30/04/2022
دوێنێ شەمە، 30/04/22 ، بزوتنەوەی پاراستنی ژیانی ئاژەڵ و باڵندە و گیانلەبەر لە چەند شارێکی بریتایان دایان بەسەر 20 لق لە یەکێك لە سوپەرمارکێتە گەورەکانی بە ناوای ‘ مۆریسن ‘ ، لەو شارانە: گلاسگۆ، برادفۆرد و غەربی سەسێکس. بۆ ئەم مەبەستەش جلی قەسابییان لەبەر کردبوو تاکو ناڕەزایی خۆیان سەبارەت بە لابردنی مریشکەکان لەڕەفەکانیان، نیشان بدەن.
ئەوان دەڵێن مریشکەکانی ناو دەواجنەکان بە مادەی کیمیاوی بەخێو دەکرێن تاکو بە ڕێژەی لە سەدا 400 زووتر گەورە ببن لە بەرانبەر ماوەی ئاسایی گەورە بوونیانا.
28/04/2022
ئەمڕۆ 5شەمە ، 28/04 ، 35 چالاکوان لەو گروپە دایان بەسەر بەنزیخانەیەی کۆمپانیای شێڵ دا لە سەر ڕێی سەریع [ مۆتۆڕوەی] لە دەرەوەی لەندەن و پەمپەکانیان شکان و ڕێگایان لە سەیارە گرت کە لەوێ بەنزینی تێبکەن .
گەنجێکیان بە ناوی Nathan کە 22 ساڵە وتی ” من ڕەتی دەکەمەوە کە هەر دانیشم ببینم تەوژم و شەپۆلی گەرمی و وشکەساڵی خەڵکی لە دونیادا لە باشووری جیهاندا بکوژێت و خیزانەکان لە بەردەم بژاردەی خۆگەرمکردنەوە یاخود برسێتی، بن . ئەگەر سیاسییەکانا و بیرۆکراتەکان ڕەفزی ئەوە بکەن کە شتێك بکەن ئیتر ئەوە دەکەوێتە سەر شانی خەڵکانی ئاسایی کە ئەوە بکەن کە ئەوان نایکەن”
زاهیر باهیر
28/04/2022
پێش ئەوەی کە کرۆکی مەبەستەکەم ڕون بکەمەوە، دەبێت ئەوە بڵێم کە ئۆکارانیا یاخود ناتۆ هەرچییان کردبێت و پێشینەیان هەر چۆن بووبێت بەو مەرجەی کە پلانی هێڕشکردنە سەر ڕوسیایان دانەنابێت ، شتێک نییە کە پاساوی هێڕشی دەوڵەتی ڕوسیا بۆ سەر ئۆکرانیا بکات ، دوای ئەوەش ئەوەی کە سوپای ڕوسیا و پوتین دەیکەن لەوێ وێرانکاری و کوشتن و بڕنی خەڵكە واتە سوتاندنی تەڕ و وشك بە یەکەوە ئەوەی دڵی هەبێت و مرۆڤایەتی هەبێت دەبێت دژی جەنگ بێت بەلام بۆ ئەوەش دەبێت ددژی سیستەمەکە بێت نەك بە تەنها دەوڵەتی ڕوسیا و یا ئۆکرانیا.
هاوکاتیش ئەوەی کە ناتۆ و وڵاتانی غەرب دەیکەن تەنها و تەنها تەواکردنی پلانەکە ی پوتینە و وێرانکردنی تەواوی ئۆکرانیایە و کردن بەشێکی زۆری گەلەکەی بە کۆچەر و پەنابەر ، کە لە ئێستادا زیاتر لە 11 ملیۆن لە خەڵکەکەی دەربەدەری وڵاتان بوون.
ئەوەی ناتۆ و غەرب دەیکەن بە دانی چەکی زیاتر بە ئۆکرانیا و هەرا و هۆریای هاوپشتی و ئەم شتانە بۆ وەستانی شەڕ نییە بۆ “سەرکەوتنی” ئۆکرانیا بەسەر ڕوسیادا نییە ، خۆیان زۆر باش دەزانن لەگەڵ ئەو هەموو یارمەتییەی ئەواوند بە هەر هەموو شێوەیەك تەنانت بە هەبوونی کەتیبە سەربازییەکانیشیان لە ئۆکرانیا و ڕاهێنانکردن بە بەشێك لە سوپای ئۆکرانیا لە بریتانیا و لە پۆڵندە و لە خودی ئۆکرانیا خۆیدا، کەچی هێشتا سوپای دەوڵەتی روسیا هەر لە هێڕش و هاتنەپێشەوە و وێرانکاری زیاتری ئۆکرانیا بەردەوامە.
لای من دوو مەرج هەیە بۆ وەستانی ئەم شەڕە :
یەکەم: هاتنە ناوەوەی ڕاستەوخۆی ناتۆ و غەرب دژ بە ڕوسیا بێ گومان ئەمە نەك ڕەنگە ڕوسیا تێكبشکێنێت بەڵکو بەشێکی جیهانیش لەناو بچێت لە سەرەنجامی بوونی جەنگەکە بە جەنگی هێزی ناوکیی.
دووەم : بانگکردنی ڕوسیا بۆ سەر مێزی لیدوان و کردنی سازش لە هەردوو لاوە . واتە دانی شتێك بە ڕوسیا ، دەنا ڕوسیا ڕازی نابێت . هاوکاتیش دیژکەمکردنی ڕوسیا [ پاشەکشە] لە بەشێك لە داخوازییەکانی .
بێ گومان گریمانی دووەم باشترین حەلە . گەر چی ئەندامانی ناتۆ و وڵاتانی غەرب دەڵێن کە ئەم شەرە دژ بە ئەوروپا هەموویەتی ، بەڵام هاوکاتیش وەکو ئەوروپا هەمویان داوای لێدوان و ئاگربەستی ناکەن ، تەنانەت ڕیگاش بە زێلینسکی –ش نادەن کە بە کراوەیی و ئازادییەوە وتووێژ لەگەڵ ڕوسیادا بکات . بەڵام ناتۆ و غەرب ئەوەیان ناوێت ، ئەوان دەیانەوێت ئۆکرانیا بە تەواوی وێران ببێت تاکو : کۆمپانیاکانیان قازانجی زیاتر بکەن لە سەرمایەگوزاریدا، تاکو بە تەواوی لە بزوتنەوەی کرێکاران و خەڵك لە هەموو شوێنێك دەدەن، تاکو مەزاج و ڕادەی ڕایسیسزم و پێکەوەنەژیانی ، پێکەوەکارنەکردنی ڕوسییەك و ئۆکرانییەك بگاتە ڕادەی خوێنڕشتن بە ئەستورکردنی ڕک و کینەی نێوانیان، تاکو سەرمایەداری تەمەنی درێژتربێتەوە ، تاکو هەیمەنەی ناتۆ و سیستەم و خودی دەوڵەتەکانی بە هەیبەتتر بن ، تاکو چەکە نوێیە دروسکراوەکان بە تەواوی تاقی بکرێنەوە و چەك و تەقەمەنی زیاتر بفرۆشرێت ، تاکو بە تەواوی وڵاتانی سکەندناڤیاش دەبنە ئەندامی ناتۆ ……
جیهان نۆرمان
22/04/2022
خەباتی ڕادیکال دژ بە فاشیستەکان و نازییەکان ، لە ئەوروپای پێش و پاش جەنگی جیهانی دووەم، هەر ئەو دەستە ئەنارکیست و کۆمۆنیستانە بوون کە بە هەمان هەڵوێست لە خەباتدا بوون دژ بە بەرەی «دژە فاشیزم» ی باڵەکانی چەپ و ڕاستی دەوڵەت. فاشیزم بەرهەمی ئەو بارو و زروفەیە کە دەوڵەت و سیستەمی سەرمایە لە قەیراندایە و شیرازەی بەرێوەچوونی دەستەڵات و کۆمەڵ لە بچڕان و تێکچووندایە. ناکۆکییە چینایەتییەکان لە ئاستێکی بەرزدایە، ململانێی نێوان باڵەکانی نێو دەوڵەت، نێوان خودی سەرمایەداران لە گرژی و رقە بەریدایە. پێداویستی ڕاگرتنی سەلامەتی گشتی سەرمایە و دەوڵەتەکەی دژ بە مەترسی سەرهەڵدانی راپەرینی گشتی چەوساوەکان، هەل و مەرجێکی خولقاوە بۆ دەستەیەکی توندڕەوی نێو دەستەلات تا بتوانێت بە زەبری داپڵۆسین و تۆقاندن، خۆ بەختکەرانە، بەرژەوەندی سەرمایە بپارێزن. ئەوەی ناو نراوە بە فاشیزم هەر بەرهەمی سروشتی دەسەڵاتی دیمۆکراسی سەرمایە خۆیەتی . توندڕەوی و بەکارهێنانی زەبر و زۆر لە لایەن دەوڵەتەوە تەنها پەیوەندی بە نەزعەو سایکۆلۆژی کەسەکانی نێو دەستەلاتەوە نییە، بەڵکو راستەوخۆ هەڵقوڵاوی سروشتی دڕندانە و دژ بە مرۆڤ و دژ بە ژیانی سەرمایە خۆیەتی.
هەلوێستی ڕاست، هەر لە سەر ڕێبازی هاوڕێیانی ڕابووردوو، وەك لە سەردەمی جەنگی جیهانی «دووەم» دا، لە ئیتالیا، لە ئەڵمانیا، لە ئیسپانیا، لە هۆڵەندە، لە بەلژیکا، فەرەنسا…، خەباتە دژ بە هەموو بەرەکانی دەوڵەت، دژ بە هەموو ئیدیۆلۆژییەکانی کۆمەڵگەی سەرمایە، چ فاشیزم، چ دژە فاشیزم. چەوساوەکان تەنها یەك بزووتنەوە و یەك ئامانجی چینایەتیان هەیە، ئەویش لە ناوبردنی چەوساندنەوەی مرۆڤە، لە ناوبردنی تێکدانی ژیانە لە لایەن دەوڵەتەوە، لە لایەن سیستەمی سەرمایەداری جیهانیەوە.
سەرکەوتو بێت یەکیەتی بزووتنەوەی چەوساوەکان بۆ کۆمەڵگەیەك، بۆ پێکەوە ژیانێکی بێدەوڵەتی ئازاد و کۆمەك.
زاهیر باهیر
23/04/2022
چەمکێك نییە ناوی حکومەت و دەوڵەتی دیمۆکراتی بێت مەگەر لە لای لیبراڵەکان و سۆشیالدیمۆکراتەکان و چەپە دەسەڵاتخوازانی ئەنتی فاشیی. حکومەت یا ڕاستتر دەوڵەت کە مانایەکی فراوانتر و هەمە لایەنە دەگەیەنێت هەموویان لە ناوەرۆکد یەكن کە داپڵۆسەر و سەرکوتکەر و پارێزەری بەرژەوەندییەکانی کەمایەتییەکی زۆر کەم و سیستەمی کاری کرێگرتە و کۆیلایەتییین. بۆ ئەمەش دوو جۆر، دوو شێواز لە حوکمڕانیی بە گوێرەی پێویستییان، دەگرنەبەر . شێوازێکیان ئەوەیە کە ئەمڕۆ لە زۆرێك لە ئەوروپا دەیبینین کە ناوی دەوڵەتانی دیمۆکراتیی و مەدەنی و پێشکەوتوویان بەسەردا بڕاوە ، شێوازی دووهەمیان سەرکوتکردن و کوشتن و بڕینە ئاشکراکەیە، کە لە ڕوسیا و وڵاتانی ڕۆژئاوای ناوین وڵاتانی دیکە دەیانبینین.
ئەم دوو شێوازە وەکو وتم خزمەتی دەسەڵات و مانەوەی دەکەن کە پەیوەستە بە مانەوەی سیستەمەکەوە بۆ ئەمەش حکومەتەکان یا دەوڵەتەکان پۆلینە کراون: ئەمیان فاشییە و ئەویان لیبراڵە و ئەوی تریان چەپە. ئەوەی کە لیبراڵ دەکاتە فاشی و ” دەوڵەتی فاشیی” دەکاتە لیبراڵ و چەپ، تەنها و بە تەنها بڕ و ئاستی بەرگریکردنە [ مقاوەمەیە]. لە هەر شوێنێك بەرگریی و بەگژاچونەوەی خەڵکی بۆ دەستپێوەگرتنی مافەکانیان و بەدەستهێنانی مافی زیاتر و یەکسانی و دادوەری کۆمەڵایەتی، بەردەوام بوو، ئەوە کام لەو دەوڵەتانە چەپن و لیبراڵێکی باشن بێ سێ و دوو دەبنە دەوڵەتێك یا خود حکومەتێکی فاشییی لە بەرانبەریانا. لەم بارەیەوە بە دەیان نموونەمان هەیە.
لەلایەکی دیکەوە ئەم بەرە فاشیی و لیبراڵ و چەپی دەسەڵاتخوازە، بە بەردەوامی لە بەهێزکردنی یەکدیدان. ئەوەی کە پێی دەوترێت فاشیی، لیبراڵ و چەپ بەهێز دەکات و هاوکاتیش چەپ و لیبراڵیش فاشی و فاشییەت بەهێز دەکەن، کە لە ناوەرۆکدا هەمویان ئامانجی سەرەکییان دەستگرتنە بەدەوڵەتەوە و پارێزگارییە لە سیستەمی مەوجوود، بۆیە هیچ جیاوازییەکیان لەو بارەو نییە .
هەر با تەماشای فەرەنسا بکەین ئەوەی ئیمانوێل مایکرۆنی هێنایە سەر حوکم لیبراڵەکان نەبوون بەڵکو لی پان و حیزبەکەی بوون کە بووە هۆی یەکگرتنی چەپ و نقابە و لیبراڵ و سۆشیالدیمۆکرات لەژێر دروشمی ئەنتی فاشیدا و لە مەترسی هاتنە سەرحوکمی فاشییەتدا دەنگ بە ماکرۆن درا و هێنرایە سەر حوکم . پاش 4 ساڵ حوکمڕانی ماکرۆن نەك هەر هیچی نەکرد بۆ کرێکاران و کۆمۆنێتی ئەو نەتەوانەی کە لەوێ جێگیر بووبوون بە موسڵمان و غەیرە موسڵمانەوە، بەڵکو زۆر شتی خراپتری کرد و ویستی بیکا وەکو ریفۆرمی کار و سەر کار، لێدان لە نقابەی کرێکاران ، بەرزکردنەوەی ساڵی تەمەنی خانەنیشیکردن ، زیاتر فشار و بەستدانان بۆ سەر موسڵمانان ڕێگرییکردن لێیان بە بەکارهێنانی یاسای دژە تیرۆر، هەموو ڕێگرییەك لە کۆچبەران و پەنابەران و زۆری تر، لەگەڵ ئەمانەشدا هێستا بۆ 4 ساڵی دیکە ئەم کابرایە هەڵدەبژێرێتەوە و دێتەوە سەر حوکم . بۆچی؟ چونکە چەپ و نقابە و سۆشیالدیمۆکرات پێیان باشترە کە دەنگ بە شەیتانی بچوك بدەن تاکو شەیتانی گەورە، دەنگ بۆ مەترسی کەمتر یا بچوکتر بدەن تاکو لە بۆ مەترسی زیاتر یا گەورە تر.
بەم شێوەی ئەنتی فاشیی کە ئایدۆلۆژیی هەناوی چەپەکان و دروشمی سەرەکییانە ڕۆڵی خراپی خۆیان لە هەموو شوێنێکی ئەم جیهانەدا بینیوە و دەبینن. بۆ نموونە لەم جەنگەی ئەمڕۆی ڕوسیا و ئۆکرانیادا، پشتگیری لە حکومەتی ئۆکرانیا دژ بە ڕوسیا دەکەن لە ژێر ناوی ئەنتی فاشییەتدا، ئەنتی ئیپریالیزم دا ، هەندێکیشیان پشتگیری لە پوتین و دەوڵەتی ڕوسیا لەژێر ناوی ئەنتی ناتۆ ، ئەنتی غەرب ، ئەنتی سەرمایەدارییدا، دەکەن.
بە کورتی ئەوانەی کە ئەنتی فاشین و ئەنتی ئیمپریالیستین مەرج نییە ئەنتی سەرمایەداریی بن ، بەڵام هەمو ئەنتی سەرمایەدارییەك بێ هیچ جۆرە گومان و دڵە ڕاوکێیەك دژ بە فاشییەت و بە ڕایسسیزم و هەموو جۆرەکانی جەنگن، چونکە دەزانن ڕەگ و ڕیشەی و ئەوانە لە خودی سیستەمەکەدایە، پێچەوانەی ئەوان، ئەنتی فاشیی، کە ئاوا تێدەگەن کە جەنگ و بێ کاری و نایەکسانی و نادادوەری کۆمەڵایەتی هی دەوڵەت و حکومەتی خراپن، گرفتەکە حکومەت و دەوڵەتی خراپن نەك خودی سیستەمەکە.
Zaherbaher.com
جیهان نۆرمان
21/04/2022
ڕەگ و ریشەکانی ئەو دارە لە ناخی دڵی مرۆڤە چەوساوەکانی دونیادا، لە ژیان و ژینگەدا ووزە و توانا دەمژێ بۆ سەرمایەداران.
دژایەتی کردنی لقێکی، باڵێکی ئەو بوونە چینایەتیە، وەك دوژمنێکی تایبەت و سەربەخۆ لە کۆی لق و پۆپەکانی تری دەوڵەت، لە کۆی سیستەمی سەرمایەداری جیهانیی، جگە لە هێز بەخشین بە کۆی سەرمایە هیچ ئەنجامێکی تر ناداتە دەست.
مێژووی ململانێی نێوخۆی بەشە پێکهێنەرەکانی سەرمایە، مێژووی ناکۆکی نێوان پێداویستەکانی مرۆڤ دژ بە پێداویستەکانی سەرمایە، کە بەرهەمی سروشتی کردار و پرۆسەی چەوساندنەوەی پرۆلێتاریای دونیایە، ئەوەی چەند جارە خستە روو، کە سەرکەوتنی ئیدۆلۆژییەك، یاخود باڵێکی سەرمایە بە سەر باڵێکی تردا، هەر لە خزمەتی چەوسێنەراندایە. بەردەوام، بزووتنەوەی شۆرشگێری خۆ ئازادکەرانەی چەوساوەکان، شێوێنراوە و دەشێوێنرێ لە لایەن ئیدیۆلۆژی و سیاسەتی بەرگریکردن لە باڵی دیمۆکراسیی و لیبێرالیزمی دەوڵەتەوە دژ بە باڵی «فاشیزم»، وەك ئەوەی هەردوو باڵەکە لق و پۆپی هەمان سەرچاوە نەبن!
سەرکەوتنی بەرەی دیمۆکراتی بە سەر بەرەی «فاشیزم» دا هەر سەرکەوتنی سەرمایەیە، هەر سەرکەوتنی دەوڵەتە بە سەر ئەلتەرنەتیڤی خەباتی خود ئازادی مرۆڤانەی چەوساوەکاندا.
هێرشی دەسەلاتی سەرمایەداریی لە ڕوسیا بۆ سەر یوکرانیا، وەك هێرشی دەستەڵاتەکانی نێو دامەزراوەی ناتۆ بۆ سەر جێگاکانی تر لە دونیادا، وەك هێرشی دەسەلاتی سەرمایە لە تورکیا بۆ سەر ناوچەکانی کوردستان، بەرهەمی راستەوخۆی هەمان بارو و زرووفە، ئەویش بەرهەمهێنانی سەرمایە لە رێگای چەوساندنەوەی مرۆڤ و سروشتەوە.
سەرکەوتن، یاخود دۆرانی هەر باڵێك هیچ ئەنجامێکی تری نابێت بۆ چەوساوەکان جگە لە زیاتر کۆیلەکردنیان.
یەکێتی خەباتی چینایەتی چەوساوەکانی دونیا دژ بە هەموو لایەنەکانی دەوڵەت، دژ بە هەموو پارچەکانی سەرمایە تاکە رێبازە بۆ بەدیهێنانی کۆمەلگەیەکی کۆمەکیی ئازاد.
بایکۆتکردنی بەرەیەکی سەرمایە تەنها سود بە بەرەکانی تری سەرمایە دەبەخشێ و تواناو یەکیەتی چینایەتی خەباتەکان تێك دەدات.
جیهان نۆرمان
20/04/2022
چ وڵاتێك، چ نیشتمانێك هەیە لە دونیادا کە مرۆڤ تێیدا کۆیلەی کاریکرێگرتە و سەرمایە نەبێت؟
چ ووڵاتێك، چ نیشتمانێك هەیە لە دونیادا کە دانیشتوانەکەی بە دەستی زۆرداران و سەرمایەدارانی نێو خۆی و دەرەوەی، وەك کۆیلەی کار نەچەوسێنرێنەوە؟
پایە بەرزی، سەروەت و سامان زۆری هەر ووڵاتێك، هەر نیشتمانێك لە دونیادا، گەر بەرهەمی چەوساندنەوەی مرۆڤەکان و ژینگە نەبێت؟ کەواتە بەرهەمی کێ یە، بەرهەمی چییە؟
وڵات، نیشتمان لە هەموو دونیادا، بەهەشتە بۆ دەستەڵاتداران، بۆ سەرمایەداران، بەڵام باری گرانە، زەحمەت کێشان و ژیان لە دەستدانە بۆ چەوساوەکان.
وڵاتی ئازاد، نیشتمانی ئازاد تەنها بۆ دەستەڵاتداران بوونی هەیە، هەرگیز بۆ مرۆڤی چەوساوە نەبووەو نابێت.
هەموو وڵاتێك، هەموو نیشتمانێك لە دونیادا، پارچە زەوییەکی داگیرکراوە لە لایەن دەستەیەکی سەرمایەدارەوە کە لە نێویدا ڕێگە بە«گەلێك» دراوە کە وەك ژێردەستە بە یاسای مافی کۆیلەی کار “بژی”
چەوساوەکان ژیانیان داگیر کراوە، جا لە ئەمەریکا بن، لە چین بن، لە روسیا بن، لە ئەوروپا بن، لە تورکیا بن، لە ئیسرائیل بن،..یاخود لە کوردستان.
ئیدیۆلۆژی و بزووتنەوەی رزگارکردنی ووڵات، یاخود ئازادکردنی نیشتمان، هیچ نییە جگە لە شێواندنی خەباتی چەوساوەکان بۆ زیاتر هێشتنەوەیان وەك کۆیلەی کاریکرێگرتە. چەوساوەکان تەنها یەك خەباتیان هەیە، ئەویش وە دەست خستنەوەی خودی بوونیانە، خودی ژیانیانە وەك مرۆڤی ئازاد. لەم خەباتەشدا هەموو چەوساوەکانی دونیا، بە زمان و نەتەوەی جیاوازەوە، هەر یەك ئامانج، هەر یەك بەرژەوەندییان هەیە، ئەویش لە ناوبردنی سیستەمی سەرمایەدارییە، لە ناوبردنی دەوڵەتە بە هەموو شێوازو ئاستێکیەوە.
By: Zaher Baher
14/04/2022
When Covid-19 came along, it was a time to organise ourselves to fight back against the state and the corporations while both sets of organisations were confused in dealing with Covid and were weak. It really did not matter whether the pandemic was “made up”, as some people believed, or was not, for a couple of reasons. Firstly, many of us agree it was not made directly but certainly it was made indirectly. Secondly whether deliberate or not, states and corporations used it very well to achieve what they could not achieve in a time without Covid. The pandemic caused the death of millions of people, frustrated oppositional movements around the world and created opportunities for the sacking of thousands and thousands of workers and later rehiring some of them with new terrible contracts. They increased the price of everything and the cost of living has gone up dramatically. As a consequence, states have re-energised themselves, justifying their existence. We have heard so many lies whilst witnessing widespread corruption and scandals.
We in Haringey Solidarity Group (HSG), based in north London, felt we needed to do something positive to stop attacks from the UK state and corporations. Some of us got together and contacted many anarchist groups, individuals and anti-authoritarian radical groups in the UK to come together to discuss the situation. While we managed to have three meetings, unfortunately it was not very fruitful. In the meantime, hundreds of new, local mutual aid groups were established, whilst many left-wing and trade unionist tried to support workers’ health and safety concerns and other demands. Additionally, there was the massive Black Lives Matter movement.
On reflection, we could have done much more but the majority of us were just happy with what we did and listened to state misinformation and propaganda broadcast by mainstream media. We were told that to stay at home and the state will look after us. The current attacks, including the cost of living crisis, will damage us more than Covid-19 did. We are facing a terrible situation which, in some ways, have not been seen in fifty years in addition to the damage, vulnerability and injury caused by Covid.
18/04/2022
ڕاپۆرتێکی نوێ کە لە ڕۆژنامەی گاردیانی ئەمڕۆدا، 18/04/22 ، هاتووە توێژنەوەیەکی سەیری لەسەر بڕی تەمەنی ژنان لە ئینگلەندەی بریتانیادا تێدایە کە زانیارییەکی چاوەڕواننەکراو بووو کە لە پێنجەم ولاتی دەوڵەمەندی دونیادا ئەوە هەبێت .
لەم ڕاپۆرتەدا وا هاتووە کە لە هەندێك شوێنی هەژاری ئینگلەنددا بڕی تەمەنی ژیانی ژنان 78.7 ساڵە. ڕاپۆرتەکە دەلێت خراپترە لە بڕی تەمەنی ژنانی هەموو وڵاتانی OECD ، ئەو وڵاتانەی وەکو هۆڵەندە ، لۆکسەمبەرگ، ئیتالیا ، فەرەنسا ، نەمسا ، بەلجیکا، ئەڵمانیا ، یۆنان ، ئیرلەندە ، ئیسرائیل، سویسرا، کۆریای باشوور ، سوید، ئیستوانیا، کۆستەریکا، کەنەدا ، نیوز لەند، ئیسپانیا، پۆڵۆنیا، ئەمەریکا ، سلۆڤاکیا، لاتڤیا، دانیمارك، تورکیا، هەنگاریا، چیك و زۆر وڵاتی دیکە جگە لە مەکسیکۆ . واتە ژنان لە بەشە هەژارەکەی ئینگلەند تەمەنیان کورتترە لە ژنانی ئەو ولاتانەی کە لە سەرەوە ڕیزکراون. بە گوێرەی ئەو ڕاپۆرتە بریتانیا لە پلەبەندی 25 دایە لە سەرجەمی 38 وڵاتی OECD .
ئەو بەشە هەژارەی ئینگلەند لە سەدا 10 ئینگلەند دەگرێتەوە کە بڕی تەمەنی ژیانیان 78.7 ساڵە، کە لە کاتێکدا لە کۆڵۆمبیا 79.8 ساڵە ، لە هەنگاریا 79.6 ساڵە.
توێژینەوەکە هۆی سەرەکی ئەمە دەگەڕێیێتەوە بۆ نایەکسانی لە باری تەندروستی کە بە ڕای من هەژاریی ڕۆڵی سەرەکی بینیوە لە خراپی تەندروستیدا بە هۆی خواردنی خراپ ، نەبوونی کار و پارە، نەکردنی ڕاهێنان، نەبوونی خزمەتگوزاریی تەواو لەو ناوچانەدا وەکو دکتۆر و خەستەخانە ، ئەمە لە کاتێکدا لە شوێنەکانی دیکەی بریتانیا کە ژیان باشترە بڕی تەمەنی ژیان 83.1 ، لە شوێنی دیکەی ئینگلەند 83.2 بە بەراوەرد بە 83.4 لە وڵاتانی OECD.
جیاوازی ماوەی ژیانکردن لەم دوو شوێنەدا، واتە شوێنە هەژارەکان شوێنەکانی دیکە 7.7 ساڵ جیاوازییان هەیە ، بە مانایەکی تر 7.7 ساڵ ژنان لەو بەشەی کە ژیان باشترە، زیاتر تەمەن دەکەن.
17/04/2022
ئەمە دروشمی دوێنێی هەینی ، 16/04 یەكێك لە چالاکوانەکان بە ناوی Etienne Stott براوەی خەڵاتی ئالتونیی ئۆلۆمپیە کە یەکێکە لەسەر تەنکەرەکەو دروشمەکەی بەدەستەوەیە. ئەم کابرایە یەکێك بوو لە بزوتنەوەی یاخیبوون لە لەناوچون.
بزوتنەوەکە دوێنێ پێی نایە ڕۆژی حەوتەمی . لەم ڕۆژەدا لە چەند لایەکەوە شاڵاویان هێنا بو سەر شەقامەکانی سێنتەری لەندەن تاکو هەدەفەکانیان بپێکن بۆ فشار خستنە سەر حکومەت لە بە جێگەیاندنی داخوازییەکانیان کە سەبارەت بە ژینگەیە .
یەکێك لەو چالاکیانە هاتنیان بوو بۆ شەقامی ‘ بەیزوەتەر’ کە شوێنێکی قەرەباڵغە لە گەشتکەران و کاسبکاران، زۆربە ئەوانەی کە دەیان بینیت لەوێ عەرەب و فارس و کوردن. هەندێك لە چالاکوانان لەوێ دایان بەسەر تەنکەرێکی نەوتدا وەکو لە وێنەکەدا دەیبینیت.
Etienne Stott لە دواییدا لە لایەن پۆلیسەوە لەگەڵ 5 کەسی دیکەدا، دەسبەسەر کرا ، یەکێکی دیکە لە گیراوەکان بە ناوی Laura Baldwin ئەویش براوەی خەڵاتی ئاڵتونی سەوڵ لێدانی ئۆڵۆمپییە . دروشمەکەیان ” کۆتایی بە پیسیی Fossil بهێنە “.
لە لایەکی دیکەوە لە سەر سێ شەقامی سەرەکی ناوجەرگەی لەندەندا خۆپیشاندان کرا، کە خەڵکێکی زۆر بەشداری کرد . پۆلیس هەر دوێنی لەو چالاکییانەدا 40 کەسی گرت .
قسەکەری بزوتنەوەکە وتی ” ئەوانەی ئەمڕۆ گیراون ئەوان هەستیادەکرد کردنی زەروورییە بە ڕووبەڕوو بوونەوەی سووتەمەنی فۆسیل کە ژینگە بەرە و کارەسات دەبات. ئەوانە بەشێکن لە چرکە بەهێزەکانی کاتێك کە زۆرێك لە خەڵك زیاتر لە ڕابوردوو بەشداری لە بەرگریی مەدەنیانەدا دەکەن و دەڵێن چی تر بێ چالاکیی لە بەرانبەر درۆی حکومەتدا نامێنینەوە کە ئەسبەقییەت بە بەرژەوەندی کۆمپانیا زەبەلاحەکان دەدات زیاتر لە بەرژەوەندەی خەڵکیی لەوەی کە لە هەنووکەدا هەر ئێستا ڕوودەدات . بزوتنەوەی یاخیبوون لە لەناوچوون بانگەشەی خەڵکانی خاوەنبڕیاری ئاشیتیخواز و بە سۆز دەکات کە هەنگاو بەرەو یاخیبوون و بەرگریی بنێن ، هەر ئێستا”
Anarkistan ئەنارشیستان 
پێویستە لە ژوورەوە بیت تا سەرنج بنێریت.