Against oppression – For resistance

Against oppression – For resistance

Since the Jinnah uprising, more than 520 people have been killed (including 70 minors) and more than 20,000 people have been arrested. The Iranian regime is highly equipped technically and has a great deal of expertise.

There have been numerous, overly general reports published about the repression and resistance in Iran. What is lacking is access to summarized, accurate, and concise information about the specific forms of repression and especially resistance. This booklet is intended to provide you with that information. Here we list in very concise form the methods and forms of repression by the Iranian regime, especially during the recent uprising. And more importantly, we also show some forms and methods of popular resistance. Because we believe that wherever there is oppression and repression, there is also resistance.

1. methods and forms of repression of the iranian regime

1.1) Repression in the streets and public spaces

-Shooting at demonstrators with live ammunition, including sniper rifles.

-deliberately running over demonstrators with vehicles

-Shooting demonstrators at close range with shotguns, resulting in blindness or death (in many cases, more than 100 small metal bullets were found in the bodies of the victims).

-Shooting with shotguns at genitals, especially women.

-Military incursion into Kurdistan and imposition of state of siege in cities (attack with heavy weapons on houses in Izeh, Kurdistan and Baluchistan).

-The shelling of cars, especially cars honking their horns during street protests. These actions resulted in the death of the drivers* or passengers* in several cases (including a 10-year-old child in the city of Izeh).

-Smashing the windows of stores and the doors of the houses of those who gave refuge to the protesters.

-Violent destruction of cars, stores, banks and buildings with the intention of attributing them to the demonstrators.

-Encirclement, segregation and sexual harassment of women demonstrating in the streets.

-Use of ambulances to transport repression forces or to transport those arrested.

-Attacks by the armed forces on schools

-Attacks by the armed forces on universities and student dormitories, as well as beating and arresting students, effectively preventing them from continuing their studies or using the dormitories in question.

1.2) Pressure on the families of the victims (dead and injured).

-The transfer of the body of the deceased is made on the strict condition that the family declares that their child died of natural causes, suicide, accident, narcotic overdose, etc.

-Prohibiting families from publicly reporting the killing of their children or risking the arrest and killing of additional children or family members.

-Pressuring families of those killed to give television interviews and spread false information about their child’s death – e.g., claiming that the child was a member of the police or government militia and was killed by protesters.

-attacks on funerals of the dead, especially with tear gas and shots from war weapons and shotguns.

-Beating and arresting participants in funerals and memorial services for the dead (including family members) to put pressure on families and prevent people from participating in similar ceremonies.

-The transfer of the body of the deceased is done in exchange for the payment of a large sum of money by the families.

-Kidnapping of injured people during their treatment in hospitals, usually to take them to prison. As a result, the injured no longer come to hospitals for fear of going to jail, so the treatment of their injuries (a series of batons, a bullet wound or several bullets in the body) is carried out unprofessionally at home, resulting in death in many cases.

-Pressure on medical staff in hospitals to hand over the injured to the intelligence services, as well as persecution, arrest and torture of doctors* and nurses who voluntarily and secretly treat the injured at home (there have also been reports of the murder of medical staff).

-Detention and torture of family members of the victims.

1.3) Repression in the prisons and pressure on the families of the imprisoned.

-Identification and kidnapping of activists* at their homes, workplaces or universities. Detention in unofficial facilities.

-Severe physical and psychological torture (white torture) of detainees: including long-term isolation, cruel physical torture, and threats of rape or execution or arrest and murder of family members.

-Pressuring detainees to make forced confessions, for example, of aiding and abetting the murder of repressive forces or of membership in opposition organizations or hostile intelligence services.

-Not disclosing the whereabouts of a detainee or missing person to his or her family or lawyer.

-Rape and sexual harassment of people of all genders in prison.

-Inventing flimsy excuses (e.g., riot) to justify massive repression (beatings, live ammunition) against prisoners. Specific examples include deliberate arson in Evin Lacan Rasht Prison and gunshot wounds in Qazal Hesar Prison, which sometimes lead to the death of many prisoners.

-Torturing injured prisoners (both arrested protesters and prisoners injured due to targeted repression against prisoners) by not taking them to the hospital or even to the prison infirmary, or by withholding essential medication from them.

Intentionally making prisoners sick: During the Corona virus outbreak, patients* were housed next to political prisoners and seriously ill prisoners were denied access to medical care.

-Missing medical care for prisoners suffering from chronic diseases or diseases caused by prison conditions.

Forced administration of psychoactive medications to prisoners, particularly demonstrators arrested during the Jinnah uprising. There are numerous reports of detained demonstrators (mostly juveniles) who died one or two days after their release.

-Attack by law enforcement and plainclothes forces on the gathering of families and supportive individuals outside the prisons.

-Instigating ordinary prisoners to exert additional pressure on political prisoners, including death threats.

-Failure to provide access to defense lawyers* for detained individuals.

-Execution of demonstrators.

-Threat of execution to force a confession from the prisoner, and carrying out artificial executions aimed at the psychological breakdown of the person.

-Promises by the authorities to release the prisoners if the families do not make the arrest or death sentence public. When the families did comply, the prisoners were executed suddenly and without the public’s knowledge.

-Intimidating the family members of the prisoners and threatening to arrest or execute them if their child did not cooperate.

2) Methods of resistance against oppression and expression of solidarity

2.1) Resistance in the streets and public spaces.

Many people at funerals and burials or commemorations of the dead to show solidarity with the families and the Jinnah uprising and to make these ceremonies a venue for struggle against the regime.

-Small stores close in solidarity with the strikes and the people refrain from shopping.

-Spontaneous protest by students* in the streets, singing hymns and slogans or taking off headscarves and spray-painting slogans.

-Information campaigns and symbolic protest in schools and universities to fight against the strict structural framework of these institutions.

-Student strikes and non-attendance at classes.

-Strikes in the workplace

-Massive participation in non-wearing of hijabs on the streets in Iran.

-attacks on repressive forces at demonstrations

-attacks on barracks, police stations and hawza schools with Molotov cocktails

-(Burning) barricades in the streets to protect protesters

– Destruction of portraits of the icons of the regime in public spaces

-Massive participation in not wearing hijabs on the streets in Iran.

-In foreign countries, non-wearing of hijab by women representing the country (e.g., at a chess tournament).

-Abroad demonstrations and protests in front of institutions of the Iranian regime.

2.2) Resistance in the prisons.

-Noncooperation of prisoners and refusal to accept the regime’s conditions of freedom, despite all pressure, torture and threats. Refusing interrogations and forced confessions.

Declarations of solidarity with the struggles taking place outside by prisoners in prison by signing protest ads, publishing solidarity audio files, etc.

-hunger strikes and dry hunger strikes (without water).

-strikes and sit-in blockades by women in prisons

-Coordination of prisoners for joint singing of prisoners and people outside the prison.

-denouncing crimes committed in prisons by released prisoners despite the risk of re-incarceration or retaliation.

2.3) Resistance by the families of those killed or imprisoned.

-Public denunciation, detailed presentation of facts and protest despite pressure and threats.

-Gathering of families and their relatives in front of prisons to free prisoners or prevent the execution of those sentenced to death.

-Public greeting of released prisoners at the front door of prisons.

-Continuation and strength of the organized group “Iranian Mothers who denounce”.

2.3) Protesting art

-Crystallization of revolutionary art in the form of drawings, hymns and performances inside and outside Iran.

International solidarity of the progressive artists of the world with the Jin, Jiyan, Azadi (Woman, Life, Freedom) movement.

مانگرتنی پەرستاران ( نێرسەکان)  و تیمی ئیسعاف لە ئینگلەندە

06/02/2023

ئەمڕۆ ، دوو شەمە، 06/02/23 بۆ جاری سێیەم بە هەزاران نێرس و تیمی ئیسعافەکان دەستیان لەکار کێشایەوە . تیمی ئیسعافەکان ڕۆژی هەینیش بۆ جارێکی دیکە ماندەگرنەوە.  نقابەکانیان دەڵێن بەردەوام دەبن لە مانگرتن تا ئەو کاتەی کە حکومەت ئامادە دەبێت کە داخوازییەکانیان جێ بەجێبکات.

خۆپیشاندانەکان لە ئیسرائیل بەردەوامە

05/02/2023

دوێنێ، شەمە، 04/02 بۆ پێنجەم جار بە سەدەها هەزار کەس ڕژانەوە سەر شەقامەکانی شارەکانی ئیسرائیل.  خۆپیشاندانەکەی دوێنێ زۆر گەورەتر بوو لەوانەی پێشوو هەروەها نزیکەی 20 شاریشی گرتبووەوە. 

خۆپیشاندەران داوای دەست لەکارکێشانەوەی بێنجمەن نێتەنیاهوو [ نازناوەکەی بی بی ]  سەرەك وەزیران کە بەهەڵبژاردنی مانگی یازدەی ساڵی پار هاتە سەر حوکم و بە هاوکاری هەرە ڕاستڕەو و لایەنە توندڕەوەکانی ئیسرائیل توانی حکومەت پێكبهێنێت . بۆ پێكهێنانی حکومەتەکەی، نێتەنیاهوو باجێکی گەورەی دا بە دانانی ڕاستڕەو و توندڕەوکان لە وەزارەتە گرنگەکاندا کە بەمەش نێتوانی دیل و ملکەچی داخوازی ئەم لایەنانە بووە کە بە گوێرەی میدیای ئیسرائیل و ئەوروپا ، ئیسرائیل تا ئێستا حکومەتی ئاوا ڕاستڕەو و توندڕەوی بەخۆوە نەبینیوە.

خۆپیشاندەران لە هەموو پارت و توێژاڵە کۆمەڵایەتییەکانی ئیسرائیلدا یەککەوتون لەسەر دەست لەکارکێشانەوەی نێتەنیاهوو و بەردەوامیدان بە دیمۆکراتییەت لە ئیسرائیلدا کە لای ئەمان حکومەت حکومەتێکی نادیمۆکراتییەو مەترسی لەسەر چارەنوسی ئیسرائیل دروستکردووە.

تاوانەکانی کۆمپانیای شێڵ

03/02/2023

دوێنێ لە پۆستێکدا سەبارەت بە قازانجی پارسالی کۆمپانیای ئێکسۆن مۆبیل و کۆمپانیای شێڵ  ئاماژەمان بەوە کرد کە چۆن کۆمپانیای شێڵ لەسەر حسابی  وێرانکردنی ژینگە و ژیانی کۆمۆنێتییەکانی ئەوێ توانیوێتی  قازانجێکی خەیاڵیی ساڵانە  بەدەستبهێنێت

 کۆمپانیای شێڵ بە درێژایی تەمەنی 86 ساڵەی  لە  دەڤەرێکی نایجیریا [ دێلتا نایجیر] بەردەوام بووە لە هەڵکۆڵینی زەوی بە مەبەستی دۆزینەوەی نەوت و غاز و دەرهێنانییان، بەمەش ژینگە و ژیانی ڕۆژانەی خەڵکی ئەو ناوچەی وێرانکردوە.

لە زەرەرمەندانی کۆمپانیای شێڵ  نزیکەی 14 هەزار کەس شەکوایان لە دادگایەکی بەرزی بریتانیا لەسەر کۆمپانیاکە تۆمار کردووە، داوای تاوانبارکردنی شێڵ و قەرەبوی لێدەکەن  سەبارەت بەو  وێرانکارییەی کە بۆ ئەم ماوە دوور و درێژە کە لە هەقیان کردویەتی .

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی یەکێك لە زانکۆکانی سویسرا ساڵانە 11 هەزار کەس بە هۆی پیسی ئاو و خاك و بەروبومی کشتیارییەوە کە هۆکارەکەی دزەی نەوتی بۆرییەکانە  و ژەهراوی کردنی هەرچییان هەیە بە خاك و بەروبومیانەوە دەمرن .  گەر چی شێڵ بێ تاوانیی خۆی لەوە دەردەبڕێت و پاساوی دەدات و پرسی دزەی نەوت وەکو تاوانێك دەیخاتە سەر ملی خەڵکی نایجیریا گوایە ئەوان بۆرییەکانیان تەقاندۆتەوە و نەوتیان لە بۆرییەکانەوە دزیوە بۆیە ئامادە نییە کە قەرەبووی کەس بکاتەوە و کەیسەکانیان بە بێ بنەما دەزانێت ،بەڵام توێژینەوەکان نیشانی دەدەن کە کە شێڵ ئامادە نەبووە کە بۆرییەکانی پاك بکاتەوە و کۆنەکان کە لە هەموو ئەم ماوە دوورو دریژەدا بەکارهاتووە بگۆڕێت . بۆ پاککردنەوەی بۆرییەکان بۆ 5 ساڵ شێڵ تەنها 1 ملیار دۆلاری دەویست کە دەکاتە لە سەدا 3ی قازانجی ساڵی پاری ، ساڵی 2022 ، ئەگەر بیویستایە ئەو کارە بکات.

دانیشتوانی دێلتا نایجیر لەسەر ئاوی دوو ڕوبار دەژین بۆ خواردنەوە و بۆ ماسی گرتن کە ژیانی بەشێكی زۆر خەڵکەکەی لەسەرە ، هەروەها بۆ ئاوخواردنەوەی ئاژەڵ و ماڵاتیان، بۆ کردنی کشتوکاڵ کە ئەم ڕوبارانەش بە نەوت ژەهراوی بوون .

لیستی مانگرتنی کرێکارانی بریتانیا لەم مانگەدا،  مانگی شوبات

03/02/2023

چوارشەممە 1ی شوبات

ئەندامانی سەندیکای  پەروەردە (NEU) لەسەر مووچە لە ئینگلتەرا و وێڵز مانگرتن ئەنجام دەدەن، لەکاتێکدا قوتابخانەکانی سکۆتلەندا ڕووبەڕووی بەردەوامی هەنگاو دەبنەوە.

مانگرتنی شۆفێرانی شەمەندەفەری سەر بە سەندیکاکانی شەمەندەفەری ئەسلێف و RMT. یەکەم ڕۆژی چالاکیی مانگرتن بۆ کارمەندان لە سەرانسەری 150 زانکۆ پشتڕاستکرایەوە، لەگەڵ 18 ڕۆژ مانگرتن لە مانگەکانی شوبات و ئازاردا پلانی بۆ دانراوە. زیاتر لە 100 هەزار فەرمانبەری حکومی کە بە نوێنەرایەتی سەندیکای PCS مانگرتن.

کارمەندانی  DVSA کە ئەندامی PCSن، لەوانەش پشکنەرانی شۆفێری و تاقیکەرەوەی ئۆتۆمبێل، دەست لە کار دەکێشنەوە لە سەرانسەری وڵاتدا.

پێنجشەممە 2ی شوبات

 مامۆستایانی سکۆتلەندا کە لەلایەن سەندیکای  EIS نوێنەرایەتی دەکرێن لە هەندێک ناوچەی وڵات بەردەوامن لە چالاکیی مانگرتن و گرتنەبەری تاکتیکی دیکە.

هەینی ٣ی شوبات

 ڕۆژێکی تری مانگرتنی شۆفێرانی شەمەندەفەری سەر بە سەندیکاکانی شەمەندەفەری ئەسلەف و RMT. و مامۆستایانی سکۆتلەندا کە لەلایەن EIS نوێنەرایەتی دەکرێن لە هەندێک ناوچەی وڵات بەردەوامن لە مانگرتن .

دووشەممە 6ی شوبات

 پەرستاران کە لەلایەن  سەندیکای کۆلێژی شاهانەی پەرستارییەوە نوێنەرایەتی دەکرێن، خولی سێیەمی چالاکیی مانگرتن لە ئینگلتەرا و وێڵز و ئێرلەندای باکوور دەستپێدەکەن.  کرێکارانی ئەمبولانس مانگرتنێک بە هەماهەنگی کرێکارانی سەندیکای GMB، یونیسۆن و یونایت لە سەرانسەری ئینگلتەرا و  وێڵز مزنگرفتن ئەنجام دەدەن

. سێشەممە 7ی شوبات

 پەرستاران بۆ ڕۆژی  دووەم بەردەوام دەبن  لە چالاکیی مانگرتن.

پێنجشەممە ٩ی شوبات

 ستافی چارەسەری فیزیۆتێراپی NHS لە سەرانسەری ئینگلتەرا بەردەوامن لە چالاکییەکانی مانگرتن.  هەروەها کارمەندانی زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا بەردەوامن لە چالاکییەکانی مانگرتن.

هەینی 10ی شوبات

وانەبێژان و کارمەندانی زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا بەردەوام دەبن  لە چالاکییەکانی مانگرتن.. کرێکارانی ئەمبولانس کە ئەندامی سەندیکای یونیسۆنن لە لەندەن، یۆرکشایر، باشووری ڕۆژئاوا، باکووری ڕۆژهەڵات و باکووری ڕۆژئاوا ماندەگرن.

دووشەممە 13ی شوبات

کرێکاران و کارمەندانی مۆزەخانەی بەریتانیا کە ئەندامی سەندیکای PCSن، لەنێویاندا کارمەندانی خزمەتگوزاری سەردانیکەرانی مۆزەخانەکە و تیمەکانی ئاسایش، حەوت ڕۆژ چالاکیی مانگرتن دەستپێدەکەن.  کرێکارانی DVLA لە سوانزی بریاررە  بۆ ماوەی پێنج ڕۆژ مانبگرن .

سێشەممە 14ی شوبات

 مامۆستایانی سەندیکای  NEU لە وێڵز و کرێکاران و کارنەمەندانی  مۆزەخانەی بەریتانیا کە ئەندامی PCSن بەردەوامدەبن لە چالاکییەکانی مانگرتن.  هەروەها  کرێکارانی DVLA لە سوانزی بەردەوامن لە چالاکیی مانگرتن

وانەبێژن و  کارمەندانی زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا بۆ جارێکی دیکە ماندەگرنەوە.

چوارشەممە 15ی شوبات

کرێکاران  و کارمەندانی  مۆزەخانەی بەریتانیا کە ئەندامی PCSن بەردەوامدەبن لە چالاکییەکانی مانگرتن.

 کرێکارانی DVLA لە سوانزی  ئەوانیش بەردەوامدەبن لە مانگرتن ، هەر ئاواش وانەبێژان و رمەندانی زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا بەردەوامیدەدەن بە مانگرتنەکانیان .

پێنجشەممە 16ی شوبات

کرێکارانی ئەمبولانس لە ئیرلەندای باکوور بە نوێنەرایەتی سەندیکای  یونایتد بەردەوامدەبن لە چالاکییەکانی مانگرتن .

کرێکاران و کارمەندانی مۆزەخانەی بەریتانیا کە ئەندامی PCSن بەردەوامیدەدەن بە مانگرتنەکانیان .   کرێکارانی DVLA لە سوانزی ئەوانیش  بەردەوامدەبن لە مانگرتنەکانیان .   هاوکاتیش وانەبێژان و کارمەندانی زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا بەردەوامدەبن لە چالاکییەکانی مانگرتن.

هەینی 17ی شوبات

 کرێکارانی ئەمبولانس لە خزمەتگوزاری ئەمبولانسی ڕۆژئاوای ئینگلتەرە کە لەلایەن سەندیکای یونایتەوە نوێنەرایەتیان دەکرێت، مانیان گرتووە، لەکاتێکدا کرێکارانی خزمەتگوزاری ئەمبولانسی ئێرلەندای باکوور بەردەوامدەبن لە چالاکییەکانی مانگرتن. .  هەر ئەو ڕۆژە کرێکاران و کارمەندانی مۆزەخانەی بەریتانیا کە ئەندامی PCSن بەردەوامدەبن لە مانگرتن. کرێکارانی DVLA لە سوانزی ، ئەوانیش  بەردەوامدەبن ن لە مانگرتنەکانیان.

یەکشەممە19ی شوبات

کرێکاران و کارمەندانی  مۆزەخانەی بەریتانیا کە ئەندامی PCSن بەردەوامیدەدەن بە  مانگرتنەکەیان.

دووشەممە 20ی شوبات

 کرێکارانی ئەمبولانس کە ئەندامی ڕێکخراوی یونایتن لە باکووری ڕۆژهەڵات، ڕۆژهەڵاتی ئینگلتەرە و  و وێڵز خزمەتگوزاری ئەمبولانس بەردەوامدەبن لە مانگرتن..

سێشەممە 21ی شوبات

وانەبێژان و کارمەندانی زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا درێژە بە مانگرتنەکانیان دەدەن .

چوارشەممە 22ی شوبات

کرێکارانی ئەمبولانس کە ئەندامی یونایتن لە خزمەتگوزاری ئەمبولانسی باکووری ڕۆژئاوا بەردەوامی دەدەن بە  مانگرتنەکانیان.

کرێکاران کارمەندانی زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا درێژە بە مانگرتنەکانیان دەدەن .

هەینی 24ی شوبات

کرێکارانی ئەمبولانس کە ئەندامی یونایتن لە خزمەتگوزاری ئەمبولانسی ئێرلەندای باکوور بەردەوامدەبن لە مانگرتن.

دووشەممە 27ی شوبات

وانەبێژان و کارمەندانی زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا بەردەوامدەبن لە مانگرتنەکەیان.

سێشەممە 28ی شوبات

مامۆستایانی نوێنەرایەتی سەندیکای NEU لە ناوچەکانی باکوور، باکووری ڕۆژئاوا، یۆرکشایر و هامبەر چالاکیی مانگرتن ئەنجام دەدەن.. وانەبێژان و کارمەندانی  زانکۆ لە زیاتر لە 150 زانکۆ لە سەرانسەری بەریتانیا درێژە دەدەن بە مانگرتنەکانیان.

لات سەیر نەبێت کە نرخی غاز و کارەبا و بەنزین و گازۆیل لەسەر ئێمە ساڵ بە ساڵ گرانتر دەبێت:

02/02/2023

کۆمپانیای شێل دوێنێ ئاشکرای کرد کە قازانجی ساڵی پارەکەی ، 2022 ، 40 ملیار دۆلار بووە .  هەر بە تەنها  لە وەرزی چوارەمی ساڵدا 9.81 ملیار دۆلار قازانجەکەی بووە. بڕی ئەم قازانجە لە چاو ساڵی 2021 دا 19.3 ملیار زیادی کردووە .

کۆمپانیاکە ڕایگەیاندووە، کۆی گشتی دابەشکردنی پشکەکان لەم چارەکە ساڵەدا  6.3ملیار دۆلار بووە، دوای ئەوەی بە ڕێژەی 15% پاداشتەکەی بەرزکردووەتەوە. هەروەها لە ماوەی سێ مانگی داهاتوودا 4 ملیار دۆلار کڕینی پشکەکانی ڕاگەیاند. بەگشتی کۆمپانیای شێڵ لە ساڵی2022 دا  26 ملیار دۆلاری بەسەر خاوەن پشکەکاندا دابەشکردووە.

شێڵ کە بووەتە هۆی پیسکردنی ژینگەی ئەو دەڤەرەی کە کاری لێکردوە لە نایجیریا و زیاتر لە 35 ساڵە خەڵکی ئەو ناوچەیە باجی ئەو پیسبوونە دەدەن بە توشبوونی چەندەها نەخۆشی خراپی وەکو شێرپەنجە ، بۆیە لە ئێستادا 14 هەزار کەس شەکوایان لەسەر کۆمپاینای شێڵ تۆمار کردووە.

هاوکاتیش کۆمپانیای ئێکسۆنیش ئاشکرای کرد کە قازانجی ساڵی پاریان، 2022 ، 56 ملیار دۆلار بووە ، لە هەر سەعاتێکدا نزیکەی 6.3 ملیۆن دۆلاری دەستکەوتووە.

کۆمپانیا گەوەرەکانی نەوت پێشبینی ئەوەیان لێدەکەرێت کە بە  هەموویان 200 ملیار دۆلار قازانجیان لە ساڵی 2022 دا دەست کەوتبێت . 

ئێکسۆن بە بەراورد لەتەك ساڵی 2008 دا قازانجێکی باشی کردووە . لە ساڵی 2008 دا قازانجی ئەو ساڵەی 45.2 ملیار دۆلار بووە ئەمە لە کاتێکدا کە نرخی بەرمیلێك نەوت بەرزبووەوە بۆ 142 دۆلار کە نرخەکەی لە سەدا 30 زیاتر بووە لە ساڵی پارەکە. بەرزبوونەوەی قازناجی ئەم کۆمپانیایانە ئەوەش دەردەخات کە ڕوودانی شەر و جەنگە گەر قازانجەکەیان زیاتر نەکات ئەوە کەمتری ناکاتەوە.

مانگرتنی زیاتر لە نیو ملیۆن کڕیکار و مامۆستا لە ئینگلەند و وێڵز

01/02/2023

ئەمڕۆ 4شەمە، 01/02/2023 مامۆستایانی قوتابخانەکان و کارمەند و وانەبێژەکانی زانکۆکان و ستافی سەر سنوورەکان و پشکنینی پەساپۆرتی گەشتیاران و هاتوچۆکەرانی فڕۆکەخانەکان و کڕیکارانی سەندیکای خزمەتگوزاری گشتی بەشەکانی دیکەی سەر بەدەوڵەت و سەندیاکی ئەسلیف، سایەقەکانی قیتار  و بەشێك سایەقی پاسەکانی خۆرئاوای لەندەن و ئەندامانی هەندێك لە سەندیکای دیکە دەستیان لە کاركێشاوە بە هۆی  ئامادە نەبوونی حکومەت بۆ زیادکردنی کرێ و موچەیان .

سەندیکای مامۆستایان  پێشبینی کردووە کە مانگرتنەکەی ئەمڕۆیان کاریگەری لەسەر  85%ی قوتابخانەکان دادەنێت. سەندیکای ئەسلیف، سایەقی قیتارەکان ڕۆژی هەینیش ، 03/02 دووبارە ماندەگرنەوە.

هەروەها مانگرتنەکە  زیاتر لە 100 هەزار فەرمانبەری حکومی لە زیاتر لە 100 فەرمانگە و دائیرەی گشتیدا گرتۆتەوە. لەوانە دامەزراوە و ئۆفیسەکانی وەکو  فەرمانگەی کابینەکانی وەزیرەکان ، بەشی تەندروستی، گواستنەوە، پەروەردە و بازرگانی، و مۆزەخانەی بەریتانیا، کۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەکان، ئاژانسی بۆشایی ئاسمان و تۆماری زەوی بەریتانیا هەر هەموو هەمانە یا بە تەواوی داخران و نەکرانەوە یاخود بە نیوەناچلی کرانەوە

هاوکاتیش بە هەزارانی دیکە لە باوکان و دایکان ناچاربوون کە نەچنە سەر کار تاکو ئاگایان لە منداڵەکانیان بێت.

پرۆتێستەکەش لە سەعات ی11.30 سەر لەبەیانییەوە دەستی پێکرد کە زیاتر لە 100 هەزار کەس بەشداریکرد بۆ هاوکاری و هاوپشاتیی مانگرتوان .  ئەم ژمارەیە بۆ ڕۆژانی کارکردن واتە ڕؤژێك کە پشوو نەبێت ژمارەیەکی مێژوییە و بە دەگمەن لە بریتانیا ڕێکدەکەوێت کە خۆپیشاندان و پرۆتیستەکان لە ڕۆژانی سەر کاردا بێت.

درۆ و ساختەی حکومەتی بریتانی دەرهەق بە ژمارەی بێ کاران لە بریتانیادا

زاهیر باهیر

31/01/2023

ئەوەی کە حکومەت و موعارەزە و ئابووریناسانی سەردەم  لە بریتانیا لەسەری ڕێکن بڕی بێ کارییە لە بریتانیادا کە هەمیشە سیاسییەکان وەکو بەڵگەی سەرکەوتوانەی حوکمیان و خۆشگوزەرانی خەڵکی و خاڵێکی گرنگی مادیفێستەکەیان قسەی لەسەر دەەکەن .  لە راستیشدا ئەوە شێوە تۆمارکردنەی کە بۆ بێ کارانی دەکەن ، یا ڕاستتر ئەو گەمە پۆخڵەی کە ئەوان بە ژمارەی بێ کارانی دەکەن ، بۆ هەڵخەڵتاندنی خەڵکی ڕاستی تێدا هەیە .

چۆن؟

ئەوان پێوانەیەکیان بۆ بێکاری و بێ کار بوون هەیە .  لای ئەوان ئەوەی کە کەمئەندام بێت ، ئەوەی کە خاوەنپێداویستی تایبەتی بیت ،  ئەوانەی کە بیمەی نەخۆسی وەردەگرن، ئەوەی بە هۆکارێك کاری پێنەدرێت ، ئەو باوك و دایکانەی کە تاك باڵن ، واتە ئەوانەی کە مێردیان نییە یاخود ژنیان نییە ، بەڵام منداڵیان بەسەردا کەوتووە ، ئەوانەی کە لەسەر بیمەی دەرماڵەن ، ئەوانەی کە تەمەنیان لە شەستەکاندایە، ئەوانەی کە بێ جیگا و ڕێگان و ناتوانن خۆیان تۆمار بکەن  … هیچ گرووپێك لەم گروپانە لای حکومەت بێ کار نین و لە داتای تۆمارکردنی بێ کاریدا نین .  ژمارەی فەرمی دەوڵەتیی لە ئێستتادا وا نیشانی دەدات کە ڕێژەی بێ کاریی لە بەریتانیا تەنها لە سەدا 3.7

لەم ڕۆژانەدا میدیا ئاشکرای کرد  کە زیاتر لە 3 ملیۆن کەس کە کەمئەندامن و یا لەسەر و 50 ساڵەوەن ماوەیەکە کار ناکەن و لە کار وەستاون بە هۆکارێك ، ئەمانە بێ کارن .  ئەمانە ئەو کەسانەن کە گەر یارمەتییان بدرێت دەتوانن کار بدۆزنەوە و کار بکەن .  کەسێك کە کەمئەندام بێت مانای ئەوە نییە کە ناتوانێت کار بکات ، بەڵکو ڕەنگە نەتوانێت هەموو کارێك بکات بەلام دەتوانێت جۆرە کارێك بکات .  دایکێك یا باوکێکی تاكباڵ گەر هاوکاری بکرێت سەبارەت بە دانانی  ساواکانیان لە حەزانەدا، یاخود دانی پارەی دوای دەوام تەواوبوون ، کە بە ئینگلیزی پێی دەڵێن “Afterv School Club ”  لە قوتابخانە بمێننەوە تاکو باوکەکە یا دایکەکە لە دەوامەوە دێت هەڵی دەگرێت و دەیباتەوە بۆ ماڵەوە ، دەتوانێت کار بکات بەڵام کاتێك کە قوتابخانە 9.30 ی بەیانی دەستپێدەکات و سەعات 3.30 پاشنیوەڕۆ تەواو دەبێت ئیتر چۆن دایکە یا باوکە دەتوانێت واز لە کارکەی بێنێت و بێت منداڵەکەی بەرێتەوە؟؟  خۆ ئەمە ڕۆژ و دوو ڕۆژ نییە.  یاخود ئەگەر باخچەی منداڵان بە خۆڕایی بێت یا پارەیەکی کەم مبێت بێ گومان هاوکاری دایك و باوك دەکات بۆ کارکردن .  کاتێک کە کرێی کارەکە ئەوەندە کەمە ، چیاوازییەکی ئاوا نابینرێت لە نێوانی کارکردن و وەرگرتنی بیمەی بێ کاریدا ، بێ گومان خەڵکی کارکردن هەڵنابژێرێت ، بەڵام گەر موچە بەرزبکرێتەوە یاخود هاوکارییەکی دیکەی لە لایەن دەوڵەتەوە پێبکرێت ، بێ گومان ئەو کەسە کار دەکات.

بە گوێرەی ئەم ڕاپۆرتە تازەیە کە ژمارەی ڕاستینەی بێ کاران نیشان دەدات ڕێژەی بێ کاریی لە بریتانیا لە سەدا 12.1 نەك 3.7 .

کاری دەوڵەت و حکومەتەکەی هەمیشە لە تەفرەدانی خەڵكدایە و سەختکردنی ژیانیانە تاکو بتتوانێت کۆنترۆڵی باشتری خەڵکەکەی بکات .

مانگرتنی گشتی لە فەرەنسا

31/01/2023

ئەمڕۆ 3 شەمە ، 31/01/23 مانگرتنی سەرتاسەری لە فەرەنسا لە شەپۆلی دووەمی ناڕەزایەتییەکان دژی پلانەکانی سەرۆک ئیمانوێل ماکرۆن بۆ بەرزکردنەوەی تەمەنی خانەنشینی لە 62 ساڵەوە بۆ64 ساڵ دەستیپێکرد .

لەم مانگرتنەی ئەمڕۆدا هەشت سەندیکای گەورە بەشداری لە مانگرتنەکەدا دەکەن، کە قوتابخانە و گواستنەوەی گشتی و پاڵاوگەکانی نەوت پەک دەخات. خۆپیشاندان لە سەرانسەری فەرەنسا بەڕێوەدەچێت، دوای ئەوەی یەکەم ڕۆژی چالاکی کە هەر لەم مانگەدا روویدا  زیاتر لە ملیۆنێک کەسی بەخۆیەوە بینی شەپۆلی دووەم کە ئەمڕؤیە دەستیپێکردەوە.  سەندیکاکان ئاماژەیان بەوەش کردووە، نیوەی مامۆستایانی وڵات پەیوەندییان بەو مانگرتنەوە کردووە.

پێشبینی دەکرێت  لانیکەم لە 200 شار و شارۆچکەی فەرەنسەدا خۆپیشاندانی سەر شەقامەکان ڕووبدات و بەپێی ڕاپۆرتەکان 11 هەزار پۆلیسش خراونەتە سەر شەقامەکان و جێگیرکراون.

سەندیکای CGT ڕایگەیاندووە، لانیکەم سێ لەسەر چواری کرێکاران لە پاڵاوگە گەورەکانی نەوت و کۆگاکانی سووتەمەنی کۆمپانیای تۆتال ئینێرجی/ وزە دەستیان لە کار کێشاوەتەوە.  هاوکاتیش  هەر ئەو ڕاپۆرتە دەڵێت وێستگەکانی کارەبا دوای ئەوەی کرێکاران لە کۆمپانیای سەرەکی کارەبای EDF مانیان گرت، بەرهەمهێنانیان کەمبووەتەوە.

…………….

تێبینی: لە دانیمارک تێکڕای تەمەنی خانەنشینی لە ئێستادا 66.5 ساڵە و لە ساڵانی داهاتوودا زیاتر بەرز دەبێتەوە بۆ 69 ساڵ.

هەقەتی دیمۆکراتی لە بریتانیادا

زاهیر باهیر

29/01/2023

بە گوێرەی توێژینەوەیەکی نوێ کە چەند ڕۆژێك لەمەوبەر لە ڕۆژنامەی گاردیانی بریتانیدا بڵاوکرایەوە بریتانیا تەنها لە پلەی سێیەمی پێوەرێکی نوێی جیهانیدایە سەبارەت بە  ئازادی ڕادەربڕین و  سیاسەتەکانی حکومەت لە  ترساندنی ڕۆژنامەنووسان بە یاسایی و نایاسایی.  ئەو ڕاپۆرتە ئاوا وەسفی بریتانیای کردووە.

 توێژینەوەکە پی لەسەر ئەوە دادەگرێت بۆ نموونە کە ساڵی 2021 بریتانیا تەنها بە نیوە ناچڵی کراوە بووە سەبارەت بە پیوەرە سەرەکییەکان .  ئەمەش بە بیانوی ” کاریگەری ساردبوونەوەی” لە سەر سیاسەتەکانی حکومەت هەیە.

ئەم توێژینەوەیە زۆر لایەنی گرتوتەوە لەوانە دەڕبڕینی ڕاوبۆچوون ، پارێزگاری لە ڕۆژنامەنووس و مافەکان و لەوانە مافی خۆپیشاندان و پرۆتێست و لێپرسینەوە لە بەرپرسان لە کردنی گەندەڵی و  شتی ناڕێکدا تا دەگاتە پرسی ئەخلاقی .  هەر لەم چەند ڕۆژەی پێشوودا بوو کە ڕۆژنامەنوسێك ڕووبەڕووی وەزیرە گەندەڵە کوردەکەی بریتانیا بووەوە سەبارەت بەو سەرپێچییەی کە کردویەتی لە نەدانی باجی تەواودا ، یەکسەر ئەو هەڕەشەی لێکرد وتی دەتدەم بە دادگا. 

وڵاتانی وەکو Israel, Chile, Jamaica  هەرەوەها نزیکەی هەموو دەوڵەتانی ئەوروپا لە پێش بریتانیاوەن سەبارەت بە دەربڕینی ئازادیی،  کە ڕەنگە ئەم وڵاتانە لە پلەی یەکەم یا دووەمدا دانرێن.  بریتانیا لە ڕیزی مۆلدۆڤا ، پەنەما، ڕۆمانیا و ئەفریقای خواوو [ جنوبی ئەفەریقا ] دانراوە . 

ئەو دەوڵەتانە کە لە هەژاری و خراپی مافی مرۆڤ و نەبوونی ئازادی دەربڕیندا تۆمارکراون ئەمانەن : Bahrain, Belarus, Burma/Myanmar, China, Cuba, Equatorial Guinea, Eritrea, Eswatini, Laos, Nicaragua, North Korea, Saudi Arabia, South Sudan, Syria, Turkmenistan, United Arab Emirates، Yemen. قەتەر و روسیا لەو وڵاتانەن کە لە ئازادی دەربڕین و دەستکەوتنی زانیاریدا لە هەرە دەوڵەتە ڕێگرەکانن لە دەستکەوتنی ئەو زانیارییانە .

لەو بوارانەی کە بریتانیا بە نیوەیی یا نیوە ناچڵ کراوەیە بواری: ڕۆژنامەنوسانی بێ سنور ، پێوەرەکانی ئازادی ڕۆژنامەگەری جیهانی، و ڕوانگەی ڕۆژنامەنووسانی یونیسکۆ لە چاودێریکردنی  ڕۆژنامەوانە کوژراوەکاندا.  ڕاپۆرتەکە باسی ئەوە دەکات کە ئۆسترالیا و ئیرلەندە باشتر پارێزگاری لە مافی ئازادیی دەربڕین دەکەن، هەروەها چەند نموونەیەك دەهێنیتەوە کە لەسەر ئازادی دەربڕین یا گیراون یا گێچەڵیان پێکراوە ئیتر لە ڕێگای یاساوە بێت یا بە نایاسایی .    

Ruth Anderson  ، ڕوس ئەندەرسۆن، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای ئیندێکس لەو بارەوە دەڵێت  “ڕەنگە وا دابنێیت کە ئێمە لەگەڵ وڵاتانی وەک ئوسترالیا و ئێرلەندا و ئەوانی دیکەدا لە یەك ڕیزداین، کە لە ڕاستیدا پارێزگاریی باشترلە ئازادی ڕادەربڕین دەکەن. بەڵام بەڕاستی  پێموایە چاومان لەسەر  تۆپەکە لابردووە.  ئەوە شۆکێکە، بە تایبەت لە ژینگەی ئێستادا کە خەڵک زۆر باسی ئازادی ڕادەربڕین دەکەن و زاراوەی وەک بە ئاگابوونەوە بەکاردەهێنن.”

ئەمەی کە باسکرا ساڵی 2022 ی لەسەر نییە یا پلانی نوێی حکومەتی لێ بەدەرە کە بە تەمای دەرکردنی جەند یاسایەکن کە لە ڕاستیدا ئەو  ئازادیانەی کە جالاکی سیاسییاسین و یاساخ ناکرێن دەگمەند دەبن .  گەر ئەوانە بوونە یاسا بریتانیا ڕەنگە بچێتە ڕیزی ئەو وڵاتان و کە لێرەدا ناونوس کراون.