آنارشیست ها و انتخابات

آنارشیست ها و انتخابات

 

به همراه برگردان نوشته ای از میخائیل باکونین

A and election online

دانلود نسخەای آنلاین برای خواندن روی موبایل و كمپیوتر

anarchistes & elections- online-Verion

دانلود نسخەای چاپی برای چاپكردن روی ورق

anarchistes & elections- Print-Verion

مرگ در گوهردشت، مرگ در پاریس و مسئولیت دولت ها

مرگ در گوهردشت، مرگ در پاریس و مسئولیت دولت ها

افشین اسانلو

مرگ افشین اسانلو در زندان گوهردشت و کلمان مریک در پاریس به فاصله ی چند روز، وجدان های آگاه را بار دیگر در ماتم فروبرد و نشان داد که فعالان کارگری و سیاسی هر جه که باشند همواره در معرض خشونت های دولت ها و گروه های ضدانسانی قرار دارند.

 

جمهوری اسلامی که اکنون بار دیگر با ریاست جمهوری یک “اعتدال گرا” برای مدت کوتاهی هم که شده جان تازه ای گرفته است بدون پاشیدن بذر مرگ نه می تواند و نه می خواهد به حیات ادامه دهد. دستگاه های امنیتی و پلیس سیاسی این رژیم یک لحظه دست از سر هیچ فعال کارگری و سیاسی که برای آزادی می رزمند برنداشته و برنخواهد داشت. آزادی برای جمهوری اسلامی سم مهلکی ست و کوچک ترین اندازه اش تار و پودش را با شتابی شگفت انگیز از هم می پاشد. جلادان اسلامی ادعا می کنند که افشین اسانلو در زندان گوهردشت دچار حمله ی قلبی شده و درگذشته است، اما نمی توان به آنان اطمینان کرد، به ویژه این که خواهر افشین در مصاحبه ای گفته است که او سابقه ی ناراحتی قلبی نداشته است.

 

افشین اسانلو راننده ی اتوبوس شرکت واحد بود. او را در سال ١٣۸۸ به جرم فعالیت های صنفی دستگیر کردند و با انواع جرم های قلابی امنیتی به پنج سال زندان محکوم نمودند. افشین قرار بود در اسفند ماه سال جاری از زندان گوهردشت به اصطلاح آزاد شود و دوباره به زندانی بزرگ تر به نام ایران پای بگذارد، جایی که “دهانت را می بویند مبادا گفته باشی دوستت دارم”!

 

افشین ٣٠ خرداد از زندان گوهردشت به بیمارستان منتقل شد تا از “عارضه ی قلبی” بمیرد. آیا دستگاه های امنیتی جمهوری اسلامی به عمد نگذاشتند او جان بدهد تا به بقیه القاء کنند که ریاست جمهوری یک “اعتدال گرا” به معنای این است که در بر همان پاشنه خواهد چرخید که می چرخید؟ آیا افشین نخستین قربانی دوره ی سرکوب “روحانی” نیست؟

 

روز ١۵ خرداد در آن سوی جهان، در پاریس یک جوان هجده ساله به نام کلمان مریک زیر پنجه بکس های فاشیست های فرانسوی در نزدیکی ایستگاه قطار سن لازار چنان ضرب و جرح شد که در اثر آن مانند افشین پیش از رسیدن به بیمارستان درگذشت. هر چند برعکس ایران وزرا و  وکلا قتل کلمان را محکوم کردند، اما در آن جا هم نظم حاکم با بحران فراگیر و همه گیر سرمایه داری غیرمستقیم مسئول مرگ کلمان است. این روزها فاشیست ها دوباره خیابان های فرانسه را به جولان گاه خود تبدیل نموده اند و به بهانه ی بیکاری و وضعیت بد اقتصادی در شهری به جان مهاجران می افتند و در شهری دیگر به جان کلمان ها که عضو “اکسیون ضدفاشیست” بود.

 

دیروز هزاران نفر در خیابان های پاریس به یاد کلمان تظاهرات کردند و اعلام نمودند که مرگ کلمان را نه فراموش می کنند و نه می بخشند. دوستان آنارشیست کلمان در مبدأ تظاهرات پارچه نوشته ی بزرگی را روبه روی اپرای پاریس برافراشتند که روی آن نوشته شده بود: برضدفاشیسم، دولت و سرمایه، یک انقلاب در دستور کار است. اگر دوستان افشین در همین حد آزادی داشتند می توانستند همین پارچه نوشته را در گوهردشت یا جای جای ایران بیاویزند چرا که در این کشور فاشیسم اسلامی سال هاست که حاکم است.

 

یاد افشین و کلمان همواره در قلب های مبارزان راه آزادی خواهد ماند.

 

ن. تیف

٣ تیر ١٣٩۲

 

دەوڵەت؛ بابەتێك بۆ گفتوگۆ لە نێوان ماركسیستەكان و ئەناركیستەكانی كوردستان / بەشی سیازدەھەم

دەوڵەت؛ بابەتێك بۆ گفتوگۆ لە نێوان ماركسیستەكان و ئەناركیستەكانی كوردستان

بەشی سیازدەھەم

سه‌لام عارف :

هاوڕێیان ئه‌م كاته‌تان شاد، وا من جارێكی دی دێمه‌وه‌ نێو باسكاریه‌كه‌مان ده‌رباره‌ی (مه‌سه‌له‌ی ده‌وڵه‌ت)، ھیوادارم بەشدارییەكەم سوودمەندبێت و شتێكی نوێ لەلای ئێوە بروژێنێت.

به‌ر له‌ چوونه ‌نێو باسی پرسە‌كه‌ (ده‌وڵه‌ت)، پێمخۆشه‌ بڵێم (من دە‌زانم، كه‌ ڕاستی و دادپه‌روه‌ری ڕێژه‌یین، لەتەك ئه‌وەشدا من لەتەك ڕاستیدام و به‌لامه‌وه‌ گرنگ نییه‌ كێ دە‌یڵێت، هه‌روه‌ها لەتەك دادپه‌رویشدام و به‌لامه‌وه‌ گرنگ نییه‌،كێ لێی سودمه‌ند دەبێت) ململانێی نێوان ئازادی و دەسەڵات (ئۆتۆریتە) ڕوناكتریین ده‌ربڕینه‌ له‌ كێشمه‌كێش و ململانێنی نێوان ده‌سه‌ڵاتخوازیی و دژه‌ده‌سه‌ڵات، ده‌سه‌ڵاتخواز؛ ئۆتۆرێتیخواز و نێوه‌ندیخوازه‌، دژه‌ده‌سه‌ڵاتیش هاوبه‌شیخوازی ئازادیخوازه.

(باكۆنین) ده‌رباره‌ی ئازادی وتوویه‌تی “ئێمه‌ ئازادی به‌وه‌دا دەناسینه‌وه‌، كه‌ تاكه‌ دروستكاری ڕەوای بناغه‌ی هه‌موو ڕێكخستنه‌كانه‌، ئیتر ئه‌و ڕێكخستنه‌ ئابووری بێت، یان ڕامیاریی هیچ جیاوازی نییه‌، ئێمه‌ ناڕازیین له‌ هه‌موو ئه‌و شتانه‌، كه‌ له‌ دووره‌وه‌، یان له‌ نزیكه‌وه‌ په‌یوه‌ندیان به‌ (سۆسیالیزم، یان كۆمونیزم)ی ده‌وڵه‌تییه‌وه‌  هه‌یه‌” *‌

“تاكه‌كان، یان هه‌روه‌زییه‌كان ئامانجیان هه‌رچیه‌ك بێت‌، دەبێت بە ئازادی ڕه‌ها سوودمه‌ند و خۆشحاڵبن‌ ‌ “

 لەتەك ئه‌وه‌شدا، كه‌ (ئه‌ناركیزم) بزوتنه‌وه‌یه‌كی یه‌كڕا و یه‌‌ككردار نه‌بووه‌ و نییه‌، به‌ڵام هه‌میشه، بیروبۆچوونیان ده‌رباره‌ی ئازادی وه‌ك ئه‌و بیروبۆچوونه‌ی (باكۆنین) بووه‌، ئەوه‌ نه‌بێت ده‌سه‌ڵاتخوازه‌كان ده‌رباره‌ی ئازادی هیچیان نه‌گوتبێت، به‌ڵێ گوتوویانه‌‌‌، به‌ڵام ئه‌وان ئازادی ڕه‌هایان له‌ ده‌سه‌ڵاتی ڕه‌های ده‌وڵه‌تدا بینیووه‌.

مرۆڤ به‌پێچه‌وانه‌ی ده‌وڵه‌ته‌وه‌ بوونه‌رێكی كۆمه‌ڵایەتییه‌، هه‌رچه‌نده‌، ده‌وڵه‌ت له‌نێو هه‌موو جومگه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌دایه‌، به‌ڵام به‌پێوانه‌ی به‌ها مرۆییه‌كان، ده‌وڵه‌ت وەك مرۆڤ كۆمه‌ڵایه‌یی نییه‌، زیندوویی و كۆمه‌ڵایەتیی مرۆڤ و  لاشه ‌ساردی و نا كۆمه‌ڵایه‌تیی ده‌وڵه‌ت دژ به‌یه‌كن و دانوویان پێكه‌وه‌ ناكوڵێت.

ده‌وڵه‌ت، جگه‌ له‌ دڕنده‌یی و بێبه‌زه‌یی، توانیویه‌تی، مرۆڤ فێری ئه‌وه‌ بكات، كه ‌(هه‌بوون avoir بخاته‌ جێگه‌ی بوون être)  به‌واته‌یه‌كی دی وای له‌ مرۆڤ كردووه،‌ خۆشویستنی خاوه‌ندارێتی بخاته‌ جێگه‌ی هه‌موو به‌ها مرۆییه‌كان. خۆشویستنی خاوه‌ندارێتی، واتای خۆشویستنی ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تیش ده‌به‌خشێت، جا ئەگه‌ر ئه‌و ڕسته‌یه ئاواهیش بنووسین، كه مرۆڤ ‌(هه‌بوونی ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌ت بخاته‌ جێگه‌ی بوون) به‌واته‌یه‌كی دی وای له‌ مرۆڤ كردووه،‌ خۆشویستنی ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌ت بخاته‌ جێگه‌ی هه‌موو به‌ها مرۆییه‌كان.

ئه‌وه‌ش له‌خۆیه‌وه‌ نه‌ھاتوو، به‌ڵكو هێنراوه‌، ده‌یان سه‌ده‌یه‌ ده‌سه‌ڵات مرۆڤ به‌ ئاوەزی مه‌زنیی و پیرۆزیی (ده‌سه‌ڵات)  په‌روه‌رده‌ و خۆشه‌ده‌كات، وه‌های له‌ مرۆڤ گه‌یاندووه‌، كه‌ ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌ت ڕێخه‌رێكی نایاب و بێوێنه‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تییه‌، به‌بێ ئه‌و ڕێكخستنه‌ ژیانی مرۆڤەكان ده‌بێته‌ ژیانێكی پڕ له‌ گه‌ڕه‌لاوژێ و هه‌راوهوریا و گێره‌شێوێنی، ئه‌وانه‌ش كه‌ دژ به‌و جۆره‌ ڕێكخستنه‌ ده‌وڵه‌تییه‌ن، ئاژاوەچی (فه‌وزه‌وی)ن و بڕوایان به‌هیچ ده‌سه‌ڵاتێك و ڕێكخستنێك نییە و ڕازی نیین، ئه‌و ده‌وڵه‌تخوازانه‌‌ درۆزن و ساخته‌چیین، ئه‌وان ئه‌وه‌ ده‌شارنه‌وه‌، كه‌ تیۆریسیۆنانی ئازادیخوازیی (ئه‌ناركیزم) به‌تایبه‌تی (پرۆدۆن) و (باكۆنین) چه‌ندین جار باسی ده‌سه‌ڵات و ڕێكخستنیان كردووه‌، به‌ڵام كام ده‌سه‌ڵات؟ كام ڕێكخستن؟ (پرۆدۆن) باسی ده‌سه‌ڵاتی ئابووریی كردووه‌ و زۆر جار وتوویه‌تی “ئێمه‌ ده‌سه‌ڵاتی ئابووریی ده‌خه‌ینه‌ جێگه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریی” دەبێت  ڕێكخستن؛ خۆڕێكخستن و خۆبه‌ڕێوه‌بردنی له‌ خواره‌وه‌ بۆ سه‌ره‌وه‌ بێت، به‌و مه‌رجه‌ له‌ ئازادییه‌وه‌ سه‌رچاوه‌یگرتبێت.‌ (باكۆنین)یش به‌هه‌مان شێوه‌ باسی ڕێكخستنی كردووه‌ و دژی ڕێكخستنی له‌ سه‌ره‌وه‌ بۆ خواره‌وه‌ بووه‌، هه‌روه‌ها باسی (لایەنی كه‌می ده‌سه‌ڵاتی شۆڕشگێڕ)ی كردووه، لای ئه‌و لایەنی كه‌می ده‌سه‌ڵاتی شۆڕشگێڕ، بوونی ‌هاوبه‌شییه‌كان و لیژنه‌ هه‌مئاهه‌نگیه‌كان بوون، نه‌ك حكومه‌ت ‌!

ساڵی 1848سۆسیال دیموكراتیی ئه‌ڵمانی، له ‌سه‌رده‌ستی (كارل ماركس) و (فریدرك ئەنگلس) داهێنانێكی نوێیان ئاخنییه‌ نێو هزری سۆسیالیستییه‌وه‌، ئه‌ویش (به‌ ده‌وڵه‌تیكردنی ئامرازه‌كانی به‌رهه‌مهێنان) بوو، گه‌ر له‌ نزیكه‌وه‌ بڕوانینه‌ ئه‌و بیرۆكه‌ و بچینه‌ بنجوبناوانییه‌وه‌، بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت، له‌وه‌ زیاتر نییه‌، كه‌ ده‌وڵه‌تی سه‌رمایه‌داران (كۆمەلێك) بكرێته‌ ده‌وڵه‌تی سه‌رمایه‌دارێك (پارت و دەوڵەت).

هه‌ر زوو گه‌رماوگه‌رم ئازادیخوازه‌كان هاتنه‌ده‌ست و دژی ئه‌و داهێنانه‌ سه‌رسوڕهێنه‌ره‌ وه‌ستانەوه‌ و (پرۆدۆن) و (باكۆنین) دژ به‌وه‌ (به‌هاوبه‌شیكردنی ئامرازه‌كانی به‌رهه‌مهێنان)یان پێشنیاركرد، ماوه‌ی چه‌ندیین ساڵ دژایه‌تی نێوان ئه‌و دوو بیروبۆچوونه‌ بووه‌ بابه‌تی سه‌ره‌كی ده‌مه‌قاڵییەكانی كۆنگره‌كانی ئی‌نته‌رناسیۆنالی یەكەم، به‌تایبه‌تی كۆنگره‌ی(لاهای) و (بیرن) و (برۆكسل).

به‌و جۆره‌ بزوتنه‌وه‌ی سۆسیالیستی  به‌سەر دوو فێرگەدا‌ دابه‌شبوو ، یان باشتر بڵێم دوو ته‌وژم و ڕەوتی سه‌ره‌كی، ته‌وژمی ڕێكخستن و به‌ڕێوه‌بردنی ده‌وڵه‌تی له‌لایه‌ك، له‌لایەكه‌ی دیكه‌وه‌، ته‌وژمی خۆڕێكخستن و خۆبه‌ڕێوه‌بردنی نادەوڵەتی له‌ خواره‌وه‌ بۆ سه‌ره‌وه‌ی ئازادیخوازانه‌ی هاوبه‌شییه‌ كرێكارییه‌كان، ئه‌میان سوككردنی هه‌یبه‌تی ده‌وڵه‌ت، ئه‌وی دیان به‌ پێچه‌وانه‌وه‌، له‌ ده‌وڵه‌تی سه‌رمایه‌داردا (نان و كار و ئازاد)یش ده‌كه‌ونه‌ ده‌ست ده‌وڵه‌ت، دەبێت ڕه‌شوڕووته‌كه‌ زه‌لیل و داماو چاوی له‌ ده‌ستی به‌زه‌یی ده‌وڵه‌ت بێت، به‌ڵكو‌ پارتی خاوه‌ن ئیمتیاز، بەزەیی بتڵیسێته‌وه ‌و بەزەیی به‌ حاڵیاندا بێتەوە.

ئه‌و ده‌وڵه‌تخوازانه‌ قیرسچمه‌ بوون، هه‌ر له‌سه‌ر بیرۆكه‌كه‌یان سوور بوون ‌، هه‌ر جاره ‌و  فێڵ و ڕاوه‌ڕێویه‌كیان ده‌كرده‌ به‌هانه بۆ بوونی ده‌وڵه‌ته‌كه‌یان، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ (پرۆدۆن) به‌رده‌وام چاوی به‌ بیرۆكه‌ هاوبه‌شیه‌كه‌دا ده‌خشانده‌‌وه‌، تا له‌ جه‌ره‌یانی ئه‌و چاوپیاداخشانه‌وه‌یه‌دا، گه‌یشته‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌، كه‌ نابێت ئامرازه‌كانی به‌رهه‌مهێنان بكرێنه‌ موڵكی هاوبه‌شیه‌كان، چونكه‌ مه‌ترسی دروستبوونی جیاوازی و  ئیمتیاز دە‌خوڵقێنێت، به‌ڵكو دەبێت ئامرازه‌كان، به‌پێی پێویست بۆ كاتێكی دیاریكراو به‌ده‌ست هاوبه‌شییه‌ به‌رهه‌مهێنه‌ره‌كانه‌وه‌بن، لیژنه‌ هه‌مئاهه‌نگیه‌كان بتوانن لێیان وه‌ربگرنه‌وه‌، ئه‌و لیژنه‌ هه‌مئاهه‌نگیانه‌ له‌ هه‌رچی ئاستێكدا بن، كاری دابینكردن و دابه‌شكردن و ده‌فته‌رداریان له‌ ئه‌ستۆیه‌، ئه‌و لیژنانه‌ ڕۆڵی حكومه‌ت دە‌بینن، به‌ڵام حكومه‌ت به‌ واتا باوه‌ سه‌رمایه‌داریكه‌ی نا، ئه‌و لیژانه‌ هه‌موویان  زاده‌ی هه‌ڵبژاردنی له‌ خواره‌وه‌ بۆ سه‌ره‌وه‌ن، واته‌ هه‌ڵبژاردنی ڕاسته‌وخۆ، یان باشتر بڵێم دیموكراتی ڕاسته‌وخۆ‌‌.

من جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كه‌مه‌وه‌، كه‌ هه‌ر كه‌سه‌ ئازاده ‌و ئاره‌زووی خۆیه‌تی، كە بۆ باسكارییه‌كه‌ی چ فۆرمێكی ده‌وڵه‌ت هه‌ڵدە‌بژێرێت، به‌ڕای من هیچ له ‌نێوه‌ڕۆكی باسه‌كه‌ ناگۆڕێت،چونكه‌ ده‌وڵه‌ت، هه‌ر ده‌وڵه‌ته ‌(مالاتستا) واته‌نی “ئه‌م ده‌وڵه‌ت له‌وی دی ده‌چێت، ئه‌وی دیش له ‌دانه‌یه‌كی دیكە ده‌چێت”.

من به‌شبه‌حاڵی خۆم فۆرمی (ده‌وڵه‌تی سه‌رمایه‌دار) هه‌ڵدە‌بژێم، چونكه‌ كه‌مێكی لێده‌زانم، جگه ‌له‌وه‌ ده‌رباره‌ی باسه‌كه‌مان، تاقیكردنه‌وه‌كانی روسیا، به‌ر  له ‌شۆڕش، كاتی شۆڕش و دوای شۆڕشیش، گه‌لێك به‌ڵگه‌ی حاشاهه‌ڵنه‌گریان به‌ده‌سته‌وه‌داوه‌ .

پێشتر باسمكرد، كه‌ ده‌سه‌ڵات، به‌ چ گیانێك مرۆڤ په‌روه‌رده‌ و خۆشه‌ ده‌كات، له‌به‌رئه‌وه‌ سه‌یر نییه‌، گه‌ر‌ تاڕاده‌یه‌ك ده‌وڵه‌تخوازی  له‌چاو ئازادیخوازیدا په‌سه‌ندتر بێت.

بیرۆكه‌ی (ده‌وڵه‌تی سه‌رمایه‌دار) نه‌ك هه‌ر نه‌پوكایه‌وه‌، به‌ڵكو سۆسیال دیموكرات له‌ ئه‌ڵمانیا و ڕوسیا گه‌یاندیانه‌ لووتكه‌، له‌ ئه‌ڵمانیا  باڵی (كاوتسكی)** و  له‌ (روسیا)ش باڵی (بۆلشه‌ڤیك- لینین-)***

سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیست‌، له‌ روسیا به‌ جۆرێك بزوتنه‌وه‌ی خۆبه‌خۆیی كرێكاران له‌ هه‌ڵكشاندابوو، كه‌ (لینین) ناچاربوو ده‌رباره‌ی ڕاپه‌ڕینی (مۆسكۆ 1905) بڵێت “كرێكاران سه‌د جار له‌ ئێمه‌ چه‌پڕه‌وتر بوون”، له‌ ساڵی1905به‌ دواوه‌، كرێكاران كارگه‌كانیان داگیردە‌كرد، جوتیارانیش زه‌وییه‌كانی خۆیان به‌خۆیان به‌ڕێوهده‌یانبردن ‌**** له‌ولاشه‌وه‌ پارته‌ ڕامیارییه‌كان كه‌روێشكه‌ خه‌ویان ده‌كرد، ئه‌و ده‌مه‌ به‌تایبه‌تی 1917بۆ‌لشه‌ڤیكه‌كان به‌هێزتریین ڕێكخراوبوون و خاوه‌نی ڕێكخستنێكی خاوه‌ن دسپلینێكی پۆڵایین بوون و له‌ هه‌موو ئه‌وانی دیكە ئامادەتربوون و ئاگایان له‌ دۆخه‌ ڕامیاریه‌كه‌ بوو، به‌تایبه‌تی (لینین) و (ترۆتسكی). (بۆلشەڤیكەكانه‌كان) دە‌یانزانی، كه‌وا خه‌ریكه‌ هێدی هێدی كار له ‌كار ده‌ترازێت و تا دێت تینی هه‌ڵكشانه‌ شۆڕشگێڕه‌كه‌ به‌هێزتر ده‌بێت و كۆڕه‌ كرێكارییه‌كان هه‌موولایه‌كیان گرتۆته‌وه‌ و بونه‌ته‌ مه‌ترسییه‌كی گه‌وره‌ له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریی و چاره‌نووسی پارته‌كان، چونكە هه‌لومه‌رجه‌كانی خه‌باتی كۆمه‌ڵایه‌تی، بارێكی ڕامیاریی سه‌یری هێنابووه‌ ئاراوه‌.

له‌لایه‌كه‌وه‌ ده‌سه‌ڵات تۆقیبوو، له‌لاكه‌ی تره‌وه‌ پارته‌ ڕامیارییه‌كان، به‌تایبه‌تی له‌ هه‌موویان به‌هێزتر (بۆلشەڤیكەكان) واقوڕماو و داماو به‌ دوای چاره‌ییكی ڕامیارییدا ده‌گه‌ڕان، لەتەك هه‌موو جیاوازییه‌كاندا، ناڕاسته‌وخۆ حه‌ز و ویستێكی ڕامیاریی هاوبه‌ش لایه‌نه‌ ڕامیاریه‌كانی به‌یه‌كه‌وه‌ گرێدابوو، به‌ڵام هیچ لایه‌كیان له ‌ترسا ئه‌و نهێنییه‌ ڕامیاریه‌ی نه‌دە‌خسته‌ ڕوو، جه‌ماوه‌ر خۆی هه‌ستی به‌وه‌ كردبوو، كه‌  ته‌نها باڵه ‌و دەبێت له‌ خۆڕێكخستن و خۆبه‌ڕێوه‌بردندا به‌رده‌وامبێت،جگه‌ له‌ بۆلشەڤیكەكانه‌كان پارته‌كانی دی هیچ سه‌نگێكی ڕامیاری و جه‌ماوه‌ری ئه‌وتۆیان نه‌بوو پارسه‌نگی هێزه‌كان به‌لایه‌كدا بخه‌ن، ئه‌وه‌ی مابوو ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریی و بۆلشەڤیكەكانه‌كان بوو.

تا ده‌هات ئامێری داپڵۆسین به‌هێزتر و به‌ زه‌برتر دە‌بوو، خه‌فه‌كردنی بزوتنه‌وه‌ی كرێكاران، به‌شێك بوو له‌ پلانی بۆلشەڤیكەكانه‌كان، ئه‌وان ئه‌وه‌یان دە‌زانی، كه‌ به‌كۆڵی كرێكارانه‌وه‌ نه‌بن ناگه‌نه‌ ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریی، له‌به‌رئه‌وه‌ دە‌بووایه‌ به‌بێ خشپه‌ باره‌ ڕامیارییه‌كه‌ بقۆزنه‌وه‌، دانا و زاناتریین كه‌سی ڕامیاریی ئه‌و كاته‌ (لینین) بوو، ئه‌و دە‌یزانی له‌ كوێوه‌ و چۆنچۆنی بچێته‌ ژووره‌ و چۆنچۆنیش بێته‌ ده‌ره‌وه‌، ئه‌و دە‌یزانی به‌بێ ژێرده‌سته‌كردنی سۆڤیه‌ته‌كان هیچ به‌ هیچ ناكرێت، له‌به‌رئه‌وه‌ له‌وێوه‌ ده‌ستیانپێكرد، لای كه‌سمان شاراوه‌ نییه، كه‌ (لینین) بۆ تێپه‌ڕكردنی هزری (ده‌ستبژێری هۆشمه‌ندی شۆڕشگێڕ) له‌ په‌ڕتووكه‌ به‌دناوه‌كه‌یدا (ماالعمل) چ گاڵه‌یه‌كی به‌ خه‌باتی خۆبه‌خۆیی سه‌ندیكایی كرد، به‌ڵام بۆ ده‌ستبه‌سه‌ركردنی سۆڤیه‌ته‌كان په‌شیمانبوه‌وه‌ له‌ دژیایه‌تیكردنی خه‌باتی سه‌ندیكایی، داوا له‌ بۆلشەڤیكەكانه‌كان ده‌كات بچن له‌ سه‌ندیكاندا كاربكه‌ن، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش بابه‌تی (ئایا دە‌شێت بۆلشەڤیكەكانه‌كان له‌ سه‌ندیكاكاندا به‌شداربن) دە‌نوسێت، ته‌نانه‌ت فه‌توای ئه‌وه‌ش دە‌دات، كه‌ دە‌توانن له‌ كۆنه‌په‌رستریین سه‌ندیكادا كاربكه‌ن. هێنده‌ی نه‌برد، كه‌ بۆلشەڤیكەكانه‌كان له‌ زۆرێك له‌ سۆڤیه‌تی كارگه‌كاندا جێگه‌ی خۆیان خۆشكرد، هه‌نگاوی یه‌كه‌می پلانی پووچه‌ڵكردنی سۆڤیه‌ته‌كان ئە‌وه‌بوو، خۆشی واته ‌(لینین) بۆ ته‌واوكردنی پلانه‌كه‌، واته‌ به‌شی دووه‌می پلانه‌كه‌ له‌ كاتی گه‌ڕاندنه‌وه‌یدا بۆ روسیا له‌ شه‌منده‌فه‌ره‌كه‌دا،ئه‌و دروشمانه‌ی داڕشت “كارگه‌كان بۆ كرێكاران، زه‌وییه‌كان بۆ جوتیاران ، ڕاوه‌ستانی جه‌نگو ئاشكراكردنی نهێنییه‌كانی” .

ئه‌و كاته‌ زۆر كه‌س به‌تایبه‌تی (ئازادیخوازه‌كان) باشدە‌یانزانی، كه‌ ئه‌و دروشمانه‌ دروشمی بیروباوه‌ڕی نیین، دروشمی تاكتیكیین بۆ نزیكبوونه‌وه‌ له‌ ده‌ستخستنی ده‌سه‌ڵات، با كه‌مێك له‌ نزیكه‌وه‌ بڕوانیینه‌ ئه‌و دروشمانه‌ (كارگه‌كان بۆ كرێكاران و زه‌وی بۆ جوتیاران) ئه‌و دروشمه‌ ته‌واو جێگه‌ی گومانه‌ بۆ له‌و كاته‌دا به‌رزكرایه‌وه‌، مه‌گه‌ر ژماره‌یه‌كی زۆر لە كارگە و كارخانەكان به‌ ده‌ست خۆڕێكخستن و خۆبه‌ڕێوه‌بردنی كرێكارییه‌وه‌ نه‌بوون؟ له‌ بواری كشتوكاڵیشدا،هه‌ر به‌و چه‌شنه‌ نه‌بوو؟ ****

ئه‌وان گه‌ر مه‌به‌ستیان به‌ حیزبیكردن، یان به‌ ڕامیاریكردنی كۆڕه‌ كرێكارییه‌كان نه‌بوو ئه‌ی چیبوو؟ به‌ڵێ هه‌ر ئه‌وه‌بوو،چونكه‌ هیچ حیزبێكی ڕامیاری یا ده‌سه‌ڵاتێكی ڕامیاریی، بوونی ده‌سه‌ڵاتێكی ئابووریی كرێكاریی له‌پاڵ ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی خۆیدا په‌سه‌ندناكات.

به‌داخه‌وه‌ ئه‌و ده‌مه‌، له‌به‌ر كه‌می تاقیكردنه‌وه‌ی هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنی سۆسیالیستی ده‌وڵه‌تییدا و***** له‌به‌ر ده‌ستبه‌رنه‌دان له‌ شۆڕش و وه‌فایی بۆ ده‌ستكه‌وته‌كانی، ئه‌و دروشم و هه‌ڵوێسته‌ی بۆلشەڤیكەكانه‌كانیان به‌ پاڵپشتێكی مه‌زنی پرسە‌كه‌ی خۆیان زانی، له‌به‌رئه‌وه‌ ڕێگه‌یان له‌ بۆلشەڤیكەكانه‌كان نه‌ده‌گرت لەوەی خۆیان نزیكبخه‌نه‌وه‌، ئه‌وه‌ش ھەلێكی گه‌وره‌ بوو بۆ بۆلشەڤیكەكانه‌كان، تا خۆیان بكه‌نه‌ نێواخنی سه‌ندیكاكان و سۆڤیه‌ته‌كان.

كرێكاران به‌ گه‌رمییه‌وه‌ پێشوازی دروشمی ڕاگرتنی جه‌نگیان كرد، چونكه‌ جه‌ماوه‌ر ته‌واو هه‌راسان و ماندوو و برسی ده‌ستی ئه‌و جه‌نگه‌ بوو، وه‌هاش ده‌یانڕوانیه‌ ئه‌و جه‌نگه‌، كه‌ مه‌ترسییه‌كی هێكجار گه‌وره‌یە بۆ شۆڕش، ئه‌و دروشمه‌شیان به‌ پشتگیری زانی و قبوڵیانكرد.

له‌ڕاستیدا من ئه‌و ڕێگه‌یه‌ به‌خۆم ناده‌موو بڵێم (لینین) و بۆلشەڤیكەكانه‌كان له‌ڕووی تیۆرییه‌وه‌ دژی خودی كۆڕی كرێكاری بوون، به‌ڵام وه‌كو پێشتر وتم، ئه‌وان خوازیاری كۆڕی ڕامیاریی كرێكاریی بوون و حه‌زیان له‌ چاره‌ی كۆڕی ئابووریی كرێكاریی نه‌بوو، ئا ئه‌وه‌یه‌ ڕه‌چه‌ڵه‌كی پرسە‌كه‌، ئه‌وان ئه‌وه‌یان دە‌زانی، كه‌ كۆڕی ئابووریی كرێكاریی له‌ به‌رژه‌وه‌ندی گۆڕان و شۆڕشی ڕامیاریی نییه‌، به‌ڵكو له‌ به‌رژه‌وه‌ندی شۆڕشی ڕیشه‌ییه ‌(شۆڕشی كۆمه‌ڵایه‌تی). بۆلشەڤیكەكانه‌كان عه‌وداڵی شۆڕشی ڕامیاری بوون، نه‌ك كۆمه‌ڵایه‌تی، ئه‌وان هه‌رچی بۆنی گۆڕانی كۆمه‌ڵایەتیی لێبهاتایه‌ لێیده‌ترسان.

جارێكی دی ده‌یڵێمه‌وه‌، كه‌ كرێكاران ئاشنای هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن و پاشقولی (سۆسیالیستی، كۆمونیستی) نه‌بوون و ساده‌ و ساویلكه و‌ به‌ وه‌فابوون بۆ هه‌ڵكشانی شۆڕشگێڕی و ده‌ستكه‌وته‌كانی،  ئەمانە بوونه‌ هۆكاری سه‌ره‌تایی و سه‌ره‌كییه‌كان بۆ سه‌ركه‌وتنی هه‌نگاوی یه‌كه‌می پلانه‌كه‌ی بۆلشەڤیكەكانه‌كان، ئه‌وه‌بوو بۆلشەڤیكەكانه‌كان خۆیان خزانده‌ نێو سه‌ندیكاكان و سۆڤیه‌ته‌كانه‌وه‌ توانیان ئاڕاسته‌كه‌ كۆمەڵایەتییەیان بگۆڕن به‌ ئاڕاسته‌یه‌كی ڕامیاریی، واته‌ دایانماڵیین له‌ ماهییه‌ته‌ چینایەتییه‌كه‌یان بۆلشەڤیكەكانه‌كان ھەرچیان بۆ دە‌كرا كردیان، به‌شه‌ مه‌ترسیدارتره‌كه‌یان هه‌ڵگرت بۆ دوای ده‌ستخستنی ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریی. بۆلشەڤیكەكانه‌كان هه‌رچی كون و كه‌له‌به‌ری شۆڕشه‌ ڕامیارییه‌كه‌ی خۆیان هه‌بوو، به‌ خه‌تای كرێكارانیان ده‌زانی، له‌به‌رئه‌وه‌ دوای وه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵات به‌گیانی تۆڵه‌كردنه‌وه‌ مامه‌له‌یان لەتەك كرێكاران و جوتیاران ده‌كرد.

ڕاسته‌و نكۆڵی له‌وه‌ ناكرێت، كه‌ سوپای سپی هێزێكی كۆنەپه‌رستی دڕنده‌ و وێرانكار بوو، به‌كرێگیراوی بۆرسه‌ی (پاریس) و سه‌رمایه‌دارانی ناوه ‌و ده‌ره‌وه‌ بوو، ده‌سه‌ڵات لەتەكیدا له‌ جه‌نگێكی خوێناوی سه‌ختدا بوو، به‌ڵام لەتەك ئه‌وه‌شدا، ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ هه‌رچاوێكی له‌سه‌ر هێزی سۆڤیه‌ته‌كان بوو و لێیان تۆقیبوو، چونكه‌ دە‌یزانی، كه‌ ناتوانێت له‌پاڵ ئه‌واندا مێخه‌كانی خۆی قوڵ دابكوتێت، دە‌بووایه‌ سه‌ریان به‌گۆمدا  بكات، ده‌سه‌ڵات زیاتر له‌وانه‌ ده‌ترسا:

– سۆڤیه‌ته‌كانی (مۆسكۆ – كرۆنشتات- پترۆگراد)

– بزوتنه‌وه‌ی ھەرەوەزیی جوتیارانی ئۆكرانیا، ناسراو به‌ بزوتنه‌وه‌ی (ماخنۆڤیستی)

– ئازادیخوازه‌كان (ئه‌ناركیسته‌كان)

– به‌رهه‌ڵستكارییه‌كه‌ی نێو پارت،به‌ پێشڕه‌وی (ئه‌لكسندرا كۆلنتای)

لەبەرئەوە به‌ یاسا بنەڕەتییە‌كان سۆڤیه‌ته‌كانی هه‌ڵدە‌وه‌شانده‌وه ‌و له‌ جێگه‌كانیان لیژنەی‌ حیزبی و سه‌ندیكای سووریان دادە‌نا، هه‌ر به‌رهه‌ڵستییه‌ك ببووایه‌ له‌ خوێنی خۆیدا ده‌یانگه‌وزاند، بۆ نمونه‌ قه‌سابخانه‌ی (كرۆنشتاد و  پترۆگراد). ‌

هه‌رچه‌نده‌ سوپاكه‌ی (ماخنۆ) له‌ پێش سوپای سووره‌وه‌ دژی دژه‌-شۆڕش و ھێزەكانی ئاڵمان و نەمسا ئازایانه‌ ده‌جه‌نگا و قوربانیدە‌دا، به‌ڵام ده‌سه‌ڵات، هه‌ر لێیی ڕازینه‌بوو، چونكه‌ به‌گەلكاریی به‌رهه‌مه‌كانیان به‌رهه‌مدەھێنا و داوای به‌ كۆمونیستكردنی زه‌وییەكان و به‌رهه‌مێنان و دابه‌شكردنیان ده‌كرد.

ئازادیخوازه‌كان به‌ ژماره‌ له‌ روسیا  هێزێكی مه‌زن نه‌بوون، به‌ڵام كاریگه‌ری گه‌وره‌یان له‌سه‌ر ڕوداوه‌كان دانابوو، تاكه‌ هێزبوون، كه‌ لەتەك بزوتنه‌وه‌ی خۆبه‌خۆیی كرێكاران له‌ سۆڤیه‌ته‌كاندا تێكه‌ڵبوون و ڕۆڵی به‌رچاویان هه‌بوو و له‌ لایه‌نگرانی شۆڕش بوون، له‌ پترۆگراد و كرۆنشتاد لەتەك كرێكاراندا شه‌ونخونیان ده‌كێشا، تا هێزی دژه‌-شۆڕش بۆ لێدانی سۆڤیه‌ته‌كان و په‌كخستنی به‌رهه‌مهێنان ده‌رفه‌تی ده‌ستنه‌كه‌وێت. ئه‌وان لەتەك ئه‌و هه‌ڵوێسته‌شیاندا،له‌ هه‌موولایه‌ك ئاگاداریان ده‌دا و خه‌ڵكیان له‌ مه‌ترسی ده‌سه‌ڵاتی پارتی ئاگاداردە‌كرد، كه‌ شۆڕش به‌ره‌و مه‌رگه‌ساتێكی گه‌وره‌ ده‌بات و ڕۆشنیاندە‌كرده‌وه‌، كه‌ به‌هێزبوونی ئه‌قڵییه‌تی به‌ حیزبیكردنی ده‌سه‌ڵات ده‌بێته‌ هۆی سه‌ره‌كی داكشانی شۆڕش و زیادبوونی ئیمتیازاتی كۆمه‌ڵایه‌تی.

بۆلشەڤیكەكانه‌كان له‌نزیكه‌وه‌، به‌تایبه‌تی (ترۆتسكی) ئاگاداری بیربۆچوون و هه‌ڵوێستی ئه‌و ئازادیخوازانه‌ بوو، وه‌ك دوژمن تێیدە‌ڕوانیین و له‌ هیچ جێگه‌یه‌ك بواری مانه‌وه‌یانی نه‌هێشتبووەوه،‌ له‌ كرۆنشتاد ژماره‌یه‌كی زۆری كوشتن و برینداركردن  به‌ندیخانه‌كانیشی له‌و ئازادیخوازانه‌ پڕكردبوو، جگه ‌له‌وه‌ به‌ ئاگر و ئاسن په‌لاماری باره‌گه‌كانیانی دە‌دا و به‌ كۆمه‌ڵ ده‌یكوشتن، خوێناویترینیان په‌لاماری باره‌گای مۆسكۆ بوو، تا ڕۆژی ئه‌مڕۆ كه‌س به‌ڵگه‌یه‌كی به‌ ده‌سته‌وه‌ نییه‌ و  بڵێت سه‌رانی بۆلشەڤیكەكانه‌كان به‌تایبه‌تی (لینین) ئاگاداری ئه‌و قه‌سابخانانه‌ نییه‌.

له‌نێو حیزبی بۆلشەڤیكەكانه‌كاندا ده‌نگ و هه‌ڵوێستێكی كرێكاریی ناڕه‌زا دروستبوبوو (ئه‌لكسه‌ندرا كۆلنتای) یه‌كێك بوو له‌وانه‌ داوای سه‌ره‌كیان دانانی سنوور بوو بۆ ده‌سه‌ڵاتی حیزبی و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات بوو بۆ سۆڤیه‌ته‌كان، بۆلشەڤیكە‌كان ئه‌وانیشیان پاككرده‌وه‌، زۆریان لێكوشتن، زۆریشیان ده‌ربه‌ده‌ری سیبریا و شوێنه‌ دوورده‌سته‌كانی دیكە كرد و به‌شێكی دیان ڕه‌وانه‌ی خڵه‌فاوخانه‌كانی حیزب كرد، دواتر كه‌سنه‌یزانی لە چ گۆڕێك نران.

با ئێسته‌ بزانیین چۆن ڕاگرتنی جه‌نگ، كرایه‌ به‌شێك له‌و قه‌سابخانه‌یه‌. نه‌دە‌بووایه‌ شۆڕشی كۆڕه‌ كرێكارییه‌كانی ئه‌ڵمانیا سه‌ریبگرتایه‌، چونكه‌ دە‌بووه‌ وزه‌به‌خشی كۆڕه‌ كرێكارییه‌كانی روسیا، به‌تایبه‌تی ئه‌و ده‌مه‌ سپارتاكیسته‌كانی ئه‌ڵمانیا وه‌ك بۆلشەڤیكەكان بیریاننه‌دە‌كرده‌وه‌، بڕوایان به‌ هزری (حیزبی پێشڕه‌و) نه‌بوو، زیاتر خۆبه‌خۆیخوازی كرێكاری و ده‌سه‌ڵاتی كۆڕه‌ كرێكارییه‌كان بوون به‌تایبه‌تی (رۆزا لوكسمبورگ) و (كارل لێبكنێشت) (بڕوانه‌ هه‌موو جنێوه‌كانی لینین) كه‌ به‌و دوو شۆڕشگێڕه‌ی ده‌دان.

بۆلشەڤیكەكانه‌كان له‌ ڕامیارییدا به‌ سه‌لیقه‌بوون، دە‌یانزانی گه‌ر جه‌نگ ڕابگیرێت، وزه‌به‌خشی كرێكاری ئه‌ودیوو بۆ ئه‌مدیوو، ئه‌مدیوو بۆ ئه‌ودیوو بنه‌بڕدە‌كرێت و قور به‌سه‌ر كۆڕه‌كاندا دە‌كرێت، چۆن؟ له‌به‌ر جه‌نگ له‌ هه‌ردوولا سوپا ده‌ستیگیرابوو و نه‌یدە‌په‌رژایه‌ سه‌ركاروباری نێوخۆ،ئه‌وه‌بوو به‌ گرێبه‌ستێك جه‌نگ ڕاگیرا، له ‌هه‌ردوولا سوپا ده‌ستبه‌تاڵبوو، توانیان بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ناوه‌وه‌ و ئه‌زمونی داپڵۆسین بخه‌نه‌گه‌ڕوو و بكه‌ونه‌ وێزه‌ی  كۆڕه‌كان، له‌ ئه‌لمانیا بڵاوه‌ به‌ كۆڕه‌كان كرا، چه‌نده‌ها كادری كرێكاری شۆڕشگێڕ تیرۆركران، بۆ نمونه‌ (رۆزا) و (كارل لێبكنیێشت) له‌ روسیاش ئە‌وه‌ كرا، كه‌ به‌ كورتی باسمكرد. ئه‌و ده‌مه‌ كه‌شێكی وه‌ها دروستكرابوو، كه‌س نه‌یدە‌وێرا له‌ پێستی خۆیدا بجوڵێته‌وه‌، یەكسەر به‌ پیاوی بێگانه‌ و دژه‌-شۆڕش  تاوانباردە‌كرا و سه‌ره‌نگوم ده‌كرا.

ئا له‌و شه‌ڕه‌ خوێناویه‌دا (ده‌وڵه‌تی سه‌رمایه‌دار) بردیه‌وه‌ و (‌هاوبه‌شی كرێكاران) دۆڕاندی، به‌ واته‌یه‌كی دی شۆڕشی ڕامیاریی گره‌وی برده‌وه‌ و (دیكتاتۆریه‌تی پرۆلیتاریا !! و حیزبی پرۆلتاریا!) باوكران.

دیكتاتۆریه‌تی پرۆلیتاریا !! و حیزبی پرۆلیتاریا !!

ئه‌و دوو ده‌عبایه‌ ته‌واوكەر و وزه‌به‌خشی یه‌كترن، به‌جیا هه‌ركامیان وه‌ربگریت، له‌ توڕه‌هات زیاتر هیچ واتایه‌كی تریان نییه‌، ئه‌و دووانه‌ موڵكی ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریین، نه‌ك  پرۆلیتاریا وه‌ك چینێكی شۆڕشگێڕ، دە‌شێت یه‌ك پرۆلیتار، یان ده‌سته‌یه‌كی ناھوشیار بیانكه‌ موڵكی خۆیان و خۆیانی پێوه‌بابده‌ن، به‌ڵام پرۆلیتاریا وه‌ك (چینێك) هیچ كارێكی به‌وانه‌ نییه‌، پرۆلیتاریا به‌ غه‌ریزه‌ش بێت، كارێك ناكاته‌ ئه‌ركی خۆی، گه‌ر ئه‌ركی مێژویی خۆی نه‌بێت، ئه‌وه‌ له‌ كیوێ و كه‌ی پرۆلیتاریا به‌بێ هوده‌ به‌ دوای حیزێكدا گه‌ڕاوه، تا‌ بیكاته‌ پێشڕه‌وی خۆی؟ له‌ هه‌موو شوێنێك هه‌میشه‌،هه‌ر حیزب به‌بێهوده‌ به‌دوای چینی پرۆلیتاریادا گه‌ڕاوه‌، تا بیكاته‌ پاشكۆی خۆی

ده‌رهه‌ق به‌و دیكتاتۆریه‌ته‌ نه‌فره‌تییه‌ش، پرۆلیتاریا هیچكات كاری پێینه‌بووه‌، تا پراكتیزه‌ی بكات.

گه‌ر بتوانرێت دیكتاتۆریه‌ت واتایه‌كی پۆزه‌تیڤ و به‌له‌زه‌تی بده‌یتێ، ئه‌وا دیكتاتۆریه‌تی پرۆلیتاریا خودی شۆڕشه‌كه‌یه‌تی، به‌واتایه‌كی دی كاتێك پرۆلیتاریا به‌ شۆڕشه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كه‌ی فه‌رشی ئابووری له‌ژێر لاقه‌كانی بۆرژوازی ده‌ردە‌هێنێت و ده‌موده‌ست ده‌یخاته‌ ژێر هاوبه‌شییه‌ كرێكارییه‌ ئازاده‌كان، ته‌نها ئه‌وه‌یه‌ پراكتیزه‌كردنی دیكتاتۆریه‌ته‌كه‌ی، ئەگه‌ر نا  پرۆلیتاریا، نه‌ ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریی هه‌یه‌، تا بیكاته‌ ئامرازی پراكتیزه‌كردنی دیكتاتۆریه‌ت، نه‌ خاوه‌نی هیچیشه‌ تا به‌ دیكتاتۆریه‌ت پارێزگاری بكات، پرۆلیتاریا دوای شۆڕشی كۆمه‌ڵایه‌تی، هه‌یه‌تی و نییه‌تی هاوبه‌شیه‌ ئازاد و ئاره‌زومه‌نده‌كانییه‌تی به‌رگریان لێبكات، ئه‌و به‌رگریه‌ش، نە‌ ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریی حیزبییە و نه‌‌ واتای پراكتیزه‌كردنی دیكتاتۆریه‌تیش ده‌به‌خشێت، ته‌نها به‌رگرییه‌كی شۆڕشگێڕانه‌یه‌ له‌ ده‌ستكه‌وته‌كانی شۆڕشی كۆمه‌ڵایه‌تی، له‌و به‌رگریه‌شدا،نه‌ كه‌س، نه‌هیچیش ده‌كاته‌ ئامرازی ده‌ستی خۆی، ته‌نیا خۆیه‌تی خۆی به‌ خۆبه‌خۆیی، كه‌واته‌ پرۆلیتاریا وه‌ك چینێك له‌ موماره‌سه‌كردنی هیچ جۆره‌ ده‌سه‌ڵات و حیزبێكدا ماهیه‌تی خۆی جێبه‌جێ ناكا و ناسه‌لمێنێ، پرۆلیتاریا شۆڕشه‌كه‌ی، یان شۆڕشێكی كۆمه‌ڵایه‌تیه‌، یان نییه‌، پرۆلیتاریا چینێكی شه‌قاوه‌ نییه‌، خواست و هیوا و مه‌به‌ستی ڕامیاریی نییه‌، خواست و هیوا و مه‌به‌سته‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تیی و ئابووریین، تەنیا حیزبی پرۆلیتاریا، خۆڕێكخستن و خۆبه‌ڕێوه‌بردنێكی چینایەتییه ‌و وا له‌نێو چوارچێوه‌ی چینه‌كه‌ی خۆیدا، ده‌ستی ده‌ره‌كی نامۆی تیادا نییه‌، ئه‌و حیزبه‌ی ئه‌و [ڕێكخستنی سەربەخۆیی جەماوەریی] پشتبه‌خۆبه‌ستی چاونه‌ترسه‌ و مێژووی خه‌باتی پڕه‌ له‌ هه‌زان هه‌زار  مانگرتن و خۆپیشاندان و ڕاپه‌ڕین و داهێنانی تیۆرییه‌.

حیزبی ده‌سه‌ڵاتخوازه‌كان ته‌واو به‌ پێچه‌وانه‌وه‌یه ‌و ڕامیارییه‌، ده‌سه‌ڵاتخوازان ته‌واو به‌وه‌ هۆشمه‌ندن، كه‌ دەبێت به‌ر له‌ (شۆڕشی كۆشك) پێكهاته‌یه‌كی ڕامیاریی قوچكەیی (هه‌ره‌می/ ھیرارشی) خاوه‌ن دیسپلین هه‌بێت، واته‌  ده‌وڵه‌تێكی بچوكراوه‌ی حازربه‌ده‌ست هه‌بێت، تا له‌ كاتی ده‌ستخستنی ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاریدا، هه‌موو كون و كه‌له‌به‌ری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانیان پێپڕبكرێته‌وه‌ و وابێت كە ده‌وڵه‌ت له‌هیچی كه‌م نه‌بێت، به‌تایبه‌تی له‌بواری داپڵۆسینی جه‌سته‌یی (پۆلیس و سه‌رباز) و داپڵۆسینی هزری و ڕۆسنبیری (میدیا). ئه‌ ئاواهین ئه‌و دوو جۆره‌ حیزبه‌، واته‌ (حیزبی كۆمه‌ڵایه‌تی خۆبه‌خۆیی شۆڕشگێڕ) و (حیزبی هۆشمه‌ندی پێشڕه‌و) لێره‌دا سه‌یر ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و (حیزبه‌ هۆشمه‌نده‌)، دوو په‌ڕتووكی هه‌ن (الدولة و الثورة) و (ماالعمل)، ئەگەر لە دەستی بسێنیت، ئیتر هیچی پێنامێنێ ،نه‌ بیڵێت،نه‌ بیكات.

شۆڕشی ئه‌ناركی ******

به‌ر له‌ هه‌موو شتێك (باكۆنین) پێماندە‌ڵێت “شۆڕشه‌كان یاری منداڵان نیین” شۆڕش جه‌نگه‌، ئەو جه‌نگە ئه‌هلییە، ڕاسته‌ شكێنه‌ره‌، ته‌نها كاردانه‌وه‌یه‌ و هیچی دی پێویست به‌وه‌ ناكات قسه‌ و قسه‌ڵۆكی دی دوابخرێت، ئه‌و به‌لایه‌وه‌ سه‌یره‌، كە ئه‌و جه‌نگه‌ ئەوەندە نه‌فره‌تی بێت و ھەروەھا ئەو لەوە بێگومانە، كە جەنگ‌ ئەھلی شاڵاوێكی  یەكژەمیی رۆماتیكییە و گورجوگۆڵییه‌كی كاریگه‌ری مه‌زن دە‌هوروژێنێت، بۆ ئامانجی سه‌ركی، كه‌ ئه‌ویش تێكوپێكشكاندی هه‌موو جۆره‌كانی سه‌روه‌ریه‌، كه‌ ده‌وڵه‌ت خراپتریین سمبولی هه‌موویانه‌، هه‌موو  ڕۆژێك، له‌ هه‌موو شوێنێك دروستكاری خۆبه‌خۆیی جه‌ماوه‌ری، نێوه‌ڕۆكی ستراتیجی ئه‌ناركیسته‌ شۆڕگێڕه‌كانه‌‌، هه‌ر ئه‌وه‌شه‌ ڕاستی گومانلێنه‌كراوی فه‌لسه‌فه‌ی ڕامیاریی باكۆنینی.

شۆڕشگێڕان ته‌نانه‌ت بۆ ماوه‌یه‌كی كه‌میش بێت، بۆ سوودگه‌یاندن به‌ ئازادی، پارێزگاری دادپه‌روه‌ری و یه‌كسانی ده‌كه‌ن و  به‌بێ هیچ چۆنوچه‌ندییەك له‌سه‌ر ئه‌وه ‌سوورن، كه‌ لایه‌نگرانی یه‌كسانی ئابووریی و كۆمه‌ڵایه‌تین، ئه‌گینا ئازادی ده‌بێته‌ وشه‌یه‌كی بێواتا و دوور لە مۆراڵ و گه‌شه‌كردن، هه‌موو درۆی گه‌وره‌ن (باكۆنین) بلێبڕاوانە ئازادی ده‌خاته‌ ڕیزی پێشه‌وه‌ی نه‌خشه‌، ئه‌و وا بیرده‌كاته‌وه‌، كه‌ “یه‌كسانی له‌ دونیادا له‌ خۆبه‌خۆیی كار و هاوبه‌شییه‌كان و هه‌ره‌وه‌زییه‌ به‌رهه‌مهێنه‌ره‌ ئازاده‌كانه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت، نه‌ك له‌ سه‌روه‌ریكاری و ده‌وڵه‌ته‌وه‌.

(باكۆنین) جه‌خت له‌سه‌رئه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌، كه‌ ئه‌وه‌یه‌ هۆكاری سه‌ره‌كی كه‌رتبوونی سۆسیالیسته‌كان، واته‌ هه‌ره‌وه‌زیخوازه‌ شۆڕشگێڕه‌كان و كۆمونیسته‌ سه‌روه‌ریخوازه‌كان، دۆستانی ده‌سه‌ڵاتی ڕه‌های ده‌وڵه‌ت، ئەستەمه‌ به‌بێ بوونی ده‌وڵه‌تێكی سته‌مكار، سه‌روه‌ریخوازیی و چینێكی چه‌وسێنه‌ری خاوه‌ن ئیمتیاز ، بوونی ھەببێت.

ئێمه‌ ئه‌مڕۆ به‌باشی و به‌ئاسانی له‌ سڵكردنه‌وه‌ی ئه‌و ئه‌ناركیسته‌ روسه‌ (باكۆنین) ده‌گه‌ین، كه‌ به‌رامبه‌ر به‌ بیرۆكه‌ی به‌ڕێوه‌بردنی ده‌سه‌ڵات له‌لایه‌ن (حیزبێك‌، یان چینێكی شۆڕشگێڕه‌)وه هه‌یبوو، كە‌ له‌ چییه‌وه‌ سه‌رچاوه‌یگرتووه‌.

ده‌رباره‌ی ده‌وڵه‌ته‌ جه‌ماوه‌رییه‌كه‌ی (كارل ماركس) پێماندە‌وترێت، له‌ ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی ئه‌ودا هه‌موومان یه‌كسانیین، به‌ڵێنی ئه‌وه‌ش ده‌ده‌ن، كه‌ نه‌ یاسایی، نه‌ ڕامیاریی، نه‌ ئابووریش چینی خاوه‌ن ئیمتیاز بوونی نییه‌ (…)، به‌ڵام حكومه‌تێك هه‌یه ‌” لێره‌دا باش تێبینی ئه‌وه‌بكه‌ن” كه‌ حكومه‌تێك هه‌یه ‌و هه‌موو سامانه‌كانی به‌ ده‌سته‌وه‌یه‌، به‌ڵام به‌ هیچ جۆرێك وه‌ك حكومه‌ته‌كانی دی حكومڕانی ناكات!! شتێكی سه‌یره‌.

(باكۆنین) لای خۆی گومانی نه‌هێشتۆته‌وه‌ و ئه‌وه‌ی یه‌كلاكردۆته‌وه‌، كه‌ پێویسته‌ پرۆلیتاریا دوای ئه‌وه‌ی كە دەست به‌سه‌ر ئامێری ده‌وڵه‌تدا دە‌گرێت، بۆ له‌نێوبردنی بۆرژوازی، سوودی لێوه‌ربگرێت. لای (باكۆنین) ده‌وڵه‌ت داموده‌زگایه‌كی دژه‌شۆڕشگێڕیی داپڵۆسێنه‌ره‌، دوای ئه‌نجامدانی شۆڕش، ته‌نها بۆ ساتێكیش ده‌ستیپێوه‌ناگیرێت و له‌نێودە‌برێت، ئا لێره‌دایه‌ كه‌له‌به‌ر و جیاوازی نێوان ئه‌ناركیزمی شۆڕشخواز و ماركسیزم، زۆر ئاشكرایه‌، كه‌ ناته‌بایی (ماركس) و (باكۆنین) ستراتیجی شۆڕشی سۆسیالیستی خستنه‌ بنبه‌ستێكی مه‌زنه‌وه‌، هه‌ڵوێسته‌***** دژ به‌یه‌كه‌كانیان زۆر له‌وه‌ زیاتر بوون، كه‌ ته‌نها ده‌مه‌قاڵێیه‌ك و پێشبڕكێیه‌كی ئایدیۆلۆجی بووبن. پاش 1917ئه‌و گرفته‌ تیۆرییه‌ به‌ جۆرێكی دراماتیكی، به‌ڕاستی پراكتیزه‌كرا، به‌ چه‌شنێك پرۆلیتاریای دونیای دووچاری زنجیره‌یه‌ك قه‌یرانكرد، كه‌ ئه‌مڕۆ زیاتر له‌ هه‌موو كاتێك،  كه‌س پێشبینی تروسكایی  ده‌لاقه‌یه‌كی ڕۆشنی قوتاربوون، نابینێت.

*********************************************

پەراوێزەكان:

* بڕوانه‌ په‌ڕتووكی (histoire de l’anarchisme‌) لاپه‌ڕه‌٢٤٢

** بڕوانه‌ په‌رتووكی (به‌ره‌و ده‌سه‌ڵات)ی كاوتسكی

*** بڕوانه‌ په‌ڕتووكه‌كانی (ما العمل) و  (الدولة والثورة) و (موضوعات نیسان)و  (هل یحتفظ البلاشفة بالسلطة)

**** بڕوانه‌ په‌ڕتووكی(la révoulition inconnu)ی ڤۆلین، هه‌روه‌ها نووسینه‌كانی (ئیما گولدمان) و (ئه‌لكسندر بێركمان)

*** بڕوانه‌ په‌ڕتووكی ( شۆڕشی نه‌ناسراو la révollution inconnu) و نووسینه‌كانی ئیما گۆڵدمان و ئه‌لكسندر بیركمان، سه‌رده‌می شۆڕشی ڕوسی.

**** بڕوانه‌ تاقیكردنه‌وه‌ی شۆڕشی ئیسپانی و كۆڕه‌كرێكارییه‌كانی ئیتالیا، كه‌ چۆن له‌به‌ر ڕۆشنایی تاقیكردنه‌وه‌ی ڕوسیدا، بڤه‌یانكرد، بۆلشەڤیكەكانه‌كانی له‌مه‌ڕ خۆیان توخنی كۆڕه‌كانیان بكه‌ون -س-ع

***** په‌ڕتووكی (histoire de l’anarchisme) ل243-244- نوسینی(jean préposiet)

****** به‌م بۆنه‌یه‌وه‌ دە‌مه‌وێت مەتەڵێك هه‌یه‌ ڕۆشنایی بخەمەسەر ( به‌ڕاستی زۆر به‌لامه‌وه‌ سه‌یره‌، كه‌ (كارل ماركس) به‌و هه‌موو توانا زانستییه‌ی خۆیه‌وه‌،چۆن و چی گه‌یاندوویه‌تی به‌و بڕوایه‌، كه‌ دەبێت دوای شۆڕش ده‌وڵه‌ت بهێڵرێته‌وه‌، به‌مه‌رجێك ئه‌و له‌ هه‌موو كه‌سێكی دی باشتر ئه‌وه‌ی زانیوه‌، كه‌ هیچ دیارده‌یه‌كی سه‌رخانی به‌بێ بنه‌مایه‌كی مادی بوونی نییه‌،جا تۆ بڵێی ئه‌و له‌و پرسە‌یه‌دا به‌ پێچه‌وانه‌ی فه‌لسه‌فه‌كه‌ی خۆیه‌وه ‌(ماته‌ریالیزمی دایلێكتك و ماته‌ریالیزمی مێژویی) بیریكردبێته‌وه‌؟! یان له‌و پرسە‌یه‌دا سیله‌ی ڕه‌حمی خۆی له‌ (ده‌وڵه‌ته‌ ڕه‌ها)كه‌ی ھیگڵ نه‌بچڕاندوه‌، تكا دە‌كه‌م، گه‌ر كه‌سێك هه‌یه‌ و دە‌توانێت وەڵامی ئه‌و مەتەڵە‌ پیرۆزه‌م بۆ ده‌ربخات، پێشه‌كی سوپاسی ده‌كه‌م، گرنگیش نییه‌ لام ئه‌و كه‌سه‌ (ماركسی)بێت، یان (ئه‌ناركی)بێت، یان هه‌رچییه‌كی دی بێت. سه‌لام عارف

درێژەی دەبێت …..

*******************************************************************

بۆ خوێندنەوەی بەشەكانی پێشووتر، كرتە لەسەر ئەم بەستەرانە بكە :

بەشی یەكەم : http://wp.me/pu7aS-18f

بەشی دووەم : http://wp.me/pu7aS-18m

بەشی سێیەم : http://wp.me/pu7aS-18E

بەشی چوارەم : http://wp.me/pu7aS-18J

بەشی پێنجەم : http://wp.me/pu7aS-18N

بەشی شەشەم : http://wp.me/su7aS-4397

بەشی حەوتەم : http://wp.me/pu7aS-19a

بەشی ھەشتەم : http://wp.me/pu7aS-19t

بەشی نۆھەم : http://wp.me/pu7aS-19y

بەشی دەھەم: http://wp.me/pu7aS-19D

بەشی یازدەھەم: http://wp.me/pu7aS-19H

بەشی دوازدەھەم: http://wp.me/pu7aS-19L

دژایەتیكردنی كوردانی پەنابەری خۆرھەڵات لە ژاوەژاو و گارەگاری گاڵتەجاری ھەڵبژاردنەكانی ھەرێمی كوردستاندا

دژایەتیكردنی كوردانی پەنابەری خۆرھەڵات لە ژاوەژاو و گارەگاری گاڵتەجاری ھەڵبژاردنەكانی ھەرێمی كوردستاندا

 

 ھەژێن

 

ھێرشێك كە سەدام و بەعسییەكان لە ھەشتاكانی سەدەی ڕابوردوودا لە دژی كرێكارانی كۆچەری میسری بەڕێیانخست، وا ئەمڕۆكە زووڕناژەژانی یەكێتی و پارتی و لیستەكەی نەوشیروان، خەریكن بەڕووی كوردانی خۆرھەڵات (ئێران)دا دووبارەی دەكەنەوە

بەداخەوە وێرای ئەوەی كە پارتە ناسیونالیستەكانی كوردانی عیراق، ھەر لە سەردەمی ڕژێمی شای ئێران و  ڕژێمی ئیسلامی ئێراندا، بە كۆن و تازەیانەوە ھەر لە پارتی دێمۆكراتی كوردستانی عیراق و یەكێتی نیشتمانی كوردستانەوە تا دەگاتە بزووتنەوەی پۆست-جەلالییەكان (لیستی بەناو گۆڕان)، كە بە دانەوەی تێكۆشەران بە دەست ساواك و پێشلەشكریی بۆ سوپای پاسداران بۆ سەر شارەكانی سنە و مەھاباد و مەریوان  و …تد دەستپێدەكات و بە ھێنانی پاسدار بۆ سەر كۆیە و  تیرۆر و ڕادەستكردنی نەیاران بۆ ڕژێمی ئێران لە سلێمانی و ھەولێر ، تا دەگاتە سووكایەتی بەوانەی ناجاریی كار و خوێندن و ھەڵاتن لە ھەڕەشەی رژێمی ئیسلامی ئێران لە ھەرێمی كوردستاندا ڕۆژانەدا وەك مرۆڤی پلەچەند ڕەفتاریان بەرامبەر دەكرێت و سەدان پەروەندەی شاراوەی دیكە لە چەشنی ئەتككردنی مێردمناڵێكی ١٣ سالانی خەلكی ئورومیە لە شاری سلێمانی ..تد بەردەوام دەبێت. ئەوەی پارتە دەسەلاتدار و بێدەسەلاتەكانی ئەم ھەرێمە بە كوردانی خۆرھەلآت و باكوور و خۆراوایان كردووە، ھیچ كات دوژمن نەیكردووە.

من وەك كەسێكی لەدایكبووی ھەرێمی كوردستان (عیراق)، ھەرچەندە لە ساڵی ١٩٨٨ەوە بە ھەموو توانامەوە دژایەتی ئەو ڕسوایەم كردووە و پێش ئەوەش بە ھەموو تاوانایەكمەوە ھەر لە منداڵیمەوە تا ئەمڕۆ كۆمەكی راكردووانی خۆرھەڵاتم كردوووە، بەڵام ھێشتا ھەست بە شەرمەزاریی دەكەم، كاتێك كە دەبینم، وێڕای ئەو ھەموو ڕەفتارە نامرۆڤانەیەی پارتەكان و تاكە پاشڕەوەكانیان بەرامبەر پەنابەرانی ئێرانی، ئەم ڕۆژانە دژایەتی و سووكایەتی و ھێڕشكردنە سەر كوردانی ئێران وەك بەشێك و دەستپێكی گارە گاری گاڵتەجاریی ھەڵبژاردن و دەنگدان، دەستیپێكردووە و سەر بە ھەر سایت  ھەر ژوورێكی پالتۆك و ھەر ئەكاونتێكی فەیسبووكیدا دەكەیت، لایەنگرانی پارتە دەسەلاتدار و ئۆپۆزسیۆنەكانی ھەرێمی كوردستانی عیراق بەڕووی كوردانی پەنابەری ئێران لە ھەرێمی كوردستاندا دەڕشێنەوە و خەریكن ھێرشێك كە سەدام و بەعسییەكان دژی كرێكارانی كۆچەری میسری بەڕێیانخست، زووڕناژەژانی یەكێتی و پارتی و لیستەكەی نەوشیروان، بەڕووی كوردانی خۆرھڵات (ئێران)دا بەرێیدەخەن، ھەروەك چۆن لە ئۆكتۆبەری ١٩٩٢دا بەڕووی كوردانی باكوور (توركیە) و ساڵێكە بەڕووی كوردانی خۆراوا (سوریە)دا بەڕێخرا و بەڕێدەخرێت.

خوێنەرانی ھێژا، كرێكارانی كۆچەر و پەنابەرانی كوردی ئێران، تەنیا ئامانجم لەم چەند دیڕە دەربڕینی ھەست بە شەرمەزاریكردنی خۆمە، وەك كەسێك كە لەم دەڤەرە لەدایبكبووم و ڕۆژگارێك لە ڕێزی ئەو گروپانەدا جالاكبووم. چەندە لەو ژاوە ژاوە میدیایەی دەسەلاتداران و دەسەڵاتخوازان دڵنیام، كە تەنیا ئامانجیان دۆژمن دروستكردنە بۆ دەنگدەر و ھەلبژێرەرەی ناھوشیار و خۆشباوەڕ، سەد ئەوەندە لە تۆلێرانسی ئێوە كوردانی ئێران دڵنیام و لەوە دڵنیام كە بە ھوشیارییەوە ھەڵوێستی پارتە رامیارییەكان و ئۆپۆزسیۆنی كۆن و تازە ھاریكاری ڕژێمی ئیسلامی ئێران، لە ھەلوێستی ئازادیخوازان و تاكە سەربەخۆكانی ھەرێمی كوردستان جیادەكەنەوە و ناكەونە داوی ئەو كولتوورە قێزەونە رامیاریی و پارتبازییەوە، كە لایەنگرانی دەنگدان و بەشداری ھەڵبژاردن لە ھەرێمی كوردستان تێیكەوتوون و وەك بەعسییەكانی سەردەمی سەدام، ھەرچی میدیا و پارت و سەرانیان بیڵێن، بەبێ لێكدانەوە و وردبوونەوە چەندبارەی دەكەنەوە و ھێڕش و بانگەوازی ڕەیسیستی بەرامبەر ئێوە بەرپادەكەن.

وەھا ژاوەژاوەێك بەرامبەر كوردانی ئێران لەلایەن ناسیونالیستەكانی ھەرێمی كوردستانەوە، باشترین دەرخەری دیوی راستەقینە و چییەتی پاگەندەكانی ناسیونالیزمە، نیشاندەری ئەودیو دێوجامەی ھاوخوێنی و ھاوبەرژەوەندی و ھاودەردی و ھاوبەشیی نەتەوەییە، كە دەسەڵاتخوازان بۆ گەییشتن بە مەرامە گڵاوەكانیان، تاكی ناھوشیاری كوردی پێفریودەدەن..

تف و نەفرەت لە ڕامیاریی بە ھەموو چەشنەكانییەوە

تف و نەفرەت لە كولتووری پارتایەتی بە ھەموو چەشنەكانییەوە

تف و نەفرەت لە شوناسە دەستكردەكان بە ھەموو چەشنەكانییەوە

تف و نەفرەت لە دەسەڵاتداران و ئۆپۆزسیۆنی ڕەیسیستی ھەرێمی كوردستان

تف و نەفرەت لەو نووسەر و دەستەبژێرە ڕۆشنبیرەی كە ھەر خولێك. زووڕناژەنی لایەنێكە و لەپێناو و ناوبانگ و پلە و بەرتەریی ئابووریی، لە ھیچ تاوان و سووكایەتكردنێك سڵناكەنەوە

درود بۆ تۆلێرانس و وردبینی و ھوشیاری تاكی سەربەخۆ

درود بۆ پێكەوەژیان و یەكسانی ھەموو مرۆڤەكان

آیا آنارشی بی نظمی و آنارشیسم هرج و مرج طلبی ست؟

آیا آنارشی بی نظمی و آنارشیسم هرج و مرج طلبی ست؟

ن. تیف

فروردین ١٣۹۲- آوریل ۲٠١٣

 

در جنبش چپ ایران همواره دو از سه گرایش آن که سوسیال – دمکراسی و مارکسیسم هستند حضور داشته و دارند، اما در خانواده ی چپ گرایش دیگری هست که آنارشیسم نام دارد. آنارشیست ها اختلافات ژرفی با سوسیال – دمکرات ها یا سوسیالیست های اصلاح طلب دارند، اما آنان با کمونیست های مستبد، یعنی مارکسیست – لنینیست ها و تروتسکیست ها و مائویست ها نیز به همان اندازه تفاوت دارند. نقطه ی مشترک سوسیال – دمکرات ها و کمونیست های مستبد همانا دولت گرایی آنان است که موجب شکستشان در مبارزه و تلاش برای استقرار آن چه آنان سوسیالیسم می نامند، شده است.

 

اکنون سال هاست که سوسیال – دمکرات ها چارچوب نظم سرمایه داری را به عنوان تنها نظم برتر و ممکن پذیرفته اند  و مدعی اند که می توانند آن را با اصلاحات بهبود بخشند. اما کارنامه ی دولت های سوسیال – دمکراتی که به ویژه در اروپا در مسند قدرت هستند یا بودند، نشان می دهد که آنان در نئولیبرالیسم حاکم حل شدند و با اندکی تفاوت با لیبرال ها، در سیاست های اجرائی، به رتق و فتق امور سرمایه داری می پردازند. کمونیست های مستبد هر چند با نظم سرمایه داری موافق نیستند، اما هر جا که دولت را به دست گرفتند، سرمایه داری دولتی را با سرکوب، کشتار و یک کلام، زور و ستم به ویژه به خود طبقه ی کارگر برقرار نمودند و نامش را دیکتاتوری پرولتاریا گذاشتند. آنان برای رسیدن به اهداف خود، احزاب کمونیستی فوق العاده تمرکزگرایی را پی ریزی نمودند که خودخوانده پیشروی طبقه ی کارگر نامیده می شدند. آنارشیست ها با هر نوعی از دیکتاتوری و از جمله دیکتاتوری پرولتاریا مخالف اند. آنارشیست ها برقراری آزادی – بی هر گونه پیشوند و پسوندی – و جامعه ی کمونیستی لیبرتارین را بدون هر گونه دولت و دینی تصور می کنند. آنارشیست ها خود را پیشروی هیچ طبقه ای نمی دانند، برعکس آنان می گویند که نظرات و اعمالشان در برخورد توده ای و جنبش های اجتماعی محک می خورد و اگر کارآیی داشتند پی گیری و تحکیم می گردند، وگرنه تغییر می کنند یا اصلاً کنار گذاشته می شوند. مارکسیست ها خود را در قید و بندهای “ایسم” ها محبوس نموده اند و به همین خاطر نتوانستند و نخواهند توانست با حفظ “مارکسیسم – لنینیسم” و دیگر ایسم ها، تغییری در برنامه ها و سیاست هایشان ایجاد نمایند. این در حالی ست که جهان مدام تغییر می کند و دشمنان طبقاتی زحمتکشان هر روز سیاست ها و تاکتیک هایشان را متحول می نمایند و با ترفندهای جدیدی به استثمار دامن می زنند و دستاوردهای کارگری را بازپس می گیرند. آنارشیست ها با روحیه ای باز به جهان می نگرند. به همین خاطر آنارشیستی پیدا نمی شود که مثلاً بگوید پرودونیست، باکونینیست یا کروپوتکینیست است، هر چند باکونین، پرودون و کروپوتکین همچنان جزو مهم ترین نظریه پردازان آنارشیست هستند.

 

تجربه و آماج احزاب و سازمان های سوسیالیستی و کمونیستی در دست کم یک صد و پنجاه سال گذشته و دولت هایی که سوسیال – دمکرات ها و مارکسیست ها به دست داشته و دارند، نشان می دهند که آزادی و پایان استثمار و ستم های گوناگون اجتماعی، سیاسی و فرهنگی با رفرم (سوسیال – دمکراسی) یا استبداد (مارکسیسم – لنینیسم) امکان پذیر نیست. آنارشیست ها مردم را به طرد و نفی احزاب و سازمان هایی دعوت می کنند که بوروکراتیک، سلسله مراتبی و دارای مرکزیت هستند. آنارشیست ها مخالف حزب و سازمان هایی هستند که یا مانند تشکلات بورژوایی دارای خبرگانی در رهبری هستند یا مانند تشکلات مارکسیستی با همان شیوه ی تمرکز گرا و نام کمیته مرکزی و به اصطلاح سانترالیسم دمکراتیک، زنجیری به پای افراد عضو می شوند و سدی در برابر شکوفایی استعدادها و توانایی های اعضاء ایجاد می کنند. آنارشیست ها در برابر احزاب لیبرال، سوسیال – دمکرات و مارکسیست – لنینیست تشکلات فدرالیستی بدون رهبری مرکزی را پیشنهاد می کنند. تشکلات فدرالیستی که کاملاً افقی هستند، فعال حرفه ای ندارند، چرا که فعالان حرفه ای از هر گرایشی که باشند شتابان به بوروکرات هایی تبدیل می شوند که حاضر نیستند امتیازات حزبی را رها کنند و اگر آرمان هایی هم داشته باشند آن را فدای جایگاه خود در حزب و سازمان سیاسی اشان می نمایند و نهایتاً به خدمتگذاران سرمایه داری خصوصی یا دولتی یا هر دو تبدیل می گردند.

 

آنارشیست ها مخالف نژادپرستی، ملی گرایی، جنسیت گرایی و آلودگی محیط زیست هستند. آنان صلح طلب و ضدجنگ هستند و جهانی می خواهند که در آن آزادی بدون طبقات وجود دارد. آنارشیست ها در اعتراضات ضدنژادپرستی و ضد خشونت علیه زنان شرکت می کنند و علیه سلاح های اتمی و هر نوع سلاح کشتار جمعی دیگری فعالانه مبارزه می کنند. آنارشیست ها ضمن مبارزه فعال برای محیط زیست، سیمای دروغین احزاب و تشکلات اکولوژیستی را که در دولت ها حضور دارند افشاء می کنند. نمی توان از ساختاری به نام دولت دفاع کرد و در آن وزیر و نماینده داشت و هم زمان مدعی شد برای حفظ محیط زیست تلاش می شود. علت ساده است، این فقط سودپرستی بی اندازه ی نظم سرمایه داری ست که موجب تخریب هر چه بیش تر محیط زیست شده است و دولت ها و وزرای عضو آن ها به عنوان نمایندگان سرمایه داران مسئولیت آن را به دوش دارند.

 

در چند سال اخیر با گسترش آگاهی های سیاسی در ایران، آنارشیسم در میان جوانان، زنان و کارگران به تدریج رواج یافته و محبوبیت کسب کرده است. جوانه های آنارشی در این کشور که زیر سیطره ی یک دیکتاتوری سرمایه داری دینی به سر می برد، رشد می کنند. نظرات آنارشیستی در ایران در حالی رشد می کنند که تشکلات سنتی چپ، چه سوسیال – دمکرات و چه مارکسیستی، توان خود را برای سازماندهی جهت مبارزه از دست داده اند. هر چند سرکوبگری رژیم جمهوری اسلامی علیه هر صدای مخالفی و از جمله این تشکلات در کم بُرد شدن صدایشان بی تأثیر نبوده است، اما ورشکستگی سیاسی و ایدئولوژیکی تشکلات سوسیال – دمکرات و مارکسیستی را در سراسر جهان نباید از نظر دور داشت.

 

آنارشی دارای یک پروژه ی آزادی خواهانه و برابری طلبانه برای جامعه های مختلف و از جمله ایران است و فقط با آگاهی و عمل مستقیم در تمام عرصه های زندگی از قبیل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی قابل ترویج است و نه روش های سنتی احزاب و سازمان های سانترالیست که عده ای را عضوگیری می کنند و سپس آنان را تبدیل به مهره هایی می نمایند که باید برنامه های حزب و سازمان را تبلیغ نمایند و اگر موقعیتی پیش آمد، قارچ وار گسترش می یابند. در این تشکلات عده ی اندکی رئیس و تعدادی پرشمارتری مرئوس اند، حال فرقی نمی کند که تعدادشان هشت نفر، هشت هزار نفر یا مانند حزب کمونیست چین در حال حاضر هشتاد میلیون نفر باشد. این تشکلات اشتباهات و ورشکستگی خود را با مسئولیت پذیری جمعی لاپوشانی می کنند و ضمن بی احترامی و ناپیبندی به تکثرگرایی درونی، سدی بر شکوفایی استعدادها، نظرات و اقدامات فردی و مسئولیت پذیری فردی ایجاد می کنند.

 

یک گروه یا فرد آنارشیست همواره در جامعه و فعالیت های جاری آن در عرصه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شرکت می کند و تلاش می نماید که با اندیشه های آنارشیستی روی آن ها تأثیرگذار باشد و اصل اتوریته را درهم شکند و به جایش اصل آزادی را قرار دهد، از همین جاست که آنارشیست ها مخالف هر گونه دولت و دین هستند. عمل مستقیم آنارشیستی به این معناست که نمی توان مثلاً در اروپا و آمریکا یا جای دیگری زندگی کرد و ادعا نمود که می توان آنارشیست ها را در ایران یا نقطه ی دیگری متشکل کرد و برای آنان و مردم نسخه ی مبارزاتی پیچید و بدتر از آن برنامه ای ارائه داد.

 

این فقط طبقات دارا نیستند که آنارشی را بی نظمی و آنارشیسم را هرج و مرج طلبی می دانند و تبلیغ می کنند، سوسیال – دمکرات ها و همچنین مارکسیست – لنینیست ها هم به مردم راست نمی گویند و برضد آنارشی و آنارشیسم مطالب خلاف واقع فراوانی پخش می کنند.

 

چند سال پیش فدراسیون آنارشیست در فرانسه نوشته ای را منتشر نمود تا آنارشی و آنارشیسم را به طور خلاصه معرفی کند. در ابتدای آن آمده است که هر آنارشیستی می تواند برداشت و درک خود را از آنارشی داشته باشد، اما یک رشته پرنسیپ یا اصول آنان را به هم پیوند می دهد که این نوشته، آن ها را برمی شمرد. سپس اصول پایه ای این تشکل و شیوه ی اداره ی فدراسیون آنارشیست آمده است.

با امیدواری به این که آنارشیست ها بتوانند پیرامون اصل “نه خدا، نه رهبر، زنده باد آزادی، زنده باد آنارشی” بیش از پیش گرد هم آیند و نقش فعالی در جنبش رهایی انسان ها چه در ایران و چه در هر نقطه ای که هستند، داشته باشند.

با توجه به سرکوب های دولت های شاهی و شیخی شوربختانه متون آنارشیستی به فارسی بسیار کم هستند، هر چند در سال های اخیر تلاش هایی برای برگردان کتاب ها و نوشتن متن هایی شده است که عمدتاً در فضای مجازی پخش می شوند و از استقبال امیدبخشی برخوردار هستند. با امید به گسترش هر چه بیش تر آن ها، نوشته ی زیر به عنوان بهارانه به فارسی زبانان سراسر جهان تقدیم می گردد.

نا بۆ به‌هاری عه‌ره‌بی و حکومه‌تی لیبراڵ، به‌ڵێ بۆ خۆڕێکخستن و خۆبه‌ڕێوه‌بردنی کۆمه‌‌ڵایه‌تی

نا بۆ به‌هاری عه‌ره‌بی و حکومه‌تی لیبراڵ، به‌ڵێ بۆ خۆڕێکخستن و خۆبه‌ڕێوه‌بردنی کۆمه‌‌ڵایه‌تی

زاهیر باهیر

له‌نده‌ن- 20/05/2013

ئه‌وه‌  2 ساڵ و نیو‌  به‌سه‌ر یه‌که‌م چه‌خماخه‌ی هه‌وری ده‌نگی ناڕه‌زایی و جۆش و خرۆشی  هه‌موو به‌شه‌کانی جه‌ماوه‌ری چه‌وساوه‌ی وڵاتی تونس و ڕژانه‌ سه‌رشه‌قامه‌کانی خه‌ڵکی له‌و وڵاته‌دا  دژی گه‌نده‌ڵی و بێکاری  و گرانی و ناعه‌داله‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی، که‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ کرۆکی سیاسه‌تی لیبراڵ و نیو-لییبراڵن‌، تێپه‌ڕی و کۆتایی به‌ ڕژێمی پێشینه‌ی ئه‌و وڵاته‌ هێنا.  له‌هه‌مان کاتیشدا ئه‌م شه‌پۆلی ناڕه‌زایییه‌ هه‌ندێکی تری له‌ وڵاته‌ عه‌ره‌بییه‌کان گرته‌وه‌ و تا ئێستاش له‌ سوریا زیاتر له‌ 2 ساڵه‌ به‌رده‌وامه‌و ‌ ناو به‌ناویش له‌ شێوه‌ی جیاجایادا له‌ کوێت و به‌حره‌ینیش سه‌ر هه‌ڵده‌دات له‌ (ئه‌رده‌ن) یش له‌ واده‌و ساتی خۆیدایه‌.

 

 له‌ کاتێکدا ئه‌وه‌ی به‌ به‌هاری عه‌ره‌بی ناوده‌برێت و ماسمیدیای ئه‌مه‌ریکاو وڵاتانی خۆراوا پاگه‌نده‌یه‌کی چڕوپڕی بۆ ده‌که‌ن و به‌و په‌‌ڕی خۆشییه‌وه‌ به‌ره‌وپیری ڕوداوه‌کان  چوون و ده‌چن ، هاوکاتیش له‌ کوردستانی ئێمه‌شدا ڕه‌وتێکی  سیاسی فراوان له‌ سه‌رجه‌می پارته‌ ئۆپۆسۆێنه‌کاندا له‌ ڕێگای ماڵپه‌ڕو ڕۆژنامه‌و گۆڤاره‌ کوردیه‌کان‌ و تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانه‌وه‌  به‌ شانوباڵی ئه‌و ” به‌هاره‌ی عه‌ره‌ب” دا هه‌ڵده‌ده‌ن و ئاواته‌خوازی ئه‌وه‌ن که‌ “به‌هاری کورد” یش له‌ کوردستان دا ڕوبدات به‌ بێ ئه‌وه‌ی دووربین بن له‌ ئاینده‌ی ڕووداوه‌کان و ده‌ستتێوه‌ردان و ململانێی هێزه ‌گه‌وه‌رکان و وڵاتانی خۆراواو پاوانکردنی بزوتنه‌وه‌که‌  بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆیان بێگوێدانه‌ وێرانکردنی ته‌واوی ئه‌و وڵاته‌و کوژران و له‌ناوچونی خه‌ڵکانێکی زۆرو  ده‌ربه‌ده‌ربوونی زۆری تریش.  به‌ داخه‌وه‌ که‌  ئه‌زموونه‌کانی میسرو لیبیاو به‌حره‌ین و سوریا زیاتر ئه‌مانه‌یان پێڕاگه‌یاندین ، نه‌ ئومێدێک و پاشه‌ڕۆژێکی باشتر .  ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی که‌ ڕه‌چاوی ‌ ئاینده‌ی ڕوداووه‌کان و سه‌رئه‌نجام کێ ده‌سه‌ڵات ده‌گرێته‌ ده‌ست و به‌ره‌و چ ئاقارێک ده‌برێت ، له‌لای ئه‌م ڕه‌وته‌ سیاسییانه‌وه‌ گرنگ نییه‌،  یا ڕه‌نگه‌ ‌ بۆیان ئه‌سته‌م بێت، تاکو ‌ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ته‌واوی ئه‌وه‌ی، که‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ هێمام پێکرد، بۆ بکه‌ن.

 

گومانی تیادا نییه‌، داخوازییه‌کانی خه‌ڵکانی چه‌وساوه‌و به‌شخوراو له‌ هه‌ر شوێنێکی ئه‌م جیهانه‌دا بێت، ده‌بێت له‌لایه‌ن ئازادخوازه‌کان و سۆشیالیسته‌کانه‌وه‌  پێداگرییان لێبکرێت وله‌ بواری جیاجیاشدا به‌پێی توانا ده‌بێت کۆمه‌کیان پێبکرێت.

 

ئه‌وه‌ی که‌ گرنگه‌ لێره‌دا به‌تایبه‌ت له‌به‌ره‌و ڕووبوونه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری ناڕازی وڵاتانی عه‌ره‌بی، “به‌هاری عه‌ره‌بی” بینینی چه‌ند فاکته‌رێک و په‌یوه‌ندی نێوانی ئه‌و  فاکته‌رانه‌یه‌و  تێگه‌یشتن لێیان، گرنگه‌.  له‌وانه‌ش ‌ بارودۆخه‌که‌‌و ‌ شیکردنه‌وه‌یه‌کی ڕاستی واقیعیانه‌‌، له‌ته‌ک ناسین وهه‌ڵسه‌نگاندنی کێش  و سه‌نگی ئه‌و هێزانه‌ی که‌ له‌نێو ئه‌و گۆڕه‌پان و مه‌یدانه‌دان.  هه‌روه‌ها  داخوازییه‌کانیان، مه‌یل و مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ هێزه‌ سه‌رکییه‌کانی جیهان و وڵاتانی خۆراوا،  شکانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات به‌ لای کێداو و کێ ده‌سه‌ڵات ده‌گرێته‌ ده‌ست  و گه‌لێکی تر له‌م هاوکێشانه‌ خاڵی گرنگن که‌ قسه‌ی له‌سه‌ر بکرێت و هه‌ڵوێستیان له‌سه‌ر وه‌رگیرێت و دواتریش هیوایان پێوه‌گرێبدرێت‌.  ئه‌مه‌ بێ له‌وه‌ی که‌ به‌ حوکمی گۆڕانی ئه‌و هاوکێشانه‌ی سه‌ره‌وه‌، ده‌بێت سه‌رئه‌نجامی بۆچوون و بڕیاره‌کانیش سه‌باره‌ت به‌و ڕاپه‌ڕین و جۆشوخرۆشانه‌ی جه‌ماوه‌ری ناڕازی،  بگۆڕێت.

 

به‌ڕای من له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌ر ڕوداوێکی ئاوادا دوو خاڵ گرنگن‌ که‌ یه‌که‌میان ئه‌سڵی کێشه‌کانه‌ که‌ ململانێکانی ناو کۆمه‌ڵگه‌ ده‌یانکاته‌ ‌ هۆی ڕودانی ناڕه‌زایی و هاتنه‌ سه‌رشه‌قامی خه‌ڵکی، که‌ له‌م حاڵه‌ته‌دا وه‌کو له‌ سه‌ره‌وه‌ په‌نجه‌م بۆ ڕاکێشا ئه‌رکی سۆشیالیست و ئازادیخوازه‌کانه‌ پشتگیری لێبکه‌ن و کۆمه‌کی پێبکه‌ن.  خاڵی دووهه‌میشیان ئایه‌ ڕووداوه‌کان به‌ره‌و کوێ ده‌ڕۆن و ده‌یانه‌وه‌ێت چی به‌ده‌ستبهێنن؟ به‌ واتایه‌کی تر هه‌ر ده‌ربڕینی ناڕه‌زایی  و هاتنه‌ سه‌ر شه‌قام هه‌موو شتێک نییه‌.

 

که‌واته‌  خاڵی یه‌که‌م  ، به‌ته‌نها، کافی نییه‌ بۆ وه‌ر‌گرتنی هه‌ڵوێستی سه‌رومڕی و سه‌رانسه‌ری  و کۆمه‌ککردنی ته‌واوی بزوتنه‌وه‌یه‌ک هه‌تا سه‌ر.   گه‌رچی ‌ ئه‌و کێشه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییانه‌، ڕه‌وایه‌تی به‌ کرۆکی دروستبووونی  ڕوداوه‌کان یا بزوتنه‌وه‌کان، ده‌ده‌ن، به‌ڵام له‌ پرۆسه‌ی پێشه‌وه‌چونیدا گۆڕانکاری هه‌مه‌ جۆره‌ی به‌سه‌ردا دێت‌.  ئه‌وه‌ گرنگه‌ که‌ له‌وه‌ بگه‌ین که‌ دروستبوونی ناڕه‌زایی  و ڕژانه‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان و ڕاپه‌ڕین هه‌میشه‌ هۆکاری خۆیان هه‌یه‌و هه‌میشه‌ش زه‌مینه‌یه‌کی ئاوا له‌بار هه‌یه‌ تاکو ببێته‌ هانده‌ری خه‌ڵکی بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌.  به‌ڵام ئه‌وه‌ی ‌ به‌ره‌و کوێ ده‌ڕوات ، له‌لایه‌ن لایه‌نی جیاجیاوه‌ چۆن ده‌قۆزرێته‌وه‌ بۆ چ مه‌به‌ستێکی تایبه‌تی  و چ هێزێک و چ ده‌سه‌ڵاتێک به‌دووی خۆیدا به‌کێشیده‌کات ئه‌مه‌یان له‌ سه‌ره‌تادا، ئاشکرا نییه، بۆیه‌ هه‌ڵوێسته‌کردنێک ئا لێره‌دا و به‌ وردی هه‌ڵسه‌نگاندنه‌وه‌ی بارودۆخه‌که‌ ئا له‌و حاڵه‌ته‌دا زۆر پێویسته‌.

 

که‌واته‌ کۆپیکردنی  کتومتی “به‌هاری عه‌ره‌بی” و به‌زۆر خولقاندنی زه‌مینه‌یه‌ک بۆ هاتنه‌ سه‌ر شه‌قام، یا به‌ هاندان و ویستی پارتێکی سیاسی  که‌ زیاتر ده‌سکه‌وتی سیاسی بۆ خۆیان و ڕابه‌ره‌کانی، نه‌ک ده‌ستکه‌وتی خه‌ڵکی ، له‌ پشتی ئه‌م کاره‌وه‌یه‌،  نه‌ک هه‌ر ماڵوێرانکاری و کوشتن و بڕینێکی زۆریش ڕه‌نگه‌ به‌دووی خۆیدا بهێنێت، به‌ڵکوئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ش هه‌یه‌ که‌ بۆ چه‌ند ده‌یه‌یه‌کیش بمانباته‌ ‌ ‌دواوه ‌و‌ ئه‌وه‌شی که‌ به‌ده‌ستمان هێناوه یا هه‌مانه‌ له‌ ده‌ستی بده‌ین، وه‌کو ئه‌وه‌ی که‌ له‌ لیبیادا ڕویدا یاخود‌ ئه‌وه‌ی که‌ له‌ ئاینده‌دا له‌ سوریادا ڕووده‌دات، دیاره‌ ئه‌مه‌ش نه‌ به‌رگریکردنه‌ له‌ ڕژێمی کۆنی لیبی و ئێستای سوریاو نه‌ هه‌رێمی کوردستانیش،  نه‌ پشتتێکردن و دژایه‌تیکردنی بزوتنه‌وه‌ی خه‌ڵکه‌. به‌ڵکو ئه‌وه‌ی ‌‌ لێره‌دا گرنگه‌ بوترێت لێوه‌فێربوون و خۆپاراستنه‌ له‌و ئه‌زموونه‌ فاشیله‌ی  که‌ چ له‌ لیبیا ڕویداو چ له‌ سوریاش ڕووده‌دات.

 

ئه‌ی ده‌بێت چی بکه‌ین، تاکو ئه‌و ئه‌زموونانه‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ دووباره‌ نه‌بنه‌وه‌‌؟

 

ئه‌وه‌ی که‌ ڕویداوه‌و ڕوده‌دات له‌و وڵاتانه‌ی که‌ به‌‌” به‌هاری عه‌ره‌بی” ناسراوه‌و ده‌ناسرێت، کارێکی ئه‌وه‌نده‌ گران نییه‌ تاکو هه‌ر به‌ ته‌نها شیکه‌ره‌وانی سیاسی و ئابوریناسان و خه‌ڵکانی ئاوه‌زدار په‌ی پێبه‌رن  و بزانن سه‌رئه‌نجامه‌که‌ی، به‌ره‌و کوێ  ده‌ڕوات.  ناڕه‌زایی ده‌ر‌بڕین و هاتنه‌ سه ر‌ شه‌قامی خه‌ڵکی پێش خۆڕێکخستنیان ڕووداوێکه‌و له‌ زۆربه‌ی وه‌ختدا درێژه‌ ناکێشێت و له‌و‌به‌په‌ڕی سه‌رکه‌وتنیشیانا گۆڕینی ده‌مووچاوه‌کانه و‌ کردنی چه‌ند ڕیفۆرمێکه‌ که‌ هه‌ر خودی زۆربه‌ی ئه‌و ڕیفۆرمانه‌ له‌ ئاینده‌دا به‌ زه‌ر‌ه‌ر له‌سه‌ر خه‌ڵکانی زه‌حمه‌تکێش و کرێکاران و له‌سه‌رو هه‌مووشیانه‌وه‌ ئافره‌تان، ده‌شکێته‌وه‌.  خۆ ئه‌گه‌ر ناڕه‌زایی خه‌ڵک و هاتنه‌ سه‌رجاده‌شیان کۆتاییه‌که‌ی به‌ جه‌نگی ئه‌هلی هه‌روه‌کو له‌ لیبیا و ئێستاش له‌ سوریا کۆتایی هات ، ئه‌مه‌ش خۆی له‌ خۆیدا یانی له‌باربردنی داخوازییه‌کانی خه‌ڵکی و قۆستنه‌وه‌و به‌کارهێنانیان چ له‌لایه‌ن چه‌ند لایه‌نێکی موعاره‌زه‌ی نێوخۆ‌وه‌ و چ له‌لایه‌ن‌ وڵاتانی ده‌وروبه‌ره‌وه‌ بۆ به‌رژه‌وندی تایبه‌تی خۆیان .   ئیدی ئا لێره‌دا جگه‌ له‌ ماڵوێرانی، ده‌ربه‌ده‌ری و کوشتن و بڕین و هه‌ڵکه‌ندنی خه‌ڵکی له‌ شوێنی خۆیان و دواکه‌وتنی ژیان و ته‌شه‌نه‌کردنی هه‌ست و ڕۆحی نه‌ته‌وه‌یی و دینی و مه‌زهه‌بی و خێڵه‌کی و گه‌لێکی تر له‌مانه‌ ، شتێکی تر نادات به‌ده‌سته‌وه‌ ، که‌ له‌ هه‌ر هه‌موو ئه‌مانه‌شدا منداڵان و ئافره‌تان و پیرو په‌ککه‌وتان، که‌ هه‌ره‌ توێژه‌ بارخواره‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ن، به‌شی شێری ئه‌و نه‌هامه‌تییانه‌ به‌ر ئه‌وان ده‌که‌ون.

 

له‌مه‌ش گرنگتر زانینی ئه‌و ڕاستییه‌ که‌ شۆڕش ڕووداو نییه‌، ڕاپه‌ڕینی چه‌ند ڕۆژێک یان چه‌ند هه‌فته‌یه‌ک نییه‌ ، کوده‌تایه‌کی سه‌ربازی و پیلانگێڕانێکی  پارتیانه نییه‌.  شۆڕش پرۆسێسێکی ڕۆژانه‌یه‌ ، پرۆسێسێکی درێژخایه‌نه‌ ، پرۆسه‌یه‌که‌ که‌ له‌سه‌ره‌وه‌ی کۆمه‌ڵگه‌وه‌ ده‌ست پێناکات به‌ڵکو له‌ خواره‌وه‌ له‌ بنی کۆمه‌ڵگه‌وه‌ ده‌ست پێده‌کات ، له‌ کێشه‌ی سییاسییه‌وه‌ ده‌ست پێناکات به‌ ڵکو له‌ کێشه‌ ئابوورییه‌کان و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانه‌وه‌‌ ده‌ست پێده‌کات.   پرۆسه‌یه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌ نه‌ک پارتایه‌تی ، پرۆسه‌یه‌که‌ که‌ به‌ کردنی رێفۆرم  له‌ ده‌وڵه‌ت و به‌ڕیوه‌به‌رانی ده‌وڵه‌ت و یاساکان و سیسته‌می په‌روه‌رده‌و خۆێندن و ته‌ندروستی و چاره‌سه‌رکردن و ریفۆرم له‌ شوێنه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی و خزمه‌تگوزارییه‌کانی تردا، ته‌واو نابێت و کۆتایشی نایه‌ت‌.  پرۆسه‌یه‌که‌  که‌ ‌ خه‌ڵکی پێشوه‌خت ده‌بێت خۆی له‌ گروپی ڕادیکاڵی ناقوچکه‌یی (ناهیراشی)  وه‌کو دژه‌ سه‌روه‌رێتی، دژ به‌ ده‌سه‌ڵات له‌ هه‌موو بواره‌کاندا، له‌ سه‌رانسه‌ری شوێنه‌کاندا  بۆ ڕێکبخات . گروپانێک که‌ سه‌پۆرتی گه‌ڕانه‌وه‌ی که‌سایه‌تی تاکی نێو کۆمه‌ڵگه‌و  بڕابوون به‌خۆیان له‌ کۆنترۆڵکردنی کۆمۆنێتییه‌کانیان، شوێنی کاریان، له‌ هاوپشتی یه‌کتری و هاوکاری یه‌کتر ، هاندانی سۆڵیدارێتی نێوانیان به‌ کرده‌وه‌، شه‌یرکردنی به‌هره‌و تواناو زانیاری له‌ نێوانی یه‌کتریدا له‌ خه‌بات کردن بۆ خولقاندنی ‌ بزوتنه‌وه‌یه‌کی جه‌ماوه‌ری یه‌کگرتو .

 

بۆ ئه‌وه‌ی که‌ خۆمان له‌ هه‌مان تاقیکردنه‌وه‌ و هه‌مان ڕێڕه‌و هه‌مان سه‌رئه‌نجام بپارێزین، من ته‌نها لێره‌دا ده‌مه‌وێت جه‌ده‌لێک له‌ لای خوێنه‌ری کورد دروست بکه‌م به‌ کردنی چه‌ند پرسیارێک و دروستکردنی حیوارێک لایان.  باشه‌ ئێمه‌ چه‌ند ساڵی ترمان ده‌وێت، چه‌ند وه‌چه‌ی ترمان ده‌وێت  تاکو فێری ئه‌وه‌ ببین، که‌ سه‌ربه‌‌خۆ له‌ پارت و ڕێکخراوه‌ سیاسییه‌کان خۆمان ڕێکبخه‌ین  و چیتر پشت به‌وان و ڕابه‌رو سه‌رکرده‌کانیان نه‌به‌ستین؟!   با هه‌ڵوێسته‌یه‌ک بکه‌ین و چاوێک بگێڕین به‌ مێژوی حیزبه‌کاندا چ له‌ کوردستان و چ له‌ ده‌ره‌وه‌ی کوردستان ، له‌ ئێستاو له‌ کۆنیشدا که‌ کاتێک له‌سه‌ر ته‌ختی فه‌رمانڕه‌وایی بوون، له‌ چ شوێنێکدا له‌ چ کاتێکدا ‌ توانیویانه‌ نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵکانی کرێکارو هه‌ژارانی وڵات بکه‌ن؟!   باشه‌ هه‌ڵبژاردن و گه‌مه‌ی هه‌ڵبژاردن له‌ چ وڵاتیکدا توانیوێتی گۆڕانکارییه‌کی به‌رچاوو سه‌ره‌کی له‌ ژیانی زۆربه‌ی زۆری ‌ هاووڵاتیانیدا، بکات؟!   ئێمه‌ ده‌وڵه‌تگه‌لێکی زۆرمان له‌ دیمۆکراسی،  دیکاتۆری حیزب و دیکتاتۆری جێنڕاڵه‌کان و لیبراڵ و دینی و کرێکاری یا پڕۆلیتاری و نه‌ته‌وه‌یی و چه‌پ و سۆشیالیستی و کۆماری  و پاشایه‌تی و .. هتد بینیوون‌ ، به‌رگوێمان که‌وتوون‌ یاخود  خوێندومانه‌ته‌وه‌ ، ‌ نه‌ک هه‌ر له‌ کوردستاندا به‌ڵکو له‌ جیهاندا،  با ته‌ماشایه‌کی مێژویان بکه‌ین و بزانین کامه‌یان دۆستی ڕاسته‌قینه‌ی هه‌ره‌ زۆرینه‌که‌ی کۆمه‌ڵگه‌ بوون؟!   باشه‌ گه‌ر باوه‌ڕمان به‌وه‌ هه‌بێت که‌ ده‌وڵه‌ت ئامرازێکی چینایه‌تییه‌و هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ش کار له‌ به‌رژه‌وه‌ندی چینێک یا توێژاڵێکی کۆمه‌ڵایه‌تی دژی ئه‌وانی تر ده‌کات‌،  باشه‌ له‌ کوێی ئه‌م جیهانه‌دا ده‌وڵه‌تێک دروست بووه‌ یاخود ئێستا هه‌یه‌ که‌ پشتگیری خه‌ڵکانی کرێکارو هه‌ژارانی کردبێت یا بیکات؟   با سه‌رنجێک له‌ واژه‌ی  بێمانای ” کۆمه‌ڵگه‌” بده‌ین له‌ چاوی پارت یاخود پارتانی فه‌رمانڕه‌واوه‌،  با بزانین ئایه‌ له‌ که‌تواردا ئه‌و پارته‌  یا ئه‌و پارتانه‌ نوێنه‌ری کۆمه‌ڵگه‌ن، یا نوێنه‌ری چه‌ند توێژاڵێکی کۆمه‌ڵایه‌تی و کۆمه‌ڵه‌ خه‌ڵکێکی تایبه‌تی؟!   ئایا‌ له‌و باره‌دا نابینین که‌ وشه‌ی ” کۆمه‌ڵگه‌” ته‌نها ده‌بێته‌ خا‌که‌نازێک و خۆڵ ڕۆده‌کاته‌ چاوماناوه‌، ئایا‌ دێوجامه‌یه‌ک نییه‌و نابێت بۆ شاردنه‌وه‌ی  ڕواڵه‌تی ڕاستی ئه‌و پارتانه‌؟!   له‌  سیسته‌می نوێنه‌رایه‌تی کردندا ئیدی له‌ په‌ڕله‌ماندا بێت یاخوود له‌ شاره‌وانییه‌کاندا، بۆچی ده‌بێت ئێمه‌ ده‌نگ به‌م نوێنه‌ره‌ سیاسیانه‌ ‌ بده‌ین تاکو نوێنه‌رایه‌تمیان بکه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی به‌ژه‌وه‌ندییه‌کانمان بپارێزن؟!   بۆچی ده‌بێت ئه‌وه‌ تێنه‌گه‌ین که‌ کردنی ئه‌م کاره‌  یانی به‌که‌مگرتنی خۆمان ، به‌وه‌ی که‌ ڕاپه‌ڕاندنی کارو فرمانه‌کانی خۆمان و‌ داکۆکیکردن له‌ به‌رژوه‌ندییه‌کانی خۆمان ده‌بێت بده‌ینه‌ ده‌ست  یه‌کێکی تر چونکه‌ به‌خۆمان توانای ئه‌و کاره‌مان نییه‌؟!!  له‌مه‌ش خراپتر چۆن ده‌توانرێت زه‌مانه‌تی ئه‌وه‌ بکرێت که‌ نوێنه‌ره‌ سییاسییه‌کانمان له‌ لایه‌ن کۆمپانیاو بانقه‌کان و‌ خه‌ڵکانی پایه‌دارو ده‌وڵه‌مه‌ندانی ناو کۆمه‌ڵگه، ناکڕرین و گه‌نده‌ڵ نابن‌؟!  له‌وه‌ش واوه‌ تر ئه‌ی خۆ ئێمه‌ نه‌ک هه‌ر له‌ کوردستاندا به‌ڵکو له‌ زۆربه‌ی ئه‌و شوێنانه‌ی که‌ ئه‌م گه‌مه‌ سییاسییه‌ به‌رده‌وامه‌ ، هه‌مان پارت چه‌ند جارێک ده‌سه‌ڵاتیان گرتۆته‌ ده‌ست و هیچ گۆڕنکاریه‌کی جه‌وهه‌رییشیان نه‌کردوه‌و که‌چی هه‌ر هه‌ڵیانده‌بژێرینه‌وه، ئه‌مه‌ بۆ‌؟!   باشه‌ بۆ بیرله‌وه‌ نا‌که‌ینه‌وه‌ که‌ هه‌موو گۆڕانه‌ سیاسییه‌کانی نێو کۆمه‌ڵگه‌ که‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ ده‌ستی پێکردوه، ئایا‌‌  بۆ چرکه‌یه‌کیش توانیویانه‌ مه‌ترسی بۆ سه‌ر ئه‌م سیسته‌مه‌ دروست بکه‌ن ؟  باشه‌ که‌سێک ده‌توانێت  بۆمان بسه‌لمێنێت  که‌ ئه‌و گۆڕانه‌ ‌ سیاسییانه‌ی که‌ له‌ کۆنیش و ئێستاشدا ڕویانداوه‌و ده‌موو چاوه‌کانیان گۆڕیوه،‌  ئه‌م سیسته‌مه‌ی به‌هێزترنه‌کردبێت‌؟!  بۆچی ئێمه‌ بۆ ته‌نها ساتێکی که‌میش بیرناکه‌ینه‌وه‌ بزانین جیاوازی نێوانی حوکمی دیمۆکراسی،  دیکتاتۆری یا لیبراڵ و ئه‌م دوانه‌ی تر چییه‌ جگه‌ له‌ هه‌بوونی مافی گۆڕانی بکوژه‌کانی خۆمان هه‌موو 4 تا 5 ساڵێک؟!  باشه‌ با بیر له‌‌ سه‌روه‌رێتی یاسا  بکه‌ینه‌وه‌  و بزانین چییه‌‌؟!  یاسا چیانیه‌تی نییه‌؟ کێ یاسا داده‌نێت و له‌ به‌رژه‌وندی کێده‌شکێته‌وه‌؟ باشه‌ گێلێتیش به‌وه‌ ده‌رجه‌یه‌ که‌ وا بزانرێت که‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌‌کان ، ده‌سه‌ڵاتداران بکوژه‌کانمان ، یاسایه‌ک داده‌نێن له‌ دژی خۆیان بێت؟!!!  باشه‌ ئێمه‌ له‌سه‌روه‌ختی هه‌ڵبژاردندا گه‌ر ئیختیاری هه‌ڵبژاردنی یه‌ک پارت (مان) هه‌بێت له‌ نێوان چه‌ند پارتێکدا، باشه‌ بۆچی نا‌توانیین، ‌ که‌ به‌بێ هه‌ڵبژاردنی ئه‌و یه‌که‌ش  بژین ، کاروباری ژیانی خۆمان به‌ هه‌ره‌وه‌زی  له‌ به‌رژه‌وه‌ندی خۆمان  به‌ڕیوه‌به‌رین و‌ بڕیاریان له‌سه‌ر بده‌ین؟  باشه‌ با ته‌ماشایه‌کی مێژوی به‌شه‌رییه‌ت بکه‌ین که‌ بۆ ماوه‌یه‌کی یه‌کجار درێژ ده‌گه‌ڕیته‌وه‌، که‌ به‌شه‌رییه‌ت کاروباری ژیانی خۆی  به‌ بێ پارت و به‌ بێ ده‌وڵه‌ت، تیادا ڕێکخستوه‌ ، که‌ له‌ کاتێکدا  مێژوی ته‌مه‌نی  پارت و ده‌وڵه‌ت له‌ 2000 ساڵ زیاتر نییه‌؟!!

 

ئه‌مانه‌ی سه‌ره‌وه‌ هه‌ندێک پرسیاره‌ له‌ پرسیارگه‌لێکی بێ کۆتاییانه‌ن ، که‌ هه‌قه‌ بیریان لێبکه‌ینه‌وه‌ و له‌ سه‌ریان هه‌ڵوێسته‌یه‌ک بکه‌ین پێش ئه‌وه‌ی دوا بڕیارمان له‌سه‌ر کردنی هه‌ر کارێک بده‌ین.

خوێنه‌ری هێژا تکایه‌ تێبینی ئه‌وه‌ بکه‌ که‌ ئه‌م وتاره‌ له‌‌ پێش خۆپیشاندان و ڕاپه‌ڕینی خه‌ڵکییه‌وه‌ له‌ تورکیا نوسراوه‌ ، به‌ڵام له‌کاتی خۆیدا  بواری  ناردنیم  بۆ بڵاوکردنه‌وه، نه‌بوو‌.

ئەی كێ سەرۆكی چەپ و ڕاست بێت؟

ئەی كێ سەرۆكی چەپ و ڕاست بێت؟

ھەژێن

١٣ی جونی ٢٠١٣

ئەم ڕۆژانە ھەرای و گارەگاری ئۆپۆزسیۆن لەسەر خۆكاندیدكردنەوەی (مەسعود بارزانی)، وەھا تاكە خۆشباوەڕ و ناھوشیارەكانی كۆمەڵگەی بە خۆیەوە خەریككردووە؛ پرسە سەرەكییەكان، كە ڕەتكردنەوەی سەرۆكایەتی و بایكۆتی دەنگدان [بایكۆتی ھەڵبژاردنی خراپە لە خراپتر]، لەبیركراون. خاڵی نێوكۆیی ھەموو پارتەكان و ڕامیاران و دەستەبژێران لەو ھەرا و ژاوە ژاوە ڕامیارییەی میدیاكاندا، ناڕازیینەبوونی ھەمووان (پارت و گروپە دەسەڵاتخوازەكانە)ە لەسەر بوونی كەسێك لە سەرووی كۆمەڵگە و تاكەكانەوە بەناوی سەرۆك و نادژبوونی ھەمووانە بە سیستەمی خراپ لە خراپتر، كە بە واتایەكی دیكە دەكاتە؛ كۆدەنگی ھەمووان لەسەر پێویستبوونی شوانەیەك بۆ میگەلی خۆشباوەڕ و ملكەچ و ڕەوایەتیدان بە سیستەم و سەروەریی كەمایەتی بەسەر زۆرینەدا.

تا ئێرە ئاساییە، لەبەرئەوەی كە پارتەكان و ڕامیاران و دەستەبژێران بەخۆیان ھەمان خەون دەبینن و خوازیاری لابردنی شوانەیەك و جێگرتنەوەین بە كەسێكی خۆیان یا كەسێكی دیكەی دۆست و ھاوبەرەیان، ھەرواش ھەموو ھەوڵێكیان بەدەستھێنانی پلە و پایەی زیاترە بۆ پارت و سەرۆكەكانی خۆیان لە سەروەریی چینایەتیدا، ئەوەی ئاسایی نییە، جوینەوەی بنێشتی دەمی ئەوانەی سەرەوەیە بەناوی سۆشیالیزم و خەڵكی ستەمدیدەوە!

وەك زۆرێكمان دەزانین و ئاگادارین، كۆمونیزمی كرێكاری (كـ.كـ) وەك ھێڵێكی ڕامیاریی دەسەڵاتخواز لەنێو بزووتنەوەی سۆشیالیستی كوردستاندا لە ڕاپەڕیندا پێدەنێتە مەیدانی چالاكی ئاشكراوە و بە دروشمگەلیی توندی دەسەڵاتخوازانەوە خۆی بە كۆمەڵگە دەناسێنێت، كە بە “ئازادی، یەكسانی، حكومەتی كرێكاری” دەستپێدەكات و دواتر دەیكەنە دەوڵەتی سۆشیالیستی و دواتر كۆماری شورایی و ئینجا حكومەتی سكیولار و ئەمڕۆش وەك دەبینین، پارت و قسەكەرانی ئەم ڕەوتە خوازیاری سەرۆكی باشن!

ھەرچەندە لە ماوەی ساڵانی ڕابوردوودا شان بە شانی ھەرای ناسیونالیستەكان و قسەكەرانی نیئۆلیبراڵ و لیستی پۆست جەلالییەكان (نەوشیروانییەكان)، چەندین جار وتار و ھەڵوێستگیریی ڕواڵەتییانە و بازارگەرمكەرانەیان لەسەر پاوانگەریی سەرۆكی كوردستان نیشانداوە، بەڵام ھیچ كات وەك ئێستا و وەك ئەو ڕاگەیاندنەی ڕۆژی ١١ی جونی ٢٠١٣ (بارزانی بۆی نیە خۆی کاندیدکاتەوە بۆ سەرۆکی هەرێم و نابێ له‌لایه‌ن خه‌ڵکی کوردستانه‌وه‌ ڕێگای پێبدرێ!  http://www.hawpshti.com/ku/news/4398.html)، دەستی خۆیان نەخستووەیەڕوو، لەبەرئەوە، من لەم سەرنجدانە ڕەخنەییەدا تەنیا لەسەر دوا ھەڵویێست، كە ھەڵوێستی پارتەكەیە، دەوەستم و ھەوڵدەدەم لە ڕوانگەی سۆشیالیزمی ئازادیخوازەوە، خوێندنەوە بۆ ھەڵویستەكانی ئەو ڕەوتە بكەم.

تاكتیكی ئەم ڕۆژانەی ڕەوتی كۆمونیستی كرێكاریی [كرێكاریی نەك كرێكاری] لە كوردستاندا، بە پێچەوانەی ئەو ڕۆژانەی كە لەژێر كارایی ڕاپەڕین و شۆڕشگێڕیی جەماوەردا دروشمی بریقەداری بەرزدەكردەوە، وەك ھەموو ڕەوتە ڕامیار و دەسەڵاتخوازەكانی دیكەی كۆمەڵگەی چینایەتی، قەرەبالخی لە خۆ كۆكردنەوەیە بە ھەر نرخێك بووە، ئامانجیەتی. بە بۆچوونی من، ئەو تاكتیكە سروشتیترین و ئاساییترین و كەتوارییترین ڕاستی پشتپەردەی پاگەندەی ھەموو پارت و ڕەوتە دەسەڵاتخوازەكانە، ئەمە ئاساییە، بەڵام بەمەرجێك كە بەناوی خەڵكی ژێردەستە و سۆشیالیستخوازەوە نەبێت !

پارتی كۆمونیستی كرێكاریی كوردستان (پكككـ) وەك قسەكەری زاڵ و دیاری ڕەوتی (كـ.كـ.) لە ھەرێمی كوردستاندا، بەیاننامەی ھەڵوێستوەرگرتنەكەی بەم دەستەواژەیەی خوارەوە دەستپێدەكات :

بارزانی بۆی نیە خۆی کاندیدکاتەوە بۆ سەرۆکی هەرێم و نابێ له‌لایه‌ن خه‌ڵکی کوردستانه‌وه‌ ڕێگای پێبدرێ!

ئەگەر لە لایەنی ڕێزمانیی و داڕشتنی ئەم دەستەواژەیەی سەرەوە خۆمان لابدەین، ھەرچەندە دەبوو ئاوا بنووسرێت ( بارزانی بۆی نییە، خۆی بۆ پۆستی سەرۆکایەتی هەرێم کاندیدبکاتەوە و له‌لایه‌ن خه‌ڵکی کوردستانه‌وه،‌ نابێت ڕێگەی پێبدرێت ! )، ئەوا ھێشتاكە لە ھەناوی خۆیدا فەرمانێكی ناكەتواریی و پارادۆكسێكی ئاشكرای ھەڵگرتووە. كاتێك كەسێك بڵێت ” بارزانی بۆی نیە خۆی کاندیدکاتەوە بۆ سەرۆکی هەرێم “، كەواتە لە لوتگەی بڕیاردانەوە قسەدەكات و بەلایەنیكەمەوە دەسەڵاتی یاسایی ڕەایەتیپێدان یا پێنەدانی ھەیە، وەھا بڕیار و دەربڕینێت، ھی لێژنەی باڵای دادوەریی و چاودێرانی یاساییە! پاشان ئەم نیوەدێڕەی سەرەتا لەتەك نیوەدێرەكەی كۆتایی، كە تەواوگەری ئەمە ” نابێ له‌لایه‌ن خه‌ڵکی کوردستانه‌وه‌ ڕێگای پێبدرێ! ” ناكۆكە، چونكە نیوەدێڕی تەواوگەر، لە پێگەی ژێردەستیی و داوخوازییەوەیە، نەك ھاوترازی فەرمان و چەكوشھەڵبڕینی یاسایی لێژنەی باڵای دادی وڵاتێك!

ھەروەھا بێجگە لەو سەرنجانەی سەرەوە، بەیانگەری بۆچوون و بڕوابوونی پارتی ناوبراوە بە ڕەوایەتی پۆستی سەرۆكایەتی، كە لە ڕوانگەی ئازادیخوازیی و تەنانەت لیبڕاڵیی خۆراواوە، بێجگە لە شوانەیی تاكەكەسێك بۆ كۆمەڵگەی وەك مێگەلڕاگیراو، ھیچی دیكە نییە! پرسیارەكە ئەوەیە، ئەگەر لە لیبراڵێكی ئەوروپی بپرسیت؛ كێت پێباشە بۆ پۆستی سەرۆكایەتی وڵاتەكەت؟ ئەوا دەستبەجێ وادەزانێت كامێرای شاراوەیە و گاڵتەدەكەیت یا دەبەنگێكی و لە خێوەتی خێلەكانەوە ھاتوویت! ئاخۆ بێجگە لە ھەلپەرستی و ھەڵپەی دەسەڵات و ئەكتەربوونێكی نەزانانە لە ململانێی نێوان دەسەڵاتدارانی پڕۆ-لیستی سەروز و دەسەڵاتدارانی پڕۆ-لیستی زەرد، چیدیكە ھاندەری وەھا ھەڵویستگیرییەكی خێڵەكییانە بێت؟

ئەگەر ھەر كەسێك سەرەواوێك لە خۆھوشیاریی و ئەزموون و كەتواربینی لەمەڕ كۆمەڵگەی چینایەتی و كۆمەڵگەی ھەرێمی كوردستان ھەبێت، ئەوا ئەوە دەركدەكات، كە سەرۆك و سەرۆكایەتی دیاردەی سەردەمی خێڵایەتی و پێكھاتەی خێڵە، ئیدی ئەو سەرۆكە ئەكادێمیستێك بێت یا ڕیشسپی یەكێك لە خێڵەكانی ھۆزی جاف یا خێڵەكانی دەشتی ھەولێر و بارزان! چونكە سەرۆك لوتكەی دەسەڵاتە لە پێكھاتەی قوچكەییانەی خێڵدا، لە ھیچ سەردەمێكدا گۆڕینی ئەم سەرۆك بەو سەرۆك یا دیارییكردن و پابەندكردنی ئەو پۆستە و بەستنەوەی میكانیزمەكانی ھەڵبژاردنی بە بنەما قوچكەییەكانی سیستەمی پارلەمانییەوە ھیچی لە كڕۆك و خواستی خێڵەكییانەی بوونی سەرۆك نەگۆڕیوە! ئەگەر مەسعود بارزانی سەرۆكی پێكھاتەی خێڵەكیی سیستەمی ڕامیاریی ھەرێمی كوردستان و پارت و پارلەمانەكەی بێت یا نەوشیروان و دكتۆر كەمال سەید قادر و دكتۆر كەمال میراودەلی و سەركۆی پارتی كۆمونیستی كرێكاریی كوردستان (پكككـ)، ئایا ھیچ لە كڕۆكی ناھاوچەرخانە و شوانەییانەی سەرۆكایەتی دەگۊڕێت؟ ئەگەر نا، بۆچی (پكككـ) لەبری بەرزكردنەوەی دروشمی “نا بۆ سەرۆكایەتی” دروشمی ھەلپەرستانەی “نابێت ڕێگە بە مەسعود بارزانی بدرێت، خۆی ھەڵبژێرێتەوە”ی بەرزكردووەتەوە؟ ئایا ھەڵویستە پەیوەندی بە ڕێكەوتن و ئاشبوونەوەی (پكككـ) و (ینكـ) ھەیە ؟

کێشمەکێشی لایەنەکان‌و پرسی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی سێباره‌ی مه‌سعود بارزانی، بۆ پۆستی سه‌رۆکایه‌تی، ڕه‌وتی هه‌ڵبژاردنه‌کانی داهاتووی کوردستانی له‌به‌رده‌م کۆڵانێکی داخراودا ڕاگرتووه‌. “

من وەك خوێنەرێك و ئاشنای دروشمە بریقەدارە ڕواڵەت ئاگراوییەكانی ڕەوتی كۆمونیزمی كرێكاریی (كـ.كـ)، ئەم پرسیارە دەمھێنێتە قسە، ئەگەر ئەو ڕەوتە، وەك لە پاگەندە ڕامیارییەكانیدا بانگەشەدەكات؛ خوازیاری كۆمەڵگەی سۆشیالیستی و ناچینایەتییە، ئەدی چی لە مامەخەمەیی بۆ پڕۆسەی پاراستینی سەروەری چینایەتی، بەواتایەكی دی، چی لە كردنەوەی دیواری داخراوی بەردەم ڕەوتی ھەڵبژاردنەكانی داھاتووی كوردستان داوە، قوتاركردنی دەسەڵاتی بۆرجوازی كورد، ئەركی لیستەكەی (نەوشیروان موستەفا)یە یا ئەركی ” پارتی پێشڕەو” ؟ ئەگەر نا، چ ئامانج و ھاندەرێكی گوماناوی لە پشت ئەو ھەرایە خۆی شاردووەتەوە ؟

هه‌وڵه‌کانی پارتی‌و ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی‌و پێداگریان بۆ دانانه‌وه‌ی مه‌سعود با‌رزانی له‌سه‌ر کورسی سه‌رۆکایه‌تی، جگه ‌له‌وه‌ی کە سروشتی سیاسه‌تی پاوانخوازی‌و ڕاگرتنی سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی  ئیستای کوردستان له‌ده‌ستی بنه‌ماله‌ی بارزانیدا، ئاشکراده‌کات،

كاتێك خوێنەر ئەم دەستەواژانە دەخوێنێتەوە، پەیامێكی شەرمنۆكانەی ڕامیاریی ھۆشمان ختووكەدەدات، كە دەیەوێت پێمانبڵێت ڕامیاریی و سیستەمە ڕامیارییەكان و پارتەكانی دیكە، چەپاوڵگەری دەسەڵات و سامانی كۆمەڵگە و  پاوانگەری ئازادی و سەربەخۆیی تاك نین! من وەك خوێنەرێكی بەدەربەست و سەرنجدەر، لەو دەربڕینەی سەرەوەدا، ناتوانم ڕەتكردنەوەی پێكھاتەی بنەماڵەیی دەسەڵات و بەێوەبەرایەتی كۆمەڵگە بەھەند وەربگرم، چونكە ڕەتنەكردنەوەی سەرۆكایەتی، ددانپێدانانی ناڕاستەوخۆیە بە پێكھاتەی بنەماڵەیی بەڕێوەبەرایەتی كۆمەڵگە. وەك پەندە كوردییەكە دەبێژێت ” گۆشتخۆر نین و گۆشتاوخۆرن”، ئاخر ئەگەر كەسێك یا گروپێك دژی پێكھێنانی بەڕێوەبەرایەتی كۆمەڵگە لەسەر بنەمای بنەماڵەیی بێت، بخوازێت و نەخوازێت، دەبێت دژی بوونی پۆستی سەرۆكایەتی بێت و ڕەتكردنەوەی سەرۆك لەسەر ئاستی كۆمەڵگە، ئەلف و بێی خەباتی بێت.

ھەروەھا ناكرێت دژی بنەماڵەگەریی بۆ لایەك بیت و چاوپۆشی لە بنەماڵەچیەتی لایەكی دیكە بیت. ئەوی ئاگاداری مێژووی شاخ و شاری ھەردوو پارتی سەرەكی ناسیونالیزمی كوردبێت، ئەوە دەزانێت، كە ئەو پارتانە لەسەر سێكوچكەی پێكھاتەی خێڵەكی – بنەماڵەیی – خزمەتكاریی بۆ داگیركەران پێكھاتوون و خۆیانڕاگرتووە. (ینكـ) لەبەر خاتری “برا بەعسییەكانی سوری”یەیان لە ١٩٧٦دا دەستیاندایەوە چەك و (پدكع)یش وەك داردەستی شا و دواتر خومەینی، دایانەوە شاخ و بوونە ھۆی بیانی وێرانكردنی زیاتر لە ٣٠٠٠ گوندی سەرسنووری و ئەنفالكردنی سەدان ھەزار جوتیار  و كیمیابارانكردنی ھەڵەبجە و ناوچەكانی دیكەیان دایەدەست  ڕژێمی بەعس. ئەو دوو پارتە لە ماوەی تەمەنیاندا، تەنیا خێڵایەتییان زیندوونەكردووەتەوە، بەڵكو كولتووری خۆفرۆشی و بەرلەشكری داگیركەریان لە كوردستانا كردە باو و بوونە ھۆی دروستكردنی دوژمنایەتی قوڵی كۆمەڵایەتی لەنێوان گوند و شار و ھەرێمەكاندا و لەو ڕێگەیەوە، گەورەترین خزمەتیان بە نەخشە ڕامیاریی و ئابوورییەكانی ڕژێمی بەعس و كۆماری ئیسلامی ئیران و توركیە و سوریە كرد و تا ئێستاكەش، تاكی كورد باجی ئەو ڕامیارییانە دەدات. ھەڵبەتە ئەو ھەمووە لە خۆڕا و لە نەزانییەوە نەبوو، بەڵكو ڕێخۆشكەریی بوو بۆ چەپاوڵ و پاوانگەریی و دژەجەماوەرییەك، كە ئەمڕۆ ھەموو ھێزیكی ڕامیاریی بەپێی سەنگ و سووكی ھێز و بوونی كۆمەڵایەتی، بەشێكە لەو چەپاوڵ و پاوانگەرییە!

پارتهو بارزانی لەماوەی ٨ ساڵی رابردوودا هەوڵیان داوە دەسەڵاتی یەكحزبی‌و بنەماڵەیی بەسەر کۆمەڵگای کوردستاندا داسەپێنن،

كەواتە، ئەگەر پارتی بڕوای بە پلورالیزمی ڕامیاریی ھەبووایە، ھەنووكە ” پارتی پێشڕەوی كرێكاران” گلەیی لە پارتی نەدەبوو، ھەروا كە گلەیی لە یەكێتی نەماوە! گرفتی تاكی چەوساوەی ئازادیخواز لە كۆمەڵگەی چینایەتییدا، لە تاكپارتییبوونی سیستەمی فەرمانڕەوایییەوە دەستپێناكات و لە بوونی فرەپارتییدا كۆتایینایێت. بەڵكو گرفتەكە لە خودی (بوونی) پارت و كۆمەڵە و دەستەبژێرە ڕامیار و دەسەڵاتخوازەكانەدایە، كە بێجگە لە ھێزی مشەخۆری بێبەرھەم، ھیچی دیكە نین و ھیچیش بە كۆمەڵگە و ژیانی تاك پێشكەش ناكەن وبەرھەمناھێنن!

كوردواتەنی ئەمە شێوەنی ھەریسەكەیە! باشە، لەسەر بنەمای ئەو سیستەمە ڕامیارییەی، كە خودی (پكككـ) دەیكاتە ئەڵتەرناتیڤی دەسەڵاتی بنەماڵەیی (پدكـ)، ئەگەر لە سبەینێدا، بە قەزاوقەدەر ھەلێكی ئاوا بۆ (پكككـ) ھەڵبكەوێت، كە ھێزی سەرەكی یا ھێزێكی وەك (پدكـ) بێت، ئایا ڕازی دەبێت نەیارەكانی لە ناوچەی ژێر دەسەڵاتیدا دروشمی “بروخێ پكككـ” بەرزبكەنەوە یا ھەوڵی لاوازكردنی بدەن؟

من بۆ خۆم، گومانم ھەیە، كە پەڕجووی ئاوا ڕووبدات، چونكە مێژووی چەند سەد ساڵەی پارتایەتی ئەوەی نیشانداوە، كە پارتایەتی واتە ئامراز و تۆڕی ڕاوكردنی تاكە ناڕازییەكان بە دێوجامە و دروشمی بریقەدار و بەرنامەی ڕازاوەی ناوەڕۆك خاڵی. ئیدی ئەو پارت لە ھەر قوماشێك و  ھەڵگری ھەر ماسكێك بێت؛ نەتەوەیی، ئایینی، چەپ، نیشتمانی یا دێمۆكراسی و سكیولار!

… پارتی‌و مەسعود بارزانی نەخشەمەندانە کاریان کردووە بۆ پەرەدان‌و داسەپاندنی کەشوهەوای کۆنەپەرستی بەسەر کۆمەڵگای کوردستاندا، یاسای فرەژنیان پەسەندکردووە‌و هەوڵیان دا یاسای پاراستنی پیرۆزیە ئایینیەکان تێپەرێنن، … . لەماوەی سەرۆکایەتی بارزانیدا خۆپیشاندانی جەماوەری  بۆ نان‌و ئازادی‌و کەرامەتی ئینسانی خەڵتانی خوێن کرا. داهاتی کوردستان‌و نەوت لەلایەن دەسەڵاتدارانی بنەماڵەی بارزانیەوە بەتاڵان دەبرێ‌. خێزانی بارزانی لە گەورەترین دەوڵەمەندەکانی جیهانن‌و‌‌ سەدان هەزار لاوی کوردستانیش بەدەست بێکاریەوە گیرۆدەبوون‌و هەزاران خێزانیش لەخوار هێڵئ هەژاریەوە ژیان دەگوزەرێنن.. لەژێرسایەی دەسەڵاتدارێتی بارزانیدا هەزاران ژن تیرۆرکراون، دەزگای جاسوسی وولاتان لە کوردستاندا تەراتێن دەکەن، سوپای ووڵاتانی ناوچەکە بۆمبارانی هاوڵاتیانی مەدەنی کوردستان دەکەن، نانبڕین، ڕفاندن، تیرۆر لەدژی ڕوناکبیر، رۆژنامەنووس، مامۆستای زانکۆ، هونەرمەند، گۆرانی بێژ، سیاسی، چەپ و کۆمۆنیست… بەڕیوە دەچیت.

چ ڕێكەوتنێكی ڕامیاریی لە پشت ئەم یەكدیوبینین و یەكلایەنی لێكدانەوەیەوە وەستاوە؟ ئەوەی كە پارتی و سەرۆكەكەی لەو كار و بڕیارانەدا پشكی شیریان بەردەكەوێت، گومان ھەڵناگرێت، بەڵام ئایا پەسەندكەرانی ئەو بڕیارانە ھەر بە تەنیا ئەندامانی (پدك) بوون، ئەی (ینكـ)یەكان چی و چی كارەبوون ؟

ئەگەر پاشڕەوانی (نەوشیروان موستەفا)ی پۆست-جەلالی وەھا پەرەگرافێكیان دابڕشتایە، ھیچ جێگەی لۆمە نەدەبوون، چونكە نە پاگەندەی كۆمونیستبوون دەكەن و نە كەسیشیان بەناوی ئەركی كۆمونیستەوە بەكوشتداوە ! من تێناگەم و نازانم، ئەندامان و لایەنگرانی (پكككـ) چۆن ئاوا بێدەنگ لە پشت ڕاگەیاندن و ھەڵوێستی “بانێك و دوو ھەوا”ی پارتەكەیان و ڕابەرەكانیان دەوەستن و ھیچ پرسیار و سەرنجێكیان لەلا دروستنابێت؟

ئاخۆ پاداشتی وەھا ڕێكەوتنێكی ڕامیاریی چەند بێت، كە ئاوای لە نووسەرانی ئەو دێڕانە كردووە، وەك كەرتە پارتەكانی (حشع و حسك و زەحمەتكێشان و ئیسلامییەكان)ی سەردەمی شەڕی نێوخۆ، تەنیا كۆنەپەرستی و تیرۆر و سەركوت و سیخوڕیی و نانبڕین و تاڵانی لایەنێك ببینن، وەك ئەوەی لایەنەكەی دیكەی ڕێكەوتنی ستراتیجی نوێنەرانی بۆرجوازی كورد لەسەر مەریخ فەرمانڕەوابووبێت؟ یا قسەكەرانی (حكككـ) ڕەشەبای ڕاگەیاندنی پۆست-جەلالییەكان [نەوشیروانییەكان] ڕاپێچیكردوون؟

بەڕاستی بەدبەختییە، كاتێك مرۆڤ ببێتە كۆیلەی حەزە دەسەڵاتخوازییەكانی، چونكە تووشی ھەموو سازش و رێكەوتنێكی ڕامیاریی دەكات. لایەنگرانی ڕەوتی (كـ.كـ) كاتێك كە (ینكـ) شاربەدەری كردن، ھەروەك ئێستا لەبەرامبەر سەركوتگەرییەكانی (پدكـ)دا چاوپۆشیاندەكرد، ھەر ئەوەش بوو، كە پەروەندەی تیرۆری ھاوڕێیان (نەزیر عومەر و شاپوور و قابیل)ی تا ڕێكەوتنەوەیان لەتەك (ینكـ)دا پێداخستن و ئەم ڕۆژانە، پاش ١٥ ساڵ ھاوڕێیانی تیرۆركراویان بیركەوتووەتەوە!

ئەگەر ئەوە کارنامەی بارزانی بێت، ئایا شایستەی ئەوەیە کە جارێکی دیکە ببێتەوە بە سەرۆکی هەرێم‌و باڵاترین پۆستی سیاسی‌و ئیداری کوردستانی بدرێتەدەست..

بە بۆچوونی من ھیچ كەس شایستەی سەرۆكایەتی ھیچ كەسی دیكە نییە، چونكە كەسی ئازادیخواز، پێویستی بە سەرۆك (شوانە) نییە! ئایا لە ڕوانگەی “پارتی پێشڕەو”ەوە كەسی دیكە ھەیە، كە شایستەی ئەوەبێت كۆمەڵگەی بۆ بكاتە مێگەل و چارەنووسی بداتە دەست شوانەیی ئەو؟

ئەم دێڕانە، ئەو دیو دێوجامەكەی سۆشیالیزمی (حكككـ) دەخەنەڕوو، كە ھیچ گرفتێكی لە بوونی شوانە ڕامیاریی و باڵا و پایینی ڕێكخستن و بەڕێوەبەرایەتی قوچكەیی كۆمەڵگە نییە، تەنیا گرفتی دەموچاوی ئەم و ئەو و تەنیا خەمی پابەندبوونی شوانە ڕامیارییەكانە بۆ یاسا بۆرجوازییەكان!

ئایا یەکێك لە خواستەکانی خەڵکی کوردستان‌ بەهەمان شێوەی جەماوەری ڕاپەریوی ناوچەکە لەدژی دەسەڵاتی سەرکوتگەری بۆرژوایی، کۆتاییهاتن بە دەسەڵاتی بنەماڵەیی‌و گواستنەوەی دەسەڵات نەبوو لەباوکەوە بۆنەوەکانی!؟

گرفتی ” ڕابەرانی پارتی پێشڕەو” ھەر ئەوە نییە، كە سەرەتا و كۆتایی دەستەواژەكانیان لەتەك یەكدیدا ناكۆك دەوەستەوە، بەڵكو دەستەپاچەییە لە خاڵبەندی و جیاكردنەوەی جۆری ڕستەكان و شوێن و بە دوای یەكداھاتنی نیشانەكانی كۆتایی ڕستەیە و داڕشتن و چۆنیەتی لێكدانەوەی نیوەڕستەكانیشە. بڕواناكەم زمان ھەبێت، كە لە كۆتایی ڕستەكانیدا نیشانەی سەرنجڕاكێشان و ھەواڵدان لە پێش نیشانەی پرسیارەوە دابنرێت، ھیوادارم ئەگەر خوێنەر زمانێك شكدەبەن، وەك زانیارییەكی ڕێزمانی لەتەك مندا بەشی بكەن، زۆر سوپاسگوزاردەبم!

بەڵێ، منیش دەڵێم، بەلایەنی كەمەوە یەكێك لە ئاواتەكانی خەڵكی ڕاپەڕێوی كوردستان ئەوەبوو، كە كۆتایی بە ھەموو یاسا و ڕامیارییەكانی سەردەمی فەرمانڕەوایی ڕژێمی بەعس بێت، بەڵام تا كاتێك كە تاكەكانی كۆمەڵگە مل بە شوانەیی ئەم و ئەو بدەن و كۆمونیستەكانی لەجیاتی ڕەتكردنەوەی سەرۆكایەتی، گلەیی لە چۆنیەتی سەرۆكایەتی بكەن و خوازیاری شوانەی باشن بۆ كۆمەڵگە، ئایا ئیدی ئاواتێكی ئاوا نابێتە خەونێكی زۆر دوور؟!

ئایا ئەوە بەس نیە بۆئەوەی بارزانی بۆی نەبێت کە جارێکی دیکە خۆی بۆ پۆستی سەرۆکی هەرێم کاندید بکاتەوە!؟

من دەڵێم نەخێر، ئەگەر ئێوە لە بەسبوونی كەڵەگاییەوە قسەدەكەن و بەرەنگاربببنەوە، چونكە وەك پێشتر وتم، ئەگەر “پێشڕەوی” كۆمەڵگە ئێوەبن و ئێوەش بەو جۆرە، لەبری ڕەتكردنەوەی سەرۆكایەتی، كە كۆنەپەرستانەترین دیاردە و پاشماوەی كۆمەڵگەی خیڵەكییە، خەریكی وردەگرییبن ! باشە ئەگەر مەسعود بارزانی ئەو وردەگیرییانەی ئێوە نەگیرتایەتەوە، كەواتە بەپێی ئەو پێوەرەی پێوە مافی ئەوەی دەبوو، ھەموو تەمەنی سەرۆكتان بێت ؟

ھەڵبەتە گرفت یا سەرچاوەی وەھا وردەگیری و خولانەوەیەك لە بازنەی گلەیی و گازەندەی كاتی و ڕواڵەتییدا، لە ھزری چەپ بەگشتی و ڕەوتی (كـ.كـ)دا، زۆر لەوە قوڵتر و ڕیشەییترە، بۆ نموونە چەپ، بێكاری و ھەژاری و بێسەرپەنایی و جەنگ دەكاتە بەڵگە و بیانووی سەرەكی ڕەتكردنەوەی سیستەمی نادادوەرانەی سەرمایەداری، نەك بوونی سەروەریی چینایەتی، كە ھەموو ئەو بیانووانەی سەرەوە، دیاردە و دەردراو و بەرھەمی ئەون! وەھا ئەنجامگیرییەك بەھۆی نەبوونی دەرك و ئەزموونی دەستەبژێری ئەو ڕەوتانەوە نییە، ھەرچەندە پابەندبوون و شوێنكەوتوویی بەشی پاشڕەو و خوارەوەی (ئەندامانی) پارتەكانی ئەو ڕەوتانە لە كەمدەركی و گیرۆدەبوونیاندایە، بەڵكو بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، كە وەھا بۆچوون و ئەڵتەرناتیڤێكیان ھەیە، ئەگەر یەكسانی ئابووریی ھەبێت، ئەگەر پارت و گروپەكەی ئەوان سەروەربێت، ئیدی كۆتایی بە سەركوت و نایەكسانی و نادادوەریی دێت! ئەمە ئەو زەلكاوەیە، كە بە درێژایی مێژوو و بەتایبەت چەند سەدەی ڕابوردوودا تاكی ناڕازی تێدەكەوێت و ئیدی دەرچوونی لە خۆشباوەڕیی بە سەروەریی سەرۆكی باش و میرایەتی باش و پارتی باش و ڕابەری باش و …تد بۆی ئاسان نییە و بەردەوام لەم پارتەوە بۆ ئە پارت، لە دەنگدان بەم لیست بۆ دەنگدان بەو لیست، پاشڕەوی ئەم كەس بۆ پاشڕەوی ئەو كەس بازدەدات و دەستەمۆ و دۆشداماو و متمانەبەخۆنەبوو، لە چاوەڕوانیی فریادڕەسدا دەمێنێتەوە. ئەمە ئەو زەلكاوەیە، كە بەھۆی ڕامیاریی و سیستەمی ڕامیاریی و پارتایەتی، ساڵ بە ساڵ و  مانگ بە مانگ و ڕۆژ بە ڕۆژ ، لە ھۆشی تاكی خۆشباوەڕدا خەستردەكرێتەوە.

لەلایەکی دیکەوە بارزانی دوو دەورەی سەرۆکایەتی تەواو کردوەو بەپێی یاساکانی خۆشیان بۆی نیە بۆ جاری سێهەم خۆی کاندید بکاتەوە.  ……. مه‌سعود بارزانی به ‌هیچ جۆرێک بۆی نیە خۆی کاندیدکاتەوەو  نابێ ڕێگای خۆکاندید کردنه‌وه‌ی پێبدرێ. ته‌نانه‌ت به‌پێوانه‌ی خودی یاسا و ڕێسا و ده‌ستورێکه‌وه‌ که‌پارتی یه‌ک لایه‌نه‌ به‌سه‌ر خه‌ڵکی کوردستاندا به‌ڕیوه‌ی ده‌بات ئه‌و مافه‌ی له ‌بارزانی سه‌ندۆته‌وه‌و نابێ ڕیگای گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ نێو ‌بازنه‌ی سه‌رۆکایه‌تی، به‌هیچ پاساوێک پی بدرێ.

ئیدی بۆ منی خوێنەر، دەربڕینی ملكەچانە و پابەندانەی ئەم سۆشیالیستخوازانەی “ئاخرزەمان”، ھیچ بوار بۆ گومان لە چینەكردنی ئەم گروپە لە بۆشاییە یاساییەكانی سەروەریی چینایەتییدا ناھێڵێتەوە. ئەی ئەگەر یاسا چینایەتییەكەی ھەرێمی كوردستان ئاوا بووایە، كە سەرۆكایەتی ھەریێم ماوەی خولەكەی دیاریكراونەبووایە، نووسەرانی ئەم بەیاننامە، چ پەیامێكیان بۆ كۆمەڵگە دەبوو؟

باشە ئەگەر خودی یاساییەك، كە پارتی یەك لایەنە لە ھەرێمی كوردستندا دەیسەپێنێت، ئەو مافەی لە مەسعود بارزانی سەندبێتەوە، كە لە دوو خول زیاتر خۆی كاندید بكاتەوە، ئەدی چۆن دەتوانین بڕوا بە پارادۆكسی نێوان دێڕەكانی ئەم بەیاننامەیە بكەین، كە لەلایەكی دیكەوە دەلێت ” هه‌وڵه‌کانیپارتی‌و ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی‌و پێداگریان بۆ دانانه‌وه‌ی مه‌سعود با‌رزانیله‌سه‌ر کورسی سه‌رۆکایه‌تی، جگه ‌له‌وه‌ی کە سروشتی سیاسه‌تیپاوانخوازی‌و ڕاگرتنی سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی  ئیستای کوردستانله‌ده‌ستی بنه‌ماله‌ی بارزانیدا، ئاشکراده‌کات، هاوکات تاکتیکێکه‌ بۆپاراستن‌و درێژه‌دان به سیاسەت‌و ‌ستراتیژێک که‌ پارتیهو سه‌رۆکه‌که‌یله‌ماوه‌ی 8 ساڵی سه‌رۆکایه‌تیه‌که‌یدا به‌سه‌ر کوردستاندا سەپاندوویانەوبه‌ڕێوه‌یان بردووه‌. ” ؟!

ئەوەی لە ساڵی ١٩٦١وە لە ھەرێمی كوردستاندا ژیابێت، ئەوە دەزانێت، كە ھیچ كات (پدك) و  ئەندام و لایەنگرەكانی خاوەنی بۆچوون و بیركردنەوەی جیاواز و ناكۆك بە بۆچوون و بیركردنەوەی ڕابەران و سەركردایەتییان نەبوون، چونكە ئەندامانیان لە بنی بنەوە تا دەگاتە كۆمیتەی ناوەندی ئەو پارتە، كۆیلەیەكی دڵسۆزی سەركرادیەتی و بنەماڵە و ڕابەری ئەو پارتەن. ئیدی لە وەھا كەتوارێكدا ئاوەزی كەسێك، كە لۆجیك بنەمای بیركردنەوەی بێت، بواری ڕیزكردنی وەھا پووچگوتن و پووچڕیزكردنێكی پێنادات، كە بڕوا بە خۆی بھێنێت، كە دانەرانی یاسا و دەستوورەكانی نێو (پدكـ) و میرایەتییەكەی، كەسانی دەرەوەی بنەماڵە بن و كاتێك كە ئەوە باری كەتواریی شتەكان بێت، ئیدی چۆن سەركردایەتی پارتی كە ئەندامانی بنەماڵەن، دژی بەرژەوەندی و خواست و سەروەریی خۆیان یاسا و دەستوور دەنووسنەوە و بەسەر خەڵكی ژێردەستی خۆیاندا دەیسەپێنن؟!

ئایا ئەمە پارادۆكسی نالۆجیكی بیركردنەوە و بوونە بەشێك لە بەرەی ھەڵای ڕەوایەتیدان بە پۆستی سەرۆكایەتی، بە بەرزكردنەوەی داخوازیی پاپەندبوون بە یاسای سەرۆكایەتی و  ھەڵبژاردنی سەرۆكێكی دیكە نیییە؟ ئەگەر نا، چی بووەتە ئافەرێنەری ئەو پارادۆكسەی كە مەگەر خودی نووسەرانی بەیاننامەكە سەری لێ دەربكەن!

خه‌ڵکی کڕیکارو زه‌حمه‌تکێشی کوردستان، لاوان‌و ژنان‌و ئازادیخوازان، که‌ به‌درێژایی 8 ساڵی رابردوو، به‌شیوازی جۆراوجۆر ناڕه‌زایه‌تیان ده‌ربڕیوه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌کی جه‌ماوەرییان به‌دژی دەسەڵاتی بنەماڵەیی‌و پارتی‌و سیاسه‌ته‌کانی به‌ئاستی جیاواز له‌خۆ نیشانداوه‌،

پێش ئەوەی لەسەر ناوەڕۆكی پەیامی ئەو دەربڕینە پرسیار ئاراستەی نووسەرانی بكەم، حەزدەكەم بەگشتی لە دروشمدەرەكانی چەپ بەگشتی بپرسم؛ ئایا كەسانی [نەك خەڵكی] كرێكار و زەحمەتكێش، لاو و ژن و ئازادیخواز نین یا بە جۆرێكی دیكە، لاوان و ژنان و ئازادیخوازان، كەسانی كرێكار و زەحمەتكێش نین و تیایاندا نییە؟ ئەدی ئەو جیاكردنەوە و ڕیزكردنە بۆ چییە و چی دەگەیێنێت ؟

ئەی ئەو “كرێكار و زەحمەتكێش و لاو و ژن و ئازادیخوازان”ەی، كە لە ھەشت ساڵی ڕابوردوودا دژی دەسەڵاتی بنەماڵەیی تاڵەبانی و (ینكـ) و دژی ئۆپۆزسیۆن و ڕامیاریی و  پارتەكانی ئەنگۆ بوون، چی؟ ناڕەزایەتییەكانیانن بۆ ئێوە چی دەگەیێنن؟ ئەگەر ڕەوان، ئەی لە كوێی پاگەندەی ئێوەی سەردەمی گاڵتەجاریی ھەڵبژاردن و سووكایەتی پۆستی سەرۆكایەتیدا، دەوەستن ؟

 ” بەڵکو دەبێ هەوڵەکانی ئۆپۆزیسیۆنیش بۆ گێرانەوەی بارزانی بۆ پۆستی سەرۆکی هەرێم لەژێرناوی هەموارکردنەوەی دەستوردا پووچەڵ بکەنەوەو هاوکات له‌پێناو ده‌ستکۆتاکردنی سه‌رتاپای ده‌سه‌ڵاتی بنەماڵەو کارکرده‌ سیاسیه‌کانی پارتی، له‌سه‌ر ژیانی ئێستاو داهاتویان بێنه‌ مه‌یدانه‌وه‌.

باشە لەو بارەوە، جیاوازیی ئۆپۆزسیۆنی پارلەمانی و “پارتی پێشڕەو” لە چیدایە، لە كاتێكدا كە ھەر دوو لاتان لەسەر ڕەوایەتی بوون و مانەوەی پۆستی سەرۆكایەتی كۆكن، لە كاتێكدا كە پێداگری لەسەر پاراستنی یاسای سەروەریی بۆرجوازی دەكەن، لە كاتێكدا ھەر دوو لاتان خۆشباوەڕیی بە پەرجووی سەروەری باش و گۆڕینی ئەم سەرۆك بەو سەرۆك، پەخشدەكەنەوە ؟

خه‌ڵکی ئازادیخوازی کوردستان به‌ خه‌باتی هوشیارانه‌و یه‌کگرتووی خۆیان‌و به‌کۆبوونه‌وه‌ له‌ده‌وری شیعاری “مه‌سعود با‌رزانی، بۆی نیە خۆی کاندیدکاتەوە‌” و “نا بۆ دەسەڵاتی بنەماڵە” ده‌توانن هه‌نگاوێکی گه‌وره‌ بە ئاقاری پێكهێنانی ئالوگۆڕێکی ڕیشه‌یی له‌سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتی بۆرژوازی کوردو حزبه‌کانیدا هەڵبێننەوە. حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان، له‌ڕیزی پێشه‌وه‌ی ئه‌م خه‌باته‌دا ڕاده‌وه‌ستێ.  “

پێش ھەموو شت، گەورەیی و ڕیشەییبوونی ئەو ھەنگاوە لە چیدایە، كە ئامانجی گۆڕینی ئەم شوانەی ڕامیار بەو شوانەی ڕامیار بێت و خۆشباوەڕیی بە ھەڵكەوتن و لەدایكبوونی سەرۆكی باش لە لای تاكی ناھوشیار و خۆشباوەڕ دروستبكات؟! ئەی مەگەر بڕیارنەبوو ڕەوتی (كـ.كـ.ـ) و (پكككـ) سیستەم و دەسەڵاتی بۆرجوازی كورد لەنێوبەرێت و پارتەكانی پوچەڵبكاتەوە؟ ئیدی چ پێویست بە بانگەوازكردن بۆ ڕیفۆرم “ پێكهێنانی ئالوگۆڕێکی ڕیشه‌یی له‌سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتی بۆرژوازی کوردو حزبه‌کانیدا ” دەكات؟! لە كاتێكدا كە بڕیار بێت سیستەم و دەسەڵاتی بۆرجوازی كورد واتە سەروەریی چینایەتی وێڕای ئەو ” ئالوگۆڕێکی ڕیشه‌یی“یەی كە (پكككـ) مژدەی دەدات، ھەر سەروەر بمێننەوە، ئیدی ڕیشەییبوونی ئەو ئاڵوگۆڕە لەچیدایە و “پارتی پێشڕەو” چ چاوەڕوانییەكی لەو ئاڵوگۆڕانە ھەیە؟ ئایا بێجگە لە ڕیفۆرمی ئەو سیستەم و دەسەڵات و پارتانە بە مەبەستی درێژكردنەوەی خۆشباوەڕیی تاكی ناڕازی، بە ئامانجی پاراستنی سیستەمی سەروەریی چینایەتی، كە حەز و ئاواتی ڕابەڕابی “پارتی پێشڕەو”یشە وەك (پدك) و ڕابەرەكانی، چی دیكە دەگەیێنێت، كە “پارتی پێشڕەو” ئاوا مژدەی بەسەر  ” خه‌ڵکی کڕیکارو زه‌حمه‌تکێشی کوردستان، لاوان‌و ژنان‌و ئازادیخوازان،“دا دەبەخشێتەوە ؟

خوێنەری ھێژا، من وەك خوێنەرێكی بەسەرنج و ڕەخنەگر، ئاوا لە ئامانجی ڕابەرانی ” پارتی پێشڕەو” تێدەگەم، كە بەتەمان لە ئاوی لخن و لێڵدا ڕاوە ئەندام بكەن. ئەوان دەخوازن بە چاوپۆشی لە سەركوت و نایەكسانی و نادادوەریی ھاوپەیمانێكی سترارتیجی (پدكـ) لە نوێنەرایەتی بۆرجوازی كورددا، سۆز و دژایەتی ناھۆشیارانەی تاكی فریوخواردی لایەك بەرامبەر لایەكی دیكە، بقۆزێتەوە و سەرمایەگوزاریی ڕامیاریی لەسەر بكەن. بە بۆچوونی من و ناسینی من، دەكرێت ئەمە ھەم بە ئەزموونگیریی لە ڕامیارییە چەپەڵەكانی لیستی نەوشیروانییەكان و ھەم بە ڕێكەوتنی ستراتیژی لەتەك باڵەكەی دیكەی دەسەڵات، لێكبدرێتەوە!

ئەوەی وەڵام و پاساوی قسەكەران و ڕابەرانی “پارتی پێشڕەو” بۆ ئەم پرسیار و سەرنجانە، چییە، ھیج لەوە ناگۆڕێت، كە ھەڵوێستگیرییەكی شەرمنۆكانەی دەسەڵاتخوازییە و توانای بڕینی سنوورەكانی ئاوەزی سەروەریی و پاساوەكانی ڕەوایەتی سیستەمی چینایەتی نییە و ھەمان خۆشباوەڕیی لەلای تاكی ناڕازی كەم ھوشیار دروستدەكات، كە نۆ ساڵە خاوەنی كۆمپانیای وشە و قسەكەرانی لیستی پۆست جەلالییەكان (نەوشیروانی)یەكان كاری لەسەر دەكەن و سەرمایەگوزاری لەسەردەكەن. خۆ ئەگەر ڕابەرانی ” پارتی پێشڕەو” لەو بڕوایەدان، بەم پووچگەراییە، جەماوەریی دەبنەوە، بە بۆچوونی من پێویستە خۆزگە بە سەردەمی ناجەماوەریی و تەریككەوتەییان بخوازن، ھەر چۆنێك بوو، درشمەكانیان زەرق و بریقێكی لای ئەندامانی ملكەچ و گوێڕایەڵیان دروستدەكرد، بەڵام بە ھەڵدانەوەی ئەم زەلكاوەی كە ئێستا تێیكەوتوون، بۆگەنییان لە ھەلپەرستیی ڕامیارییدا، تەنانەت ئەو ئەندامە دەستەمۆیانەشیان كە تا ئێستا ماونەتەوە، وڕوكاسدەكات!

بەبۆچوونی من، چ ئێستا و چ بیست و دوو ساڵ لەمەربەر، تەنیا دروشم و بۆچوونێك، كە دەیتوانی و دەتوانێت ڕادیكاڵ (ڕیشەیی) بێت، دژایەتی پۆستی سەرۆكایەتیی (شوانەیی ڕامیاریی) و بەئاگاھێنانەوەی تاكی ناڕازی كەم ھوشیاری كوردە، لەوەی كە ئەو دیو واتای بوونی سەرۆك و پۆستی سەرۆكایەتی، دەكاتە مێگەلبوونی تاكەكانی كۆمەڵگە و تەنیا وەھا مێگەلییەك، دەتوانێت شوانەیی ڕامیارێك، بكاتە پێداویستی كۆمەڵگە!

كەواتە وەڵامدانەوە بە وەھا پرس و پرسیارێك، دەمانخاتە دووڕییانی ڕەتكردنەوەی ڕێكخستن و پێكھاتەی قوچكەیی، كە خێڵ وەك قۆناخ و نموونەی ھەرە سەرەتاییەتی و سەرۆك بەرزترین لۆتكەی دەسەڵات و سەروەرییەتی یا ملدان و پاراستنی پاشماوەی خێڵایەتی و ڕیفۆرمی میكانیزمەكانی مانەوە و چۆنەیەتی خۆپاراستنی، كە لەم پەروەندەی بەردەستماندا، چەند ساڵ جار كردنی خولی ھەڵبژاردنەوەی ئەو سەرۆكایەتییەیە!

ناكرێت، تۆ دژی خێڵایەتی بیت و كەچی پەیوەندی و ڕێكخستن و ڕێساكانی خێلایەتی ڕەتنەكەیتەوە. سەرۆكایەتی یەكێكە لە تایبەتمەندییە ھەرە دیار و تایبەتەكانی خێڵایەتی، ئیدی چ سەرۆكی دەستەبژێڕ و سەرۆكی پارت بێت یا سەرۆكی پارلەمان و سەرۆكی میرایەتی و دەوڵەت بێت. ڕیفۆرمكردن یا پەیڕەوكردنی ڕێساكانی خێڵایەتی، بەو جۆرەی كە “پارتی پێشڕەو” لە مەسعود بارزانی دەخوازێت، ناكاتە ئاڵوگۊڕی ڕیشەیی! چونكە ئاڵوگۆڕی ڕێشەیی واتە گۆڕانی پێكھاتە و دیاردەیەك، واتە تێداچوونی، واتە دابڕان لە سەرەتاكەی، لەم پەروەرندەدا واتە نەمانی پۆستی سەرۆكایەتی!

لەبەرئەوە، ھەڵبژاردنی ڕێگەی ڕیفۆرم و پێداگرتن لەسەر یاساكانی سەرۆكایەتی، كۆنەپەرسترین بۆچوون و بیركردنەوەیە و بێجگە لە سووڕانەوە لە بازنەی ڕاگرتن و پاراستنی پەیوەندی و ڕێكخستنی خێڵەكییانەی كۆمەڵگە، ھیچی دیكە بەرھەمناھێنێت، پێویستە “پارتی پێشڕەو” خۆی یەكلایی بكاتەوە و وەڵام ڕاستگۆیانە بە داخوازی و خەونی سۆشیالیستانەی ئەندامە خۆشباوەڕەكانی بداتەوە. ھەروەھا كاتی ئەوە ھاتووە، ئەندامانی “پارتی پێشڕەو”، كە بە خەیاڵی خۆیان، لەو پارتەدا خەبات بۆ ھێنانەدی كۆمەڵگەی سۆشیالیستی دەكەن، لە دووی وەڵامی ئەم پرسیارانە بن؛ شۆڕشی سۆشیالیستی، شۆڕشێكی كۆمەڵایەتییە یا بەشداری ھەڵبژاردنی پارلەمانی و پیلانی ڕامیاریی؟ شۆڕشی كۆمەڵایەتی، ڕەتكردنەوەی سەروەریی چینایەتییە بە لەنێوبردنی خاوەندارێتی تایبەت و كاریكرێگرتە، یا دەوڵەتییكردنەوەی ڕێكخستنی ئابووری و بەڕێوەبەرایەتی كۆمەڵگە و دیكتەكردنی لەلایەن “پارتی پێشڕەو”ەوە ؟

خوێنەری ھێژا، بۆ خوێندنەوەی بەیاننامەكەی (پكككـ) لەمەڕ پرسی سەرۆكایەتی، تكایە كرتە لەسەر ئەم لینكە بكەن :

http://www.hawpshti.com/ku/news/4398.html

Ey kê serokî çep û rast bêt?

Ey kê serokî çep û rast bêt?

Hejên

13î cunî 2013

Em rojane heray û garegarî opozsyon leser xokandîdkirdnewey (mes’ud barzanî), weha take xoşbawerr û nahuşyarekanî komellgey be xoyewe xerîkkirduwe; pirse serekîyekan, ke retkirdnewey serokayetî û baykotî dengdan [hellbjardinî xrape le xraptir], lebîrkrawn. Xallî nêwkoyî hemû partekan û ramyaran û destebjêran lew hera û jawe jawe ramyarîyey mîdyakanda, narrazîynebûnî hemuwan (part û grupe desellatixwazekane)e leser bûnî kesêk le serûy komellge û takekanewe benawî serok û nadjibûnî hemuwane be sîstemî xrap le xraptir, ke be watayekî dîke dekate; kodengî hemuwan leser pêwîstibûnî şwaneyek bo mîgelî xoşbawerr û milkeç û rewayetîdan be sîstem û serwerîy kemayetî beser zorîneda.

Ta êre asayye, leberewey ke partekan û ramyaran û destebjêran bexoyan heman xewn debînin û xwazyarî labirdnî şwaneyek û cêgirtneweyn be kesêkî xoyan ya kesêkî dîkey dost û hawbereyan, herwaş hemû hewllêkyan bedestihênanî ple û payey zyatre bo part û serokekanî xoyan le serwerîy çînayetîda, ewey asayî nîye, cuynewey bnêştî demî ewaney sereweye benawî soşyalîzm û xellkî stemdîdewe!

Wek zorêkman dezanîn û agadarîn, komunîzmî krêkarî (k.k) wek hêllêkî ramyarîy desellatixwaz lenêw bzûtnewey soşyalîstî kurdistanda le raperrînda pêdenête meydanî çalakî aşkrawe û be druşimgelîy tundî desellatixwazanewe xoy be komellge denasênêt, ke be “azadî, yeksanî, hkumetî krêkarî” destipêdekat û dwatir deykene dewlletî soşyalîstî û dwatir komarî şurayî û înca hkumetî skîwlar û emrroş wek debînîn, part û qsekeranî em rewte xwazyarî serokî başn!

Herçende le mawey sallanî raburdûda şan be şanî heray nasîwnalîstekan û qsekeranî nîolîbrall û lîstî post celalîyekan (newşîrwanîyekan), çendîn car wtar û hellwêstigîrîy rwalletîyane û bazargerimkeraneyan leser pawangerîy serokî kurdistan nîşandawe, bellam hîç kat wek êsta û wek ew rageyandney rojî 11î cunî 2013 (barzanî boy nye xoy kandîdkatewe bo serokî herêm û nabê lelayen xellkî kurdistanewe rêgay pêbdirê!  Http://www.hawpshti.com/ku/news/4398.html), destî xoyan nexistuweyerrû, leberewe, min lem serincdane rexneyyeda tenya leser dwa helluyêst, ke hellwêstî partekeye, dewestim û hewilldedem le rwangey soşyalîzmî azadîxwazewe, xwêndnewe bo helluyistekanî ew rewte bkem.

Taktîkî em rojaney rewtî komunîstî krêkarîy [krêkarîy nek krêkarî] le kurdistanda, be pêçewaney ew rojaney ke lejêr karayî raperrîn û şorrşigêrrîy cemawerda druşmî brîqedarî berizdekirdewe, wek hemû rewte ramyar û desellatixwazekanî dîkey komellgey çînayetî, qerebalxî le xo kokirdneweye be her nirxêk buwe, amancyetî. Be boçûnî min, ew taktîke sruştîtrîn û asayîtrîn û ketwarîytrîn rastî piştperdey pagendey hemû part û rewte desellatixwazekane, eme asayye, bellam bemercêk ke benawî xellkî jêrdeste û soşyalîstixwazewe nebêt !

Partî komunîstî krêkarîy kurdistan (pikkk) wek qsekerî zall û dyarî rewtî (k.k.) le herêmî kurdistanda, beyannamey hellwêstwergirtnekey bem destewajeyey xwarewe destipêdekat :

” barzanî boy nye xoy kandîdkatewe bo serokî herêm û nabê lelayen xellkî kurdistanewe rêgay pêbdirê”

Eger le layenî rêzmanîy û darriştnî em destewajeyey serewe xoman labdeyn, herçende debû awa bnûsrêt ( barzanî boy nîye, xoy bo postî serokayetî herêm kandîdbkatewe û lelayen xellkî kurdistanewe, nabêt rêgey pêbdirêt ! ), Ewa hêştake le henawî xoyda fermanêkî naketwarîy û paradoksêkî aşkray hellgirtuwe. Katêk kesêk bllêt ” barzanî boy nye xoy kandîdkatewe bo serokî herêm “, kewate le lutgey birryardanewe qsedekat û belayenîkemewe desellatî yasayî reayetîpêdan ya pênedanî heye, weha birryar û derbrrînêt, hî lêjney ballay dadwerîy û çawdêranî yasayye! Paşan em nîwedêrrey sereta letek nîwedêrekey kotayî, ke tewawgerî eme ” nabê lelayen xellkî kurdistanewe rêgay pêbdirê! ” Nakoke, çunke nîwedêrrî tewawger, le pêgey jêrdestîy û dawixwazîyeweye, nek hawtrazî ferman û çekuşhellbrrînî yasayî lêjney ballay dadî wllatêk!

Herweha bêcge lew serincaney serewe, beyangerî boçûn û birrwabûnî partî nawbrawe be rewayetî postî serokayetî, ke le rwangey azadîxwazîy û tenanet lîbrrallîy xorawawe, bêcge le şwaneyî takekesêk bo komellgey wek mêgelrragîraw, hîçî dîke nîye! Pirsyareke eweye, eger le lîbrallêkî ewrupî bpirsît; kêt pêbaşe bo postî serokayetî wllateket? Ewa destbecê wadezanêt kamêray şaraweye û galltedekeyt ya debengêkî û le xêwetî xêlekanewe hatûyt! Axo bêcge le helpersitî û hellpey desellat û ekterbûnêkî nezanane le mlimlanêy nêwan desellatdaranî prro-lîstî seruz û desellatdaranî prro-lîstî zerd, çîdîke handerî weha helluyistgîrîyekî xêllekîyane bêt ?

Eger her kesêk serewawêk le xohuşyarîy û ezmûn û ketwarbînî lemerr komellgey çînayetî û komellgey herêmî kurdistan hebêt, ewa ewe derkdekat, ke serok û serokayetî dyardey serdemî xêllayetî û pêkhatey xêlle, îdî ew seroke ekadêmîstêk bêt ya rîşsipî yekêk le xêllekanî hozî caf ya xêllekanî deştî hewlêr û barzan! Çunke serok lutkey desellate le pêkhatey quçkeyyaney xêllda, le hîç serdemêkda gorrînî em serok bew serok ya dyarîykirdin û pabendkirdnî ew poste û bestnewey mîkanîzmekanî hellbjardinî be bnema quçkeyyekanî sîstemî parlemanîyewe hîçî le krrok û xwastî xêllekîyaney bûnî serok negorrîwe! Eger mes’ud barzanî serokî pêkhatey xêllekîy sîstemî ramyarîy herêmî kurdistan û part û parlemanekey bêt ya newşîrwan û diktor kemal seyd qadir û diktor kemal mîrawdelî û serkoy partî komunîstî krêkarîy kurdistan (pikkk), aya hîç le krrokî nahawçerxane û şwaneyyaney serokayetî degۊrrêt? Eger na, boçî (pikkk) lebrî berizkirdnewey druşmî “na bo serokayetî” druşmî helperistaney “nabêt rêge be mes’ud barzanî bidrêt, xoy hellbijêrêtewe”î berizkirduwetewe? Aya helluyiste peywendî be rêkewtin û aşbûnewey (pikkk) û (înk) heye ?

“kêşmekêşî layenekanû pirsî hellbjardnewey sêbarey mes’ud barzanî, bo postî serokayetî, rewtî hellbjardnekanî dahatûy kurdistanî leberdem kollanêkî daxrawda ragirtuwe.  “

Min wek xwênerêk û aşnay druşme brîqedare rwallet agrawîyekanî rewtî komunîzmî krêkarîy (k.k), em pirsyare demhênête qse, eger ew rewte, wek le pagende ramyarîyekanîda bangeşedekat; xwazyarî komellgey soşyalîstî û naçînayetîye, edî çî le mamexemeyî bo prrosey parastînî serwerî çînayetî, bewatayekî dî, çî le kirdnewey dîwarî daxrawî berdem rewtî hellbjardnekanî dahatûy kurdistan dawe, qutarkirdnî desellatî borcwazî kurd, erkî lîstekey (newşîrwan mustefa)ye ya erkî ” partî pêşrrew” ? Eger na, çi amanc û handerêkî gumanawî le pişt ew heraye xoy şarduwetewe ?

 ” hewllekanî partîû desellatekeyû pêdagiryan bo dananewey mes’ud barzanî leser kursî serokayetî, cge lewey ke sruştî syasetî pawanixwazîû ragirtnî sîstemî desellatdarêtî  îstay kurdistan ledestî bnemaley barzanîda, aşkradekat “

Katêk xwêner em destewajane dexwênêtewe, peyamêkî şerimnokaney ramyarîy hoşman xtûkededat, ke deyewêt pêmanbllêt ramyarîy û sîsteme ramyarîyekan û partekanî dîke, çepawillgerî desellat û samanî komellge û  pawangerî azadî û serbexoyî tak nîn! Min wek xwênerêkî bederbest û serincder, lew derbrrîney sereweda, natwanim retkirdnewey pêkhatey bnemalleyî desellat û beêweberayetî komellge behend werbigrim, çunke retnekirdnewey serokayetî, ddanpêdananî narrastewxoye be pêkhatey bnemalleyî berrêweberayetî komellge. Wek pende kurdîyeke debêjêt ” goştxor nîn û goştawxorn”, axir eger kesêk ya grupêk djî pêkhênanî berrêweberayetî komellge leser bnemay bnemalleyî bêt, bixwazêt û nexwazêt, debêt djî bûnî postî serokayetî bêt û retkirdnewey serok leser astî komellge, elf û bêy xebatî bêt.

Herweha nakrêt djî bnemallegerîy bo layek bît û çawpoşî le bnemalleçyetî layekî dîke bît. Ewî agadarî mêjûy şax û şarî herdû partî serekî nasîwnalîzmî kurdibêt, ewe dezanêt, ke ew partane leser sêkuçkey pêkhatey xêllekî – bnemalleyî – xizmetkarîy bo dagîrkeran pêkhatûn û xoyanrragirtuwe. (Înk) leber xatrî “bra be’sîyekanî surî”yeyan le 1976da destyandayewe çek û (pidk’)îş wek dardestî şa û dwatir xumeynî, dayanewe şax û bûne hoy byanî wêrankirdnî zyatir le 3000 gundî sersinûrî û enfalkirdnî sedan hezar cutyar  û kîmyabarankirdnî hellebce û nawçekanî dîkeyan dayedest  rjêmî be’s. Ew dû parte le mawey temenyanda, tenya xêllayetîyan zîndûnekirduwetewe, bellku kultûrî xofroşî û berleşkirî dagîrkeryan le kurdistana kirde baw û bûne hoy drustkirdnî dujimnayetî qullî komellayetî lenêwan gund û şar û herêmekanda û lew rêgeyewe, gewretrîn xizmetyan be nexşe ramyarîy û abûrîyekanî rjêmî be’si û komarî îslamî îran û turkye û surye kird û ta êstakeş, takî kurd bacî ew ramyarîyane dedat. Hellbete ew hemuwe le xorra û le nezanîyewe nebû, bellku rêxoşkerîy bû bo çepawll û pawangerîy û djecemawerîyek, ke emrro hemû hêzîkî ramyarîy bepêy seng û sûkî hêz û bûnî komellayetî, beşêke lew çepawll û pawangerîye!

 ” parthu barzanî lemawey 8 sallî rabridûda hewllyan dawe desellatî yekhizbîû bnemalleyî beser komellgay kurdistanda dasepênin”

Kewate, eger partî birrway be pluralîzmî ramyarîy hebuwaye, henûke ” partî pêşrrewî krêkaran” gleyî le partî nedebû, herwa ke gleyî le yekêtî nemawe! Griftî takî çewsawey azadîxwaz le komellgey çînayetîyda, le takpartîybûnî sîstemî fermanrrewayîyewe destipênakat û le bûnî frepartîyda kotayînayêt. Bellku grifteke le xudî (bûnî) part û komelle û destebjêre ramyar û desellatixwazekanedaye, ke bêcge le hêzî mşexorî bêberhem, hîçî dîke nîn û hîçîş be komellge û jyanî tak pêşkeş naken wberhemnahênin!

Kurdwatenî eme şêwenî herîsekeye! Başe, leser bnemay ew sîsteme ramyarîyey, ke xudî (pikkk) deykate ellternatîvî desellatî bnemalleyî (pidk), eger le sbeynêda, be qezawqeder helêkî awa bo (pikkk) hellbkewêt, ke hêzî serekî ya hêzêkî wek (pidk) bêt, aya razî debêt neyarekanî le nawçey jêr desellatîda druşmî “bruxê pikkk” berizbkenewe ya hewllî lawazkirdnî bden?

Min bo xom, gumanim heye, ke perrcûy awa rûbdat, çunke mêjûy çend sed salley partayetî ewey nîşandawe, ke partayetî wate amraz û torrî rawkirdnî take narrazîyekan be dêwcame û druşmî brîqedar û bernamey razawey nawerrok xallî. Îdî ew part le her qumaşêk û  hellgirî her maskêk bêt; neteweyî, ayînî, çep, nîştmanî ya dêmokrasî û skîwlar!

 ” Partîû mes’ud barzanî nexşemendane karyan kirduwe bo peredanû dasepandinî keşuheway konepersitî beser komellgay kurdistanda, yasay frejnyan pesendkirduwew hewllyan da yasay parastinî pîrozye ayînyekan têperênin, … . Lemawey serokayetî barzanîda xopîşandanî cemawerî  bo nanû azadîû kerametî însanî xelltanî xwên kra. Dahatî kurdistanû newt lelayen desellatdaranî bnemalley barzanyewe betallan debrê. Xêzanî barzanî le gewretrîn dewllemendekanî cîhannû sedan hezar lawî kurdistanîş bedest bêkaryewe gîrodebûnû hezaran xêzanîş lexwar hêll hejaryewe jyan deguzerênin.. Lejêrsayey desellatdarêtî barzanîda hezaran jin tîrorkrawn, dezgay casusî wulatan le kurdistanda teratên deken, supay wullatanî nawçeke bombaranî hawllatyanî medenî kurdistan deken, nanbrrîn, rfandin, tîror ledjî runakbîr, rojnamenûs, mamostay zanko, hunermend, goranî bêj, syasî, çep û komonîst… Berrîwe deçît.”

Çi rêkewtinêkî ramyarîy le pişt em yekdîwbînîn û yeklayenî lêkdaneweyewe westawe? Ewey ke partî û serokekey lew kar û birryaraneda pişkî şîryan berdekewêt, guman hellnagrêt, bellam aya pesendkeranî ew birryarane her be tenya endamanî (pidk) bûn, ey (înk)yekan çî û çî karebûn ?

Eger paşrrewanî (newşîrwan mustefa)î post-celalî weha peregrafêkyan dabrriştaye, hîç cêgey lome nedebûn, çunke ne pagendey komunîstibûn deken û ne kesîşyan benawî erkî komunîstewe bekuştdawe ! Min tênagem û nazanim, endaman û layengranî (pikkk) çon awa bêdeng le pişt rageyandin û hellwêstî “banêk û dû hewa”î partekeyan û raberekanyan dewestin û hîç pirsyar û sernicêkyan lela drustnabêt?

Axo padaştî weha rêkewtinêkî ramyarîy çend bêt, ke away le nûseranî ew dêrrane kirduwe, wek kerte partekanî (hiş’ û hisk û zehmetkêşan û îslamîyekan)î serdemî şerrî nêwxo, tenya konepersitî û tîror û serkut û sîxurrîy û nanbrrîn û tallanî layenêk bbînin, wek ewey layenekey dîkey rêkewtinî sitratîcî nwêneranî borcwazî kurd leser merîx fermanrrewabûbêt? Ya qsekeranî (hikkk) reşebay rageyandinî post-celalîyekan [newşîrwanîyekan] rapêçîkridûn?

Berrastî bedbextîye, katêk mrov bbête koyley heze desellatixwazîyekanî, çunke tûşî hemû sazş û rêkewtinêkî ramyarîy dekat. Layengranî rewtî (k.k) katêk ke (înk) şarbederî kirdin, herwek êsta leberamber serkutgerîyekanî (pidk)da çawpoşyandekrid, her eweş bû, ke perwendey tîrorî hawrrêyan (nezîr ‘umer û şapûr û qabîl)î ta rêkewtneweyan letek (înk)da pêdaxistin û em rojane, paş 15 sall hawrrêyanî tîrorkrawyan bîrkewtuwetewe!

” eger ewe karnamey barzanî bêt, aya şayistey eweye ke carêkî dîke bbêtewe be serokî herêmû ballatrîn postî syasîû îdarî kurdistanî bidrêtedest”

Be boçûnî min hîç kes şayistey serokayetî hîç kesî dîke nîye, çunke kesî azadîxwaz, pêwîstî be serok (şwane) nîye! Aya le rwangey “partî pêşrrew”ewe kesî dîke heye, ke şayistey ewebêt komellgey bo bkate mêgel û çarenûsî bdate dest şwaneyî ew?

Em dêrrane, ew dîw dêwcamekey soşyalîzmî (hikkk) dexenerrû, ke hîç griftêkî le bûnî şwane ramyarîy û balla û payînî rêkxistin û berrêweberayetî quçkeyî komellge nîye, tenya griftî demuçawî em û ew û tenya xemî pabendibûnî şwane ramyarîyekane bo yasa borcwazîyekan!

” aya yekêk le xwastekanî xellkî kurdistan beheman şêwey cemawerî raperîwî nawçeke ledjî desellatî serkutgerî borijwayî, kotayîhatin be desellatî bnemalleyîû gwastnewey desellat nebû lebawkewe bonewekanî!?  “

Griftî ” raberanî partî pêşrrew” her ewe nîye, ke sereta û kotayî destewajekanyan letek yekdîda nakok dewestewe, bellku destepaçeyye le xallbendî û cyakirdnewey corî ristekan û şwên û be dway yekdahatnî nîşanekanî kotayî risteye û darriştin û çonyetî lêkdanewey nîwerristekanîşe. Birrwanakem zman hebêt, ke le kotayî ristekanîda nîşaney sernicrrakêşan û hewalldan le pêş nîşaney pirsyarewe dabnirêt, hîwadarm eger xwêner zmanêk şikdeben, wek zanyarîyekî rêzmanî letek minda beşî bken, zor supasguzardebim!

Bellê, mnîş dellêm, belayenî kemewe yekêk le awatekanî xellkî raperrêwî kurdistan ewebû, ke kotayî be hemû yasa û ramyarîyekanî serdemî fermanrrewayî rjêmî be’si bêt, bellam ta katêk ke takekanî komellge mil be şwaneyî em û ew bden û komunîstekanî lecyatî retkirdnewey serokayetî, gleyî le çonyetî serokayetî bken û xwazyarî şwaney başn bo komellge, aya îdî awatêkî awa nabête xewnêkî zor dûr?!

” aya ewe bes nye boewey barzanî boy nebêt ke carêkî dîke xoy bo postî serokî herêm kandîd bkatewe!?  “

Min dellêm nexêr, eger êwe le besbûnî kellegayyewe qsedeken û berengarbibbnewe, çunke wek pêştir wtim, eger “pêşrrewî” komellge êwebin û êweş bew core, lebrî retkirdnewey serokayetî, ke koneperistanetrîn dyarde û paşmawey komellgey xîllekîye, xerîkî wirdegrîybin ! Başe eger mes’ud barzanî ew wirdegîrîyaney êwe negîrtayetewe, kewate bepêy ew pêwerey pêwe mafî ewey debû, hemû temenî seroktan bêt ?

Hellbete grift ya serçawey weha wirdegîrî û xulaneweyek le bazney gleyî û gazendey katî û rwalletîyda, le hizrî çep begşitî û rewtî (k.k)da, zor lewe qulltir û rîşeyître, bo nmûne çep, bêkarî û hejarî û bêserpenayî û ceng dekate bellge û byanûy serekî retkirdnewey sîstemî nadadweraney sermayedarî, nek bûnî serwerîy çînayetî, ke hemû ew byanuwaney serewe, dyarde û derdraw û berhemî ewn! Weha encamgîrîyek behoy nebûnî derk û ezmûnî destebjêrî ew rewtanewe nîye, herçende pabendibûn û şwênkewtûîy beşî paşrrew û xwarewey (endamanî) partekanî ew rewtane le kemderkî û gîrodebûnyandaye, bellku bo ewe degerrêtewe, ke weha boçûn û ellternatîvêkyan heye, eger yeksanî abûrîy hebêt, eger part û grupekey ewan serwerbêt, îdî kotayî be serkut û nayeksanî û nadadwerîy dêt! Eme ew zelkaweye, ke be drêjayî mêjû û betaybet çend sedey raburdûda takî narrazî têdekewêt û îdî derçûnî le xoşbawerrîy be serwerîy serokî baş û mîrayetî baş û partî baş û raberî baş û …tid boy asan nîye û berdewam lem partewe bo e part, le dengdan bem lîst bo dengdan bew lîst, paşrrewî em kes bo paşrrewî ew kes bazdedat û destemo û doşdamaw û mitmanebexonebû, le çawerrwanîy firyadrresda demênêtewe. Eme ew zelkaweye, ke behoy ramyarîy û sîstemî ramyarîy û partayetî, sall be sall û  mang be mang û roj be roj , le hoşî takî xoşbawerrda xestirdekrêtewe.

”  lelayekî dîkewe barzanî dû dewrey serokayetî tewaw kirdwew bepêy yasakanî xoşyan boy nye bo carî sêhem xoy kandîd bkatewe.  ……. Mes’ud barzanî be hîç corêk boy nye xoy kandîdkatewew  nabê rêgay xokandîd kirdnewey pêbdirê. Tenanet bepêwaney xudî yasa û rêsa û desturêkewe kepartî yek layene beser xellkî kurdistanda berrîwey debat ew mafey le barzanî sendotewew nabê rîgay gerranewey bo nêw bazney serokayetî, behîç pasawêk pî bidrê.  “

Îdî bo mnî xwêner, derbrrînî milkeçane û pabendaney em soşyalîstixwazaney “axirzeman”, hîç bwar bo guman le çînekirdnî em grupe le boşayye yasayyekanî serwerîy çînayetîyda nahêllêtewe. Ey eger yasa çînayetîyekey herêmî kurdistan awa buwaye, ke serokayetî heryêm mawey xulekey dyarîkrawnebuwaye, nûseranî em beyanname, çi peyamêkyan bo komellge debû?

Başe eger xudî yasayyek, ke partî yek layene le herêmî kurdistinda deysepênêt, ew mafey le mes’ud barzanî sendibêtewe, ke le dû xul zyatir xoy kandîd bkatewe, edî çon detwanîn birrwa be paradoksî nêwan dêrrekanî em beyannameye bkeyn, ke lelayekî dîkewe delêt ” hewllekanî partîû desellatekeyû pêdagiryan bo dananewey mes’ud barzanî leser kursî serokayetî, cge lewey ke sruştî syasetî pawanixwazîû ragirtnî sîstemî desellatdarêtî  îstay kurdistan ledestî bnemaley barzanîda, aşkradekat, hawkat taktîkêke bo parastinû drêjedan be syasetû sitratîjêk ke partîhu serokekey lemawey 8 sallî serokayetyekeyda beser kurdistanda sepandûyanew berrêweyan birduwe ?!”

Ewey le sallî 1961we le herêmî kurdistanda jyabêt, ewe dezanêt, ke hîç kat (pidk) û  endam û layengrekanî xawenî boçûn û bîrkirdnewey cyawaz û nakok be boçûn û bîrkirdnewey raberan û serkirdayetîyan nebûn, çunke endamanyan le bnî bnewe ta degate komîtey nawendî ew parte, koyleyekî dillsozî serkradyetî û bnemalle û raberî ew parten. Îdî le weha ketwarêkda awezî kesêk, ke locîk bnemay bîrkirdnewey bêt, bwarî rîzkirdnî weha pûçgutin û pûçrrîzkirdnêkî pênadat, ke birrwa be xoy bhênêt, ke daneranî yasa û destûrekanî nêw (pidk) û mîrayetîyekey, kesanî derewey bnemalle bin û katêk ke ewe barî ketwarîy ştekan bêt, îdî çon serkirdayetî partî ke endamanî bnemallen, djî berjewendî û xwast û serwerîy xoyan yasa û destûr denûsnewe û beser xellkî jêrdestî xoyanda deysepênin?!

Aya eme paradoksî nalocîkî bîrkirdnewe û bûne beşêk le berey hellay rewayetîdan be postî serokayetî, be berizkirdnewey daxwazîy papendibûn be yasay serokayetî û  hellbjardinî serokêkî dîke nîyye? Eger na, çî buwete aferênerî ew paradoksey ke meger xudî nûseranî beyannameke serî lê derbken!

” xellkî krrîkaru zehmetkêşî kurdistan, lawanû jnanû azadîxwazan, ke bedrêjayî 8 sallî rabridû, beşîwazî corawcor narrezayetyan derbrrîwew bzûtneweyekî cemawerîyan bedjî desellatî bnemalleyîû partîû syasetekanî beastî cyawaz lexo nîşandawe”

Pêş ewey leser nawerrokî peyamî ew derbrrîne pirsyar arastey nûseranî bkem, hezdekem begşitî le druşimderekanî çep begşitî biprism; aya kesanî [nek xellkî] krêkar û zehmetkêş, law û jin û azadîxwaz nîn ya be corêkî dîke, lawan û jnan û azadîxwazan, kesanî krêkar û zehmetkêş nîn û tyayanda nîye? Edî ew cyakirdnewe û rîzkirdne bo çîye û çî degeyênêt ?

Ey ew “krêkar û zehmetkêş û law û jin û azadîxwazan”ey, ke le heşt sallî raburdûda djî desellatî bnemalleyî tallebanî û (înk) û djî opozsyon û ramyarîy û  partekanî engo bûn, çî? Narrezayetîyekanyanin bo êwe çî degeyênin? Eger rewan, ey le kwêy pagendey êwey serdemî galltecarîy hellbjardin û sûkayetî postî serokayetîda, dewestin ?

 ” bellku debê hewllekanî opozîsyonîş bo gêranewey barzanî bo postî serokî herêm lejêrnawî hemwarkirdnewey desturda pûçell bkenewew hawkat lepênaw destkotakirdnî sertapay desellatî bnemallew karkirde syasyekanî partî, leser jyanî êstaw dahatuyan bêne meydanewe “

Başe lew barewe, cyawazîy opozsyonî parlemanî û “partî pêşrrew” le çîdaye, le katêkda ke her dû latan leser rewayetî bûn û manewey postî serokayetî kokin, le katêkda ke pêdagrî leser parastinî yasay serwerîy borcwazî deken, le katêkda her dû latan xoşbawerrîy be percûy serwerî baş û gorrînî em serok bew serok, pexişdekenewe ?

” xellkî azadîxwazî kurdistan be xebatî huşyaranew yekgirtûy xoyanû bekobûnewe ledewrî şî’arî “mes’ud barzanî, boy nye xoy kandîdkatewe” û “na bo desellatî bnemalle” detwanin hengawêkî gewre be aqarî pêkhênanî alugorrêkî rîşeyî lesîstemî desellatî borijwazî kurdu hizbekanîda hellbênnewe. Hizbî komonîstî krêkarîy kurdistan, lerrîzî pêşewey em xebateda radewestê “

Pêş hemû şit, gewreyî û rîşeyîbûnî ew hengawe le çîdaye, ke amancî gorrînî em şwaney ramyar bew şwaney ramyar bêt û xoşbawerrîy be hellkewtin û ledaykbûnî serokî baş le lay takî nahuşyar û xoşbawerr drustibkat?! Ey meger birryarnebû rewtî (k.k.) û (pikkk) sîstem û desellatî borcwazî kurd lenêwberêt û partekanî puçellbkatewe? Îdî çi pêwîst be bangewazkirdin bo rîform ” pêkhênanî alugorrêkî rîşeyî lesîstemî desellatî borijwazî kurdu hizbekanîda ” dekat?! Le katêkda ke birryar bêt sîstem û desellatî borcwazî kurd wate serwerîy çînayetî wêrray ew ” alugorrêkî rîşeyî”yey ke (pikkk) mijdey dedat, her serwer bmênnewe, îdî rîşeyîbûnî ew allugorre leçîdaye û “partî pêşrrew” çi çawerrwanîyekî lew allugorrane heye? Aya bêcge le rîformî ew sîstem û desellat û partane be mebestî drêjkirdnewey xoşbawerrîy takî narrazî, be amancî parastinî sîstemî serwerîy çînayetî, ke hez û awatî raberrabî “partî pêşrrew”îşe wek (pidk) û raberekanî, çî dîke degeyênêt, ke “partî pêşrrew” awa mijdey beser  ” xellkî krrîkaru zehmetkêşî kurdistan, lawanû jnanû azadîxwazan,”da debexşêtewe  ?

Xwênerî hêja, min wek xwênerêkî besernic û rexnegir, awa le amancî raberanî ” partî pêşrrew” têdegem, ke beteman le awî lxin û lêllda rawe endam bken. Ewan dexwazn be çawpoşî le serkut û nayeksanî û nadadwerîy hawpeymanêkî sitrartîcî (pidk) le nwênerayetî borcwazî kurdda, soz û djayetî nahoşyaraney takî frîwixwardî layek beramber layekî dîke, bqozêtewe û sermayeguzarîy ramyarîy leser bken. Be boçûnî min û nasînî min, dekrêt eme hem be ezmûngîrîy le ramyarîye çepellekanî lîstî newşîrwanîyekan û hem be rêkewtinî sitratîjî letek ballekey dîkey desellat, lêkbidrêtewe !

Ewey wellam û pasawî qsekeran û raberanî “partî pêşrrew” bo em pirsyar û serincane, çîye, hîc lewe nagorrêt, ke hellwêstigîrîyekî şerimnokaney desellatixwazîye û twanay brrînî snûrekanî awezî serwerîy û pasawekanî rewayetî sîstemî çînayetî nîye û heman xoşbawerrîy lelay takî narrazî kem huşyar drustdekat, ke no salle xawenî kompanyay wşe û qsekeranî lîstî post celalîyekan (newşîrwanî)yekan karî leser deken û sermayeguzarî leserdeken. Xo eger raberanî ” partî pêşrrew” lew birrwayedan, bem pûçgerayye, cemawerîy debnewe, be boçûnî min pêwîste xozge be serdemî nacemawerîy û terîkkewteyyan bixwazn, her çonêk bû, drişmekanyan zerq û brîqêkî lay endamanî milkeç û gwêrrayellyan drustdekrid, bellam be helldanewey em zelkawey ke êsta têykewtûn, bogenîyan le helpersitîy ramyarîyda, tenanet ew endame destemoyaneşyan ke ta êsta mawnetewe, wrrukasdekat !

Beboçûnî min, çi êsta û çi bîst û dû sall lemerber, tenya druşm û boçûnêk, ke deytwanî û detwanêt radîkall (rîşeyî) bêt, djayetî postî serokayetîy (şwaneyî ramyarîy) û beagahênanewey takî narrazî kem huşyarî kurde, lewey ke ew dîw watay bûnî serok û postî serokayetî, dekate mêgelbûnî takekanî komellge û tenya weha mêgelîyek, detwanêt şwaneyî ramyarêk, bkate pêdawîstî komellge !

Kewate wellamdanewe be weha pris û pirsyarêk, demanxate dûrrîyanî retkirdnewey rêkxistin û pêkhatey quçkeyî, ke xêll wek qonax û nmûney here seretayyetî û serok beriztrîn lotkey desellat û serwerîyetî ya mildan û parastinî paşmawey xêllayetî û rîformî mîkanîzmekanî manewe û çoneyetî xoparastinî, ke lem perwendey berdestmanda, çend sall car kirdnî xulî hellbjardnewey ew serokayetîyeye !

Nakrêt, to djî xêllayetî bît û keçî peywendî û rêkxistin û rêsakanî xêlayetî retnekeytewe. Serokayetî yekêke le taybetmendîye here dyar û taybetekanî xêllayetî, îdî çi serokî destebjêrr û serokî part bêt ya serokî parleman û serokî mîrayetî û dewllet bêt. Rîforimkirdin ya peyrrewkirdnî rêsakanî xêllayetî, bew corey ke “partî pêşrrew” le mes’ud barzanî dexwazêt, nakate allugۊrrî rîşeyî! Çunke allugorrî rêşeyî wate gorranî pêkhate û dyardeyek, wate têdaçûnî, wate dabrran le seretakey, lem perwerindeda wate nemanî postî serokayetî !

Leberewe, hellbjardinî rêgey rîform û pêdagirtin leser yasakanî serokayetî, koneperistrîn boçûn û bîrkirdneweye û bêcge le sûrranewe le bazney ragirtin û parastinî peywendî û rêkxistinî xêllekîyaney komellge, hîçî dîke berhemnahênêt, pêwîste “partî pêşrrew” xoy yeklayî bkatewe û wellam rastgoyane be daxwazî û xewnî soşyalîstaney endame xoşbawerrekanî bdatewe. Herweha katî ewe hatuwe, endamanî “partî pêşrrew”, ke be xeyallî xoyan, lew parteda xebat bo hênanedî komellgey soşyalîstî deken, le dûy wellamî em pirsyarane bin; şorrşî soşyalîstî, şorrşêkî komellayetîye ya beşdarî hellbjardinî parlemanî û pîlanî ramyarîy? Şorrşî komellayetî, retkirdnewey serwerîy çînayetîye be lenêwbirdnî xawendarêtî taybet û karîkrêgirte, ya dewlletîykirdnewey rêkxistinî abûrî û berrêweberayetî komellge û dîktekirdnî lelayen “partî pêşrrew”ewe ?

Xwênerî hêja, bo xwêndnewey beyannamekey (pikkk) lemerr pirsî serokayetî, tkaye kirte leser em lînke bken :

http://www.hawpshti.com/ku/news/4398.html

نا بۆ دەنگدان .. نا بۆ دەسەڵاتی نوێنەرانی خودا .. نا بۆ دەوڵەت

نا بۆ دەنگدان .. نا بۆ دەسەڵاتی نوێنەرانی خودا .. نا بۆ دەوڵەت

با ڕۆژی ٢٤ی جۆزەردان (خرداد) بكەینە ڕۆژی مانگرتنی گشتی و بایكۆتی ھەڵبژاردن و دەنگنەدان

Anarchy

ھاوڕێیانی ئازادیخواز و سۆشیالیست (ئەناركیست)

ڕۆژی ٢٤ جۆزەردان (خرداد)ی ١٣٩٢ وەك ھەموو جارەكانی دیكە لە ئێرانی ژێر سایەی دەسەڵاتی قەڕەقوشیانەی (حزب اللە) و كۆماری ئیسلامیدا، دیسانەوە گاڵتەجاری ھەڵبژرادنی خراپ لە خراپتر، ھەڵبژاردنی (مەلای لیبراڵ!) لەبەرامبەر (مەلای كۆنەپارێز!)، ھەڵبژاردنی باڵی بازاری قۆرخكراوی دەوڵەتی لە بەرامبەر باڵی لایەنگری بازاری بەڕەڵا، ھەڵبژاردنی یەكێك لە چەوسێنەرانمان بۆ ماوەیەكی دیكە، ئەمە ئەو گاڵتەجارییەیە، كە لە سەرتاسەری جیھاندا لە چوارچێوەی لیبرالترین دەوڵەت و لە چوارچێوەی كۆنەپارێزترین دەوڵەتی وەك كۆماری ئیسلامی ئێراندا بەناوی مافی دەنگدان و ھەڵبژرادنی نوێنەرەوە، كە تیایاندا ئێمە چ بە فریودان یا بە زۆری چەك دەكێشنە پای سندووقەكانی بڕیاردان لەسەر ئەوەی كێ چەوسێنەر و شوانەمان بێت، كێ مافی بڕیاردانی كۆیلەتی ئێمەی ھەبێت، كێ چارەنووسی خۆمان و منداڵان و نەوەكانمان دیاریبكات، كێ مشەخۆری بەری ڕەنجی كار و بەرھەمھێانمان بێت، كێ سزادەر و كێ پاسەوانی زیندانمان بێت!

ئازادیخوازان، یەكسانیخوازان، دادپەروەرییخوازان، ئێمە ئەناركیستەكان بێجگە لەوەی كە لە ھەموو جێیەك و لە ھەموو سەردەمێكدا دژی بەشداری دەنگدان و خۆھەڵبژرادنین و بەردەوام لە ھەموو وڵاتاندا بەڕووی ھەڵبژاردنی سەروەراندا كەمپەینی دژی دەنگدان بەرپادەكەین، لێرەدا بە دیاریكراوی لەم ھەڵبژاردنە گاڵتەجارییەی كۆماری ئیسلامیی ئێراندا، لەبەر سێ ھۆ، بۆ بایكۆتكردنی و دژوەستانەوە بانگەوازتان دەكەین:

ھۆی یەكەم، لە ڕوانگەی ھزر و ئایدیای ئازادیخوازیی (ئەناركی)ەوە، سیستەمی ڕامیاریی بەگشتی و سیستەم و پێكھاتەی قوچكەیی (ھیرارشی) بە دیاریكراویی چ پاشایەتی و ئیسلامی و دیكتاتۆری و تاكپارتیی بێت یا دێمۆكراتی پارلەمانی (فرەپارتیی)، سیستەمی كۆیلەكردنی مرۆڤە و ھەموو ھەوڵ و تەقەلایەك لەسایەیدا، تەنیا بۆ كۆیلەڕاگرتنی ئێمەی ژێردەستە و بەرھەمھێنەرە، لەپێناو مسۆگەركردنی خاوەندارێتی تایبەت و قازانجی كەمینەیەكی سەریەدار و زەمیندار و دەستەبژێری ڕامیار!

ھەر لەبەرئەوە ھەڵبژرادن و دەنگدان  لە سیستەمێكدا كە لەسەر بنەمای سەروو و خوار، سەروەر و ژێردەست، دارا و نەدار، بەرھەمھێنەر و مشەخۆر، فەرماندەر و فەرمانبەر دامەزرابێت، بێجگە لە مافی ھەڵبژاردنی چەند مشەخۆرێك وەك نوێنەر و چەوسێنەرێك وەك سەرۆك و شوانە، ھیچ بڕیاردان و مافێكی سەرەتایی بۆ ئازادانە ژیان و خۆبەڕێوەبردن نەھێشتووەتەوە. لەبەرئەوە، ئێمەی ژێردەستە لەجیاتی خۆشباوەڕیی و چاوەڕوانی ئەوەی كە دەسەڵاتخواز و چەوسێنەرێكی بەبەزەیی و بەویژدان پەیداببێت و ئازادی و مافمان بۆ بگێرێتەوە، پێویستە خۆمان بە پشتبەستن بە ویست (ئیرادە) و یەكگرتوویی ھێز و توانای خۆمان، لە شوێنی ژیان كار و خوێندن و فەرماندا، ڕێكخراوە سەربەخۆكانی خۆمان، گروپە خۆجێییەكانی خۆمان لەسەر بنەمای كۆبوونەوەی گشتی و بڕیاردانی بە كۆمەڵ و جێبەجێكردنی گشتی، ڕێكخستن و پایەكانی دێمۆكراسی ڕاستەوخۆ [كە ھەزاران ساڵ پێش ئێستا لە گوند و شار و كۆمەڵگە ئازادە بێدەوڵەتەكاندا پەیڕەوی لێكراوە و ژیانی ئازادانەی لەسەر ڕێكخراوە] پێكبھێنین و كۆمەڵگە بۆ شۆڕشی كۆمەلایەتی ھەڵخڕێنین و ھەر ئێستا دوور لە دەستتێوەردانی گروپ و كەسە ڕامیارەكان، ھەرەوەزییە ئابووریی و كۆمەڵایەتییەكانمان لە كێڵگە و كارخانە و گەرەكەكان و گوندەكاندا پێكبھێنین و كاروبار و  شێوەی ژیان و بەرھەمھێنانی كۆمەڵگەكانمان سەربەخۆ لەلایەن خۆبەڕێوەبەرایەتییەكانی خۆمانەوە بەڕێوەببرێن و دەستی دەوڵەتی ئیسلامی و پارتە ڕامیارە بەرھەڵستكارەكایش لە تێكدانی ژیان و ئاساییش و دروستكردنی دوژمنایەتی نەتەوەیی و ئایینی و ڕەگەزیی و نەژادیی و خێڵەكیی، كۆتابكەین.

ھۆی دووەم، كوردستان وەك كۆمەڵگەیەكی داگیركراو لەلایەن لەشكری كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە، بەدرێژایی تەمەنی نەگریسی كۆماری ئیسلامی ئێران، ھەر باڵ و كەسێك لە مەلاكان ھاتبنە سەر تەختی دەسەڵات، لەوانی پێش خۆیان خراپتر و توندوتیژتر سەركوتی بزاڤی ڕزگاریخوازیی كوردستان [مەبەست لە بزاڤی ڕزگاریخوازانەی خەڵكە بۆ كۆتاییھێنان بە ستەمی نەتەوەیی و داگیركاریی، نەك ھەوڵی ناسیونالیستانەی پارت و ھێزە چەكدارە دەسەڵاتخوازەكان] و بزووتنەوە جەماوەریی و كرێكارییەكانی ئەم ھەرێمەیان كردووە و كارە ناتەواوەكانی ئەوانی پێشووتریان تەواوكردووە و زیاتر و زیاتر ڕۆڵەی ئازادیخوازی خەڵكی كرێكار و زەحمەتكێشی كوردستانیان زیندانیكردووە و لەسێدارەداوە و شوێپێی خۆیان لە كوردستاندا بە چنگی خوێناوییان جێگیرتر كردووە و بەرژەوەندی بەكرێگیراوانی خۆیان پاراستووە و بە كوشتن و ڕاوەدوونان، ڕووبەڕووی ھەموو بزووتنەوەیەك و داخوازییەكمان بووەتەوە. لەبەرئەمە، ئەگەر ھۆكاری یەكەم، بۆ بەشدارینەكردن و ڕەتكردنەوەی دەنگدان، نەتوانێت بڕواپێھێنەرمان بێت، ئەوا ئەم ھۆكارە، دەتوانێت ھاندەرێك بێت بۆ بایكۆتی دەنگدان و ڕسواكردنی ڕژێمی ئیسلامی داگیركەر و بكوژی ڕۆڵەكانمان!

ھۆی سێیەم، ئەگەر لەژێر كارایی میدیای سەر بە دەوڵەتانی خۆراوا و پارتە ڕامیارە پان ئێرانییەكاندا بەو سەرەنجامە گەیشتوون، كە لێپرسراوێك، مەلایەك، بالێك لە دەسەڵات و لەنێو دەسەڵاتدا خەریكە بە قازانجی كردنەوەی كەشی سەركوتگەری كۆماری ئیسلامی ئێران، دژی ولایەتی فەقێ و  ئەحمەدی نەژاد، خۆی كاندیددەكات و دەبێتە دەنگی ئێوە دژی سەركوتگەرییەكانی (حزب اللە) و ئیمامی ئیسلام، ئەوا بێسەرەنجامی خۆشباوەڕیی بە ناكۆكی نێوان باڵەكانی خودی كۆماری ئیسلامی ئێران ھەر لە سەردەمی خۆكاندیدكردنی ڕەفسنجانی دژی خامینەئی و خاتەمی دژی ڕەفسنجانی و كەروبی دژی ئەحمەدی نەژاد و كێ و كێ، نیشانیداوە و دەدات، كە ھەرای نێوان ئەو باڵانە لەپێناو دروستكردنی خۆشباوەڕیی لەنێو خەڵكی ناڕازی و ھەروەھا پاراستنی ولایەتی فەقێ و سیستەمی سەرمایەداری ئێرانە و ناكۆكی نێوان باڵە خەیاڵییەكانی كۆماری ئیسلامی ئێران ھەر لە پاش كۆتاییھاتنی جەنگی (عیراق – ئێران)ەوە تا ھەڵبژاردنەكانی پێشوو، كێشمەكێش و ناكۆكبوون لەسەر چۆنیەتی پاراستن و دابینكردنی بەرژەوەندی چینی مشەخۆری دەسەڵاتدار و سەرمایەداری ئێران بووە و ھەموو كاندیدەكان بە پێداگرتنەوە لەسەر سەروەریی كۆنەپەرستی و سەركوتگەریی ولایەتی فەقێ و پاراستنی بەرژەوەندی كۆماری ئیسلامی ئێران و سەركوتی ھەموو ناڕەزایەتییەكی ڕادیكاڵ دژ بە دەسەڵات و سیستەمی ئیسلامی، سوێند و وەفادارییان بۆ بڕیار و ڕێنوێنییەكانی خومەینی و خامینەئی چەندبارە دەكەنەوە!

ئەگەر ھێشتا دوو ھۆكاری یەكەم و دووەم، نەبوونەتە بڕواپێھێنەر بەوەی، كە نابێت بە گاڵتەجاری ھەڵبژاردن و دەنگدان خۆشباوەربیت، ئەوا چوونەپای دەنگدان و چەندبارەكردنەوەی ھەمان ھەڵە، كە ھەموو جارێك سەرەنجامەكەی كۆیلەتركردنەوەی خۆمانە، ھەڵەیەكی مێژووی چەندبارە دەكەینەوە، كە بێجگە لە درێژبوونەوەی تەمەنی نەگریسی دەسەڵاتداری ئاخوندەكان، ھیچی دیكەی بەرھەمنەھێناوە و ناھێنێتەوە !

ھاوڕێیانی ئازادیخواز و یەكسانیخواز و دادپەروەیخواز، ئەگەر خوازیاریت لێدانێك لە سیستەمی سەركوت و مشەخۆریی سەرمایە بدەیت، ئەگەر خوازیاری كۆتاییپێھاتنی گاڵتەجاریی ھەڵبژاردنی خراپ لە خراپتری، ئەگەر خوازیاری كۆتاییپێھاتنی زیندان و ئەشكەنجە و سێدارە و ترس و ڕاونانیت، ئەگەر خوازیاری لاوازكردنی پایەكانی ھەڵاواردنی ڕەگەزیی و ئایینی و نەژدادی و نەتەوەییت، ئەگەر خوازیاری بنیاتنانی كۆمەڵگەیەكی ئازاد و سەربەخۆ و یەكسان و دادپەروەریت، دەی ئیتر كاتی ئەوە ھاتووە لەجیاتی چوونە دەنگدان و ھەڵبژرادنی خراپ لە خراپتر، لەجیاتی خۆشباوەڕیی بە ئەم و ئەو، كاتی ئەوە ھاتووە بڕوا و متمانەمان بە ھێز و توانای یەكگرتووی جەماوەریی خۆمان ھەبێت و چۆن لە مانگرتنە گشتییەكانی چەند ساڵی ڕابوردوودا نیشانماندا، ھەر ئێستا كاتی ئەوەیە، كە بە مانگرتنی گشتی، خەباتی نافەرمانی مەدەنی، بە خۆڕێكخستنی جەماوەریی و كۆمەڵایەتی لە گەڕەك و گوند و كێڵگە و كارخانە و فێرگە و فەرمانگەكاندا پایەكانی سیستەم و دەوڵەتی چینایەتی لاوازبكەین و بەڕێوەبەرایەتی سەربەخۆی خۆمان بكەینە ئەڵتەرناتیڤی سیستەمی سەروەری و مشەخۆریی ولایەتی فەقێ.

                       بۆ پێشەوە بەرەو بایكۆتی ھەڵبژاردن و دەنگدان

                       بۆ پیشەوە بەرەو كۆمەڵگەی ئازاد و یەكسان و دادپەروەر

                      سەكۆی ئەناركیستانی كوردستان

                     ٣٠ی گوڵانی (اردیبھشت)ی ١٣٩٢

آنارشیست ها و انتخابات

آنارشیست ها و انتخابات

 

به همراه برگردان نوشته ای از میخائیل باکونین

یازدهمین دور انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران قرار است روز ٢۴ خرداد ١٣٩۲ انجام گردد. دوباره تنور انتخابات گرم شده است! شاید هنوز کسانی باشند که بر این واقعیت سرپوش بگذارند، همانان را می توان دعوت نمود تا نه فقط نگاهی به رسانه های مجاز درون ایران که بقیه آن ها که عمدتاً در دست دولت های خارجی یا اپوزیسیون ایران، با هر گرایشی از راست راست تا چپ چپ است، بیاندازند. نه تنها رادیو و تلویزیون های جمهوری اسلامی که ده ها رادیو و تلویزیون خارج از ایران، نشریات گروه ها، احزاب و سازمان های اپوزیسیون و اتاق های بحث اینترنتی اشان این روزها عمدتاً به این موضوع می پردازند. اگر گرم شدن تنور انتخابات این نیست، پس چیست؟ اما به راستی چرا سوای رسانه های مجاز، بقیه هم این روزها به این موضوع می پردازند؟ آیا علت جز این است که اینان چه لیبرال – دمکرات باشند، چه سوسیال – دمکرات و چه چپ مارکسیست در نهایت یک نقطه ی مشترک دارند و آن هم قائم به انتخابات بودن است؟ آیا به جز این است که حتا در دولت جمهوری اسلامی که رئیس جمهوری در عمل کاره ای نیست و باید سراپا گوش به فرمان ولی فقیه مطلق العنان باشد به هر حال قوه ی مجریه وسیله ی اعمال اتوریته ی دولت ست  و اپوزیسیون رنگارنگ ایران پای بند به اصل استقرار یک دولت است؟ هم در جمهوری اسلامی که دولتی دیکتاتوری حکومت می کند و هم در دیگر جمهوری ها و سلطنت های مشروطه، انتخاب رئیس جمهور یا انتصاب نخست وزیر مهم تر از انتخابات پارلمانی ست و این در حالی ست که در یکی فقط یک فرد و در دیگری صدها نفر انتخاب می شوند. آیا علت جز این است که رئیس قوه ی مجریه در تمام این کشورها نماد اصلی ترین اعمال اتوریته است که دولت نام دارد؟ آیا این واقعیت نشان نمی دهد که استقلال قوا در این کشورها افسانه ای بیش نیست و این دولت است که آبشخور دیگر نهادهای این حکومت ها و از جمله پارلمان هایشان است؟

آنارشیست ها که به تدریج وارد صحنه ی سیاسی ایران می شوند، یگانه بخشی از اپوزیسیون هستند که آزادی و رهایی را با برچیدن بساط دولت و دین میسر می دانند. آنان نمی پذیرند که دولت چه نام اسلامی داشته باشد، چه دمکراتیک و لائیک و چه سوسیالیستی بتواند به آزادی انسان ها یاری رساند، چرا که دولت به عنوان اصلی ترین ابزار اعمال اتوریته در همه ی کشورهای جهان، مردم را به درجات گوناگون به بند می کشد و با نام های متنوع طبقه ی دارا را بر طبقات فرودست مسلط می نماید و آزادی و برابری را برنمی تابد. پس آنارشیست ها لزومی ندارد تا توان هر چند کوچک خود را صرف داغ نمودن تنور انتخابات نمایند.

هدف از این نوشته بررسی مسئله ی انتخابات و حق رأی همگانی به طور کلی از دید اکثر آنارشیست ها و نه همه ی آنان است. دیدگاه آنارشیستی در مورد یک موضوع هرگز نه می خواهد و نه می تواند همه ی آنان را دربرگیرد. از آن جایی که آنارشیسم و آزادی جدائی ناپذیرند، پس نباید تعجب کرد اگر آنارشیست هایی هستند که برخی اوقات شرکت در انتخابات را نفی نمی کنند. آنارشیسم هرگز فراگیر نبوده است و هرگز هم نمی خواهد باشد. همان گونه که آزادی و آنارشیسم را نمی توان از هم جدا کرد به همان ترتیب تکثر و تعدد نظرات نیز همزاد آنارشیسم است. شاید در یک جمع آنارشیستی پنج نفره پنج نظر متفاوت در باره ی انتخابات باشد. آنان با طیب خاطر این تکثر نظر را می پذیرند.

پیش از پرداختن به موضع عمومی اکثر آنارشیست ها در مورد انتخابات، به جاست تا تفاوت دو واژه در این رابطه برجسته گردد. تحریم یا بایکوت انتخابات دارای یک بار سیاسی ست و با امتناع یا خودداری از رأی دادن تفاوت دارد. علت این است که اگر کسی یا گروهی انتخاباتی را تحریم می کند بیش تر به این خاطر است که اصل انتخابات و اصل حق رأی همگانی را می پذیرد، اما یک انتخابات خاص را به دلایل گوناگون و از جمله ضددمکراتیک یا غیردمکراتیک بودن آن نمی پذیرد و آن را تحریم یا بایکوت می کند. برای مثال اکنون بیش تر افراد و گروه های سیاسی اپوزیسیون، صرف نظر از گرایشی که دارند، انتخابات دور یازدهم ریاست جمهوری اسلامی ایران را تحریم می کنند و برخی از آن ها حتا از “تحریم فعال” انتخابات سخن می گویند. در حالی که اکثر آنارشیست ها انتخابات را در چهارچوب های دمکراتیک یا ضددمکراتیک نظم کنونی که در تمام کشورهای سرمایه داری جهان انجام می شوند، یعنی چه در جمهوری اسلامی ایران یا مثلاً جمهوری ایتالیا و غیره از بیخ و بن برنمی تابند و خود را ملزم به شرکت در آن ها نمی بینند و در واقع از رأی دادن امتناع و خودداری می نمایند و مردم را به “خودداری از رأی دادن” دعوت می کنند، چرا که اصلاً این نوع از انتخابات را قبول ندارند. اما همان گونه که طرفداران انتخابات، از لیبرال – دمکرات ها گرفته تا سوسیال – دمکرات ها و گرایش های کمونیستی مستبد (مارکسیست – لنینیست، تروتسکیست و مائویست) از تحریم فعال سخن می گویند، بیش تر آنارشیست ها به عنوان طرفداران آزادی ها، بدون هیچ قید و بندی و برابری اقتصادی در تمام جوانب آن، گفتمان خودداری فعال شرکت در انتخابات را مطرح می نمایند.

برخی از نیروهای اپوزیسیون ایران این روزها همچنین از تحریم فعال انتخابات سخن می گویند بدون آن که برداشت روشنی از تحریم فعال ارائه دهند. این نیروها که دارای نفوذی در مردم نیستند شب و روز اعلامیه تحریم فعال صادر می نمایند و می گویند که حالا دیگر وقت تحریم فعال است. اما آیا حتا هواداران آنان، هر تعداد که می خواهند باشند یا هر تعداد که آنان تصور می کنند که هستند، توان آن را دارند که در وضعیت فعلی ایران انتخابات را تحریم فعال نمایند یعنی برای مثال به خیابان ها بیایند و علیه انتخابات ضددمکراتیک اسلامی تظاهرات و شورش نمایند؟ آیا اساساً درست و اصولی ست که این نیروها که در خارج کشور هستند برای مردمی که زیر تیغ اسلامی قرار دارند دستورالعمل مبارزاتی صادر نمایند؟ مردم ایران اگر امروز به نسخه های مبارزاتی از پیش تدوین شده تن بدهند و مبارزه ی خودجوش و خودگردان را فراموش نمایند، فردا نیز باید خودگردانی و خود مدیریتی را به پای تشکیل یک دولت با هر نام و عنوانی قربانی کنند و بر تداوم قید و بندهای امروز با نامی دیگر مهر تأیید بکوبند.

خودداری انقلابی آنارشیست ها از شرکت در انتخابات از آن جایی می آید که آنان در اساس مخالف هر نوعی از دولت هستند، دولت به عنوان نهاد اعمال اتوریته که امروز در تمام کشورها، از ایران و عراق گرفته تا آمریکا و فرانسه یا کوبا و چین نماینده ی یک طبقه است که آن هم طبقه ی سرمایه داری ست.

برای باز کردن بیش تر بحث باید ضدانتخابات بودن آنارشیست ها را به سه انتقاد اساسی آنان به رأی گیری همگانی معطوف نمود که عبارتند از: دولت، پارلمانتاریسم و دمکراسی بورژوایی.

لیبرال – دمکرات ها می گویند که دولت را جامعه ی مدنی پدید آورده است. آنان مدعی اند که دولت یک نهاد بی طرف و خنثاست. لیبرال – دمکرات ها می افزایند که مأموریت دولت دفاع از منافع عمومی ست. اما در عمل هدف آنان چیزی نیست به جز مدیریت و تعدیل کشمکش های طبقاتی که جامعه ی سرمایه داری ذاتاً به علت ماهیت ناعادلانه ی اصول خود به وجود می آورد. از همین جاست که ادعای بی طرفی دولت بی مورد است و لذا دولت لیبرال – دمکرات فوراً “منافع عمومی” را که شترگاوپلنگی بیش نیست عملاً از یاد می برد و فقط از منافع یک طبقه، طبقه ی دارا یا سرمایه دار به دفاع برمی خیزد. لیبرال – دمکرات ها و به طور عمومی تر سوسیال – دمکرات ها در حالی که آمده اند تا کشمکش ها را تعدیل نمایند، در عمل آن ها را تشدید می کنند. آنان چاره ای جز این ندارند، چرا که نمی توان در آن واحد هم از مالکیت خصوصی وسایل تولید دفاع کرد و هم خواست کشمکش ها را تعدیل نمود. در این جاست که دولت تبدیل به وسیله ای برای اعمال سلطه ی طبقاتی می شود که نام به ظاهر زیبای “دفاع از منافع عمومی” یا گاهی اوقات منافع ملی را می گیرد.

ما در دورانی از توسعه سرمایه داری زندگی می کنیم که دولت ها از نظر اقتصادی دارای آن استقلال و اقتدار ملی ادعایی گذشته هم نیستند و جهانی شدن بیش از پیش سرمایه داری به آن جایی فرا روییده است که احمدی نژاد، این نماینده ی یک دولت دینی را مطیع نهادهای بین المللی سرمایه داری همچون صندوق بین المللی پول و بانک جهانی می کند و او را وادار به “هدفمندی یارانه ها” می نماید تا وضعیت معیشتی عموم زحمتکشان را دشوارتر کند، همان طور که نخست وزیر یونان را که آنتونیس ساماراس نام دارد وامی دارد که هر روز اقدامی علیه مردم آن کشور انجام دهد. هنگامی که “جمهوری خلق چین” به عضویت سازمان تجارت جهانی پذیرفته می شود، دولت حاکم، دولت حزب کمونیست، چاره ای به جز این ندارد که از منافع سرمایه داران به دفاع برخیزد. حالا فرقی هم نمی کند که این دفاع با پرچم های سرخ منقوش به داس و چکش و عکس های همه جا آویزان مائوتسه دون انجام بگیرد یا نه!

اگر بتوان این تعریف مجمل را از دولت به عنوان نهاد اعمال اتوریته ی سیاسی به نمایندگی از طبقه ی سرمایه دار پذیرفت آن گاه می توان پذیرفت که نهادهایی مانند پارلمان، شوراهای شهر و غیره نیز به عنوان زیرمجموعه ای از این اتوریته ی دولتی هستند و همه ی آن ها در خدمت طبقه ی مسلط قرار دارند. لیبرال – دمکرات ها و سوسیال – دمکرات ها راهبردی به جز ادامه ی وضعیت موجود و ادامه ی حیات اتوریته و سلطه ندارند و طبیعی ست که در هر حال و صورتی به جز انتخابات راهکار دیگری ندارند. آنان چه در ایران باشد و چه در هر جای دیگر، اگر نتوانند با احزاب و تشکلات خود در انتخابات شرکت کنند بالاخره فردی را از میان افراد مجاز پیدا می کنند و برای او فراخوان به رأی و شرکت در انتخابات می دهند. برای همین بود که در انتخابات دور یازدهم هنوز با پیش انتصابات شورای نگهبان تعیین تکلیف نشده بود که برخی می خواستند به امامزاده ی بی معجزه ای همچون علی اکبر هاشمی رفسنجانی دخیل ببندند. آن دیگرانی هم که دیگر بسیار رادیکال شده اند، هدف خود را تلاش برای آماده سازی برگزاری انتخابات دمکراتیک قرار می دهند و بالاترین مطالبه اشان جز این نیست. حال این بماند که توضیح نمی دهند چگونه می توان جمهوری اسلامی را سر عقل آورد تا به انتخابات دمکراتیک که آنان در نظر دارند تن دهد؟

در سوی دیگر احزاب و سازمان های کمونیستی مستبد قرار دارند که بیش از صد سال است که به بهانه ی تضعیف سرمایه داری یا حتا سرنگونی آن در انتخابات گوناگون ریاست جمهوری، پارلمانی و غیره شرکت کرده اند. اما تجربه نشان داد که نه فقط نتوانستند گام های کوچکی در راهی که مدعی اش بودند در پارلمان ها و نهادهای سیاسی سرمایه داری برای رهایی و برابری اجتماعی عموم استثمارشوندگان بردارند بلکه برعکس به ویژگی صوری دمکراتیک دولت های حاکم بورژوایی کمک کردند و آبی شدن در آسیاب تقویت همین نهادها. انتخابات گرایی کمونیست های مستبد، مبارزه جویی کارگری را پس از یک قرن نه فقط تقویت نکرد که آن را به شدت تضعیف نمود. عروج دیروز و افول امروز این احزاب که مضرانه در جنبش کارگری نفوذ داشتند، موجب شده است که سرمایه داران بیش از گذشته به تعرض علیه کارگران بپردازند و دستاوردهای آنان را یکی پس از دیگری بازپس بگیرند. باید افزود که منافع احزاب کمونیست همیشه با منافع طبقه ی کارگر که آنان ادعای دفاعش را دارند همخوان نیست، اما همیشه همین احزاب منافع حزبی و گروهی خود را بر منافع کارگران ترجیح می دهند. آن ها منافع کارگران و امر رهایی انسان ها را بارها برای به دست آوردن چند صندلی در فلان مجلس یا بهمان شورای شهر قربانی نمودند و مانند بقیه گرایش های سیاسی قائم به انتخابات، فقط “پارلمانتاریست” شدند. بی علت نیست که امروز شاهدیم در کشوری مانند یونان که مبارزات طبقاتی بسیار شدید و حاد هستند، حزب کمونیست آن در نهایت ۵ / ۸ % آراء را به خود اختصاص می دهد و بر اساس اصل مشترک لیبرال – دمکراتیک و مارکسیست – لنینیست، یعنی دست بالا داشتن اکثریت بر اقلیت، این حزب تأثیری در صحنه ی سیاسی این کشور ندارد. نه کارگران و نه دیگر زحمتکشان به احزاب کمونیست اعتماد نمی کنند. مگر نه این است که در کشورهای سابق بلوک شرق نه از آزادی خبری بود و نه از عدالت اجتماعی. این مثالی ست برای امروز، اما دیروز هم همین گونه بوده است. ژول گد را “نخستین مارکسیست فرانسوی” می نامند. او در سال ١۸۸٠ حزب کارگر فرانسه را بنیان گذاری نمود اما در سال ١٩١۴ وارد “اتحاد مقدس” شد و در کنار واپسگراترین نمایندگان بورژوازی فرانسه به زندگی سیاسی خود پایان داد. مالاتستا، نظریه پرداز برجسته ی جنبش آنارشیستی ایتالیا در پایان سده ی نوزدهم می گفت:”مبارزه ی انتخاباتی، آنانی را که به آن دل بسته اند فقط به پارلمانتاریست بدل می کند.” کافی ست با نگاهی به تاریخچه ی احزاب کمونیست اروپای غربی از آن دوران تاکنون به درستی این نظر رسید. کمونیست های مستبد امروز هم از شرکت در انتخابات در چارچوب نظم موجود سرمایه داری دفاع می کنند و می گویند که با توجه به ضعف کمونیست ها چاره ای به جز این نیست. در واقع آنان نسبت به نظر گذشته اشان که شرکت در انتخابات را برای تضعیف سرمایه داری تعریف می کردند دچار نقض غرض شده اند. البته همین کمونیست ها برای ایران نیز نسخه های فراوانی می پیچند و انتخابات را برای این تحریم می کنند که ضددمکراتیک است و نه به این خاطر که از توهم کارآیی حق رأی همگانی به در آمده اند یا حتا بخواهند قدمی در این راه بردارند. آنان می گویند که جامعه ایران به ویژه از نظر سیاسی عقب مانده است و باید مراحل گوناگون و چند گانه ای را طی کند. اما این مراحل هر چه باشند استقرار دولت در تارک آن قرار دارد، مرحله ای که چه در ایران باشد و چه در هر جای دیگری، سر از سلطه گری یک طبقه و آن هم طبقه ی سرمایه دار درخواهد آورد. کمونیست های مستبد در این زمینه نیازمند نگاه و بررسی جدی به تاریخ هشتاد ساله ی اخیر خود هستند، چرا که امروز ماهیت دولت سوسیالیستی، خلقی یا کارگری احزاب کمونیست در شوروی سابق، چین، کره شمالی، کوبا یا ویتنام بر همگان آشکار شده است، سوسیالیست و کارگری در نظر، مستبد و سرمایه داری در عمل.

دمکراسی نمایندگی بر روی اصل شهروندی قرار گرفته است و ادعا می کند که دمکراسی همان است که ریشه ی این واژه در برمی گیرد: حکومت مردم بر مردم. اما شهروندی که می خواهد در دمکراسی شرکت نماید باید به “شهر” که همان “دولت – ملت” است پایبند باشد، اما این تعلق و پیوند نیز صوری و تقلبی ست چرا که شهروندی که می خواهد در دمکراسی شرکت جوید از لحاظ اقتصادی و فرهنگی باید در یک زمین سیاسی بازی کند که اساسش بر این اصل استوار است: یک فرد برابر است با یک رأی. از این بگذریم که همین اصل هم پس از سال های طولانی پذیرفته شد. چرا که شهروندی دارای چنین حقی بود که دارا باشد، زن نباشد، سفید باشد و امروز هم چه در ایران چه در فرانسه گفته می شود که باید ایرانی باشد و نه افغان، فرانسوی باشد و نه ایرانی! پس آن چه امروز دمکراسی نمایندگی نامیده می شود فرآیندی ست تاریخی و سیاسی و یک شبه پدید نیامده است. این فرآیند سیاسی و تاریخی در پیوند با یک توازن قوا در چارچوب تحولات نظم سرمایه داری به وجود آمد. آنارشیست ها بر این باورند که یک دمکراسی واقعی نمی تواند با وجود یک جامعه ی طبقاتی با تمام عقب ماندگی های ذاتی آن وجود داشته باشد. تا طبقات هستند، تا تبعیض جنسیتی هست، تا ملی گرایی به حیات خود ادامه می دهد، تا دین در حیات اجتماعی انسان ها دخالت می کند، سخن از دمکراسی سخنان پوچی بیش نیست.

آنارشیست ها خواهان جامعه ای هستند که در آن افراد آزاد باشند، اقلیت افراد همان حقی را داشته باشد که اکثریت افراد، هیچ نظری به خاطر ابراز وجود سرکوب نگردد، طبقات از بین رفته باشند و دولت ها و مرزها برچیده شده باشند. باکونین می گفت:”هر نظریه ی جدی برای دولت اساساً روی اتوریته پی ریزی شده است. به این معنا که یک اتوریته می گوید که توده ها قادر نیستند بر خود حکومت نمایند و همواره باید زیر یوغ یک عقل و یک رهبری باشند که به هر حال در بالای سر آنان قرار دارد.” آیا حتا یک دولت می توان نام برد که چنین نکند و نکرده باشد؟ حال این دولت هر نامی که می خواهد داشته باشد برای مثال: جمهوری فرانسه، جمهوری اسلامی ایران، سلطنت مشروطه انگلستان یا اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی؟ پس سخن گفتن از یک دولت خوش طینت و خلقی و انقلابی و غیره نیز جز دروغ هیچ نیست چرا که هر دولتی بر اساس تعریف، نهاد اعمال اتوریته و سلطه است و هیچ اتوریته ای از یک طبقه که در دوران ما طبقه ی سرمایه دار است، جدا نیست. البته این بدان معنا نیست که تمام دولت ها مشابه اند. مسلماً دولت اسلامی در ایران به مراتب تحمل ناپذیرتر از یک دولت مانند کوباست، چنان که دولت کوبا از دولت سوئد تحمل ناپذیرتر است.

جامعه ی مطلوب آنارشیستی جامعه ای نیست که یک شبه ایجاد گردد و برای پیدایش آن جامعه ی بشری نیازمند یک دوره ی طولانی از گسست های پی درپی است. صدالبته یک انقلاب اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و فرهنگی در آن واحد می تواند این گسست ها را تسریع کند. به همین دلیل اکثر آنارشیست ها از طرفداران پروپا قرص چنین انقلاباتی هستند. وظیفه ی آنارشیست ها این نیست که مردم را برای دولت های بهتر و بهتر به انتخابات دعوت کنند، چرا که بهترین دولت آن است که از بین رفته باشد. وظیفه ی آنارشیست ها تبلیغ و ترویج این گسست هاست که می تواند در تمرد مداوم از دولت ها، سرپیچی از قوانین، تضعیف هر نوعی از اتوریته از درون خانه  گرفته تا تمام صحنه های سیاسی و اجتماعی و قطعاً دینی، مبارزه علیه هر نوعی از زندان، نفی سلسله مراتب در جامعه و احزاب و نهادهای مذهبی، نفی اتوریته ی پلیسی و مبارزه با نظامی گری وغیره تبلور پیدا کند. هیچ عرصه ای از فعالیت های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خارج از فعالیت های آنارشیستی نیست به همین دلیل همین امروز و نه در فردای ایجاد یک جامعه ی آنارشیستی عمل مستقیم دارای اهمیت فراوانی ست که آنارشیست ها تبلیغ می کنند.

برابری سیاسی به هیچ عنوان با یک شهروند برابر با یک رأی به کف نمی آید، برابری سیاسی یک شرط دارد و آن هم به دست آوردن برابری اقتصادی ست. پس یک فرد یا گروهی از افراد باید این حق را داشته باشند که خود باشند و نه این که رأی خود را به کسی بدهند که معلوم نیست با آن چه می کند. هیچ کس نمی تواند معرف افراد در پارلمان ها، کمیته های مرکزی احزاب و نهادهایی از این قبیل باشد. آنارشیست ها اتحاد موردی یا مشخص افراد را به صورت شفاهی یا کتبی، در چارچوب انجمن ها، کمون ها و فدراسیونی از آن ها در برابر دمکراسی های پارلمانی و غیره قرار می دهند. نمایندگان افراد باید در هر لحظه قابل عزل باشند و آنان باید بتوانند مدام نمایندگان خود را کنترل نمایند و آنان را مورد پرسش و بازخواست قرار دهند. پرولتاریا نمی تواند آزاد گردد مگر این که اراده کند که آزادی را با آگاهی به وجود اجتماعی خود به عنوان یک طبقه به کف آورد. هیچ صندوق رأی گیری نه در گذشته و نه در حال و نه در آینده به جامعه ی طبقاتی پایان نمی دهد، جامعه ای که دولت در رأس آن قرار گرفته است.

کسانی هستند که به نقش مخرب دولت در جلوگیری از آزادی انسان ها اذعان می کنند، اما می گویند که شرکت در انتخابات می تواند از نظر تاکتیکی به این آزادی یاری رساند. اما در ایران چگونه می شود با رأی دادن به اشخاصی که از فیلترهای گوناگون و از جمله فیلتر نهایی شورای نگهبان می گذرد ذره ای به امر آزادی انسان ها یاری رساند؟ همین پرسش را می توان در کشورهای اروپای غربی با توجه به نقش سوسیال – دمکرات ها در دولت ها مطرح نمود. تاریخ یک صد و پنجاه سال گذشته نشان می دهد که سوسیال – دمکرات ها که گاهی با مارکسیست ها دولت مشترک تشکیل داده اند همواره از دولت سرمایه داری و تمام بی عدالتی های همزاد با آن به دفاع برخاسته و جز این نکرده و نمی توانند بکنند. تازه هر گاه یک دولت سوسیال – دمکرات تشکیل می گردد، تا جایی که امکان داشته است از حرکت های اجتماعی با استفاده از تمام ابزار دولتی و غیردولتی، از جمله اتحادیه های کارگری زیر نفوذش بهره برده است. دولت سوسیال – دمکرات دولتی ست برضد خودگردانی و خودمدیریتی کارگری و توده ای. حتا یک مثال بر خلاف این واقعیت نمی توان آورد. امروز سوسیال – دمکراسی کار را به آن جایی رسانده که نمایندگان در قدرتش مانند بقیه ی نمایندگان طبقه ی سرمایه دار دستاوردهای عظیم مبارزاتی زحمتکشان را یکی پس از دیگری بازپس می گیرد. کافی ست به کارنامه ی زاپاترو در اسپانیا، بلر در انگلستان و همین امروز اولاند در فرانسه نگاه کرد. دیگر نمی توان نه در ایران تحت سیطره ی یک دیکتاتوری دینی سرمایه داری و نه در فرانسه ی اداره شده توسط یک سوسیال – دمکراسی دمکراتیک، مردم را به انتخاب بین بد و بدتر دعوت نمود، چرا که دیگر بدی باقی نمانده است.

انترناسیونال کمونیست موعظه می کرد که برآمد دولت های فاشیستی نشان از ضعف طبقات مسلط است. امروز هم برخی از چپ های مارکسیست ایران می گویند که رد صلاحیت افرادی مانند علی اکبر هاشمی رفسنجانی نشانه ی شکست حاکمیت اسلامی ست که از نوع فاشیستی ست. اگر رد صلاحیت هاشمی رفسنجانی نشانه ی شکست حاکمیت است که در بحران به سر می برد، رد صلاحیت همین چپ های مارکسیست بیش از سی و چند سال پیش نشانه ی چه بود؟ بیش از سه دهه است که جمهوری اسلامی تغییری در سیاست های انتخاباتی خود نداده است و در تمام این مدت تحلیل چپ مارکسیست ایران هم تغییر نکرده است و سقوط عنقریب رژیم جمهوری اسلامی را با توجه به “شکست سیاست هایش” مژده می دهد. بپذیریم که جمهوری اسلامی توانسته است با همان تغییرناپذیری مقرراتش با زور و کشتار به حکومت ننگین خود ادامه دهد، با بی پایگی تحلیل های سیاسی اپوزیسیون ایران و از جمله چپ مارکسیست آن چه کنیم؟

لوئیجی فابری، آنارشیست ایتالیایی در اوایل سده ی بیستم میلادی می گفت که فاشیسم در ایتالیا منبعث از شکست جنبش اشغال کارخانه ها در سال ١۹٢٠ بود و فاشیسم عروج کرد تا بتواند سدی در برابر انقلاب ایجاد کرد. دیکتاتوری فاشیستی نتیجه ی ضعف طبقات دارای مسلط نبود، نتیجه ی شکست بورژوازی در مهار انقلاب کارگری بود، چرا که این طبقه ماسک دمکراتیک خود را بر زمین انداخت تا بتواند با زور و ارعاب جلوی آزادی انسان ها و طبقه ی کارگری را که می خواست خودگردان باشد سد نماید. البته می توان برای یک بار و دوبار و چند بار هم که شده با رأی دادن به “بد” جلوی “بدتر” را گرفت، اما تجربه نشان داده است که این یک انتخاب سیاسی راهبردی نمی تواند باشد. برخی از آنارشیست های فرانسه برای جلوگیری از به قدرت رسیدن ژان – ماری لوپن در سال ۲٠٠٢ سیاست شرکت نکردن در انتخابات را موقتاً کنار گذاشتند و به ژاک شیراک رأی دادند و اتفاقاً شرکت بیش ترین واجدان حق رأی در دور دوم انتخابات موجب شکست لوپن نئوفاشیست شد، اما ده سال بعد نه فقط خطر نژادپرستی و نئوفاشیسم کم نشده که با بحران عمیق نظام سرمایه داری بیش تر و خطرناک تر هم شده است. درست است که اگر لوپن به قدرت می رسید وضعیت سیاسی می توانست بدتر از به قدرت رسیدن شیراک باشد، اما چنین استدلالی نتوانست سدی در برابر پیشروی نئوفاشیسمی بشود که از ذات نظم سرمایه داری می آید. پس اگر کسانی هستند که می خواهند علیه فاشیسم و خطرات آن مبارزه کنند نباید منتظر انتخابات چهار سال و هشت سال و دوازده سال بعد باشند، باید همین امروز علیه نظم طبقاتی و دولتی که آن را نمایندگی می کند به مبارزه برخیزند.

ما اکنون در برابر دولت هایی قرار داریم که چه در ایران باشد و چه در چین یا فرانسه وارد دوران جدیدی از توسعه ی سرمایه داری شده اند، دوران رقابت های بسیار شدید که می خواهد کوچک ترین محدودیت ها را برای تبادل محصولات ماده ای و غیرماده ای از میان بردارد و کالایی نمودن هر چه را که موجود است به حداکثر خود برساند. دیگر دولت – ملت ها جای خود را به نهادهای بین المللی از قبیل کمیسیون اروپا، بانک جهانی، صندوق بین المللی پول، سازمان تجارت جهانی یا سازمان همکاری و توسعه اقتصادی داده اند. این نهادها نه فقط در همان چارچوب های سرمایه داری انتخابی نیستند، بلکه خود دستوراتی به “منتخبان” می دهند، حالا فرقی نمی کند که این منتخبان احمدی نژاد باشند و تقلبی برگزدیده شده باشند یا اوباما و مرکل که با صرف هزینه های هنگفت رئیس جمهور شده اند. نوآم چامسکی، نظریه پرداز آنارشیست آمریکایی در این زمینه می گوید:”ما در برابر تمرکزهای عظیم قدرت خصوصی هستیم که هیچ حسابی به مردم پس نمی دهند.” او می افزاید:”تنها یک راه مانده است تا از حقوق پایمال شده دفاع کرد و حتا حقوق تازه ای کسب کرد و آن هم حفظ یگانه شکل قدرت غیرمشروعی ست که به افکار عمومی حساس است و هنوز از آن متأثر است و آن هم دولت است.” هر چند نگارنده ی این سطور و مترجم متنی که در پی از میخائیل باکونین می آید به هیچ وجه با چامسکی در زمینه ی دولت موافق نیست، اما برای نشان دادن تکثر نظرات آنارشیست ها و تلاش برای کامل کردن هر چه بیش تر اما نه تمامی نظرات آنان در مورد انتخابات و دولت، این نظر نیز در پایان اضافه شد. اساساً در هر نقطه ی جهان آزادی واقعی به این معنا نیست که مردم آزادی برگزیدن سروران و رؤسا را داشته باشند، آزادی واقعی آن است که اصلاً سرور و رئیسی و طبعاً دولتی وجود نداشته باشد. آزادی واقعی آن است که با خودداری از رأی دادن به انتخاب بین بد و بدتر پایان داد. آزادی واقعی آن است که با رأی ندادن آب به آسیاب مافیای دولتی نریخت.

تمام موضوعاتی که در بالا مطرح شدند به یک سو و برخورد با یک تبلیغ غلط علیه آنارشیست ها هم به یک سو. این تبلیغ غلط که سهواً یا عمداً صورت می گیرد بر این اساس قرار دارد که آنارشیست ها با حق رأی مخالف اند. این موضوع واقعیت ندارد. در میان گرایش های سیاسی اگر یکی وجود داشته باشد که بی اندازه به حق رأی احترام می گذارد، آن گرایش آنارشیستی ست. آنارشیست ها چنان به حق رأی احترام می گذارند که دفاع از آن را در مبارزاتشان یک لحظه فراموش نمی کنند. تفاوت در این است که آنارشیست ها مخالف آن آرائی هستند که یک گروه کوچک از افراد را به پارلمان ها  یا کمیته های مرکزی احزاب می فرستند و به آنان اجازه می دهند که بر ده ها میلیون ها نفر دیگر حکمرانی کنند و به جای آنان تصمیم بگیرند. آنارشیست ها خواهان حق رأی در همه ی عرصه های زندگی، از محل کار گرفته تا محلات و از مدارس گرفته تا کوچک ترین محافل خصوصی هستند. آنارشیست ها می خواهند که حق رأی برای اداره ی وسایل تولید، امکانات مالی و تمام عرصه های سیاسی و اجتماعی و فرهنگی به رسمیت شناخته شود. این حق رأی باید کامل و تساوی خواهانه باشد. آنارشیست ها می گویند زمانی حق رأی به ستم و سرکوب نمی گراید که حکمش دقیق باشد و رأی دهندگان بتوانند افزون بر حق رأی، حق کنترل دائمی نمایندگان را داشته باشند و بتوانند آنان را در هر لحظه عزل نمایند. چند صد نماینده که در پارلمان ها و احزاب سیاسی سنتی با سلسله مراتب عمودی جاخوش می کنند صلاحیت تصمیم گیری برای همه موضوعات متنوع زندگی را ندارند. در ثانی در جهان امروز مسائل عرصه های گوناگون سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی چنان فراوان و پیچیده هستند که بدون تکثر نظرات و پذیرفتن تکثرگرایی یافتن پاسخ و راه حل آن ها ناممکن است. یک پارلمان و یک حزب لیبرال – دمکرات، سوسیال – دمکرات یا مارکسیستی هیچگاه در عمل به این تکثرگرایی اهمیت نمی دهد. هنگامی که در انتخابات گوناگون سی، چهل، پنجاه درصد یا بیش تر واجدان حق رأی شرکت نمی کنند، حزب و گروهی که با چند ده درصد رأی به صدر می رسد هرگز نمی تواند نماینده ی افرادی باشد که در آن جامعه زندگی می کنند. به همین علت است که آنارشیست ها با خودداری از رأی دادن حاضر نیستند برای رژیم های حاکم در ایران و دیگر نقاط جهان مشروعیت ایجاد کنند. اما آیا رأی ندادن به تنهایی کافی ست؟ بدیهی است که پاسخ به این پرسش منفی ست. امتناع از رأی دادن باید با عمل مستقیم همراه باشد، عمل مستقیم برای رسیدن به یک جامعه ی آنارشیستی بدون خدا و رهبر. واقعیات موجود نشان می دهند که هنوز راهی دراز برای ایجاد چنین جامعه ای در پیش است، اما چه باک این راه طی خواهد شد!

ن. تیف

١۴ خرداد ١٣۹٢