ئەمڕۆ ڕۆژی یەکلایکەرەوەی بڕیارەکەی حکومەتی فەرەنسایە

زاهیر باهیر

14/04/2023

ئەمڕۆ هەینی ، 14ی مانگ، ڕۆژی لابەلاکردنەوەی ئەو بڕیارەیە کە ئیمانوێڵ ماکرۆن سەپاندی بەسە هاووڵاتیانی فەرەنسەدا بۆ درێژکردنەوەی تەمەنی خانەنشینی لە 62 ساڵەوە بۆ 64 ساڵ .

ئەم بڕیارە هێشتا هەر بڕیارە ، هەر لائیحەیەكە تاکو لە لایەن ئەنجوومەنی دەستوری فەرەنساوە پشتڕاستدەکرێتەوە.  ئەمڕۆ ڕۆژی ئەو بریارە گەورەیەی ئەو ئەنجوومەنەیە بۆیە پێشبینی دەکرێت کە سەلماندنی ناڕەزایەتی و دژایەتیکردنی بڕیارەکە گەورەترین خۆپیشاندان و پرۆتێست لە فەرەنسا بەتایبەت پاریس ڕووبدات و هێز و بازوو  پیشانبدرێت تاکو ئەنجوومەنەکە بڕیارەکەی حکومەت ڕەتبکاتەوە.

زۆر زەحمەتە بزانرێت ئەنجوومەنەکە چ بریارێک دەدات. دانی بڕیارێکی ئاوا بە هەر لایەکیاندا بێت ئەنجامەکەی زۆر کاریگەر دەبێت ، بۆیە ڕەنگە ئەنجومەنەکە بریارێکی ئاوا بدات کە لە ناوەڕاستدا بێت یاخود نەگەنە بریارێک و دانیشتنی دووهەم و سێهەمی پێویست بیت کە ئەمەش دەبێتە هۆی درێژکردنەوەی بارودۆخەکە لەم شێوەیەی ئێستادا.

هاتنی جۆ بایدن بۆ ئیرلەندە و کولفەکەی

زاهیر باهیر

12/04/2023

بۆ یادکردنەوەی بۆنەی ئاشتەوایی نێوانی لایەنە ناکۆکەکانی ئیرلەندەی باکور کە  25 ساڵ لەمەوبەر بوو ، جۆ بایدن تەشریفی گەیشتە ئیرلەندەی باکور و دواتریش دەچێتە ئیرلەندەی باشووریش.

گەشتەکەی بایدن تەنها 3 ڕۆژە بەڵام 7 ملیۆن پاوەند لەسەر باجدەران دەکەوێت .  ئەمە هەر لە بارەی سەلامەتی و پاراستنی ژیانییەوە ، جارێ هەرچی ڕێگاو شەقامی نزیک و دووری ئەوە داخراوە و بە پۆلیس گیراوە بۆ ئەمەش نەبا پۆلیسی ئیرلەندەی باکوور لە عەوێزەی نەیەن ، لە لەندەنیشەوە 300 پۆلیسی مودەڕەب نێرراون.  پاراستن و سەلامەتی بایدن ئەوەند گرنگە کە تەنانەت تەواوی مەنهۆڵەکانی ئەو شەقامانەی کە پێیدا دەروات یا نزیكن لێوەی هەمووی هەڵدرایەوە و پشکنێررا ، سەگی زیرەکی بۆنکەر تەواوی ژورەکان و حەمام و هۆڵەکان و مەتبەخ و باڕی نێو ئوتێلەکەیان پشکنی بە بۆنکردنیان و گەڕانیان بۆ مەوادی مەمنوعە و مەترسیدار .

ئەو 7 ملیۆن پاوەندە تەنها بۆ سەلامەتی و پاراستنیێتی ، ئەی کولفە هاتنی ، ، کولفەی ئەو هەزار کەسەی کە لەگەڵیدایە ، خواردنی ، مانەوەی لە ئوتێلدا ، گواستنەوە بۆ شوێنەکانی وەکە خۆی دەلێیت بینیینی خزمە دوورەکانی و سەر گۆڕی باپیرە باپیرە گەورەی .  ئەمانەش هەمووی پارەن و تێچوونن کە هەر هەمووی پارە بە فیڕۆدانە و دزییە لە ڕەنجی شانی خەڵکانی ئیشکەر و ڕەنجدەر.

بۆ بایدن باشە کە خۆی بدزێتەوە لە گەورەترین ئابڕووچونی ئەمساڵی ئیدارەکەی کە بڕێكی زۆر لە هەرە هەرە دۆکۆمێنتە سڕییەکانی پەنتاگۆن کەوتنە دەستی سۆشیال میدیا و ڕوسیا کە زانیاری زۆر زۆر هەستیاری تێدایە لەوانە بڕی ئەو تەقەمەنی و چەکانەی کە کە ئۆکرانیا ماوێتی کە بەرەو تەواو بوون دەڕوات ، ژمارەی هێزە تایبەتییەکانی بریتانیا  و ئەمەریکا و  وڵاتانی دیکەی ئەوروپا کە لە ئۆکرانیان و هاوکاری و ڕاهێنان بە سوپای ئۆکرانیا دەکەن، دۆکۆمێنتەکان باس لە پارە و هاوکاری دیکە و هەروەها لۆمەی هاوپەیمانان دەکەن .  

تا بایدن دەگەڕێتەوە تۆزێك کێشەکە سووك دەبیت و دەستدەکرێت بە لێکۆڵینەوە و لێپێچینەوە لە زیاتر لە هەزار کەسی ناوجەرگەی ئیدارەکەی کە ئەکسێسیان بۆ خوێندنەوەی دۆکۆمێنتە هەرە سڕەییەکان هەیە.

مانگرتنی چوار  ڕۆژی دکتۆرەکانی ئینگلەتەرە دەستی پێکرد

11/04/2023

ئەمڕۆ سێشەمە، 11/04 دکتۆرەکانی کە تازە دەستبەکار بوون و هەر وەها ئەوانەی کە ماوەیەکی زۆر نییە خزمەت دەکەن مانگرتنەکەیان لە  کاتژمێری 6.59 دەقەی بەیانی ئەمڕۆوە تاکو 6.59 دەقەی بەیانی ڕۆژی شەمە 15/04، دەستپێکرد.

ئەم دکتۆرانە ڕێژەی لە سەدا 40 بۆ لە سەدا 50 ی سەرجەمی ئەوانە پێکدەهێنێت کە لە بواری دەرمانسازی و چارەسەردا کاردەکەن.

ئەمە مانگرنتی دووەمجاری ئەم دکتۆرانەیە لەبەر ئەوەی ئەوانەیان کە تا زە دەستبەکار بوون کەمتر لە 23 هەزار پاوەند لە ساڵێکدا وەردەگرن . لە ئێستادا داوای لە سەدا 35ی زیادکردنی موچەکەیان دەکەن چونەکە موچەکەی ئێستایان بە ڕێژەی لە سەدا 26 لە ماوەی ئەم 15 ساڵەدا لەبەرانبەر گرانبوونی ژیاندا دابەزیوە. 

خۆپیشاندان و ناڕەزاییەکانی فەرەنسا بەردەوامە

06/04/2023

دوای وتووێژی سەرانی هەشت نقابە سەرەکییەکەی کرێکارانی فەرەنسا دوێنێ 4 شەمە لەگەڵ سەرەك وەزیراندا شکستی هێنا ، هەر یەکسەر بڕیاری مانگرتنی گشتی و دەربڕینی ناڕەزای بۆ ئەمڕۆ ، 5شەمە، 06/04 درا.

بە گوێرەی ڕاپرسییەکی نوێ لە فەرەنسا تا ئێستا  هاوپشتی خەڵكی بۆ خۆپیشاندان و مانگرتنەکان لە زیادبووندایە ، بە گوێرەی ئەوە لە سەدا 67ی خەڵکی لەگەڵ خۆپیشاندان و مانگرتندان .

قسەکەری نقابەکان سەبارەت بە وتووێژیان لەگەڵ سەرەک وەزیرانی ئەوێدا  ڕایگەیاند ” دیسان بە سەرۆک وەزیرانمان گوت کە تاکە دەرئەنجامی دیموکراسی کشانەوەی دەقەکە دەبێت. سەرۆک وەزیران لە وەڵامدا وتی کە ئارەزووی پاراستنی دەقەکە دەکات…. ”  بەردەوامی دا بە قسەکانی و وتی  ”  دەبێت تا کۆتایی بەردەوام بین لە ناڕەزایی  تا حکومەت تێدەگات جگە لە کشانەوەی ئەم چاکسازییە هیچ ڕێگەیەکی دەربازبوون نییە…… تا ئەم چاکسازییە [ درێژکردنی تەمەنی خانەنشینی بۆ 64 ساڵ ] هەڵنەوەشێتەوە، ناتوانین لەسەر  هیچ شتێکی تر وتووێژ بکەین ”  

بزوتنەوەی چەکداریی لە نێوانی ڕادەستبوون و بەرگرییدا

زاهیر باهیر

05/04/2023

بزوتنەوەی چەکداریی کە بە جەنگی بەرگریی لای زۆرینەیەك ناسراوە، لە ڕاستیدا بزوتنەوەی ڕادەستبوونە بە دوژمنەکەی، نەك بەرگریی لە خاك و نیشتمان و خەڵکەکەی.  ڕادەستکردنی هەمو ئەو شتانەیە کە دەوڵەتی دوژمنت دەیخوازێت کە لە کاتی نەبوونی بزوتنەوەی چەكدارییدا یا هەر بۆی ناکرێت یاخود کردنیان زۆر زۆر گرانە.  ڕاکێشانی زیاتری سوپای دەوڵەت و پۆلیس و سیخوڕەکانێتی بۆ ناوجەرگەی کۆمۆنێتییەکە، تاڵکردنی ژیانی خەڵکییە ، گرانکردنی ژیان و هاتووچۆ و چێژوەرنەگرتنە لە خواست و ئارەزووەکان ، وێرانکردنی خاك و بە کوشتدانی گەنجەکانێتی، داخستنی قوتابخانە و خەستخانە و ڕاگوێزانی گوندییەکان و خاپورکردنی ژیانی سروشتییانەیانە . 

بۆ هەموو هێڕشێکی دوژمنانەی دەوڵەت بە سوپا و پۆلیس و دەزگەی سیخوڕییەوە بیانویەك ، پاساوێك پێویستە بۆ دابینکردنی ئامانجەکانی و لێدان لە بزوتنەوەی کرێکاران و خەڵکی .

دەوڵەت باکی  نییە لە نەخوێنەواریی خەڵكی گوندەکان و مانەوەیان بەو شێوەیەی کە هەن، گرنگ نییە لای بە هۆی داخستنی خەستەخانەوە جۆری نەخۆشییەکان بڵاودەبنەوە و  خەڵکی دەمرێت یا نا!!! ، بۆ ئەو، حکومەت،  ڕاگوێزان و وێرانکردن مەسرەفی  کەمتر دەبێت لە دابینکردنی مامۆستا و دکتۆر و برینپێچ و ڕێگا و بان و پرۆژەی ئاوو و کارەبا و غاز و خزمەتگوزارییەکانی دیکە بۆ دانیشتوانی گوندەکان،  نەگەیشتنی حاسڵاتی گوندییەکان بە شارەکان و نەفرۆشتنیان و سەرنجامیش هەژاریبوونیی زیاتریان ، حکومەت بۆ ئەمە گونی خۆی نادات لە خومەوە.

ئایا ئەمانە ڕادەستبوونە بە دووژمن و ئامانجەکانی، یاخود  خەباتکردن ؟ ڕادەستکردنی میللەتە بە دوژمن یاخود ڕزگارکردنێتی ؟ جەنگی بەرگرییە یاخودی جەنگی ڕادەستبوون؟ بڕوانە بارودۆخی باشور لەسەردەمی جەنگی بەناو بەرگریی دا ، جەنگی کوردایەتیی دا.. بڕوانە بارودۆخی فەلەستیییەکان لە سەردەمی بزوتنەوەی چەکدارییانەوە تاکو ئێستا.

جەنگی بەرگریی جەنگی بەرگرییە لە کۆمێنێتییەکە لە لایەن خودی خەڵکەکەیەوە کە خۆبەخشانەیە، سوپای جەماوەری نانیزامییە ، کە لە لایەن حیزب و سەرۆکی عێل و تیرە و خێڵەوە کۆنترۆڵ ناکرێت ، سوپایەکن پیشەیان چەکداریی نییە بەڵکو بەرگری و پێشەوەچونی کۆمۆنێتییەکەیانە کە دوژمن هێڕشی ئابوریی و سیاسی و سەربازی دەکاتە سەر و کولتور و دەستکەوتەکانیان وێران دەکات . جەنگی کۆبانی و سەرەکانی شێوەیەك بوون لە جەنگی بەرگریی هەروەها بەرگری لە عەفرین گەر چی حیزب ڕۆڵی سەرەکی هەبوو .

ڕێژەی شێرپەنجەی خوێنبە هۆی جەنگی عێراقەوە خراپترە لە ڕێژەی دوای بۆردومانی شاری هێرۆشیما

و: زاهیر باهیر

نوسینی : مونا جەلەبی – ڕۆژنامەی گاردیانی بریتانیا 03/04/2023

بۆردومانکردنی فەلوجە ڕێژەی شێرپەنجەی خوێنی بە بڕی 2200%ی زیادکردوە، هەروەها بە ڕێژەی  126٠% زیادبوونی شێرپەنجەی منداڵانیش.

ڕێژەی شێرپەنجەی خوێن دوای تەقینەوەکەی هیرۆشیما بە ڕێژەی 660% و دوای هێرشکردنە سەر فەلوجا بە ڕێژەی 2200% بەرزبووەتەوە.

وێنەکە مۆنا چەلەبی خۆی کێشاوێتی و گاردیانیش دیزاینی کردووە .

…………………….

دەقی وتارەکە:

هێرشی ئەمریکا بۆ سەر عێراق کە 20 ساڵ لەمەوبەر دەستی پێکردووە، میراتێکی ژەهراوی لە تەقینەوەکەی هێرۆشیما خراپتری بەجێهێشتووە، بەپێی توێژینەوەیەک کە سەبارەت بە ڕێژەی شێرپەنجە و مردنی کۆرپەکان کراوە  دوای تەقینەوەکە لە ژاپۆن، ڕێژەی تووشبوون بە شێرپەنجەی خوێن لەنێو ئەو کەسانەی کە لە نزیکترین شوێنی  تەقینەوەکە دەژین بە ڕێژەی 660%ی وێرانکەر زیادی کرد، ئەمەش نزیکەی 12 بۆ 13 ساڵ دوای بۆمبەکە (ئەمەش ئەو کاتەیە کە ئاستی تیشکەکان گەیشتنە لوتکە).   لە فەلوجە ڕێژەی شێرپەنجەی خوێن لە ماوەیەکی زۆر کورتتردا بە ڕێژەی 2200% زیادی کردووە، کە بە تێکڕا تەنها پێنج بۆ دە ساڵ دوای تەقینەوەکان بووە. 

 بە شێوەیەکی حیکایەتئامێز، پزیشکەکان لە عێراق دەستیان کرد بە ڕاپۆرتکردنی بەرزبوونەوەی گەورەی ڕێژەی شێرپەنجە و هەروەها ناتەواوی زگماکی (کە بە شێوەیەکی گشتی بە “نەبەکامی لەدایکبوون” ناودەبرێت) دوای ئەوەی ئەمریکا دەستیکرد بە بۆردومانکردنی وڵاتەکە.  توێژینەوەکە بە سەرۆکایەتی دکتۆر کریستوفر بوسبی لە کاتێکدا لە زانکۆی ئەلستەر بووە کراوە، دەرکەوتووە کە تێبینییەکانی پزیشکەکان بە داتا پشتگیری کراوە.

جگە لە زیادبوونی گەورەی شێرپەنجەی خوێن، بوسبی و هاوکارەکانی بۆیان دەرکەوت کە ڕێژەی شێرپەنجەی منداڵان لە شاری فەلوجە بە ڕێژەی 1260% زیادی کردووە لە دوای بۆردومانەکەی ئەمریکا، هەروەها 740% زیادبوونی وەرەمەکانی مێشک.  سەرەرای ئەمەش بەڵگەیان دۆزییەوە کە عێراقییەکان بەر تیشک کەوتوون، بەو پێیەی ڕێژەی مردنی کۆرپە بە ڕێژەی 820% زیاترە لە کوێت-ی دراوسێ.

بۆردومانی ئەتۆمی هیرۆشیما و ناگازاکی لەلایەن ئەمریکاوە لە ساڵی 1945 یەکێک بوو لە خراپترین دڕندەییەکانی مێژووی مرۆڤایەتی.  کاتێک دکتۆر بوسبی ژمارەکانی بەراورد کرد لەگەڵ ئەوانەی لە فەلوجا، بۆی دەرکەوت کە “ئاستی شێرپەنجە سەرسوڕهێنەرە”، ئاماژەی بەوەشکرد: “لووتکەی کاریگەری ئەوانەی لە هیرۆشیما کە زۆرترین تیشکیان لێدراوە کەمتر بووە لە کاریگەرییەکەی لە هەموو فەلوجەدا.”

بەریتانییەکان متمانەیان بە پەڕلەمانی بریتانی نەماوە

زاهیر باهیر

01/04/2023

لە ڕاپرسییەکدا دەرکەوتووە کە بەریتانیاییەکان متمانەیان بە یەکێتی ئەوروپا زیاترە تاکو پەرلەمانی بریتانی، کە ئەمە  بۆ یەکەمجارە لە ماوەی 30 ساڵدا بە گوێرەی ئەو ڕاپرسییەی کە کراوە ئەمە ڕووبدات.

ئەمەش لە دوای هاتنەدەرەوەی بریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا کە زۆرینەی خەڵکی دەنگیان پێدا ڕوویداوە،  کە خودی کەیسەکە لەسەر بناخەی درۆ و فریواندنی خەڵکی بوو.

 ڕێژەی ئەو کەسانەی متمانەیان بە پەرلەمانی بریتانی  ڕاگەیاندووە بە ڕێژەی 10 خاڵ دابەزیوە و گەیشتووەتە 22% لە کاتێکدا متمانە بە بلۆکی برۆکسل کە بنکەی یەکێتی ئەوروپایە بە ڕێژەی حەوت خاڵ بەرزبووەتەوە، بۆ 39%. هەروەها متمانە بە حکومەتی بەریتانیا لە ساڵی 2017 بو 2021  دابەزیوە، تەنها 24%ی خەڵک وتوویانە “دڵخۆشن” کە بەریتانیا دەنگی داوە بۆ هاتنە دەرەوە  لە یەکێتی ئەوروپا لەکاتێکدا 49% وتوویانە بێهیوا بوون. تەنها 13%ی خەڵک دەڵێن متمانەیان بە پارتە سیاسییەکانی بەریتانیا هەیە. ڕێژەی  متمانەکە کەم یا زۆر  هاوتای بەرازیل و ئیتاڵیا و فەرەنسایە بەڵام زۆر لە دوای نەرویج (36%)، سوید (32%)، کەنەدا (24%) و ئەڵمانیا  (23%).  وەیە. 

 تەنها میسر کەمتر متمانەی بە ڕۆژنامەگەری هەیە لە چاو بەریتانیا. . بریتانیا لە ڕووی متمانە بە ڕۆژنامەگەری لە کۆی 24 وڵات لە پلەی 23ی وڵاتدا بوو. میدیاکانی مەکسیک، ئیتاڵیا، ڕووسیا و بەرازیل هەموویان زیاتر لە دوو هێندەی بریتانییەکان  ئاستی متمانەیان زیاترە بە میدیاکەیان.

بەڕای من ئەمە ئەوە دەگەیەنێت کە هۆشیاری خەڵکی زۆر چووەتە پێشەوە بۆیە لەوە دەکات کە لە هەڵبژاردنی گشتی ساڵی داهاتوودا، 2024 ، ڕێژەی دەنگدەر لە چاو پێشتردا زۆر دابەزێت.

1400 کرێکاری سکوێرێتی فڕۆکاخەنەی هیسرۆ لە لەندەن لە مانگرتندان

01/04/2023

1400 کرێکاری سکوێرێتی فڕۆکاخەنەی هیسرۆ لە لەندەن لە مانگرتندان

 کە ئەندامی نقابەی یونایت-ن بۆ زیادبوونی موچەکەیان بۆ ماوەی 10 ڕۆژ لە ڕۆژی هەینییەوە ، دوێنێ 31ی مانگ  لە مانگرتندا دەبن .

مانگرتنەکە زیاتر لە تێرمیناڵی 5ی هیسرۆیە کە تەنها بۆ  هێڵێ ئاسمانی بریتانیایە.  مانگرتنەکەیان بەڕیوەرێ هێڵەکەیان ناچارکرد بە هەڵوەشاندنەوەی 300 فڕین .

سەبارەت بەم مانگرنتە سکرتێری گشتی نقابەی یونایت ، شارون گرانت وتی ” ئیدارەی هیسرۆ دەتوانێت زیاتر بدەن لەوەی کە ئێستا ڕایانگەیاندووە کە لە سەدا 10ی زیادکردنی مووچەکەیە .  لە ساڵانی ڕابردوودا سەرسامانە موچەی بەڕیوەبەری گشتیی هێڵەکەیان زیادکردووە  و بە بەهای ملیارێك پاوەندیش  پاداشتی بە خاوەن پشکەکانی داوە  کە چی  بە جۆرێک لە جۆرەکان ئیدارەی  هیسڕۆ پێیان وایە ئەوە بڕی زیادکراوەیە  قبوڵکراو بێت کە لە ڕاستیدا ئەوە زیادکردنی موچە نییە بەڵکو هێشتا بڕینی مووچەی ڕاستەقینەیە بە کرێکارانی سکوێرێتی و ستافەکانی دیکە کە لەوێ کاردەکەن و لە ئێستادا مووچەی هەژارییان هەیە”

پرسی پەنابەر و کۆچبەر و بە سیاسیکردنیان لە بریتانیادا

زاهیر باهیر

30/03/2023

ئەوەی ئاشکرایە  نزیکەی 160 هەزار کەیسی پەنابەر هەیە کە تا ئێستا دەستیان لێنەدراوە، بەردەوامیش ژمارەشیان زیاتر دەبن بە هۆی هاتنی خەڵکی نوێوە کە هەر پارەکە تەنها بە بەلەم زیاتر لە 45 هەزار کەس هاتوونەتە بریتانیاوە.

سیاسییەکان و میدیای فەرمی و گروپە تووندڕەوەکان و ڕایسستەکانیش هاتووهاواریان دەگاتە کەشکەلانی فەلەک  لە کردنی قسە  و ڕاگەیاندن و دروشم و نوسینی ژاری ڕایسستیانە و دژە بێیانەیی دەڕێژن تا ئەو ڕادەیەی کە لەم ماوەیەی پێشوود چەند جارێک هێڕش کرایە سەر ئەو ئوتێل و سێنتەرانەی کە پەنابەرانیان تیادا داناوە.

من دڵنیا نیم  ئەمەی کە حکومەتی بریتانی دەیکات و پرسی پەنابەر لە پەڕلەمان و لە میدیا دەوروژێنی و یاسای دژ بە پەنابەراند دەردەکات تا نەفیکردنیان بۆ ڕوانداو و وڵاتانی دیکە، چی لە پشتەوەیە ، بەڵام ئەوە دەزانم کە لابەلاکردنەوەی کێشەی پەنابەر زۆر ئاسانە و ئەوەندەی ئێستاش تێچووی دەوڵەتی تێدا سەرف ناکرێت .

میدیا و حکومەت دەڵێن ڕۆژانە پەنابەر 6 ملیۆن پاوەند دەکەوێت لەسە باجدەرانی بەریتانیا . ڕەنگە ئەمە ڕاست بێت جونکە کولفەی پۆلیس و نقڵکردنی پەنابەر و دابینکردنی جێگاو ڕێگایان و ناندان پێیان و پاراستنیان و زۆر تێچوونی دیکە ڕەنگە ئەوەندە پارەی بوێت ئەمە جگە لەوەی کە حکومەت 130 ملیۆن پاوەندی داوە بە حکومەتی ڕواندە بۆ کردنەوەی کەمپ بۆیان کاتێک کە دەیاننێرنە ئەوێ.  سەرەڕای ئەمەش حکومەت ڕێکەکەوتنی 5 ساڵەی لەگەڵ فەرەنسا کردووە بە دانی 500 ملیۆن پاوەند بە فەرەنسا تاکو لەوێش کەمێك بکرێتەو بۆ پەنا بەران.  بەڵام حەلی ئاسانتر و کردەیانەتر هەیە وەکو تەعینکردنی کارمەندی زیاتر بە کردنەوەی دەورە وکۆرسی 2 مانگی بۆیان بۆ هەڵسەنگاندنی کەیسەکانی پەنابەر لە ماوەیەکی زۆر کەمدا ئەوانەی کە خۆیان مافی پەنابەرییان پێ ڕەوا دەبینین بیاندەنێ ئیتر ئەوانیش کار دەکەن و باج دەدەن لە بری ئەوەی کە لە باجدەر بخۆن.  ئەوانەشی کە مافی پەنابەرییان ڕەتدەکرێتەو ڕێگای یاسایی دەگرنە بەر.  حەلی دووهەم لە بری ئەمە هەر پەنابەرێ دەگات  هەر لە ڕێوە ڤیزەی 6 مانگیان بدەنێ لەگەڵ پارەی سۆشیال و جێگاو ڕێگا تاکو ئەو 6 مانگە هەوڵ بدەن شتێك زمان فێر ببن و کارێك بدۆزنەوە ، گەر لەو ماوەیەدا نەیانتوانی ئەوە بکەن ئەوە لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بکەن .

بەڵام کە حکومەت هیچ یەکێك لە ئەمانە ناکات جێگای پرسیارە بۆچی ڕۆژانە 6 ملیۆن پاوەند سەرف دەکەن و دەیکەنە هەرا لە میدیا و لەم ڕێگەیەوە هاوکاری  ڕایسست و گروپە توندڕەوەکان دەکەن  کە بەهێزتر بن و دژایەتی خەڵکانی بێیانە لە پەنابەر و کۆچبەر و ئەوانەشمان کە دەمێکە لێرەین بکەن؟ لە ڕاستیدا سیاسەتێکی سەیرە و مەگەر هەر خۆیان سەری لێدەربکەن و مەبەستەکەی بزانن.

Are disasters “natural” under the capitalist system?

Are disasters “natural” under the capitalist system?

Regarding the famous Lisbon earthquake of 1755, which struck the south of Western Europe and North west Africa that killed thousands of people, Rousseau notes in reply to Voltaire “nature did not construct twenty thousand houses of six to seven stories there, and … if the inhabitants of this great city had been more equally spread out and more lightly lodged, the damage would have been much less and perhaps of no account”
Compared to the damage caused by this earthquake in Turkey and Syria, the powerful earthquakes in Japan caused very little casualties, yet much less material damage. Neither human casualties, nor material damage can be compared to the earthquakes in our region.
As we have seen, the town of Erzin, near the epicentre, was not damaged and has become a shelter for 20,000 victims of other areas of the disaster. According to the Mayor and the construction contractor, this is due to the construction of low-rise buildings, to the efficiency and to complying with earthquake-resistant construction standards.
As a result, it is clear to us that under the class system, destructions and damages are not produced only by the impacts of natural disasters on the oppressed classes and deprived populations, but also and mainly by the negligence in construction quality standards and the disregard for earthquake resistance standards by the state for the sake of making greater profits.
Scientific research has also confirmed that some of the natural disasters such as floods, hurricanes, droughts, and environmental pollution that cause death of thousands of people every year are the result of the ill planned objectives of the capitalists and their selfish monster companies. They, through total disregard of people’s health and their well beings, has turned the planet into a mean for their unique goal of making more profit by sacrificing the lives of the oppressed and the deprived majority.
The swindlers of those companies and the authorities of the state once again target all these disadvantaged.
10 countries in the world have more earthquakes than any other: Japan, Turkey, Iran, Peru, the United States, Italy, the Philippines, Mexico, China and Indonesia. There are many causes of earthquakes, but the most important are plate collisions, magma movement in volcanoes, changes in temperature or water pressure, and strong winds.
Unfortunately, what is fixed in the minds of the majority is seeing only one side of disasters, which is the narrative of God’s work or God’s wrath or that of the “natural” disasters and regarding the destructions and the losses as normal.
If we look at the history of the world’s regions, we see that before the modern industrial development, the expansion of giant manufacturing companies with their arrogant competitive pursuits and ill-intentioned activities, these natural disasters were not as frequently happening as nowadays.
What is clear is that, as the result of the egoistic capitalist system, natural disasters have a class trait and content. Whenever a natural disaster occurs, the majority of victims are the poor and the deprived majority, due to the density of the inhabitants in a small area and to the high-rise buildings, as well as the low quality of construction materials that cause flood, humidity and other risk producing elements. Furthermore, the earthquake protection engineering standards were ignored in the construction plans of the buildings.
If we look at the earthquakes in Turkey and Syria, the above facts will become clear to us that the victims were mostly in the poor residential areas , in the places where there are houses and large buildings that were build by profiteering companies and authorities, for the aim of making more profits, and that obviously ignored all interest in taking preventive measures against any expected natural incidents in the construction of the housing units.
We have seen how the newest buildings, some of which were given to the people during the election campaign, “cheap accommodation for voting” have been destroyed worse than the old ones. This was like throwing cereals at birds to catch and then kill them. Sadly!, for the cheap optimism of the poor and working people who, by selling their votes for Erdogan and his party, those poor-quality buildings that were built for them became theirs mass graves.
We see hundreds of obvious evidences and statements in social media and even in the Turkish media about the corruption of the authorities that has spread to small officials, contractors and real estate companies within an interconnected network. Therefore, the health guidelines and safety requirements for the residents were not taken into account in the construction of the houses, but the profit and capital accumulation were the most fundamental goals!
Despite the advancement of technology, the availability of more information for prevention, for setting conditions and quality of construction for contractors, but, unfortunately, we see the number of earthquake victims are increasing time after time. For example, the 1999 earthquake killed more than 17,000 people, but this year’s death toll has risen to more than 45,000. Recent figures tell us that the death toll is over 52,000. More than 150,000 people were injured and thousands of families were displaced.
According to the reports and documents that have been revealed, so far, all the early warnings of earthquakes by experts and scientists in the field of geology, climate and natural sciences to the Turkish state and senior officials had been ignored. Considering the fact that the warnings were issued two years ago with a much worse disaster prediction instructions by a scientist and an expert who provided a video warnings and information about the occurrence of such a disaster, but the Turkish regime has not taken any steps to protect people’s lives.
In light of the above, the Turkish and Syrian governments are directly responsible for the deaths of all these people, of hundreds of thousands of injured and millions more displaced and of the devastated impacts on the surviving populations.
According to reports, Aid and rescue teams have arrived only after the third day to some people from poor and remote areas which is considered a waste of time to rescue those who were stuck under the rubble and the debris of the collapsed buildings and houses. Naturally, even if a person is in good health, he or she will die if he/she is trapped in a blocked space without food, drink, clean air or without possibilities to move for two weeks.
Worst of all is that of neglecting victims who were trapped under the stones and the debris in the Syrian earthquake. Until recently, the heads of state in Europe and the United States have been talking about Turkey and sympathising with Turkey rather than Syria, as if nothing had happened in Syria.
The occupied city of Afrin, which the Turkish regime occupied in 2018 after 58 days of heavy shelling, has now closed its gates to volunteers and aid workers.
We express our sympathy to the families of the victims. However, despite the nature of the tragedy, we accuse the inhuman global capitalist state, the Turkish and the Syrian authorities for the deaths, for the injured and for the million displaced victims. This is a targeted genocidal crime committed by this brutal class system of capital, by the Turkish and Syrian authorities themselves and their profiteering and bloodthirsty companies. We see this deliberate disregard by the state and its criminal officials before the earthquake and their negligence to rescue the victims under the collapsed buildings as their direct war of the capitalist class and their system that is waged against billions of workers.

KAF
18/02/2023

https://linktr.ee/anarkistan