كوردی - Kurdiمێتالێکۆڵینه‌وه‌

چالاکی تیرۆریستی یاخود چالاکی ڕاستەوخۆ؟

Zaher Baher

12/10/2025

هەندێك کەس گروپی Palestine Action بە گروپێکی تیرۆریست و ڕایسست  دەزانێت بێ ئەوەی کە هیچ زانیارییەکیان لەسەر گروپەکە هەبێت .  تکایە تەماشای ئەم چەند دێڕەی خوارەوە بکە لەسەر ئەو گروپە:

لە یەكێك لە چالاکییەکانی ئەم گروپە لە مانگی تەموزدا لە RAF Brize Norton، کە چالاکوانان بۆیەی سووریان ڕژاندە  ناو بزوێنەری فڕۆکەیەکی ڤۆیجەر ، ئیدی ئەمە بووە هۆی ئەوەی کە حکومەت و بە تایبەتی وەزیری ناوخۆ و پۆلیس بە فرە دەنگی پەڕلەمانتاران ئەم گروپە بە گر وپێکی تیرۆریستی هاوشانی ئەلقاعیدە و تالیبان و داعش و بوکوحەرام شەبابی سۆماڵ بدەنە قەڵەم ، ئێستا نەک تەنها بەشداریکردن یان پشتگیریکردن لە کردەوەکانی گروپەکە، بەڵکو لە هەر شێوەیەکدا پەیوەندی بەو گروپەوە هەبێت، تەنانەت لەڕێگەی هێما یان دەربڕینی زارەکی هاودەنگییەوە، دەبیتە تاوانێکی تاوانکاری. لەئەنجامی ئەمەشدا تا ئێستا زیاتر لە 1500 کەس دەستگیرکراون .

 لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە، ئەم گروپە دروست بووە زیاتر لە ٣٠٠ چالاکیی تێکدان و داگیرکاری لە دژی کۆمپانیاکانی چەک کە بنکەکانیان لە بەریتانیا ئەنجامداوە کردووە، بەتایبەتی کۆمپانیای ئێلبیت سیستەم کە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و چەک بۆ ئیسرائیل دابین دەکات. چالاکییەکانی ئەم گروپە بریتی بوون لە داگیرکردنی شوێنە دیارەکانی هاوکاری ئیسرائیل و داخستنی کارگەکان و دەستێوەردانی هێمادار وەک تێکدانی وێنەیەکی ئێرل بالفۆر لە کامبریج.

ئەم چالاکییانە بوونەتە هۆی زیانگەیاندن بە ملیۆنان پاوەند و داخستنی شوێنەکان بە زۆر، بوونەتە هۆی ئەوەی وەبەرهێنەران و دابینکەران واز لە کۆمپانیاکە بهێنن و بەشداریکردنی بەریتانیا لە کۆمەڵکوژی غەززەدا بە ئاشکرا بە خەڵك ناساندووە.

 ڕەنگە خەڵک لەگەڵ ئەو تاکتیکانەدا بن یان نا، بەڵام ڕاپرسییەکی ئەم دواییەی YouGov دەریخستووە کە لەسەدا ٥٥ی خەڵکی بەریتانیا دژی هەڵمەتی سەربازی ئیسرائیلن لە غەززە، لەسەدا ٤٥ی گەورەساڵانی بەریتانیا بە جینۆسایدی دەناسن.

کەواتە بۆچی حکومەت ئەوەندە حەزی لە قەدەغەکردنی چالاکییەکانی ئەم گروپە کرد وەك تیرۆریست دەیناسێنێت؟ ئایا دەکرێت کاریگەری لۆبییەکی بەهێزی لایەنگری ئیسرائیل بێت؟ ڕاپۆرتە نهێنییەکانی بەریتانیا لە شوباتی ٢٠٢٤ ئاشکرایان کردووە کە ٢٠%، نزیکەی ٨٠ پەرلەمانتاری پارتی کرێکاران کە ١٣ ئەندامی کابینەکەی تێدایە، پارەیان لە گروپ یان کەسانی لایەنگری ئیسرائیل وەرگرتووە، کە کۆی گشتی ٢٨٠ هەزار پاوەندە وەک بەخشین.

کەواتە کێ لێرەدا تیرۆریستە و هاوکاری تیرۆریستی دەوڵەتی دەکات؟ !! هەروەها ئەو چالاکییانە کاری تیرۆریستییە کە ئەم گروپە دەیکەن یاخود چالاکی ڕاستەوخۆ.

Englishمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

For the ninth consecutive night, hundreds of Moroccans demonstrated*

06/10/2025

For the ninth consecutive night, young Moroccans took to the streets in cities across the country on Sunday, demanding an end to corruption and a change of government. The demonstrations, organized by the GenZ 212 group on social networks and whose founders are unknown, have swept the once very stable North African country since September Protesters are calling for reforms in social services, particularly health and education, and expressing anger at social inequality.

 According to live Moroccan media broadcasts, demonstrators gathered in the working class neighborhood of Fida in Casablanca and demanded the resignation of Prime Minister Aziz Akhnoush. Media also showed that similar slogans were chanted in the northern city of Titwan, where hundreds of people gathered.

In the capital Rabat, about 100 demonstrators gathered in front of the country’s parliament, shouting “the government is corrupt. “Reforms in the health and education sectors are very necessary. We know this will take time, but we have to start somewhere,” Imrani, 20, said at the demonstration.

 GenZ 212, which has more than 180,000 members on the social networking site Discord, emphasizes the peaceful nature of its demonstrations and the rallies have so far been generally non-violent. But local reports said there was violence in several small towns after Wednesday’s demonstrations. That night, three people were killed by security forces in what authorities called a “legitimate defense” after protesters allegedly tried to attack a base in the village of Laqlia.

 The protests follow rallies that erupted in several cities in mid-September after news broke that eight pregnant women had died at a public hospital in Agadir for childbirth surgery. Protesters see the deaths as evidence of shortcomings in the public health sector, which has sparked wider protests about social inequality.

* The Rudaw Digital

كوردی - Kurdiمێتالێکۆڵینه‌وه‌مێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

بەرزکردنەوەی حەوت وشە و سزاکەی

05/10/2025

ئەوانەی کە وا دەزانن کە ئازادیی لە بریتانیادا هەیە و حکومەتی پارتی کرێکاران ، لەیببەر، پارێزگاری لە مافی ئازدیی لە دەربڕین جموجوڵی موعارەزەی حکومەتەکە و سیستەمەکە دەکات و باشترە لە پارتی موحافیزینی بریتانی، با تەنها سەرنجێکی ئەم پۆستە بدەن و هیچی تر.

دوای شەڕەکەی ئیسرائیل و حەماس ، کە دواتر بوو بە کارەسات بۆ فەلەستینییەکان و هیچ بەهایەکی مرۆڤی و سروشت نەما و نەهێڵرا و بەربەرێتی حکومەتی ئیسرائیل و ئەمەریکا و بریتانیا و سەرجەمی حکومەتە ئەوروپییەکان و ناتۆ بە ئاشکرا و ڕوونی دەرکەوت ،  گروپێک بۆ پشتگیری فەلەستینییەکان و دژ بە شەر بە ناوی ‘ Palestine Action. ‘  دروست بوو .  یەکێك لە چالاکییەکانیان پێش مانگی تەموزی ئەمساڵ چەند کەسێکیان دزەیان کرد و چوونە ناو فڕۆکاخانەیەکی سەربازی و توانییان دوو تەیارەی جێتی جەنگی بە چەند پەڵەیەك بۆیاخی ڕەنگاو ڕەنگیان بکەن . 

ئەمە بووە بیانویەك بۆ حکومەت و سیاسییەکانی بریتانیا کە یاسایەك دابنێن ئەو گروپە بە گروپێکی تیرۆریستی بدەنە قەڵەم و بیخەنە ڕیزی داعش و تالیبان و ئەلقاعیدە و و شەباب  و بوکوحەرام  و … تد هەموو چالاکییەکیان لێ قەدەخە بکەن.  بەڵام ئەم گروپە هەر کۆڵی نەدا و بە بەردەوامی خەڵکی دیکەیان پێوە دەنیشتەوە و زۆربەی ڕۆژانی شەمە خۆپیاشاندانیان دەکرد .

پۆلیس  هەر کەسێك دروشمی ( I oppose Genocide I support Palastine Action من دژ بە جینۆسایدم، من پاڵپشتی چالاکی فەلەستینی دەکەم ) هەڵگرێت ئیتر مافی گرتنی هەیە ،  واتە  ئەم حەوت وشەیە بڤەیە و مەترسی 12 ساڵ بەندیخانە وتۆمارکردنی ناوەکەی لە لیستی ڕەشدا بۆ دەستکەوتنی کار و زیادکردنی سزاکەی لە کردنی هەر تاوانێکدا لە داهاتوودا بە ناوچەوانەوەیە.

تاکو ئێستا نزیکەی 1500 کەس لەوانە کە ئەو دروشمەیان لە خۆپیشاندانەکاندا بەرزکردۆتەوە دەستبەسەر کراون.  دوێنی شەمە 488 کەسیان لە سێنتەری لەندەندا لێ دەستبەسەر کرن کە بچوکترینیان تەمەنی 18 ساڵ و گەورەترینیان 89 ساڵ بوو .

پاولا دۆدز یەكێك لەڕێکخەرەکانی چالاکییەکە  وتی: “بەسە بەس. پێویستە سەرنجمان لەسەر سەلامەتی خەڵک بێت لە کاتێکدا وڵاتەکە لە ئامادەباشییەکی بەرزدایە لە هێرشێکی تیرۆریستی و لەبری ئەوەی  ئەفسەرە پۆلیسەرکان  ڕادەکێشرێن بۆ ئاسانکاری ئەم ناڕەزایەتییە بێوچانە.  ئێمە کەوتوینەتە بەر هێڕشی دژایەتیکردنی تیرۆریزم .  ئەمە چۆن دەبێت ڕاست بێت؟”

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

گەورەترین سەندیکای کۆنترۆڵکردنی هاتوچۆی ئاسمانی فەرەنسا بەناوی SNCTA مانگرتنی ڕاگەیاند

04/10/2025

مانگرتنەکە لە ڕۆژی ٧ تا ١٠ی ئەم مانگەوە ئەنجام دەدرێت و ئەمەش کارایی تەواوی لەسەر سەرانسەری ئاسمانی ڕۆژئاوای ئەوروپادا دەبێت .

هێڵە ئاسمانییەکان بە تەواوی نازانن چەند لە گەشتەکانیان پێویستە هەڵبوەشێننەوە تا ئەو کاتەی مانگرتنەکە پشتڕاست نەکرێتەوە و نزیکە لە دەستپێکردن، بەڵام مایکڵ ئۆلیری سەرۆکی جێبەجێکاری کۆمپانیاکە، کۆمپانیای Ryanair وتی پێشبینی دەکات کە ڕۆژانە تا تا ٦٠٠ گەشت/ فڕین هەڵبوەشێنێتەوە، ئەمەش کاریگەری لەسەر تا ١٠٠ هەزار سەرنشینی فڕۆکەی Ryanair دەبێت.

بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکە، مایکل ئۆلیری، داواکارییەکانی بۆ یەکێتی ئەوروپا دووپاتکردەوە بۆ پاراستنی گەشتە ئاسمانییەکان لە هەڵمەتێکی درێژخایەندا بۆ کەمکردنەوەی کارایی مانگرتنەکانی کۆمپانیای ATC. مانگرتنەکان بەو مانایەیە کە گەشتە ئاسمانییەکان لە بەریتانیا بۆ فەرەنسا و شوێنەکانی کە خەڵک بۆ پشوودان دەچێت وەک ئیسپانیا و ئیتاڵیا و یۆنان کاریگەرییان لەسەر دەبێت، چونکە فڕۆکەکان بەسەر فەرەنسادا دەڕۆن.

هێشتا هێڵە ئاسمانییەکانی دیکە ژمارەیەکیان لەسەر ئەگەری پچڕان یاخود هەڵوەشاندنەوەی هاتووچۆکان ی دانەناوە. ڕۆژی پێنجشەممە نزیکەی 30 گەشتی کۆمپانیای Ryanair هەڵوەشێندرانەوە، لەنێویاندا هەندێکیان بەسەر ئاسمانی فەرەنسادا دەفڕن، ئەمەش بەهۆی مانگرتنی سەندیکا بچووکەکان. ئاماژەی بەوەشکردووە، زیاتر لە 190 گەشتەکانی کە 35 هەزار سەرنشینی کۆمپانیای ڕایان ئێریان تێدابووە، دوو هەفتە لەمەوبەر لە 18ی ئەیلولدا لە مانگرتنێکی دیکەی فەرەنسادا بۆ چەند کاتژمێرێک دواکەوتوون.

لە بەیاننامەیەکدا کە شەوی چوارشەممە بە شێوەی ئۆنلاین بڵاویکردەوە، ئۆلیر وتی: ناتوانین دۆخێکمان هەبێت لە یەکێتی ئەوروپا کە یەک بازاڕمان هەبێت بەڵام هەر جارێک فەرەنسییەکان مانگرتن لەو بازاڕە دادەخەین. ئاماژەی بەوەشکردووە، “ئەوان مافی مانگرتنیان هەیە، بەڵام ئەگەر گەشتەکان هەڵبوەشێنرێنەوە ئەوا هێشتا پێویستە کە گەشتکردنەکان لە فەرەنساوە بۆ دەرەوەی و پێچەوانەکەشی بەردەوام بێت “…. . “ئێمە جارێکی دیکە داوا لە ئۆرسولا ڤۆن دێر لایین، سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئەوروپا دەکەینەوە … ئەگەر ئامادە نییە بەرگری لە بازاڕی تاکەکەسی بکات، ئەگەر ئامادە نییە پارێزگاری فڕین بە ئاسماندا لە فەرەنسا و بەسەر فەرەنسا بپارێزێت، ئەوا پێویستە دەستبەرداری وەزیفەکەی بێت”

English

Postal workers in Canada decided to strike

27/09/2025

On Saturday afternoon, Canada Post workers went on strike following the government’s decision to end door-to-door mail delivery.

 The union says it is shocked by the government’s decision on the government’s decree on sweeping changes in the national service. The union, which represents Canada Post employees, described the proposed changes as an “attack” on workers who have struggled to compete with an increase in low-fee private delivery services .

The strike, announced late Thursday by the union, marks the second time in the last 12 months that the country’s postal service has stopped for the duration of the strike with mail and parcels being stopped and no delivery and no new items accepted.

For more than 20 months, protracted negotiations between the union and the Postal Service have continued with no clear agreement in sight. The Postal Service has struggled against the rise of private services driven by delivery that work more often and at a lower cost. Mail delivery, which peaked in 2006, has also slowed dramatically.

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

کرێکارانی پۆست لە کەنەدا بڕیاری مانگرتنیان دا

27/09/2025

ڕۆژی ٥شەمە پاشنیوەڕۆکەی کرێکارانی پۆستی کەنەدا بڕیاری مانگرتنیان دا دوای بڕیارەکەی حکومەت کە بڕیاری کۆتاییهێنانی بە بردنی پۆست بۆ ماڵ بە ماڵ هێنا.  نقابە دەڵێت بە بڕیارەکەی حکومەت سەبارەت بە فرمانەکەی حکومەت لە  گۆڕانکارییە بەرفراوانەکان لە خزمەتگوزاری نیشتمانیدا توشی شۆک بووە.

 سەندیکاکە کە نوێنەرایەتی کارمەندانی پۆستی کەنەدا دەکات، گۆڕانکارییە پێشنیار کراوەکانی بە “هێرشێک” بۆ سەر کرێکارەکانی وەسف کردووە کە کێشەیان هەبووە بۆ ڕکابەریکردن لەگەڵ زیادبوونی خزمەتگوزارییەکانی کە بە دیلیڤەری تایبەت  دەکرێت بە کرێیەکی کەم .

 مانگرتنەکە کە درەنگانی ڕۆژی پێنجشەممە لەلایەن سەندیکاکەوە ڕاگەیەندرا، دووەم جارە لە ماوەی ١٢ مانگی ڕابردوودا کە خزمەتگوزاری پۆستی وڵاتەکە وەستابێت بۆ ماوەی مانگرتنەکە پۆست و پارسێل  دەوەستێنرێن و ناگەیەنرێت و هیچ شتێکی نوێش وەرناگیرێت.

زیاتر لە ٢٠ مانگە دانوستانە درێژخایەنەکانی نێوان سەندیکا و خزمەتگوزاری پۆستە بەردەوامە و هیچ ڕێککەوتنێکی ڕوون لەبەرچاو نەگیراوە. خزمەتگوزاری پۆست لە دژی سەرهەڵدانی خزمەتگوزارییەکانی تایبەت کە لە ڕێگەی دیلیڤەرییەوە کە زیاتر و بە تێچووی کەمتر کاردەکەن، خەباتی کردووە. هەروەها گەیاندنی نامە کە لە ساڵی ٢٠٠٦دا گەیشتە لوتکە، بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش خاو بووەتەوە.

English

The wave of protests reached the Philippines

20/09/2025

In our post on the protests in Nepal, we said one of the positive points there was that it would be an incentive for people in other countries when the protests were successful.

Hundreds of thousands of people took to the streets against corruption in the Philippines on Sunday, sparking a flood of anger against corruption and corrupted officials who have spent billions of dollars on fake relief projects.

 Lawmakers and officials have reportedly pocketed huge sums of money in exchange for contracts, while the money for important projects aimed at protecting the country from flood damage has not been completed. The estimated £1.48 billion spent on flood defense over the past two  supposed to be spent on flood control projects.

Greenpeace has estimated that the cost is higher, saying that more than £13 billion will be taken by 2023 from climate-related projects.

The allegations that have rocked the country first surfaced in July as monsoon rains and storms battered towns and cities, causing misery for millions. The Philippines experiences an average of 20 major typhoons a year, making it one of the most vulnerable countries to natural disasters.

 The demonstrations were largely peaceful, although police arrested 72 people in two separate incidents, including 20 minors, and 39 police officers were reportedly injured.

Sunday’s protests took place on a historic day: On September 21, 1972, President Marcos’ father and namesake, the late dictator Ferdinand Marcos, imposed martial law and seized power for another 14 years, he was accused of plundering $10 billion

.

كوردی - Kurdiمێتالێکۆڵینه‌وه‌مێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

شەپۆلی ناڕەزایی و خۆپیشاندانەکان گەیشتە فلیپین

22/09/2025

لەو پۆستەی کە لەسەر ناڕەزایی خەڵکی نیپاڵ کردمان ، لە یەکێك لە خاڵە ئەرێینەکانی ئەوێدا وتبوومان کە دەبێتە هاندەرێك بۆ خەڵكی وڵاتانی دیکە کە لە کاتێکدا ناڕەزاییەکان سەرکەوتوو بوون.

زۆری پێنەچوو دوێنی یەکشەمە، ٢١ی مانگ ،  ئەو شەپۆلە گەیشتە فلیپین بە سەدان هەزار کەس هاتنە سەر شەقامەکان دژ بە گەندەڵی و گەندەڵکاران ، بووە لافاوی تووڕەبوون و ڕاپەڕین دژ بە بەرپرسان و گەندەڵكەاران کە بە ملیارەها دۆلار کە گوایە لە پڕۆژەکانی فریاگوزاری ساختەدا خەرجیان کردووە کەچی چووەتە تەنکەی گیرفانیانەوە.

بە گوێرەی زانیارییەکان یاسادانەران و بەرپرسان لە بەرامبەر گرێبەستەکاندا پارەیەکی بێ شوماریان خستۆتە گیرفانی خۆیانەوە ، ئەمە لە کاتێکدا کە ئەو پارەیەی کە بۆ پڕۆژە گرنگەکان کە مەبەست لێیان پاراستنی وڵاتەکەیە لە زیانەکانی لافاو نەگەیشتوونەتە ئەنجام.

ئەو پارەیەی کە بە حساب لە دوو ساڵی ڕابوردوودا بۆ بەرگریکردن لە  لافاو بەکارهێنراوە بە ١.٤٨ ملیار پاوەند خەمڵێنراوە کە لە پرۆژەکانی کۆنترۆڵکردنی لافاودا بەکارهێنراوە. کۆمپانیای گرینپیس مەزەندەی کردووە کە تێچووی ئەم کارە زیاترە و دەڵێت زیاتر لە ١٣ ملیار پاوەند لە ساڵی ٢٠٢٣دا لە پڕۆژەکانی پەیوەست بە کەشوهەواوە وەرگیراوە.

ئەو تۆمەتانە کە وڵاتەکەیان هەژاندووە، بۆ یەکەمجار لە مانگی تەمموزدا سەریان هەڵدا، لە کاتێکدا بارانبارین و زریانەکانی وەرزی گەرما شارۆچکە و شارەکانیان بەسەردا هاتبوو، ئەمەش بووەتە هۆی نەهامەتی بۆ ملیۆنان کەس. فلیپین ساڵانە بە تێکڕا ٢٠ زریانی گەورەی تێدا ڕوودەدات، ئەمەش وایکردووە ببێتە یەکێک لە وڵاتە لاوازەکان بۆ کارەساتی سروشتی.

خۆپیشاندانەکان تا ڕادەیەکی زۆر ئاشتیخوازانە بوون، هەرچەندە پۆلیس ٧٢ کەسی دەستگیرکرد لە دوو ڕووداوی جیاوازدا کە ٢٠ کەسیان کەم تەمەن بوون،هاوکاتیش باسی برینداربوونی  ٣٩ ئەفسەری پۆلیس دەکرێت.

ناڕەزایەتییەکانی ڕۆژی یەکشەممە لە ڕۆژێکی مێژوویی گرنگدا بەڕێوەچوون: لە ٢١ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٧٢ باوک و هاوناوی سەرۆک مارکۆس، دیکتاتۆری کۆچکردوو فێردیناند مارکۆس، یاسای سەربازیی سەپاند بۆ ماوەی ١٤ ساڵی دیکە دەستی بەسەر دەسەڵاتدا گرت، ئەو تۆمەتبارە بە تاڵانکردنی بڕی ١٠ ملیار دۆلار.تاوانبار کرا.

كوردی - Kurdiمێتانامه‌ و په‌یام

فەرەنسا ئەو وڵاتەی کە هەرگیز شەپۆلی ناڕەزایی و خۆپیشاندانی لێ نابڕێت

19/09/2025

دوێنێ ، ٥شەمە، نزیکەی یەک ملیوێن کەس لە شارەکانی پاریس و مارسێلا و نەنتێس و لیوێن و مونتپیلار و هەندێک شاری دیکە ڕژانە سەر شەقامەکان. ئەمە کاتێك بوو کە سەندیکاکان ڕۆژێک چالاکیی مانگرتنیان ئەنجامدا بۆ فشارخستنە سەر سەرۆکوەزیرانی نوێ، سێباستیان لێکۆرنو، بۆ ئەوەی بیر لە ڕێکخستنەوەی بودجە بکاتەوە و کار لەسەر مووچە و خانەنشینی و خزمەتگوزارییە گشتیەکان بکاتەوە.

سۆفی بینێت، سەرۆکی سەندیکای چەپی سی جی تی وتی: “تووڕەیی زۆر گەورەیە، ئیرادەش هەروایە – پەیامی من بۆ بەڕێز لێکۆرنو ئەمڕۆ ئەمەیە: ئەوە شەقامەکانن کە دەبێت بڕیار لەسەر بودجە بدەن”، سۆفی بینێت، سەرۆکی سەندیکای چەپی سی جی تی وتی، لەکاتێکدا سەرۆکوەزیرانی نوێی ماکرۆن لە خەباتدایە بۆ پێکهێنانی بودجەیەک بۆ ساڵی داهاتوو، هەروەها پێکهێنانی حکومەتێکی نوێ.

نوێنەری سەندیکای کەرتی گشتی FSU، وتی: “فەرەنسا یەکێکە لەو چەند وڵاتانەی کە هێشتا سیستەمێکی ئاسایشی کۆمەڵایەتی دروستی هەیە و تۆڕێکی سەلامەتی هەیە بۆ چاودێریکردنی ئەوانەی لە کۆمەڵگادا کە پێویستیان بە یارمەتی هەیە، بەڵام ساڵ لە دوای ساڵ بەهۆی کەمکردنەوەی بودجەوە دەڕووخێت. مووچەی کرێکارانی کەرتی گشتی زۆر کەمە؛ ئێمە ئەم کارە دەکەین چونکە خۆشمان دەوێت و دەمانەوێت خزمەت بە خەڵک بکەین، نەک – بۆ قازانج. لە کاتێکدا لە ڕاستیدا ئەوە کەمکردنەوەی باجی ئیمانوێل ماکرۆنە بۆ ئەو بازرگانانەی کە زیانیان بە دارایی گشتی گەیاندووە ئێمە ئەمڕۆ بە ئاشتیانە ڕێپێوان دەکەین چونکە تەنها دەمانەوێت حکومەت دەست بکات بە گوێگرتن لە ئێمە.”

لە سەرانسەری فەرەنسا ١٤٠ کەس دەستگیرکرابوون. ، لە پەراوێزی گردبوونەوە ناڕەزایەتییەکان لە شاری نەنت لە ڕۆژئاوای ئەو وڵاتە، هەندێک پێکدادان ڕوویدا و پۆلیسیش گازی فرمێسکڕێژیان بەکارهێنا، هەروەها لە شاری لیۆن کە میدیاکانی فەرەنسا ڕایانگەیاند، سێ کەس برینداربوون.

بەهۆی مانگرتنی شۆفێرانی شەمەندەفەر و پاس و ترامەوە پەککەوتن لە گواستنەوەی گشتیدا ڕوویدا، کارمەندانی نەخۆشخانەکان بەشدارییان لە ناڕەزایەتییەکان کرد و لە کۆی ١٠ دەرمانخانە ٩ دەرمانخانە داخران لەکاتێکدا دەرمانسازەکان ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر بە سیاسەتەکانی نرخ. نزیکەی یەک لە شەش مامۆستای قوتابخانە سەرەتایی و ناوەندییەکان مانیان گرت، هەروەها کارمەندانی کانتینی [قاوەخانە و شوێنی خواردن] قوتابخانەکان و چاودێران. چەندین قوتابخانەی ئامادەیی لە پاریسەوە تا ئەمینس و لۆهاڤر لەلایەن خوێندکارانەوە گەمارۆدرابوو.  خۆپیشاندەران زیاتر لە 250 خۆپیشاندانیان ئەنجامدا و لە شارەکانی پاریسەوە تا مارسیلیا، نانت، لیۆن و مۆنپیلیە ڕێپێوانیان ئەنجامدا.

 ڕۆژی مانگرتن و ناڕەزایەتییەکان لە کاتێکدا بوو کە لە فەڕەنسا قەیرانی سیاسی ڕوویدا. هەفتەی ڕابردوو ماکرۆن هاوپەیمانی نزیکی خۆی لێکۆرنۆی وەک سێیەم سەرۆکوەزیرانی عێراق لە ماوەی ساڵێکدا دەستنیشانکرد، دوای ئەوەی دوو کەسەکەی پێشوو – فرانسوا بایرۆ و میشێل بارنیەر – لەلایەن پەرلەمانەوە لە پۆستەکانیان دوورخرانەوە لەکاتێکدا ناکۆکی تاڵ لەسەر کەمکردنەوەی بودجە.  لێکۆرنو دوای ئەوەی بایرۆ، سەرۆکی ناوەندیی پێش خۆی، لە ٨ی ئەیلولدا دەنگی متمانەی لەدەستدا بەهۆی پلانە ناپەسەندەکەی بۆ فشاری بودجەی ٤٤ ملیار یۆرۆ (٣٨ ملیار پاوەند) و بەرنامەی خۆپارێزی بۆ کەمکردنەوەی قەرزی گشتی فەرەنساو هەروەها پلانی دوو ڕۆژ کەمکردنەوی ڕۆژانی پشوو[عوتڵە] لە ساڵێکدا.

English

Protests and demonstrations in the region complement each other

16/09/2025

Protests and demonstrations in the region complement each other

 This year’s and last year’s protests and those before the coronavirus era and their beginnings in the Middle East and Asia complement each other. Not only that, they have the same social environment and the same economic and political basis.

 What happened in Nepal in recent days and led to the overthrow of power and change there it complemented the experience, courage and inspiration of previous events in Bangladesh, Sri Lanka, Iran and elsewhere.

There was immortality, unemployment, corruption, increased cost of living, low wages and lack of freedom, all of which are common among these countries.

In each case the specific grievances against the leaders were different, but the broader socioeconomic frustrations of the young people who revolted against an aging and corrupt political class were remarkably similar. All countries have growing youth populations – nearly 40% of the South Asian population is under 18 – but this so-called “youth dividend” is seen as being largely wasted due to poor education, lack of jobs, sustained low wages and poor living standards.

 Chittig Bajpai, a senior fellow for South Asia at Chatham House, said the youth-led movement emerging in Nepal, Indonesia, Bangladesh and Sri Lanka addressed “several structural challenges facing countries across the region their ambition, economic distress and demographic pressures.”

 For the majority of young Nepalese struggling with energy-sapping inflation, economic hardship and high youth unemployment – ​​driving millions to find exploitative and often deadly jobs abroad in places like the Gulf – images of wealth and luxury were damning proof that Nepal’s political system is broken. Nepalese authorities and politicians see the protests as a conspiracy and interference by anti-government parties, but in fact this is a big lie as 14 prime ministers have changed in Nepal in 16 years to solve the problems, but instead the problems have deepened.

 Ashish Pradhan, Nepal expert at Crisis Group, said: “There was a lot of chatter online about being inspired by Bangladeshis, by Sri Lankans and by what was happening with the student movement in Indonesia be.'” Anoja Pandey, 26, one of the faces of the Gen Z protests, maintained that the overthrow of the Oli government was not part of any pre-planned conspiracy. “The wealth of those in power and their access had grown tremendously; while others continue to suffer ,” she said. “Our generation, Gen Z, is bearing the cost of this and that’s what made us take to the streets.”