قرن گذشته، بر ما _ عموم مردم ایران _ تحمیل شده است.

این اعتراضات ِ زیر و رو کننده، برآمده از متن جنبش‌های بزرگ و مدرن اجتماعی و خیزش نسل شکست ناپذیری است که مصمم‌اند بر تاریخ یکصد سال عقب‌ماندگی و در حاشیه ماندن آرمان بر پایی جامعه ای مدرن و مرفه و آزاد در ایران، نقطه پایانی بگذارند.

پس از دو انقلاب بزرگ در تاریخ معاصر ایران، اینک جنبش‌های بزرگ اجتماعی ِ پیشرو_ جنبش کارگری، جنبش معلمان و بازنشستگان، جنبش برابری خواهانه زنان و دانشجویان و جوانان و جنبش علیه اعدام و.‌‌.. _ در ابعادی توده‌ای و از پایین در موقعیت تاثیر گذاری تاریخی و تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به ساختار سیاسی و اقتصادی و اجتماعی کشور قرار گرفته‌اند.

از همین رو، این جنبش برآن است تا برای همیشه به شکل‌گیری هرگونه قدرت از بالا پایان دهد و سر آغاز انقلابی اجتماعی و مدرن و انسانی برای رهائی مردم از همه اشکال ستم و تبعیض و استثمار و استبداد و دیکتاتوری باشد.

ما تشکلها و نهادهای صنفی و مدنی امضا کننده این منشور با تمرکز بر اتحاد و به هم پیوستگی جنبش‌های اجتماعی و مطالباتی و تمرکز بر مبارزه برای پایان دادن به وضعیت ضد انسانی و ویرانگر موجود، تحقق خواست‌های حداقلی زیر را به مثابه اولین فرامین و نتیجه‌ی اعتراضات بنیادین مردم ایران، یگانه راه پی افکنی ساختمان جامعه‌ای نوین و مدرن و انسانی در کشور می‌دانیم و از همه انسان‌های شریف که دل درگرو آزادی و برابری و رهائی دارند می‌خواهیم از کارخانه تا دانشگاه و مدارس و محلات تا صحنه جهانی پرچم این مطالبات حداقلی را بر بلندای قله رفیع آزادیخواهی بر افراشته دارند.

۱. آزادی فوری و بی‌قید و شرط همه زندانیان سیاسی، منع جرم انگاری فعالیت سیاسی و صنفی و مدنی و محاکمه علنی آمرین و عاملین سرکوب اعتراضات مردمی.

۲. آزادی بی‌قید و شرط عقیده، بیان و اندیشه، مطبوعات، تحزب، تشکل‌های محلی و سراسری صنفی و مردمی، اجتماعات، اعتصاب، راهپیمایی، شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های صوتی و تصویری.

۳. لغو فوری صدور و اجرای هر نوع مجازات مرگ، اعدام، قصاص و ممنوعیت هر قسم شکنجه روحی و جسمی.

۴. اعلام بلادرنگ برابری کامل حقوق زنان با مردان در تمامی عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و خانوادگی، امحا و لغو بی قید و شرط قوانین و فرم‌های تبعیض آمیز علیه تعلقات و گرایش‌های جنسی و جنسیتی، به رسمیت شناختن جامعه‌ی رنگین کمانیِ “ال‌جی‌بی‌تی‌کیوآی‌ای‌پلاس”، جرم زدایی از همه تعلقات و گرایشات جنسیتی‌ و پایبندی بدون قید و شرط به تمامی حقوق زنان بر بدن و سرنوشت خود و جلوگیری از اعمال کنترل‌ مردسالارانه.

۵. مذهب امر خصوصی افراد است و نباید در مقدرات و قوانین سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی کشور دخالت و حضور داشته باشد.

۶. تامین ایمنی کار، امنیت شغلی و افزایش فوری حقوق کارگران، معلمان، کارمندان و همه زحمتکشان شاغل و بازنشسته با حضور و دخالت و توافق نماینده‌های منتخب تشکل‌های مستقل و سراسری آنان.

۷. امحا قوانین و هر گونه نگرش مبتنی بر تبعیض و ستم ملی و مذهبی و ایجاد زیر ساخت‌های مناسب حمایتی و توزیع عادلانه و برابر امکانات دولتی برای رشد فرهنگ و هنر در همه مناطق کشور و فراهم کردن تسهیلات لازم و برابر برای یادگیری و آموزش همه زبان‌های رایج در جامعه.

۸. بر چیده شدن ارگان‌های سرکوب، محدود کردن اختیارات دولت و دخالت مستقیم و دائمی مردم در اداره امور کشور از طریق شوراهای محلی و سراسری. عزل هر مقام دولتی و غیر دولتی توسط انتخاب کنندگان در هر زمانی باید جزو حقوق بنیادین انتخاب کنندگان باشد‌.

۹. مصادره اموال همه اشخاص حقیقی و حقوقی و نهادهای دولتی و شبه دولتی و خصوصی که با غارت مستقیم و یا رانت حکومتی، اموال و ثروت‌های اجتماعی مردم ایران را به یغما برده‌اند. ثروت حاصل از این مصادره‌ها، باید به فوریت صرف مدرن سازی و بازسازی آموزش و پرورش، صندوق‌های بازنشستگی، محیط زیست و نیازهای مناطق و اقشاری از مردم ایران شود که در دو حکومت جمهوری اسلامی و رژیم سلطنتی، محروم و از امکانات کم‌تری برخوردار بوده‌اند.

۱۰. پایان دادن به تخریب‌های زیست محیطی، اجرای سیاست‌های بنیادین برای احیای زیرساخت‌های زیست محیطی که در طول یکصد سال گذشته تخریب شده‌اند و مشاع و عمومی کردن آن بخش‌هایی از طبیعت (همچون مراتع، سواحل، جنگل‌ها و کوهپایه‌ها) که در قالب خصوصی سازی حق عمومی مردم نسبت به آن‌ها سلب شده است.

۱۱. ممنوعیت کار کودکان و تامین زندگی و آموزش آنان جدای از موقعیت اقتصادی و اجتماعی خانواده. ایجاد رفاه همگانی از طریق بیمه بیکاری و تامین اجتماعی قدرتمند برای همه افراد دارای سن قانونی آماده به‌کار و یا فاقد توانایی کار. رایگان سازی آموزش و پرورش و بهداشت و درمان برای همه مردم.

۱۲. عادی سازی روابط خارجی در بالاترین سطوح با همه کشورهای جهان بر مبنای روابطی عادلانه و احترام متقابل، ممنوعیت دستیابی به سلاح اتمی و تلاش برای صلح جهانی.

 از نظر ما مطالبات حداقلی فوق با توجه به وجود ثروت‌های زیر زمینی بالقوه و بالفعل در کشور و وجود مردمی آگاه و توانمند و نسلی از جوانان و نوجوانانی که دارای انگیزه فراوان برای برخورداری از یک زندگی شاد و آزاد و مرفه هستند، به فوریت قابل تحقق و اجراست.

مطالبات مطروحه در این منشور، محورهای کلی مطالبات ما امضا کنندگان را لحاظ و بدیهی‌ست در تداوم مبارزه و همبستگی خود به صورت ریز و دقیق‌تری به آنها خواهیم پرداخت.

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران

اتحادیه آزاد کارگران ایران

اتحادیه تشکل‌های دانشجویی دانشجویان متحد

کانون مدافعان حقوق بشر

سندیکای کارگران شرکت نیشکر‌هفت تپه

شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت

خانه فرهنگیان ایران( خافا)

بیدارزنی

ندای زنان ایران

صدای مستقل کارگران گروه ملی فولاد اهواز

کانون مدافعان حقوق کارگر

انجمن صنفی کارگران برق و فلز کرمانشاه

کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل‌های کارگری

اتحاد بازنشستگان

شورای بازنشستگان ایران

تشکل دانشجویان پیشرو

شورای دانش آموزان آزاد اندیش ایران

سندیکای نقاشان استان البرز

کمیته پیگیری ایجاد تشکل های کارگری ایران

شورای بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی(بستا)

کانال تلگرام شورای هماهنگی تشکل های صنفی فرهنگیان ایران

Frenchمێتافارسیمێتاترجمە

Déclaration des revendications minima des organisations indépendantes syndicales et civiles d’Iran

Femme, Vie, Liberté

Déclaration des revendications minima des organisations indépendantes syndicales et civiles d’Iran

Peuple juste et épris de liberté d’Iran,

Au quarante-quatrième anniversaire de la révolution de 1979, les fondements économique, politique et social du pays sont dans un tourbillon de crises et de décomposition de telle sorte qu’aucune perspective n’est envisageable dans le cadre de la superstructure politique actuelle. C’est pourquoi depuis cinq mois le peuple opprimé d’Iran – femmes, jeunes épris de liberté et d’égalité – ont transformé les rues des villes de tout le pays en une arène historique et décisive du combat pour mettre fin à la situation inhumaine actuelle, et cela en mettant en danger leur vie à cause de la répression sanglante de l’État.

Les femmes, étudiants, enseignants, ouvriers, ceux qui demandent justice (familles et proches des prisonniers politiques ou des morts dans les manifestations), artistes, queers, écrivains et tout le peuple opprimé du pays, du Kurdistan au Sistan et Baloutchistan, ont levé le drapeau des protestations fondamentales contre la misogynie, l’exclusion sexiste, l’interminable insécurité économique, l’esclavage de la force du travail, la pauvreté, l’oppression de classe et l’oppression nationaliste et religieuse. Tels sont les maux de notre société que le despotisme religieux ou non-religieux nous imposent depuis plus d’un siècle. Les femmes et hommes qui luttent en Iran ont un soutien international sans précédent.

Les protestations profondes actuelles viennent des grands mouvements sociaux modernes et du soulèvement d’une génération qui n’a plus peur et veut mettre fin à un siècle d’arriération et relever le défi de construire une société moderne de bien-être et de liberté.

Après deux grandes révolutions dans l’histoire contemporaine d’Iran, les grands mouvements sociaux pionniers – mouvement ouvrier, mouvement des enseignants et retraités, mouvement égalitaire des femmes, étudiantes et jeunes, mouvement contre la peine de mort… – veulent changer la structure politique, économique et sociale du pays en intervenant en masse et depuis en bas.

C’est pourquoi ce mouvement veut mettre fin, une fois pour toute, à l’existence d’un pouvoir d’en haut et commencer une révolution sociale, moderne et humaine pour l’émancipation du peuple de toute forme d’oppression, d’exclusion, d’exploitation et de dictature.

Nous, les organisations syndicales et civiles signataires de la présente déclaration, nous concentrons sur l’unité et la construction de liens entre mouvements sociaux et revendicatifs, et sur la lutte contre la situation inhumaine et destructrice actuelle. Nous considérons que l’aboutissement des revendications de base sont les premières exigences des protestations de fond du peuple d’Iran. Elles préparent les fondements de l’établissement d’une société nouvelle, moderne et humaine. Nous demandons à tous les êtres humains justes qui ont un cœur battant pour la liberté, l’égalité et l’émancipation de lever l’étendard de ces revendications de l’usine à l’université, des écoles aux quartiers, et partout dans le monde.

1 – Libération immédiate et sans condition de tous les prisonniers politiques, interdiction de criminalisation des activités politiques, syndicales et civiles, jugement public des commanditaires et agents des répressions des protestations populaires ;

2 – Liberté sans condition d’opinion, d’expression, de pensée, de presse, d’organisation, de groupes locaux et nationaux syndicaux et populaires, de rassemblement, de grève, de manifestation, de réseaux sociaux et de médias audiovisuels ;

3 – Abolition immédiate de la peine de mort, de la loi du talion et interdiction de toute sorte de torture physique et psychologique ;

4 – Etablissement immédiat de l’égalité des droits entre les femmes et les hommes dans tous les domaines politique, économique, social, culturel, familial. Abolition immédiate de toutes les lois et formes d’exclusion contre les appartenances sexuelles et reconnaissance de la communauté LGBTQ+. Décriminalisation de toutes les tendances et appartenances sexuelles et respect sans condition de tous les droits des femmes pour contrôler leur corps et leur destinée, interdiction du contrôle patriarcal ;

5 – Non-intervention de la religion dans les lois politiques, économiques, sociales et culturelles : la religion est une affaire personnelle ;

6 – Renforcement de la sécurité des lieux de travail et de l’emploi. Hausse immédiate des salaires des ouvriers, enseignants, fonctionnaires et de tous les travailleurs actifs et retraités, par la présence, l’intervention et l’accord des représentants élus d’organisations indépendantes et nationales ;

7 – Suppression des lois basées sur l’exclusion, l’oppression nationale, religieuse, et création des institutions adéquates pour soutenir et distribuer justement et égalitairement les moyens publics pour le progrès culturel et artistiques dans toutes les régions du pays, et mise en place des moyens nécessaires et identiques pour tous, pour l’apprentissage et l’éducation de toutes les langues existantes dans le pays ;

8 – Suppression des organes de répression, limitation des prérogatives de l’État et intervention directe et permanente de tous dans l’administration des affaires du pays par les conseils de quartier et nationaux. Révocabilité de tout responsable gouvernemental ou autre à tout moment, ce qui doit être un droit de base de tous les électeurs ;

9 – Confiscation des fortunes de toutes les personnes morales ou physiques, des organes étatiques, semi-étatiques et privés qui pillent directement ou par la rente gouvernementale les biens et richesses sociales du peuple d’Iran. Le montant des confiscations doit être utilisé immédiatement pour la modernisation et refondation de l’éducation nationale, des caisses de retraites, de l’écologie et des besoins des populations des régions d’Iran qui ont beaucoup souffert sous les deux régimes islamique et monarchique ;

10 – Fin des destructions écologistes, application des politiques fondamentales pour la reconstruction des structures écologiques détruites depuis un siècle et restitution à la propriété publique de toutes les parties de la nature qui ont été privatisées, entre autres les pâturages, les plages, les forêts et les montagnes ;

11 – Interdiction du travail des enfants et garantie pour leur vie quotidienne et pour leur éducation, indépendamment de la situation économique et sociale de leurs familles. Création d’assurances chômage et d’une sécurité sociale fortes pour toutes les personnes en capacité de travailler ou non. Gratuité de l’éducation et du système de santé pour toutes et tous ;

12 – Normalisation des relations extérieures au plus haut niveau avec tous les pays du monde, basée sur des relations justes et le respect réciproque. Interdiction des armes atomiques et efforts pour la paix mondiale.

Nous pensons que les revendications de base ci-dessus sont réalisables immédiatement, étant donné les ressources réelles et potentielles du pays, une population consciencieuse et capables, des jeunes et adolescents qui ont la conviction de pouvoir avoir une vie décente, gaie et libre.

Ces revendications sont les axes généraux des signataires. Il est évident que la poursuite de la lutte et de la solidarité nous permettrons d’apporter plus de précisions.

Conseil de coordination des associations syndicales des enseignants d’Iran

Union libre des ouvriers d’Iran

Union des associations étudiantes unitaires

Association des défenseurs des droits de l’homme

Syndicat des ouvriers de la canne à sucre Haft – Tapeh

Conseil d’organisation des protestations des ouvriers pétroliers non – contractuels

Maison des enseignants d’Iran

Éveil féminin

Voix des femmes d’Iran

Voix indépendante des ouvriers métallurgistes du groupe national de l’aciérie d’Ahvaz

Association de défenseurs des droits ouvriers

Association syndicale des ouvriers électriciens et métallurgiste de Kermanchah

Comité de coordination pour l’aide à la constitution des syndicats ouvriers

Union des retraités

Conseil des retraités d’Iran

Association des étudiants progressistes

Conseil des élèves libres-penseurs d’Iran

Syndicat des ouvriers peintres en bâtiment de la province de l’Alborz

Comité de soutien à la fondation de syndicats ouvriers d’Iran

Conseil des retraités de la Sécurité sociale

Date de publication en persan : Le 15/02/2023

Englishمێتافارسیمێتاترجمە

Manifesto of Basic Demands by Independent Trade and Civil Organizations of Iran

WOMEN, LIFE, FREEDOM
Manifesto of Basic Demands by Independent Trade and Civil Organizations of Iran
February 15, 2023
Honorable and free people of Iran!
On the 44th anniversary of the revolution of 1979 in Iran, the economic, political, and social foundations of the country have plunged into a vortex of crisis and disintegration. Yet no clear and attainable vision to end this crisis within the framework of the existing political system seems at reach. It is for this reason that the oppressed people of Iran, including women and youth who seek freedom and equality, have turned the streets all over the country into the center of a historic and decisive struggle to end the inhumane conditions of the status-quo. Despite the regime’s bloody suppression, they have not rested for a moment since five months ago.
Today women, students, teachers, workers, those seeking justice, artists, queers, writers, and all oppressed people of Iran – in every part of the country from Kurdistan to Sistan and Baluchistan and with unprecedented international support – have raised the flag of these fundamental protests. It represents a protest against misogyny, gender discrimination, endless economic insecurity, labor slavery, poverty, misery, class oppression, as well as oppression based on nationality and religion. It is a revolution against all forms of religious or non-religious tyranny that has been imposed on the Iranian people throughout the last century.
These rummaging protests arise in the context of large and modern social movements and the emergence of an invincible generation. They are determined to put an end to a century-long history of backwardness and being at the margins and to fight for a modern, prosperous, and free society in Iran.
After the two great revolutions in Iran’s contemporary history, the leading social movements – including the labor, teachers’, pensioners’, women’s, students’, and the movement of the youth for equality and freedom, the movement against the death penalty, etc. – have now gained a historical and decisive influence in shaping the political, economic, and social structures of the country from the bottom-up and in mass dimensions.
Thus, this movement aims to permanently end the formation of any power from above and be the beginning of a modern, humane social revolution that frees people from all forms of oppression, discrimination, exploitation, tyranny and dictatorship.
While focusing on the unity and interconnectedness of social movements as well as on struggling against the current inhumane and destructive situation, we – the unions, civil organizations and institutions that have signed this charter –  see the following basic demands as the first orders and as a result of the Iranian people’s massive protests and also as the foundation for building a new, modern, and humane society in the country. We call upon all those who value freedom, equality, and emancipation to raise the call for these basic demands in factories, universities, schools, neighborhoods, and the streets as well as on the global scene. Together, we can achieve the lofty goal of freedom.
1. The immediate and unconditional release of all political prisoners, an end to the prosecution of political, union, and civil activities, and the public trial of those responsible for suppressing mass protests.
2. Unconditional freedom of opinion, expression, and thought, press, political parties, local and national unions and mass organizations, gatherings, strikes, rallies, social networks, and audio and video media.
3. The immediate abolition of all types of the death penalty, execution, and other death retributions, as well as prohibition of any type of mental and physical torture.
4. Immediate declaration of equal rights for men and women on all political, economic, social, cultural, and family levels; unconditional abolition of laws and forms leading to discrimination against sexual and gender identities and tendencies, recognition of the rainbow society of “LGBTQIA+”, decriminalization of all gender-based subscriptions and tendencies and unconditional adherence to women’s right over their bodies and destiny and preventing patriarchal control.
5. Religion be recognized as a private matter of individuals and should not be involved in the political, economic, social, and cultural decrees and laws of the country.
6. The guarantee of safety at work, job security, and an immediate increase in the salaries of workers, teachers, employees, and all working and retired individuals, which should be determined through involvement and agreement of the elected representatives of their independent and national organizations.
7. The laws and attitudes based on national and religious discrimination and oppression must be abolished. The government should create proper support infrastructures and ensure fair and equal distribution of its facilities and resources to promote culture and art in all regions of the country. Furthermore, it should provide necessary and equal facilities for learning and teaching all common languages spoken in society.
8. Dismantling the organs of repression, limiting the powers of the government, and direct and permanent involvement of the people in the administration of the country’s affairs through local and national councils. The dismissal of any government and non-government official by the voters at any time should be among the fundamental rights of the voters.
9. Confiscation of the property of all individuals, legal entities, government, semi-government and private institutions that have obtained the property and social wealth belonging to the Iranian people through direct looting or government contracts. The wealth obtained from these confiscations should be immediately used for modernizing and reconstructing education, pension funds, the environment, and meeting the needs of those regions and segments of the Iranian people who were deprived of equal opportunities and facilities during the two regimes of the Islamic Republic and the monarchy.
10. Ending environmental destruction, implementing fundamental policies to restore the environmental infrastructure that has been destroyed over the past hundred years, and preventing the privatization of public resources (such as pastures, beaches, forests, and foothills), which denies the people their rights to access and use them.
11. Prohibit child labor and ensure that all children have access to education and a life free from economic or social hardship, regardless of their family’s status. Establish public welfare programs that provide unemployment insurance and strong social security for all working-age people, as well as free education and healthcare for everyone.
12. Normalization of foreign relations at the highest levels with all countries of the world based on fair relations and mutual respect, banning the acquisition of nuclear weapons and striving for world peace.
From our point of view, the basic demands mentioned above could be realized immediately, considering the existence of potential and actual underground wealth in the country and the existence of an informed and capable people and a generation of young people who have a lot of motivation to enjoy a happy, free and prosperous life.
The demands outlined in this charter include the general axes of the needs of the signatories, and obviously, we will work them out in more detail through our struggle and solidarity.
Signatories:
– Coordinating Council of Trade Union Organizations of Iranian Teachers
– Free Union of Iranian Workers
– United Students Union of Student Organizations
– Center for Human Rights Defenders
– Syndicate of Workers of Haft Tappeh Cane Sugar Company
– Council for Organizing Protests
– The Council for Organization of Contractual Oil Workers Protests
– Iran Cultural House (Khafa)
– The Voice of Iranian Women
– The Independent Voice of The Workers of Ahvaz National Steel Group
– Labor Rights Defenders Center
– Kermanshah Electrical and Metal Trade Institution
– Coordinating Committee to Help Found Labor Organizations
– Pensioners United
– Council of Pensioners of Iran
– Progressive Students Organization
– Council of Freethinking Students of Iran
– Painters Syndicate of Alborz Province
– Committee to Follow Up on the Establishment of Labor Organizations in Iran
– Council of Pensioners of Social Security Organization (BASTA)
–
Germanyمێتافارسیمێتاترجمە

Manifest der Mindestforderungen unabhängiger gewerkschaftlicher und zivilgesellschaftlicher Organisationen im Iran

Frau*, Leben, Freiheit

Manifest der Mindestforderungen unabhängiger gewerkschaftlicher und zivilgesellschaftlicher Organisationen im Iran

  1. Februar 2023

Seid gegrüßt, ehrenwerte und freie Menschen Irans!

Am 44. Jahrestag der Revolution von 1979  im Iran befinden sich die wirtschaftlichen, politischen und sozialen Grundfesten der Gesellschaft in einer beispiellosen Spirale aus Krisen und Zerfall. Zugleich ist eine klare und umsetzbare Vision zu deren Beendigung innerhalb des bestehenden politischen Systems nicht in Sicht. Aus diesem Grund haben die unterdrückten Menschen im Iran – darunter Frauen* und Jugendliche, die nach Freiheit und Gleichberechtigung streben – die Straßen des ganzen Landes in Zentren eines historischen und entscheidenden Kampfes verwandelt, um diese unmenschlichen Zustände zu beenden. Trotz der blutigen Niederschlagung durch das Regime kämpfen sie seit 5 Monaten (seit dem 16. September 2022) ohne Atempause weiter.

Heute repräsentiert die Flagge dieser Proteste, die von Frauen*, Student*innen, Lehrer*innen, Arbeiter*innen, nach Gerechtigkeit Suchenden, Künstler*innen, Queers, Schriftsteller*innen und allen unterdrückten Menschen des Irans von Kurdistan bis Sistan und Belutschistan gehisst wird und eine beispiellose internationale Unterstützung erfährt, einen fundamentalen Widerstand. Dieser Widerstand richtet sich gegen Frauenfeindlichkeit, Genderdiskriminierung, tiefe wirtschaftliche Unsicherheit, Arbeitssklaverei, Armut, Elend, Klassenunterdrückung sowie rassistische und religiöse Diskriminierung. Es ist eine Revolution gegen jede Form religiöser und nicht-religiöser Tyrannei, die den Menschen im Iran im letzten Jahrhundert aufgezwungen wurde.

Die Proteste finden im Kontext großer und moderner sozialer Bewegungen sowie dem Aufstieg einer unbesiegbaren Generation statt, die entschlossen ist, einer jahrhundertelangen Geschichte der Rückständigkeit und Marginalisierung ein Ende zu setzen und für eine moderne, wohlhabende und freie Gesellschaft im Iran zu kämpfen.

Nach den beiden großen Revolutionen in der jüngeren Geschichte Irans haben die führenden sozialen Bewegungen – darunter die Arbeiter*innen-, Lehrer*innen- und Rentner*innenbewegung, die Frauen*, Student*innen- und Jugendbewegung, die nach Gleichberechtigung streben, sowie die Bewegung gegen die Todesstrafe – nun einen historischen und entscheidenden Einfluss auf die Gestaltung der politischen, wirtschaftlichen und sozialen Strukturen des Landes von der Basis aus gewonnen.

Die Bewegung zielt also darauf ab, die Bildung jeglicher Macht von oben dauerhaft zu beenden und den Beginn einer modernen, humanen und sozialen Revolution zu markieren, die die Menschen von allen Formen der Unterdrückung, Diskriminierung, Ausbeutung, Tyrannei und Diktatur befreit.

Wir, die unabhängigen Gewerkschaften, zivilgesellschaftlichen Organisationen und Einrichtungen, die dieses Manifest unterschrieben haben, verstehen die folgenden Mindestforderungen als erste Handlungsaufträge, als Ergebnis der massiven Proteste der Menschen im Iran und als Grundlage für den Aufbau einer neuen, modernen und menschlichen Gesellschaft. Dabei konzentrieren wir uns auf die Einheit und Vernetzung der sozialen Bewegungen sowie auf den Kampf gegen die gegenwärtige unmenschliche und zerstörerische Situation im Iran. Wir rufen alle, denen Freiheit, Gleichberechtigung und Emanzipation wichtig sind, dazu auf, diese Mindestforderungen in Fabriken, Universitäten, Schulen, Nachbarschaften, auf der Straße und auf der internationalen Bühne zu erheben. Gemeinsam können wir das Ziel der Freiheit erreichen:

  1. Die sofortige und bedingungslose Freilassung aller politischen Gefangenen sowie die Beendigung der Kriminalisierung politischer, gewerkschaftlicher und zivilgesellschaftlicher Aktivitäten. Außerdem der öffentliche Prozess gegen diejenigen, die für die Unterdrückung der Massenproteste verantwortlich sind.
  2. Uneingeschränkte Meinungs-, Gedanken-, Presse- und Parteienfreiheit, Freiheit bei der Gründung lokaler und landesweiter Gewerkschaften sowie Massenorganisationen, Versammlungs-, Demonstrations- und Streikfreiheit sowie Freiheit im Bereich sozialer Netzwerke und audiovisueller Medien.
  3. Die sofortige Abschaffung aller Arten von Todesstrafe, Hinrichtung und Vergeltung sowie das Verbot jeder Art von psychischer und physischer Folter.
  4. Die sofortige Erklärung der Gleichberechtigung von Männern und Frauen* auf allen politischen, wirtschaftlichen, sozialen, kulturellen und familiären Ebenen

Die bedingungslose Abschaffung diskriminierender Gesetze gegen die Vielfalt sexueller und geschlechtlicher Identitäten und Orientierungen, die Anerkennung der Regenbogengesellschaft von “LGBTQIA+”, die Entkriminalisierung aller geschlechtlichen Zugehörigkeiten und Orientierungen sowie die bedingungslose Einhaltung der Rechte der Frauen* über ihren Körper und ihr Schicksal. Außerdem die Einhaltung von Selbstbestimmung und die Verhinderung patriarchaler Kontrollmechanismen.

  1. Religion wird als Privatsache des Einzelnen anerkannt und sollte nicht in die politischen, wirtschaftlichen, sozialen und kulturellen Verordnungen und Gesetze des Landes einbezogen werden.
  2. Die Gewährleistung von Arbeitsschutz, Arbeitsplatzsicherheit und einer sofortigen Erhöhung der Gehälter von Arbeiter*innen, Lehrer*innen, Angestellten, allen Erwerbstätigen und Rentner*innen. Diese sollen in Anwesenheit, unter Beteiligung und mit Zustimmung der gewählten Vertreter*innen ihrer unabhängigen und landesweiten Organisationen festgelegt werden.
  3. Die Abschaffung aller Gesetze und Haltungen, die auf rassistischer und religiöser Diskriminierung und Unterdrückung beruhen. Es müssen zudem unterstützende Infrastrukturen und Einrichtungen entstehen, die eine gerechte Verteilung von Ressourcen zur Förderung von Kunst und Kultur in allen Regionen Irans sicherstellen. Dies gilt auch für notwendige Einrichtungen, die das Erlernen und Lehren aller in der Gesellschaft gesprochenen Sprachen ermöglichen.
  4. Die Abschaffung aller staatlichen Repressionsorgane, die  Einschränkung jeglicher Staatsmacht und eine direkte und ständige Beteiligung der Menschen im Iran an der Verwaltung der Angelegenheiten im Land durch lokale und landesweite Räte. Zu den Grundrechten der Wähler*innen gehört es, alle staatlichen und nichtstaatlichen Amtsträger*innen jederzeit abberufen und entlassen zu können.
  5. Die Konfiszierung des Eigentums aller natürlichen und juristischen Personen sowie staatlichen, halbstaatlichen und privaten Institutionen, die sich das Eigentum und den gesellschaftlichen Reichtum der Menschen im Iran durch direkte Plünderung oder staatliche Aufträge angeeignet haben. Der aus diesen Konfiszierungen gewonnene Reichtum soll unverzüglich für die Modernisierung und den Wiederaufbau des Bildungswesens, der Rentenkassen, der Umwelt und für die Sicherstellung der Bedürfnisse jener Regionen und Menschen im Iran verwendet werden, denen während der beiden Regime der Islamischen Republik und der Monarchie ihre gleichberechtigten Chancen und Zugänge zu Einrichtungen geraubt wurden.
  6. Die Beendigung der Umweltzerstörung und die Umsetzung grundlegender politischer Maßnahmen zur Wiederherstellung der in den letzten hundert Jahren zerstörten Umweltinfrastruktur. Darüber hinaus die Verhinderung der Privatisierung öffentlicher Ressourcen (wie Weiden, Strände, Wälder und Vorgebirge), durch die der Bevölkerung bisher das Recht auf Zugang zu und Nutzung von diesen Ressourcen verweigert wurde.
  7. Das Verbot von Kinderarbeit und die Sicherstellung, dass alle Kinder, unabhängig vom wirtschaftlichen und sozialen Status ihrer Familie, Zugang zu Bildung haben. Zudem sollen öffentliche Wohlfahrtsprogramme eingerichtet werden, die eine Arbeitslosenversicherung und eine starke soziale Absicherung für alle Menschen im arbeitsfähigen Alter sowie kostenlose Bildung und Gesundheitsversorgung für alle ermöglichen.
  8. Normalisierung der Außenbeziehungen auf höchster Ebene mit allen Ländern der Welt auf Grundlage fairer Beziehungen und gegenseitigen Respekts, des Verbots, Atomwaffen zu erwerben und des Strebens nach Weltfrieden.

Unserer Ansicht nach können die oben genannten Mindestanforderungen aufgrund des Ressourcenreichtums im Land, der Existenz sachkundiger und fähiger Menschen im Iran sowie einer Generation von jungen Menschen und Jugendlichen, die motiviert sind, ein glückliches, freies und wohlhabendes Leben zu genießen, sofort umgesetzt werden.

Die in dieser Charta zum Ausdruck gebrachten Forderungen berücksichtigen die grundlegenden Fundamente der Forderungen der Unterzeichner*innen, und wir werden sie selbstverständlich präziser und detaillierter ausgestalten, indem wir unseren Kampf und unsere Solidarität fortsetzen.

Unterzeichnende:

– Koordinierungsrat der Gewerkschaftsorganisationen der iranischen Lehrer*innen

– Unabhängige Iranische Arbeiter*innengewerkschaft

– Union der Studentenorganisationen der Vereinigten Studenten

– Zentrum für Menschenrechtsverteidiger*innen

– Syndikat der Arbeiter*innen der Haft Tappeh Cane Sugar Company

– Rat für die Organisation der Proteste von Öl-Vertragsarbeiter*innen

– Iranisches Kulturhaus (Khafa)

– Der Ruf der iranischen Frauen

– Die unabhängige Stimme der Arbeiter der Ahvaz National Steel Group

– Zentrum der Verteidiger der Arbeitnehmer*innenrechte

– Gewerkschaft der Elektro- und Metallarbeiter*innen von Kermanshah

– Koordinierungsausschuss zur Unterstützung des Aufbaus von Arbeitnehmer*innenorganisationen

– Gewerkschaft der Rentner*innen

– Rat der Rentner*innen von Iran

– Organisation fortschrittlicher Student*innen

– Rat der freidenkenden Student*innen von Iran

– Malersyndikat der Provinz Alborz

– Ausschuss zur Überwachung der Gründung von Arbeitnehmer*innenorganisationen im Iran

– Rat der Rentner*innen der Organisation für soziale Sicherheit (BASTA)

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

مەیل و شەپۆلی رایسیستیانە لە بریتانیادا لە هەڵکشاندایە

26/02/2023

لە گەڵ دەمکردنەوەی سیاسییەکان و دەسەڵاتداراندا بە بانگەشەی  ڕاگەیاندنێکی خراپ دژ بە پەنابەر و کۆچبەر ڕەنگە هاندەری دەیەها کەس بێت کە ببنە ئەندام و لایەنگری ڕێکراوە توندڕەو و  دژە بێیانەکان ، یاخود ڕێکخراوە فاشییەکان .  نەك هەر ئەوە بەڵکو هەندێك لە دروشمی خۆپیشاندان و پرۆتێستەکانیاندا قسەی کەسانی دەسەڵاتداری وەکو وەزیری ناوخۆ و پۆلیس یا سەرەك وەزیران یا ئەوانی دیکەیانن.

دوێنی شەمە ، 25/02 ، نزیکەی 200 کەس دژ بە کۆچبەر و پەنابەر لە شارێکی بچوکی وەکو سکێکنس کە کەوتۆتە باکوری بریتانیاوە چونە بەردەم ئەو ئوتێلەی لەو شارەدایە کە پەنابەرەکانیان تێخستوە بە بەرزکردنەوەی درروشم و هیتاف کێشان.

هاوکاتیش بزوتنەوەی ” هییوا نەك ڕق و کینە” لە بەرانبەریاندا خۆپیشاندانیان کرد بۆ ڕەتدانەوەی ئەوان و پەراوێزخستنیان .

دروشمی گروپی دژ بە کۆچبەران و پەنابەرانی ئەو گروپە تازەیەی کە لەژێر ناوی ” جێگرەوەی نیشتمانپەروەرانە” ئەمانە بوون:

چی تر پەنابەر نا

بەلەمەکان بوەستێنن

دمانەوێت وڵاتەکەمان بگێڕینەوە بۆ خۆمان

داگیرکاریی بوەستێنن، جێگامان ناگۆڕرێتەوە.

ئێوە ڕایسستن ، دژی خەڵکی سپین

هاوکاتیش لە شارۆجکەیەکی دیکە 100 کەسێکی دیکە هاتنە بەردەم ئوتێلێک کە لەوێش پەنابەری تێدا بوو هاواریان دەکرد ئەمانە پەنابەری ڕاستینە نین

لەبەرانبەر ئەماندا گروپی ” هیوا نەك ڕق و کینە”  بەخێرهاتنی پەنابەریان دەکرد کە دەیان وت پەنابەران بەخێر بێن .

ئەمان دەڵێن  “گرووپە ڕاستڕەوە توندڕەوەکان هەوڵدەدەن گرژییەکان لە کۆمۆنێتییە ناوخۆییەکاندا بوروژێنن بۆ ئەوەی ئەجێنداکانی خۆیان بەرەوپێش ببەن..  هیوا نەک ڕق و کینە دەلێت   لە ساڵی ڕابردوودا چالاکیی ڕاستڕەوی توندڕەو و دژە کۆچبەران بە ڕێژەی 102% زیادی کردووە. “ئەم زیادبوونە گەورەیەی چالاکییەکانی ڕاستڕەوی توندڕەو و دژە کۆچبەران لە بۆشاییدا بوونی نییە. ئەرکی حکومەتە کە کۆتایی بە بەکارهێنانی خراپی  زمانیان بهێنێت کە وزەیەکەو دەیدات بە  بە ڕاستڕەوە توندڕەوەکان ڕێگەیان پێدەدات. حکومەت دەتوانێت  ڕێوشوێنی پارێزراو لە دەوری هۆتێلەکان دابنێت و دووبارە سەیری سیاسەتەکانیان بکەنەوە کە لە پلەی یەکەمدا بووەتە هۆی ئەم دۆخە مەترسیدارە.”

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

بە هەاران کەس لە تونس ڕژانە سەر شەقامەکان دژ بە سیاسەتی ڕایسیزم

26/02/2023

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی نوێ دوێنێ شەمە، 25/02/23 هەزاران کەس لە تونس ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر بە سەرکوتکردنی کۆچبەران لەلایەن سەرۆکی تونسەوە، قەیس سەعید ،  دوای ئەو تۆمەتانەی کە دایە پاڵ پەنابەران و کۆچبەران کە وتی : کۆچبەرانی بێ بەڵگەنامە لە باشوری بیابانی ئەفریقاوە بە پیلانی گۆڕینی کولتوری وڵاتەکەمان دێنە تونس.

ئەم تۆمەتبارکردنەی کۆچبەران بۆ تونس لە لایەن سەرۆکەوە کە بێ بەڵگە و بەڵگەنامە دایە پاڵ کۆچبەران گرژییە ڕەگەزییە درێژخایەنەکانی هێنایە ڕوو.  لە دوای لێدوانەکانی سەرۆکەوە، لە سەرانسەری سۆشیال میدیادا ڕاپۆرتەکان باس لە توندوتیژی جەماعەت دەکەن، کە باس لەوە دەکەن کە قەرەباڵغییەکی زۆر هەڵیانکوتایە سەر ماڵی کۆچبەران و بە زۆر  دەریانکردوون.

هەروەها ڕاپۆرتەکان باس لەوە دەکەن کە کۆمپانیا تایبەتەکانی گواستنەوە ڕەتیانکردووەتەوە بلیت بفرۆشن بەو کەسانەی کە وا هەست دەکرێن کە بێ بەڵگەنامەن. هاوکاتیش  زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە خەباتدان بۆ دۆزینەوەی شوێنی حەوانەوە بۆ ئاوارەکان

لە وەڵامی پەرەسەندنی گرژییە ڕەگەزییەکاندا، چالاکوانە گەنج و خوێندەوارەکانی تونس کە زیاتر ڕاهاتوون بە دژایەتیکردن نەک پشتگیریکردن لە چینە سیاسییەکەی پێشووی وڵاتەکە،  ئێستا کەوتوونەتە ژێر دەستگیرکردن و دادگاییکردن.

چایما بوهێل کە ژنە، کەسایەتییەکی ناسراوی کۆمەڵگەی مەدەنی کە خۆی لەناو خۆپیشادەراندا بوو ، وتی ” من باوەڕم وایە کە لە تونس-دا ئەوەندە خەڵک هەن کە لەوە تێدەگەن کە لە تونس-د شوێنێك بۆ ڕایسسیسزم نییە و ڕێگای خۆی دۆزییەوە کە جەنگی ئازادیی بکات پاش ساڵانێکی زۆری سەردەمی دیکتاتۆرییەتی”

ئاماژەی بەوەشکردووە، “وە بە دڵنیاییەوە، هیچ شوێنێک بۆ ڕەگەزپەرستی لە ئیدارەکەمان یان لە وتارەکەی سەرۆکەکەماندا نییە، و هیچ شوێنێک بۆ توندوتیژی بۆ کەس نییە؛ تونسییەکان و غەیرە تونسییەکان.   ئەمە خاکێکە کە دەبێت کراوە بێت بۆ هەمووان، و تونس نابێت پۆلیس بێت بۆ هیچ جۆرە سنوورێک، باکوور یان باشوور”، ئاماژەی بە شوێنی جوغرافیای تونس وەک خاڵی ترانزێتی بەردەوام بۆ پەناخوازان و پەنابەران کرد .

ڕێپێوانکەران لافیتەیان بەدەستەوە بوو کە ژمارەیەکیان بە زمانی ئینگلیزی بوو، ئیدیعای هاودەنگییان لەگەڵ کۆچبەران دەکرد و پێگەی تونسیان وەک بەشێک لە ئەفریقا دووپاتکردەوە. ئەوان ئەم دروشمەیان دەوتەوە: نە ترس، نە تیرۆر، شەقام بۆ خەڵکەو هی خەڵکە.

میللەتی زیندوو ئاوایە .

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

مانگرتنی تازە  پزیشکەکەن لە ئینگلەتەرە

25/02/2023

کۆمەڵەی پزیشکی بەریتانی ڕێوشوێنی چالاکی مانگرتن  ڕادەگەیەنێت سەبارەت بە مووچە و مەرجەکانی سەر کارکردن . 

دەیان هەزار پزیشکی تازە لە ئینگلتەرا لە 13ی ئازارەوە بۆ ماوەی سێ ڕۆژ مانگرتن دەگرن و تادێت ناکۆکی نێوانی ئەوان و ئیدارەی خەستەخانەکان و وەزیری تەندروستی بریتانیا خراپتر  دەبێت لەسەر مووچە و مۆڕاڵ و ئاستی سەلامەتی کارمەندان.

  لە مێژووی 74 ساڵەی ، NHS، دامەزراوەی تەندروستی نیشتمانی لە بریتنایا بۆ یەکەم جار تازە پزیشکەکان، ئەوانەی کە لەم ساڵانەی پێشووەوە دەستیان بەکار کردووە بۆ ماوەی 72 کاتژمێر بە بەردەوامی مان دەگرن دوای ئەوەی 98%ی ئەوانەی دەنگیان داوە لەگەڵ ئەنجامدانی چالاکی  مانگرتندا بوون.

.

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

هەزاران کەس لە بەرلین ناڕەزایەتیان دەربڕی دژی پێدانی چەک بە ئۆکرانیا

25/02/2023

هەزاران کەس بەشدارییان لە خۆپیشاندانێکدا کرد لە ناوەڕاستی بەرلین بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بە پێدانی چەکی زیاتر بە ئۆکرانیا و داوایان لە حکومەتی ئەڵمانیا کرد قەیرانەکە کەم بکاتەوە و لە جیاتی ئەوە زەمینە بۆ دانوستان لەگەڵ ڤلادیمێر پوتین خۆش بکات.

 پۆلیس مەزەندەی کردووە کە 13 هەزار کەس لە ڕاپەڕین بۆ ئاشتی، لە دەروازەی براندنبێرگ، کە لەلایەن سەهرا واگنکنێخت، ئەندامێکی لادەر لە پارتی لینکس و کەمپەینی فێمینیستی دێرین ئەلیس شوارزەر ڕێکخرابوو. بە بەراورد بە ژمارەکەی کە پۆلیس خەمڵاندویەتی  ڕێکخەرانی پرۆتێستەکە دەڵێن  کە ٥٠ هەزار کەس بەشدارییان کردووە..  هەروەها لە شارەکانی دیکەی ئەڵمانیا هاوشێوەی ئەو پرۆتێستەی بەرلین ئەنجامداراوە.

واگنکنێخت لە وتارێکدا لە ناڕەزایەتییەکەدا باسی لە “دەستپێکردنی دەستپێشخەرییەکی هاووڵاتیان” و “ئاماژەی دەستپێکردنێک بۆ بزووتنەوەیەکی نوێ و بەهێزی ئاشتی لە ئەڵمانیا” کر.  ئەو  ئاماژەی بەوەشکرد، خۆپیشاندەران بەو ڕاستییە یەکگرتوو بوون کە هەستیان نەکردووە نوێنەرایەتی حکومەتەکەی ئۆلاف شۆڵز و ئانالینا بایربۆک وەزیری دەرەوەی وڵاتەکەی بکەن لەسەر بڕیارەکەیان بۆ دابینکردنی چەک بۆ ئۆکرانیا.

خۆپیشاندەران لافیتەیەکیان هەڵگرتبوو کە لەسەری نووسرابوو: ‘ئەمڕۆ کڵاوی جەنگی، سبەی تانک، ڕۆژی دوای و سبەی کوڕەکانتان’، ئەمەش وەک ئاماژەیەک بۆ ئەو شێوازەی کە حکومەتی هاوپەیمانان پشتیوانی سەربازی خۆی بۆ کیڤ زیادکردووە، سەرەتا 5 هەزار کڵاوی جەنگی بەخشیوە و لەم دواییانەشدا ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر ناردنی تانکی لیۆپارد دووەمی کە ئەڵمانیا دروستکردووە. لە لافیتەکانی دیکەدا نووسرابوو: “Diplomaten statt Grenaten (دیپلۆماتکاران لەبری نارنجۆک)”، “کوشتن ڕابگرن” و “جەنگی حکومەتەکەمە نەك من”.

كوردی - Kurdiمێتاوه‌رگێڕان

چەند زانیارییەك لەسەر جەنگەکەی ناتۆ و ڕوسیا کە زۆرینەمان بە خۆشمەوە نەمانزانیوە

زاهیر باهیر

25/02/2023

ئەمڕۆ کابرایەك لە ڕۆژنامەی گاردیانی بریتانیدا بە ناوی Anatol Lieven    وتارێکی لەژێر ناونیشانی ”  ساڵانێک بوو پوتین ئۆکرانیای داگیر نەدەکرد. چی وای لێکرد دواجار لە ساڵی 2022دا لەپڕ بیکات؟”  

نوسەری ئەم وتارە، Anatol Lieven  ، کەسێکی سەر بە غەرب و سیاسەتی ئەمەریکا و ناتۆیە ، پلەی کارکردنیشی: بەڕێوەبەری پرۆگرامی ئۆراسیا [ کورتکراوەی ئەوروپا و ئاسیا]  لە پەیمانگای کوینسی بۆ کاری بەرپرسیاری دەوڵەتی.

وتارەکە درێژە و لینکەکەی لە خوارەوە دادەنێم، ئەوانەی کە ئینگلیزی دەزانن دەکرێت بیخوێننەو.

من لێرەدا چەند زانیارییەکی گرنگی لێ هەڵدەبژێرم و وەریدەگێڕم تاکو خۆێنەری کورد وەکو خۆم بەم زانیارییە شاراوانە ئاشنا ببێت ، کە لە ڕاستیدا زۆر گرنگن .

نوسەر دەڵیت:

…..ئەم ستراتیژەی ڕووسیا بە دروستی وەک هەوڵێک بۆ دابەشکردنی ڕۆژئاوا سەیر دەکرا و چەسپاندنی کایەی کاریگەری ڕووسیا لە دەوڵەتەکانی یەکێتی سۆڤیەتی پێشوودا.   بەڵام بوونی ئەمنییەتی ئەوروپا لەسەر مێزەکە  هێرشی ڕووسیای بۆ سەر ناتۆ و یەکێتی ئەوروپا و بە ئەگەرێکی زۆریشەوە لەسەر ئۆکرانیا-شی لادەبرد.  هەر ئاواش ڕێگەی بە مۆسکۆ دا کاریگەرییەکی کەمتری بەسەر دراوسێکانیدا هەبێت – ڕەنگە نزیکتر بێت لە نزیکبوونەوەی ئێستای ئەمریکا بۆ ئەمریکای ناوەڕاست – نەک بە توندی دەستیان بگرێت.  ڕێبازێک بوو کە ڕەگ و ڕیشەی لە بیرۆکەی میخائیل گۆرباچۆڤدا هەبوو – کە لەو کاتەدا لە ڕۆژئاوا پێشوازی  بۆ “ماڵێکی هاوبەشی ئەوروپی” لێدەکرا.

سیستماتیکترین هەوڵی ڕووسیا بۆ دانوستان لەسەر فەرمانی نوێی ئاسایشی ئەوروپا بە سەرۆکایەتی کاتیی دیمیتری مێدڤێدێڤ لە ساڵی 2008 تا 2012 بوو، بە ڕەزامەندی پوتین، پێشنیاری پەیماننامەیەکی ئەمنی ئەوروپای کرد کە گەورەبوونی ناتۆی هەڵپەساردبوو، بە شێوەیەکی کاریگەر بێلایەنی ئۆکرانیا و دەووڵەتەکانی دیکەی  مسۆگەر کرد، هەروەها ڕاوێژکاری دامەزراوەیی لەسەر مەرجی یەکسان لە نێوان ڕووسیا و وڵاتانی پێشەنگی ڕۆژئاوای سیستماتیك کرد بەڵام دەوڵەتانی ڕۆژئاوا  زۆر بەلایانەوە زەحمەت بوو  کە خۆشیان وا نیشان بدەن کە ئەم پێشنیازانە بە جددی وەردەگرن.

لە ساڵی 2014دا پێدەچێت هۆشدارییەکانی ئەنگێلا مێرکڵ ڕاوێژکاری ئەڵمانیا، بووبێت سەبارەت بە “زیانێکی گەورە” بە ڕووسیا و پەیوەندییەکانی ئەڵمانیا و ڕووسیا کە پوتینی ڕازی کردبوو داوای ڕاگرتنی پێشڕەوی جوداخوازەکانی سەر بە ڕووسیا لە دۆنباس بکات . لە بەرامبەردا ئەڵمانیا ڕەتیکردەوە ئۆکرانیا پڕچەک بکات و لەگەڵ فەرەنساش نێوەندگیری ڕێککەوتنی مینسک 2ی کرد، کە بەپێی ئەو ڕێککەوتنە دۆنباس وەک خاکێکی سەربەخۆ دەگەڕێتەوە بۆ ئۆکرانیا.

لە ساڵی 2016دا، هیواکانی ڕووسیا بۆ دابەشبوون و کەرتکردنی نێوان ئەوروپای ڕۆژئاوا و ئەمریکادا بە هەڵبژاردنی دۆناڵد ترەمپ زیندوو بووەوە – نەک بەهۆی هیچ سیاسەتێکی دیاریکراوەوە، بەڵکو بەهۆی ئەو دوژمنایەتییە بەهێزەی کە ئەو [ ترامپ] لە ئەوروپادا وروژاندی بەڵام هەڵبژاردنی بایدن جارێکی دیکە ئیدارەی ئەمریکا و دامەزراوەکانی ئەوروپای ڕۆژئاوای پێکەوە لکاندەوە.  هەروەها لەم ساڵانەدا ئۆکرانیا ڕەتیکردەوە کە گرەنتی ئۆتۆنۆمی دۆنباس بکات و ڕۆژئاواش نەیتوانی هیچ فشارێک لەسەر کیێڤ دروست بکات بۆ ئەوەی ئەو کارە بکات.

لە چەند مانگی ڕابردوودا سەرکردەکانی ئەڵمانیا و فەرەنسا لە ساڵی2015دا، مێرکڵ و فرانسوا ئۆلاند، ڕایانگەیاندووە کە ڕێککەوتنی مینسکی 2 سەبارەت بە ئۆتۆنۆمی دۆنباس تەنیا مانۆڕێک بووە لە لایەن ئەوانەوە بۆ ئەوەی کاتێک بە  ئۆکرانیەکان بۆ بنیاتنانی هێزی چەکداری خۆیان بدەن.  ئەمەیە کە لایەنە توندڕەوەکانی ڕووسیا هەمیشە باوەڕیان هەبووە لەوە دەکات لە  ساڵی 2022  پوتین خۆشی گەیشتبێتە هەمان سەرەنجام .

سەرەڕای ئەوەش، نزیکەی تا سەروبەندی لەشکرکێشییەکە، پوتین بەردەوام بوو لە فشارخستنە سەر سەرۆکی فەرەنسا، ئیمانوێل ماکرۆن، بە تایبەتی بۆ پشتگیریکردن لە پەیماننامەی بێلایەنی بۆ ئۆکرانیا و دانوستانی ڕاستەوخۆ لەگەڵ سەرکردە جوداخوازەکان لە دۆنباس بەبێ سەرکەوتن.   بێگومان ناتوانین بە دڵنیاییەوە بڵێین کە ئایا ئەمە دەبووە هۆی ئەوەی پوتین لەشکرکێشییەکە هەڵبوەشێنێتەوە؛ بەڵام بەو پێیەی کە دەبووە هۆی کردنەوەی کەرتبوونی / دابەشبوونی قووڵ لە نێوان پاریس و واشنتۆن، هەنگاوێکی لەو شێوەیەی ماکرۆن ڕەنگە ستراتیژی کۆن و قووڵی ڕووسیای لە مێشکی پوتین-دا زیندوو کردبێتەوە کە هەوڵی دابەشکردنی ڕۆژئاوا و دروستکردنی ڕێککەوتنی لاوەکی  لەگەڵ فەرەنسا و ئەڵمانیا دەدات.

ئێستا پێدەچێت پوتین بە تەواوی لەگەڵ ناسیۆنالیستە توندڕەوەکانی ڕووسیا هاوڕا بێت کە متمانە بە هیچ حکومەتێکی ڕۆژئاوایی ناکرێ و ڕۆژئاوا بە گشتی دوژمنایەتییەکی بێ ئیرادەی ڕووسیا دەکات.  بەڵام تا ئێستاش لە بەر هێرشی هەمان ئەو کەسە توندڕەوانەدا دەمێنێتەوە، هەم بەهۆی ئەو بێتواناییە قووڵەی کە لەشکرکێشییەکە بەو شێوەیە ئەنجامدرا، هەم لەبەر ئەوەی تۆمەتەکەیان کە پێشتر بێهەڵوێست بووە سەبارەت بە هیواکانی نزیکبوونەوە لە ئەوروپا، پێدەچێت بە تەواوی چەسپێنرابێت.

هەر لێرەوەیە  نەک لیبڕاڵەکانی ڕووسیا، کە ئێستا گەورەترین مەترسی لەسەر دەسەڵاتەکەین؛ بێگومان ئەمەش هێندەی تر قورستری دەکات بۆ پوتین کە بەدوای هەر ئاشتییەکدا بگەڕێت کە لانیکەم هەندێک ڕواڵەتی سەرکەوتنی ڕووسیای نەبێت.

لەم نێوەندەدا، لەشکرکێشی ڕووسیا و هێنانی دڕندایەتی لەتەکیا  هاوسۆزیی ڕاستەقینەی بۆ ڕووسیا لە دامەزراوەکانی فەرەنسی و ئەڵمانیای لەدەستدا و لەناوی برد. هەر ئاواش هەر  فەرمانێکی ئاسایشی ئاشتیانە و تەوافوق لە ئەوروپا زۆر دوور دەبینرێت.   بەڵام لە کاتێکدا پوتین و لەشکرکێشییە تاوانکارییەکانی بۆ ئۆکرانیا بە شێوەیەکی سەرەکی بەرپرسیارن لەم کارە، بەڵام پێویستە دان بەوەدا بنێین کە ئەوروپاییەکانی ڕۆژئاوا و ناوەڕاستیش زۆر کەمیان کردووە بۆ ئەوەی هەوڵی زیندووکردنەوەی خەونی گۆرباچۆڤ بۆ ماڵێکی هاوبەشی ئەوروپی بدەن.

https://www.theguardian.com/commentisfree/2023/feb/24/vladimir-putin-

invade-ukraine-2022-russia?CMP=share_btn_link