Anarchist FAQمێتاكوردی - Kurdiمێتاوه‌رگێڕانمێتاکوردیی-کورمانجی

بەشا – ئا – پێشکێش

وەرگەرا ماکینە

بەشا – ئانارشیزم چیە؟
پێشکێش
ئا.١ ئانارشیزم چیە؟
ئا.١.١ واتەیا “ئانارشی” چیە؟
ئا.١.٢ واتەیا “ئانارشیزم” چیە؟
ئا.١.٣ چما ژ ئانارشیزمێ رە سۆسیالیزما ئازادیخواز ژی تێ گۆتن؟
ئا.١.٤ ما ئانارشیست سۆسیالیستن؟
ئا.١.٥ ئانارشیزم ژ کو تێ؟
ئا.٢ ئانارشیزم ژ بۆ چ رادوەستە؟
ئا.٢.١ ئەساسێ ئانارشیزمێ چیە؟
ئا.٢.٢ چما ئانارشیست گرینگیێ ددن ئازادیێ؟
ئا.٢.٣ گەلۆ ئانارشیست ئالیگرێ رێخستنێ نە؟
ئا.٢.٤ گەلۆ ئانارشیست ئالیگرێ ئازادیا “موتلەق”ن؟
ئا.٢.٥ چما ئانارشیست ئالیگرێ وەکھەڤیێ نە؟
ئا.٢.٦ چما ھەڤگرتن ژ ئانارشیستان رە گرینگە؟
ئا.٢.٧ چما ئانارشیست ژ بۆ خوە-رزگاریێ نیقاشان دکن؟
ئا.٢.٨ ما بێیی دژبەریا ھیەرارشیێ مەرڤ دکارە ئانارشیست بە؟
ئا.٢.٩ ئانارشیست جڤاکەک چاوا دخوازن؟
ئا.٢.١٠ راکرنا ھیەرارشیێ وێ چ بگھێژە چ واتەیێ؟
ئا.٢.١١ چما پرانیا ئانارشیستان پشتگریا دەمۆکراسیا راستەراست دکن؟
ئا.٢.١٢ گەلۆ لھەڤھاتن ئالتەرناتیفەک ژ بۆ دەمۆکراسیا راستەراستە؟
ئا.٢.١٣ ئانارشیست فەردپەرەستن ئان کۆلەکتیڤیستن؟
ئا.٢.١٤ چما دلخوازی ​​نە بەسە؟
ئا.٢.١٥ د دەربارێ خوەزایا مرۆڤ دە چ؟
ئا.٢.١٦ ما ئانارشیزم ژ بۆ خەباتێ ژ مرۆڤێن “کامل” ھەوجە دکە؟
ئا.٢.١٧ ما پرانیا مرۆڤان ئەو قاس گێژ نە کو جڤاکەک ئازاد کار بکە؟
ئا.٢.١٨ ئانارشیست پشتگرییا تەرۆرێ دکن؟
ئا.٢.١٩ ئانارشیست خوەدی کیژان نێرینێن ئەخلاقی نە؟
ئا.٢.٢٠ چما پرانیا ئانارشیستان ئاتەیستن؟
ئا.٣ چ جورەیێن ئانارشیزمێ ھەنە؟
ئا.٣.١ جووداھیا د ناڤبەرا ئانارشیستێن فەردپەرەست و جڤاکی دە چ نە؟
ئا.٣.٢ گەلۆ جورەیێن جودایێن ئانارشیزما جڤاکی ھەنە؟
ئا.٣.٣ چ جورەیێن ئانارشیزما کەسک ھەنە؟
ئا.٣.٤ ما ئانارشیزم پاسیفیستە؟
ئا.٣.٥ ئانارچا-فەمینیزم چیە؟
ئا.٣.٦ ئانارشیزما چاندی چیە؟
ئا.٣.٧ ئانارشیستێن ئۆلی ھەنە؟ئا.٣.٨ “ئانارشیزما بێ رەنگدێر”
چیە ؟
ئا.٣.٩ ئانارکۆ-پرمیتیڤیزم چیە؟
ئا.٤ رامانوەرێن ئانارشیستێن سەرەکە کی نە؟
ئا.٤.١ ما رامانوەرێن نێزیکی ئانارشیزمێ ھەنە؟
ئا.٤.٢ ما رامانوەرێن لیبەرال نێزی ئانارشیزمێ نە؟
ئا.٤.٣ ما رامانوەرێن سۆسیالیستێن نێزیکی ئانارشیزمێ ھەنە؟
ئا.٤.٤ ما رامانوەرێن مارکسیست نێزی ئانارشیزمێ نە؟
ئا.٥ چەند میناکێن “ئانارشیا د چالاکیێ” دە چ نە؟
ئا.٥.١ کۆمونا پاریسێ.
ئا.٥.٢ شەھیدێن ھایمارکەت.
ئا.٥.٣ ئاڤاکرنا سەندیکایێن سەندیکالیست.
ئا.٥.٤ ئانارشیست د شۆرەشا رووسیایێ دە.
ئا.٥.٥ ئانارشیستێن د داگرکەرێن کارگەھا ئیتالی دە.
ئا.٥.٦ ئانارشیزم و شۆرەشا سپانی.
ئا.٥.٧ سەرھلدانا گولان-ھەزیرانێ ل فرانسا، ١٩٦٨.

Anarchist FAQمێتاLatiniمێتاكوردی - Kurdiمێتاوه‌رگێڕانمێتاکوردیی-کورمانجی

Beşa B – destpêka

Wergera Makîne

Beşa B – Çima anarşîst li dijî pergala heyî derdikevin?
Pêşkêş
B.1 Çima anarşîst li dijî desthilatdarî û hiyerarşiyê ne?
B.1.1 Bandorên têkiliyên civakî yên otorîter çi ne?
B.1.2 Ma kapîtalîzm hiyerarşîk e?
B.1.3 Kîjan hiyerarşiya nirxan kapîtalîzm diafirîne?
B.1.4 Çima nijadperestî, zayendperestî û homofobî hene?
B.1.5 Bingeha girseyî-psîkolojîk a şaristaniya otorîter çawa tê afirandin?
B.1.6 Ma hiyerarşî dikare biqede?
B.2 Çima anarşîst li dijî dewletê ne?
B.2.1 Erka sereke ya dewletê çi ye?
B.2.2 Dewlet xwedî fonksiyonên alîgir e?
B.2.3 Çîna serdest çawa kontrola dewletê diparêze?
B.2.4 Merkezîbûna dewletê bandoreke çawa li azadiyê dike?
B.2.5 Kî ji navendîbûnê sûd werdigire?
B.2.6 Di nav civakê de dewlet dikare bibe hêzek serbixwe?
B.3 Çima anarşîst li dijî milkiyeta taybet in?
B.3.1 Ferqa di navbera milk û milkê taybet de çi ye?
B.3.2 Dewlet çi cure milkên taybet diparêze?
B.3.3 Çima milkiyeta taybet îstîsmarker e?
B.3.4 Ma milkiyeta taybet dikare were rewakirin?
B.3.5 Gelo milkê dewletê ji milkê taybet cuda ye?
B.4 Kapîtalîzm çawa bandorê li azadiyê dike?
B.4.1 Ma kapîtalîzm li ser azadiyê ye?
B.4.2 Gelo kapîtalîzm li ser bingeha xwe-xwedîtinê ye?
B.4.3 Lê tu kes zorê li we nake ku hûn ji bo wan bixebitin!
B.4.4 Lê li ser serdemên daxwaziya zêde ya kedê çi ye?
B.4.5 Lê ez dixwazim “bi tenê bimînim”!
B.5 Ma kapîtalîzm hêzdar e û li ser bingeha çalakiya mirovan e?
B.6 Lê gelo biryarên ku ji hêla kesan ve bi pereyên xwe têne girtin ne çêtirîn in?
B.7 Di civaka nûjen de çi çîn hene?
B.7.1 Lê gelo ders bi rastî hene?
B.7.2 Ma livdariya civakî newekheviya çînan pêk tîne?
B.7.3 Çima hebûna çînan tê înkar kirin?
B.7.4 Mebesta anarşîstan bi “hişmendiya çînî”
çi ye ?

EnglishمێتاItaliano

LET’S ABOLISH THE ARMIES! LET’S STOP WARS! LET’S UNMASK NATIONALISMS!

LET’S ABOLISH THE ARMIES! LET’S STOP WARS! LET’S UNMASK NATIONALISMS!

The Italian Anarchist Federation reaffirms its support for the [Italian] Antimilitarist Assembly to build a vast anti-war movement, unitary and independent of the parties, against the warmongering policies of governments. We reaffirm the importance of supporting the struggles against the militarization of schools and universities, the struggles against military installations, production of weapons and military bases that are ongoing from Friuli to Sicily, from Piedmont to Tuscany, the initiatives of workers against the production and trafficking of weapons, and of enhancing solidarity with deserters from all wars.

The world is once again approaching a nuclear catastrophe, a renewed risk that is being anticipated by many conflicts and massacres that, although taking place on smaller scales, do not cease to impress for their tragic nature. Among the many factors that have led to this dramatic situation, there is the growing warmongering insanity of the ‘Western’ and ‘Eastern’ ruling classes, which are made up of increasingly incompetent and unlikely people whose charlatanism rivals and sometimes surpasses their lust for power and profit, the latter increasingly based on the war industry.

On the one hand, in the so-called West, increasingly explicit elaborations by politicians and intellectuals from the liberal areas and beyond are drawing the potential scenarios of a new world war. For them, the so-called \u2018free world\u2019, an expression already in use in the decades that saw the world divided into two Blocs, is fighting an existential battle against the autocracies of the rest of the planet, identified with new orientalist stereotypes as the place of origin of the threats that may destroy our alleged \u2018civilization\u2019. In this both toxic and Manichean narrative, allied nations that share the values of liberal democracy such as Ukraine, Israel and Taiwan, or even the so-called democratic opposition in countries such as Myanmar, are styled as fighting the same global battle of the \u2018good guys\u2019 against the \u2018evil\u2019. By the same logic, even the fundamentalists of HTS in Syria have been enlisted on the side of the \u2018good guys\u2019.

The current Italian government is fully involved in this race for disaster, characterizing its foreign policy in an aggressive sense. This discourse serves first of all as a pretext to justify the increase in military spending and the production of deathly weapons as something even virtuous in the name of the alleged need for ‘defense’, and to dismiss pacifism and anti-militarism as obsolete and inadequate tools to resolve the new \u2018practical\u2019 urgencies \u2013 obviously, according to a single narrative. At all latitudes, nationalist propaganda fuels conflicts and poisons public debate by erecting walls between the oppressed classes.

In the case of Palestine, this implies a constant minimization of Israeli war crimes and of the genocide underway in Gaza, the West Bank and Lebanon to the point that even European governments have relativized the arrest warrant of the International Criminal Court against the criminal Netanyahu after applauding the one against the criminal Putin.

As for Ukraine, there is an international design aimed at enlisting leftist and autonomous movements, including anarchists or self-styled ones, in the war front against the tyrant. This narrative is based on the rhetoric of national resistance to invasion, in which the end justifies any means (including nuclear war in the most extreme cases), with the aim of splitting pacifist and anti-militarist forces by defusing one of the fights that have historically been most effective in Western countries: opposition to wars and military spending accompanied by objection, refusal to fight in wars and desertion in connection with wider social struggles.

Combatant rhetoric has been abundantly deployed in the last three years by self-styled anti-fascist and anti-authoritarian sectors whose slogans, analyses and public documents do not add anything to Western and liberal war propaganda and to local nationalist narratives, in the complete absence of any qualifying point in terms of class or anarchist readings of the situation. Without claiming, as per our founding principles, any monopoly of anarchism, it is evident to us that such nationalist, militarist and liberal degenerations do not have anything to do with our idea of anarchism and should therefore be addressed like those of any other political force opposed to us: in the acknowledgment of the different positions, without any confusion or formal association between irreconcilable political programs and projects.

On the other side of this front line, the project of a \u2018multipolar\u2019 world promoted by some governments within the BRICS+, which is nothing more than a different imperialist program, has fatally seduced remains of Bolshevism and sectors of the left that have gone so far as to consider bloodthirsty dictators such as Putin in Russia, Maduro in Venezuela and various associates as \u2018comrades\u2019 or almost. According to the same logic, there are those who legitimize the religious fanatics, misogynists, homophobes and murderers of groups such as Hamas and Hezbollah, or the bureaucrats of more or less \u2018national\u2019 corrupt authorities, as the protagonists of an alleged resistance to Israel. While the misery and contradictions of these discourses are evident, we can only strongly reaffirm the founding principle of the coherence of means and ends, according to which our anti-militarism can in no case be separated from our anti-authoritarian, anti-clerical, anti-patriarchal and anti-capitalist inspiration.

In future international scenarios, it will certainly not be the installation of old reactionaries such as Donald Trump that will bring an alternative to the progressive warmongering insanity of his predecessor Joe Biden and most of the Western ruling class, nor will a possible military success (or non-failure) of the \u2018non-Western\u2019 world bring more justice or question capitalism, coloniality of power and imperialism.

We must not forget, however, the other hundred or so conflicts still underway at the global level, especially in the Global South, including, as our comrades from Brazil and Latin America remind us, the genocidal war that has been going on for over 500 years in their parts against women, against the poor and against indigenous and Afro-descendant communities. If we recognize the still current need for anti-colonial and decolonial action, it is important to specify that this must in no way lead to new forms of nationalism, communitarianism or essentialism of civilization. The concept of the individual remains central against any degeneration that leads to ethnic, racial and cultural essentialisms, even if based on the idea of \u2018peoples\u2019. These latter are always characterized internally by dynamics of inequality and oppression in terms of class, gender and every possible form of discrimination and marginalization.

Despite all the difficulties, there are important spaces for action and organization from below in which our contribution can be decisive in building a social opposition to war and militarism. A central point of our action has been our support for the general strikes of conflictual and grassroots syndicalism, which in recent years have associated social struggles for salary with an anti-militarist approach against wars and the war economy, consistent with our idea that closely links an anti-militarist perspective to a class-struggle perspective.

A major cultural initiative is also needed to counter the militarist propaganda that is served up daily, in a more or less explicit way, in schools and in public communication in increasingly pervasive ways, ready to exploit all places of education to enhance a discourse that presents the supposedly ‘good’ face of the State armed forces as if they were humanitarian enterprises.

In this sense, our support for revolutionary defeatism, refusal, objection, desertion and draft evasion on all sides of the war fronts remains fundamental, particularly at a time when, to mention but one of the most well-known fronts, even the Russian and Ukrainian military commands recognize desertion as a real problem that hinders their respective death programs. This support is developed within the framework of our internationalist commitment, in particular in the context of the International of Anarchist Federations, which must be developed by promoting new initiatives to deconstruct borders and contest any idea of nationalism and territorial sovereignty of the nation-state or any other entity that aspires to become a state, replacing it with new mechanisms of international solidarity and universal sisterhood/brotherhood.

In the context of actions carried out consistently from below and outside the parties and from the control of the institutions, we need to foster dialogue with all those groups and movements that share our anti-militarist intransigence, building functional alliances on objectives that are well-defined and consistent with all the assumptions that we have expressed in this document. Only by developing and generalizing bottom-up actions based on these assumptions will it be possible to truly renew hope in a world of freedom and equality instead of the one of death, destruction and permanent war that capitalism and the state shamelessly impose on us.

The XXXII Congress of the Italian Anarchist Federation -FAI, Carrara 3-6 January 2025

https://federazioneanarchica.org

EnglishمێتاItaliano

CLIMATE CRISIS AND DIRECT ACTION

CLIMATE CRISIS AND DIRECT ACTION

The debate on the environmental question, climate change and the movements of struggle developed at the Carrara Congress highlighted that the very violent acceleration of the indiscriminate exploitation of the planet impressed by capitalism is producing pollution, environmental devastation and a rise in temperatures with deadly consequences on the environmental and social level. It follows that there can be no capitalist solution to a disaster caused by capitalism.

The mitigation strategies offered by governments and transnational corporations are mere greenwashing operations. Capitalism is also able to take advantage from the climate crisis. Governments and supranational institutions wear environmentalist masks to conceal their unwillingness to change things.

The only viable way to stop destruction is direct action from below and the transformation of the mode of production and distribution to be no longer oriented towards individual profit but towards the satisfaction of the needs of humanity. This also implies strengthening ongoing debates with those parts of the scientific community that study and assess climate change, sharing valuable tools against climatic denialism.

We call for greater FAI\u2019s commitment to the field of information and the fight against climate change and those who produce it.

The XXXII Congress of the Italian Anarchist Federation -FAI, Carrara 3-6 January 2025

https://federazioneanarchica.org/

EnglishمێتاItaliano

AGAINST SOCIAL AND POLITICAL REPRESSION

AGAINST SOCIAL AND POLITICAL REPRESSION

A parliament with a neo-fascist majority is about to approve a law (known as DDL1660) that aims to criminalize any form of dissent and limit everybody\u2019s freedoms, including twenty-four items such as new crimes, sanctions and aggravating circumstances for existing crimes.

This new law is part of the exclusively repressive strategy with which the Meloni government wants to suppress any form of social and political opposition in Italy, and which has already seen the \u201canti-rave\u201d decrees, Cutro decrees, Caivano decrees and the new traffic laws.

We are confronted with the acceleration of a repressive pathway that has been implemented by all successive governments, whose sole objective has been the progressive contraction of the spaces of freedom and social and political action. The anarchist movement is particularly under attack, and is being hit with all the means at the disposal of the state not only for its presence in situations of struggle but also at the level of freedom of expression. There is an increasingly pervasive use of control technologies and police measures: the presumption of guilt allows for the control of anyone regardless the commission of any crime. Urban Daspos [an administrative measure preventing somebody from attending certain places on the ground of arbitrary assessment of \u201cdanger\u201d] and expulsion orders are imposed on the mare basis of alleged “social dangerousness”.

Even at the local level we are witnessing an increase in repressive situations. With the excuse of urban decorum, also in function of tourist exploitation, certain categories of “undesirable” people also identified through ethnic profiling, are being expelled from some urban areas. In the city of Rome, with the jubilee of the Catholic Church, these measures will see a certain increase.

The presence of the military in the streets remind us that the big problem of governments is the internal enemy: the proletarians, the exploited, the migrants, the non-homologated, the poor, over whom the “criminal law of the enemy” is exercised. The doors of prisons and CPRs [expulsion camps for migrants] are always open for them, and now exported across borders in an absurd escalation of hatred towards people who only seek to escape from hopeless situations.

The anarchists of the FAI confirm their commitment to the struggle for freedom in a society without controllers or prisons.

The XXXII Congress of the Italian Anarchist Federation -FAI, Carrara 3-6 January 2025

https://federazioneanarchica.org/

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

سەرمایەداریی لە جەوهەردا باش و خراپی نییە، هاوکاتیش دەوڵەتەکانی یەك جەوهەر و یەك ئامانجیان هەیە

14/01/2025

زۆربەمان بەراوردێك دەکەین لە نێوانی هەندێک دەوڵەتی سەرمایەداریدا وەکو بریتانیا و وڵاتانی ، بۆ نموونە ، سکەندناڤیا.  ئەوانەی کە ئەوە ڕایانە دوو فاکتەری سەرەکی یاخود فاکتەرێك لەو وڵاتانەدا نابینن :

یەك: جەوهەر و ئامانج و شێوازی کارکردنی سەرمایەداری  یەكێکە ، ئەوەی کە وای کردووە کە لەوێ ژیان بە گشتی تا ڕادەیەك باشترە ئەوە بەڵگەی گەشەی ناتەواوی سەرمایە و سەرمایەدارییە .  لە بریتانیا چونکە سەرمایەداری لە ئەو پەڕی باڵادایە ژیانی خەڵك زۆر خراپترە تاکو سوید و نەرویج و زۆرێك لە وڵاتانی ئەوروپی.  گەر تێبینی بکەین وردە وردە ئەوەی کە لێرە هەن ( بریتانیا) دەگوێزرێتەوە بۆ ئەوانیش .

دوو: بزوتنەوەی خەڵك ، کرێکاران و بەگریکردن لە مافەکانیان . لە هەر شوێنێك ئەم بزوتنەوەیە لاواز بێت وەکو لە بریتانیا و ئەمەریکا و کەنەدا و زۆرێك لە وڵاتانی ئەوروپا ، سەرمایەداری بەهێزە و ڕێگرێك نییە یا زۆر بێ وەیە بۆ ئەوەی کە دەیکات . ئەم فاکتەرە ڕەنگە کارایی نەبێت لەسەر ئەو وڵاتانی سکەندناڤیا چونکە بزوتنەوە لەوێ تا ڕادەیەك مردووە ، بەڵام فاکتەری یەکەم ڕؤڵی سەرەکی هەیە.

بێ گومان فاکتەری دیکەش هەن بەڵام زۆر سەرەکی نین وەکو ژمارەی دانیشتوانی خەڵکەکەی.

هەر با تەماشای بریتانیا بکەین:

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی نوێ لە ژێر ناوی : داهاتی خێزانە مامناوەندییەکان لە بریتانیا زۆر کەمترە و هەژارترن لە وڵاتانی  هاوکاری و گەشەپێدانی ئابووریی. 

ڕاپۆرتەکە دەڵێت

ژیانی بەریتانییەکان 39% خراپترن لە هاوتای هۆڵەندی بەهۆی تێچووی خانووبەرە کە  44% زیاترە لە تێکڕای ڕۆژئاوای ئەوروپا.

ڕاپۆرتەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، لەکاتێکدا نرخەکان لە بەریتانیا بەڕێژەی 8% زیاترە لە تێکڕای 38 وڵاتی ئەندامی ڕێکخراوی هاوکاری و گەشەپێدانی ئابووری (OECD)، بەڵام خێزانە ناونجییەکانی بریتانیا  زیاتر کاریگەرییان لەسەر تێچووی خانووبەرە هەبووە تاکو وڵاتانی دیکە کە بە ڕێژەی  44%لە بەریتانیا زیاترە لە تێکڕای OECDئەو وڵاتانەی کە لە سەرەوە ژمارەیان دانراو .

کاتێک کە مەیلی خێزانە کەم داهاتەکان بۆ خەرجکردنی زیاتر لە پێداویستییەکان و کەمتر بۆ شتە لەکشەرییەکان لەبەرچاو دەگیرێت، خێزانە ئەڵمانییەکان ساڵانە 21% یان 2300 پاوەند باشترن لە هاوتاکانیان لە بەریتانیا و جیاوازی لەگەڵ خێزانە هۆڵەندییەکان زیاترە، کە 39%یە.

گەورەترین قەرزدەری بەریتانیا، بانکی هالیفاکس، مانگی ڕابردوو ڕایگەیاندبوو، تێکڕای تێچووی خانوویەک بۆ کەمێک کەمتر لە 300 هەزار پاوەند بەرزبووەتەوە دوای ئەوەی لە مانگی نۆڤەمبەردا 1.3% بەرزبووەتەوە. سەرەڕای پەتای Covid و قەیرانی تێچووی ژیان و بازدانێکی گەورە لە تێچووی خانووبەرە لە بەریتانیا لە دوو ساڵی ڕابردوودا دەبینرێت.  نرخی خانووبەرە لە ماوەی پێنج ساڵدا زیاتر لە 25% بەرزبووەتەوە. پێشبینی دەکرێت لەمساڵدا بەردەوام بن لە بەرزبوونەوە.

لە بازاڕدا کرێی خانوو لە بەریتانیاش بەرزبووەتەوە – بە ڕێژەی 9.1% تا تشرینی دووەمی 2024، بەپێی فەرمانگەی ئاماری نیشتمانی. پێشبینی دەکرێت ئەمساڵ تێکڕای بەرزبوونەوەی کرێی خانوو کەمتر بێت بەڵام هێشتا پێشبینی دەکرێت بە ڕێژەی 4% بەرزبێتەوە.

Anarchist FAQمێتاLatiniمێتاكوردی - Kurdiمێتاوه‌رگێڕانمێتاکوردیی-کورمانجی

A.5.7 Serhildana Gulan-Hezîranê li Fransa, 1968

Wergera Makîne

Bûyerên Gulan-Hezîranê yên li Fransayê anarşîzm piştî heyama ku tê de gelek kesan tevger wekî mirî binav kiribûn, dîsa li ser dîmenên radîkal danî. Ev serhildana deh mîlyon mirovan ji destpêkên nefsbiçûk mezin bû. Komek anarşîstan (di nav de Daniel Cohn-Bendit) ku ji hêla rayedarên zanîngehê yên Nanterre li Parîsê ve li Parîsê ji ber çalakiya li dijî Şerê Vietnamê hate derxistin, bi lez banga xwenîşandanek protesto kirin. Hatina 80 polêsan gelek xwendekar hêrs kirin, wan dev ji xwendina xwe berda da ku beşdarî şer bibin û polîs ji zanîngehê derxistin.
Bi îlhama vê piştgiriyê, anarşîstan avahiya rêveberiyê desteser kirin û nîqaşeke girseyî pêk anîn. Dagirkerî belav bû, Nanterre ji aliyê polîsan ve hat dorpêçkirin û rayedaran zanîngeh girtin. Roja din xwendekarên Nanterre li zanîngeha Sorbonnê ya li navenda Parîsê li hev civiyan. Zextên polîsan ên domdar û girtina zêdetirî 500 kesî bû sedem ku hêrsa 5 saetan şerê kolanan derkeve. Polîsan bi bombe û gaza îsotê jî êrîşî rêwiyan kir.
Bi tevahî qedexekirina xwepêşandanan û girtina Sorbonne bi hezaran xwendekar derketin kolanan. Zêdebûna tundiya polîsan bû sedema avakirina barîkatên ewil. Jean Jacques Lebel, nûçegihanek, nivîsî ku heya saet 1ê sibê, “[l] bi rastî bi hezaran alîkariya avakirina barîkatan kirin… jin, karker, temaşevan, mirovên bi pîjama, zincîrên mirovan ji bo hilgirtina kevir, dar, hesin.” Di tevahiya şeva şer de 350 polîs birîndar bûn. Di 7’ê Gulanê de meşa protestoyî ya 50 hezar kesî ya li dijî polîsan li kolanên teng ên Taxa Latîn veguherî şerekî rojekê. Polîsan bi molotofkokteylan û dirûşma “Bijî Komuna Parîsê” bersiv da polîsan.
Di 10ê Gulanê de, berdewamkirina xwepêşandanên girseyî, Wezîrê Perwerdeyê neçar kir ku dest bi danûstandinan bike. Lê li kolanan 60 barîkat derketin û karkerên ciwan jî tevlî xwendekaran bûn. Sendîkayan tundiya polîsan şermezar kirin. Xwepêşandanên mezin li seranserê Fransa di 13ê Gulanê de bi milyonek kes li kolanên Parîsê bi dawî bû.
Li hemberî vê nerazîbûna mezin, polîs ji Taxa Latîn terikandin. Xwendekaran Sorbonne desteser kirin û ji bo belavbûna têkoşînê meclîseke girseyî ava kirin. Pîşe zû li her Zanîngehek Frensî belav bû. Ji Sorbonnê lehiyek ji propaganda, belavok, belavok, telegram û afîş hatin. Dirûşmayên wekî “ Her tişt Mimkûn e”, “Ralîst bin, Nepêkanê Daxwaz Bikin”, “Jiyana Bê Mirin” û “Qedexekirin Qedexe ye” dîwar hatin daliqandin. “Hemû hêz ji bo xeyalê” li ser devê her kesî bû. Mîna ku Murray Bookchin destnîşan kir, “hêzên motîf ên şoreşê yên îro… ne tenê kêmasî û hewcedariyên madî ne, di heman demê de kalîteya jiyana rojane ye… hewildana kontrolkirina çarenûsa xwe ye .” [ Anarşîzma Post-Kêmbûnê , r. 166]
Gelek dirûşmên herî navdar ên wan rojan ji Rewşenîstan derketine. Enternasyonala Situationist di sala 1957 de ji hêla komek piçûk a radîkal û hunermendên mûxalîf ve hate damezrandin. Wan analîzeke pir sofîstîke (eger jargon lê bête kirin) û hevgirtî li ser civaka kapîtalîst a nûjen û çawa wê bi civakeke nû, azadtir bişopîne pêş xistibû. Jiyana nûjen, wan îdia kir, ku ji jiyanê bêtir saxbûnek e, ku di bin serweriya aborîya serfkirinê de ye ku tê de her kes, her tişt, her hest û têkilî dibe kelûmel. Mirov êdî ne tenê hilberînerên xerîb bûn, ew di heman demê de bûn xerîdarên xerîb. Wan ev cure civakê wekî “Taybet” pênase kirin. Jiyan bi xwe hatibû dizîn û ji ber vê yekê şoreş dihat wateya ji nû ve afirandina jiyanê. Qada guherîna şoreşgerî êdî ne tenê cihê kar bû, lê di hebûna rojane de bû:
Kesên ku bêyî ku bi awayekî eşkere behsa jiyana rojane bikin, bêyî ku fêm bikin ka evînê çi bindest e û di redkirina astengan de çi erênî ye, di devê wan de cenazeyek heye, behsa şoreş û têkoşîna çînan dikin. [ji hêla Clifford Harper ve hatî vegotin, Anarchy: A Graphic Guide , r. 153]
Mîna gelek komên din ên ku siyaseta wan bandor li bûyerên Parîsê kir, rewşparêzan digotin ku “Meclîsên karkeran yekane bersiv in. Her şêwazek din a têkoşîna şoreşgerî berevajî ya ku di eslê xwe de lê digeriya bi dawî bû.” [ji hêla Clifford Harper ve hatî vegotin, Op. Cit. , r. 149] Ev meclîs dê bi xwe bi rêve bibin û nebin navgînên ku partiyek “şoreşger” desthilatdariyê bi dest bixe. Mîna anarşîstên Noire et Rouge û sosyalîstên azadîxwaz ên Sosyalîzmê ou Barbarie , piştgiriya wan a ji bo şoreşa xwe-rêveberî ya ji binî ve bandorek mezin li bûyerên Gulanê û ramanên ku îlhama wê dane hebû.
Di 14ê Gulanê de, karkerên Sud-Aviation rêveberî li ofîsên wê girtin û kargeha wan dagir kirin. Dotira rojê kargehên Cleon-Renault, Lockhead-Beauvais û Mucel-Orleans li pey wan hatin. Wê şevê Şanoya Neteweyî ya li Parîsê hate desteserkirin da ku bibe meclîsa daîmî ji bo nîqaşên girseyî. Piştre, kargeha herî mezin a Fransayê, Renault-Billancourt, hate dagir kirin. Gelek caran biryara grevê ya bêdem û bêdor ji aliyê karkeran ve bêyî ku bi rayedarên sendîkayan bişêwirin dihatin girtin. Di 17ê Gulanê de sed Kargehên Parîsê di destê karkerên wan de bûn. Di dawiya hefteya 19ê Gulanê de 122 kargeh hatin dagirkirin. Di 20ê Gulanê de, grev û dagirkerî giştî bûn û şeş mîlyon kes beşdar bûn. Xebatkarên çapxaneyê gotin ku ew naxwazin yekdestdariya ragihandina medyayê ji TV û radyoyê re bihêlin û li hev kirin ku heta ku çapemenî “rola dayîna agahiyê ya ku erka wê ye bi objektîfbûnê bi cih bîne” rojnameyan çap bikin. Di hin rewşan de xebatkarên çapê li ser guhertina sernivîs an gotaran de israr dikirin berî ku ew kaxez çap bikin. Ev bi piranî bi rojnameyên rastgir ên wekî ‘Le Figaro’ an ‘La Nation’ pêk hat .
Bi dagirkirina Renault re, dagirkerên Sorbonne yekser xwe amade kirin ku tev li darbeyên Renault bibin û bi pêşengiya pankartên reş û sor ên anarşîst, 4000 xwendekar ber bi kargeha dagirkirî ve ketin rê. Dewlet, patron, sendîka û Partiya Komunîst êdî bi kabûsa xwe ya herî mezin re rû bi rû mabûn — îtîfaqa karker-xwendekaran. Deh hezar rezervên polîs hatin gazîkirin û karbidestên sendîkayên hov deriyên kargehê kilît kirin. Partiya Komunîst ji endamên xwe xwest ku serhildanê bişkînin. Wan bi hukûmet û patronan re bûn yek da ku rêzek reforman çêbikin, lê gava ku ew berê xwe dan kargehan ew ji hêla karkeran ve hatin qewirandin.
Têkoşîn bi xwe û çalakiya belavkirina wê ji aliyê meclîsên girseyî yên rêveberiya xweser ve hate organîzekirin û bi koordîneya komîteyên çalakiyan pêk hat. Grev gelek caran ji aliyê meclîsan ve jî dihatin meşandin. Mîna ku Murray Bookchin dibêje, “hêviya [serhildanê] di berfirehkirina xwerêveberiyê de bi hemû şêweyên wê bû — meclîsên giştî û formên wan ên îdarî, komîteyên çalakiyê, komîteyên grevê yên kargehan — li hemû deverên aborî, bi rastî jî li hemû qadên jiyanê bi xwe.” Di nav meclîsan de, “taya jiyanê bi mîlyonan girt, vejîna hestên ku mirov qet nedifikirîn ku xwediyên wan in.” [ Op. Cit. , r. 168 û rûp. 167] Ew ne greva karkeran û ne jî greva xwendekaran bû. Ew grevek gel bû ku hema hema li ser hemû xetên çînan qut bû.
Di 24ê Gulanê de, anarşîstan xwepêşandanek li dar xist. 30 hezar ber bi Qesra Bastîlle ve meşiyan. Polîs wezaretên parastinê kiribûn, bi bikaranîna amûrên asayî yên gaza rondikrêj û daran, lê Borse (Borse) bêparastin mabû û hejmarek xwepêşander agir pêxistin.
Di vê qonaxê de bû ku hin komên çep nerazî bûn. JCR-ya troçkîst mirov vedigere Taxa Latînî. Komên din ên wekî UNEF û Parti Sosyalîst Unife (Partiya Sosyalîst a Yekbûyî) desteserkirina wezaretên Maliye û Edaletê asteng kirin. Cohn-Bendit di derbarê vê bûyerê de got : “Wekî me, me nikarîbû fêm bikira ku dê çi qas hêsan bûya ku em van hemû kesî ji holê rakin… Niha diyar e ku ger, di 25ê Gulanê de, Parîs ji xew şiyar bibûya ku herî zêde bibîne. Wezaretên girîng ên dagirkirî, wê gavê gav bavêje .
Ji ber ku xwepêşandanên kuçe û kolanan mezin bûn û dagirkerî berdewam kir, dewletê amade bû ku ji bo rawestandina serhildanê rêyên giran bikar bîne. Bi veşartî, generalên payebilind 20,000 leşkerên dilsoz ji bo karanîna li Parîsê amade kirin. Polîsan navendên ragihandinê yên mîna qereqolên TV û Postexaneyê dagir kirin. Heya Duşemê, 27ê Gulanê, Hikûmetê garantî kiribû ku ji sedî 35 zêdekirina mûçeya herî kêm a pîşesazî û zêdekirina hemî mûçeyan ji sedî 10. Rêveberên CGT’ê du roj şûnde meşeke ji 500 hezar karkeran li kolanên Parîsê pêk anîn. Parîs bi pankartên banga “Hikûmeta Gel” hat pêçandin. Mixabin piraniyê hîn jî li şûna ku desthilatdariya xwe bi dest bixin, li ser guhertina desthilatdarên xwe difikirin.
Di 5’ê Hezîranê de piraniya grev bi dawî bûn û hewaya ku ji bo normalbûna di nava kapîtalîzmê de derbas dibe, li Fransayê vegeriya. Êrîşên ku piştî vê dîrokê dewam kirin, bi operasyoneke leşkerî ya bi wesayîtên zirxî û çekan hatin şikandin. Di 7ê Hezîranê de, wan êrîşek li ser kargeha pola ya Flins pêk anî, ku şerekî 4-rojî dest pê kir û di encamê de karkerek hat kuştin. Sê roj şûnda êrîşkarên Renault ji aliyê polîsan ve hatin gulebarankirin û du kes hatin kuştin. Di tecrîtê de, ew şansên milîtantiyê nebûn. Di 12ê Hezîranê de xwepêşandan hatin qedexekirin, komên radîkal hatin qedexekirin û endamên wan hatin girtin. Di bin êrîşên ji her alî de, bi zêdebûna tundiya dewletê û firotina sendîkayan, Greva Giştî û dagirkerî hilweşiyan.
Îcar çima ev serhildan têk çû? Bê guman ne ji ber ku partiyên Bolşevîk ên “pêşeng” winda bûn. Ew bi wan ve hatibû dorpêç kirin. Xweşbextane, mezhebên çep ên otorîter ên kevneşopî îzole bûn û hêrs bûn. Kesên ku di serhildanê de beşdar bûn, ne hewce bû ku pêşengek ji wan re bêje ka çi bikin, û “pêşengên karkeran” bi hêrs li dû tevgerê reviyan û hewl dida ku bigihîje wê û kontrol bike.
Na, nebûna rêxistinên konfederal ên serbixwe û xwerêveber ku têkoşînê bi koordîne bikin, bû sedem ku dagirkerî ji hev dûr bibin. Ji ber vê yekê parçe bûn, ketin. Wekî din, Murray Bookchin amaje dike ku “hişmendiyek di nav karkeran de ku divê kargeh bên xebitandin , ne tenê dagirkirin an lêdan” tune bû. [ Op. Cit. , r. 182]
Ev hişmendî dê bi hebûna tevgerek anarşîst a bihêz berî serhildanê were teşwîq kirin. Çepên dij-otorîter her çend pir çalak be jî, lê di nav karkerên grevê de pir qels bû, ji ber vê yekê fikra rêxistinên xweser û xwebirêvebirina karkeran belav nebû. Lêbelê, serhildana Gulan-Hezîranê nîşan dide ku bûyer dikarin pir bi lez biguhezin. “Di bin bandora xwendekaran de,” sosyalîstê azadîxwaz Maurice Brinton destnîşan kir, “hezaran dest bi lêpirsîna li ser prensîba hîyerarşiyê kirin… Di nav çend rojan de potansiyelên afirîner ên mezin ên gel ji nişka ve derketin. Ramanên herî wêrek û realîst — û ew bi gelemperî yek in — hatin piştgirî kirin, nîqaş kirin, bi kar anîn ziman, bi dehsalan xirav kirin, ji hêla kesên ku ji bo mebestên reklamê manîpule dikin, ji nû ve xuya bûn hemû tijebûna wê ji nav girseya bênav dirûşmên bi heybet û helbestî derketin. [ “Parîs: Gulan 1968” , Ji Bo Hêza Karkeran , r. 253] Çîna karker, ku ji hêla enerjî û mêrxasiya xwendekaran ve girêdayî ye, daxwazên ku di nav sînorên pergala heyî de nekarin bi cih bînin, bilind kirin. Greva Giştî bi zelaliyek xweşik hêza potansiyela ku di destê çîna karker de ye nîşan dide. Meclîsên girseyî û dagirkerî mînakek anarşiyê ya di çalakiyê de û ku ramanên anarşîst zû zû belav bibin û di pratîkê de werin sepandin, mînakek hêja, heke kurt be, dide.
Ji bo bêtir hûrguliyên van bûyeran, li beşdaran binihêrin Komûnîzma Berbiçav a Daniel û Gabriel Cohn-Bendit: Alternatîfên Çepgir an jî şahidê çavê Maurice Brinton “Parîs: Gulan 1968” (di wî de Ji bo Hêza Karkeran ). Di bin Kevirên Pavingê de ji hêla Dark Star ve hatî edîtor kirin antolojiya baş a karên rewşparêz ên ku bi Parîs 68-an ve girêdayî ne (ew jî gotara Brinton dihewîne).

كوردی - Kurdiمێتاهه‌واڵ و ڕاپۆرت

ژمارەی قوربانییەکانی غەززە هەڵەیە

11/01.2025

قوربانییەکانی غەزە زۆر زیاترن لەوەی کە ئیمە فەرمییەکەی دەزانین . بە گوێرەی زانیاری فەرمی وەزارەتی تەندروستی غەززە ژمارەی کوژراوانی خەڵکانی مەدەنی لە غەززە کەمتر لە 48 هەزارە .  ئەم ژمارەیە لە سەر بناخەی ئەوانەی کە لە خەستەخانە مردوون و ئەوانەی کە کەس و کاریان ئاگەداری خەستەخانەکانیان کردۆتەوە بێ لەمانەش حسابی ئەوانەی کە کە لە ژێر دار و پەردوودان کە خەمڵێنراوە بە 11 هەزار کەسی نادیار و ونبوو ، هەروەها ئەوانەشی  بە هۆکاری جەنگەکە گیان لە دەست داوە لە ژمارەی فەرمی کە ئەو ژمارەی سەرەوەیە نین .

بە گوێرەی ڕاپۆرتی Lancet medical journal کە لێرەوە بڵاوکراوەتەوە  قوربانییەکانی غەززە بەڕێژەی لە سەدا 40 زیاترە لە ئامارە فەرمییەکە کە بە ژمارەش دەکاتە 64،260 کەس.

لەم قوربانیانە لەسەدا 59 یان ژنانن و منداڵان و ئەوانەی کە تەمەنیان لەسەر و 65 ساڵییەوەیە .  بەڵام ئیسرائیل نکوڵی لەم ژمارەیە دەکات دەڵێن ئەوان لە هەموو لایەنەکانی دیکە لە شەردا زۆر زیاتر ئاگایان لە خەڵکانی مەدەنی هەیە .  ئەوان وا دەڵێن  “ئەوان ڕاگەیاندنیان داوە کە بریتین لە ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە بۆ هاوڵاتیانی مەدەنی بۆ چۆڵکردن، ناوچە سەلامەتەکان و گرتنەبەری هەر ڕێوشوێنێک و هەموو ڕێوشوێنێک بۆ ڕێگریکردن لە زیانگەیاندن بە هاوڵاتیانی مەدەنی.  ئەو ژمارانەی لەم ڕاپۆرتەدا هاتووە، ڕەنگدانەوەی دۆخی سەر زەوی نییە”.

بەڵام هیچ وەختێك لایەنی باڵادەستی جەنگ راستیی ژمارەی قوربانییەکانی جەنگەکانیان ناڵین و دەیانەوێت ئەوە بە خەڵك ڕاگەیەنن کە کوشتارە زۆرەکە، ئەگەر بووش بێت ئەوە خەتای خودی خەڵکەکە خۆیەیەتی .

لە وەڵامی ئیسرائیل دا ئەوە دەرەنجام دەکەین کە دەڵێن ئەوەی کە کوژارەوە دەبێت خۆیان لۆمە بکەن و ئەوان خۆیان تاوانبارن ، دەنا ئەوان هەموو شتێکیان کردووە بەڵام کە خەڵك بە قسەیان نەکات ئەمان ئیتر چی بکەن؟

Anarchist FAQمێتاLatiniمێتاكوردی - Kurdiمێتاوه‌رگێڕانمێتاکوردیی-کورمانجی

A.5.6 Anarşîzm û Şoreşa Spanî

Wergera Makîne

Wekî ku Noam Chomsky destnîşan dike, “nimûneyek baş a şoreşek anarşîst a bi rastî mezin — bi rastî mînaka herî baş li gorî zanîna min — şoreşa Spanî ya sala 1936-an e, ku tê de li piraniya Spanyaya Komarparêz şoreşek anarşîst a pir îlham hebû. ku hem pîşesazî û hem jî ji aliyê çandiniyê ve li ser qadên girîng pêk dihat cotkarî û kargeh îsbat kirin ku karîn kar û barên xwe bêyî zorê ji jor ve bi rê ve bibin, berevajî ya ku gelek sosyalîst, komunîst, lîberal û yên din dixwestin bawer bikin.” Şoreşa 1936-an “li ser bingeha sê nifşên ceribandin û raman û xebata ku ramanên anarşîst li beşên pir mezin ên nifûsê dirêj kir” bû. [ Radical Priorities , r. 212]
Ji ber vê rêxistinbûn û ajîtasyona anarşîst, Spanya di salên 1930-an de bû xwediyê tevgera herî mezin a anarşîst a cîhanê. Di destpêka şerê “Medenî” yê Îspanyayê de, zêdetirî milyonek û nîv karker û gundî endamên CNT ( Konfederasyona Neteweyî ya Kedê ), federasyoneke sendîkayên anarkosendîkalîst, û 30.000 endamên FAI ( Anarşîst) bûn. Federasyona Iberia ). Nifûsa giştî ya Spanyayê di vê demê de 24 mîlyon bû.

Şoreşa civakî ya ku bi darbeya faşîst a 18’ê Tîrmeha 1936’an pêk hat, heta roja îro di sosyalîzma azadîxwaz de ceribandina herî mezin e. Li vir sendîkaya girseya sendîkal a dawî, CNT, ne tenê serhildana faşîstan rawestand, lê teşwîq kir ku bi berfirehî desteserkirina erd û kargehan bike. Zêdetirî heft mîlyon kes, ku di nav wan de nêzî du mîlyon endamên CNT hene, di şert û mercên herî dijwar de xwe-rêveberiyê xistin pratîkê û bi rastî hem şert û mercên xebatê û hem jî hilberîn çêtir kirin.

Di rojên dijwar ên piştî 19ê Tîrmehê de, însiyatîf û hêz bi rastî di destên endamên rêzdar ên CNT û FAI de ma. Ew mirovên asayî, bê guman di bin bandora Faistas (endamên FAI) û mîlîtanên CNT de bûn, ku piştî têkbirina serhildana faşîst, ji nû ve dest bi hilberandin, belavkirin û vexwarinê kirin (bê guman di bin aranjmanên wekhevtir de), û her weha birêxistinkirin û bi dilxwazî ​​(bi deh hezaran) tevlî mîlîsan bûn, yên ku dihatin şandin ji bo azadkirina wan deverên Spanyayê yên ku di bin destê Franco de bûn. Bi her awayî çîna karker a Spanyayê bi kiryarên xwe cîhanek nû li ser bingeha ramanên xwe yên dadmendî û azadîya civakî diafirand — ramanên ku, bê guman, ji anarşîzm û anarkosendîkalîzmê hatine îlhamkirin.

Gotara şahidê George Orwell ya şoreşger Barcelona di dawiya Kanûna 1936-an de, wêneyek zelal a veguherîna civakî ya ku dest pê kiribû dide:
“Enarşîst hîna jî di bin kontrola virtual ya Katalonyayê de bûn û şoreş hîna jî di nav tevgerê de bû. Ji her kesê ku ji destpêkê ve li wir bû, dibe ku di Kanûn an Çile de jî xuya bû ku heyama şoreşgerî diqede; lê gava yek rasterast ji Îngilîstanê hat. Aliyê Barcelonayê tiştekî sosret û bibandor bû. Ev cara yekem bû ku ez li bajarekî ku çîna karkeran di nav de bû, bi rastî her avahî ji aliyê karkeran ve hatibû girtin û bi alên sor hatibû pêçan an jî bi ala sor û reş a Anarşîstan re her dîwar bi çakûç û bi tîpên destpêkê yên partiyên şoreşger hatibûn xerakirin û wêneyên wê li vir û wir ji aliyê çeteyan ve dihatin şewitandin Li ser her dikandar û qehwexaneyan nivîsek hebû ku digot qey çîzman hatine komkirin û sindoqên wan sor û reş hatine boyaxkirin. Şêweyên axaftinê yên xizmetkar û heta merasîmî bi awayekî demkî winda bûbûn. Kesî negot ‘Señor’ an ‘Don’ an jî ‘Usted’; Her kesî ji her kesî re digot ‘Heval’ an ‘Tu’ û digot ‘Selûd!’ li şûna ‘Buenos dias’. . . Beriya her tiştî baweriya bi şoreş û paşerojê hebû, hesta ku ji nişka ve derbasî serdema wekhevî û azadiyê bû. Mirovan hewl dida ku wek însanan tevbigerin û ne wek kozikên makîneya kapîtalîst.” [ Homage to Catalonia , pp.

Tevahiya vê şoreşa dîrokî li vir nayê nixumandin. Ew ê di beşa I.8 ya FAQ de bi berfirehî were nîqaş kirin . Tiştê ku dikare were kirin ev e ku çend xalên balkêş ronî bikin bi hêvîya ku ew ê hin nîşanan li ser girîngiya van bûyeran bidin û mirovan teşwîq bikin ku bêtir li ser wê fêr bibin.

Hemî pîşesazî li Katalonyayê an di bin rêveberiya xweser a karkeran de an jî di bin kontrola karkeran de hate danîn (ango, an bi tevahî aliyên rêveberiyê, di rewşa yekem de, an jî, di ya duyemîn de, rêveberiya kevnar kontrol dike). Di hin rewşan de, tevahiya aboriyên bajar û herêmê veguherî federasyonên kolektîfan. Mînaka Federasyona Rêhesinê (ya ku ji bo rêvebirina xetên trenê yên li Katalonya, Aragon û Valenciayê hate damezrandin) dikare wekî mînakek tîpîk were dayîn. Bingeha federasyonê meclîsên herêmî bûn:
“Hemû xebatkarên her navçeyî wê heftê du caran bicivin da ku hemû tiştên girêdayî xebatên ku bên kirin lêkolîn bikin… Meclisa giştî ya herêmî komîteyek ji bo birêvebirina çalakiya giştî li her stasyonê û pêvekên wê destnîşan kir. Di [van] civînan de , biryarên vê komîteyê, ku endamên wê [li ser karên xwe yên berê] berdewam bûn, piştî dayîna raporan û bersivdana pirsan, dê bi erêkirin an jî nepejirandina karkeran re derbas bibin.”
Delegeyên di komîteyê de her dem dikarin ji aliyê meclîsê ve bên derxistin û koordînasyona herî bilind a Federasyona Rêhesin “Komîteya Şoreşger” bû, ku endamên wê ji aliyê meclîsên sendîkayan ve di beşên cuda de hatin hilbijartin. Li gorî Gaston Leval, kontrola li ser xetên hesinî, “ji jor ber bi jêr ve nedimeşiya, wek di sîstemeke dewletparêz û navendî de. Komîteya Şoreşgerî xwedî hêzeke wiha nebû… Endamên komîteyê ji çavdêriyê razî bûn. çalakiya giştî û hevrêzkirina rêyên cûda yên ku torê pêk tînin.” [Gaston Leval, Kolektîv di Şoreşa Spanî de , r. 255]
Li ser axê, bi deh hezaran gundî û karkerên rojî yên gundan kolektîfên dilxwaz û xwebirêvebir ava kirin. Ji ber ku hevkariyê hişt ku lênihêrîna tenduristî, perwerde, makîne û veberhênanê di binesaziya civakî de were danîn, kalîteya jiyanê baştir bû. Her wiha hilberînê zêde kir, kolektîfan jî azadî zêde kir. Wek endamek dibêje, “şaş bû… di civakek kolektîf de, civakek azad de bijî ku mirov dikare bibêje ku çi difikire, li ku derê heke komîteya gund ne razî be mirov dikare bibêje. Komîteyê bêyî bangkirina hemû gund bi hev re di meclîsa giştî de. [Ronald Fraser, Xwîna Spanyayê , r. 360]
Em di beşa I.8 de bi berfirehî behsa şoreşê dikin . Mînakî, beşên I.8.3 û I.8.4 bi kûrahî behsa çawa kolektîfên pîşesaziyê dikin. Di beşên I.8.5 û I.8.6 de behsa kolektîfên gundan hatiye kirin . Divê em tekez bikin ku ev beş kurteyên tevgerek civakî ya berfireh in, û bêtir agahdarî dikarin ji berhemên wekî Kolektîvên Gaston Leval di Şoreşa Spanî de , Kolektîvên Anarşîst a Sam Dolfgoff , CNT ya Jose Peirats di Şoreşa Spanyayê de û mêvandar werin berhev kirin. hesabên din ên anarşîst ên şoreşê.

Di eniya civakî de, rêxistinên anarşîst dibistanên rasyonel, xizmeta tenduristiyê ya azadîxwaz, navendên civakî û hwd. Mujeres Libres (jinên azad) li dijî rola kevneşopî ya jinan di civaka Îspanyayê de şer kir, bi hezaran hem li hundir û hem jî li derveyê tevgera anarşîst hêz da ( ji bo bêtir agahdarî li ser vê rêxistina pir girîng li The Women Free of Spain ya Martha A. Ackelsberg binêre). Ev çalakiya di eniya civakî de tenê li ser xebata ku beriya destpêkirina şer dest pê kiribû; wek nimûne, sendîkayan gelek caran dibistanên rasyonel, navendên karkeran û hwd.

Milîsên xwebexş ên ku çûne ji bo ku mayî ya Spanyayê ji Franco rizgar bikin, li ser prensîbên anarşîst hatine organîze kirin û hem mêr û hem jî jin tê de bûn. Ne rutbe, ne silav û ne jî sinifa zabit hebû. Her kes wekhev bû. George Orwell, endamê mîlîsên POUM (POUM partiyeke Marksîst a muxalîf bû, ji Lenînîzmê bandor bû, lê ne wek ku Komunîstan îddîa kiribûn Troçkîst) vê yekê eşkere dike:
“Xala bingehîn a pergala [milîsî] wekheviya civakî ya di navbera efser û mêran de bû. Ji giştî heta taybet her kesî heman mûçe distand, heman xwarin dixwar, heman cil li xwe dikirin û li ser wekheviya tam li hev dikirin. Ger we bixwesta. ku hûn li pişta fermandarê beşê sîleyekê bixin û jê re cixareyekê bixwazin, û tu kes nedifikirî ku ev yek meraqdar bû, di teoriyê de, her milîs dewletek demokrasî ye û ne hiyerarşiyek e guh nedane, lê her weha dihate famkirin ku dema we fermanek da, we wek rêheval û ne bilintir efser û serleşker hebûn, lê di wateya asayî de pileya leşkerî tunebû nîşanan, bê tikandin û silavkirina wan hewl dabûn ku di nava mîlîsan de modeleke demkî ya civaka bê çîn çêkin ku ez ê di dema şer de xeyal bikira. . . ” [ Op. Cit. , r. 26]
Lê belê li Îspanyayê jî, weke her devereke din, tevgera anarşîst di navbera Stalînîzmê (Partiya Komunîst) li aliyekî û Kapîtalîzmê (Franco) ji aliyê din ve hat şikandin. Mixabin, anarşîstan yekîtiya antî-faşîst danî pêşiya şoreşê, bi vî awayî alîkariya dijminên xwe kirin ku hem wan û hem jî şoreşê têk bibin. Ka ew ji ber şert û mercan bi zorê ketine vê helwestê an jî dikaribûn jê birevin hîn jî tê nîqaş kirin ( ji bo nîqaşkirina çima CNT-FAI hevkarî kir û beşa I.8.11 li ser çima ev biryar ne hilberek teoriya anarşîst bû li beşa I.8.10 binêre. ).

Serpêhatiyên Orwell ên di nav mîlîsan de nîşan dide ku çima Şoreşa Spanyayê ji anarşîstan re ewqas girîng e:
“Ez kêm-zêde bi şens ketim nav civata yekane ya bi her mezinayî li Ewropaya Rojava ku tê de hişmendiya siyasî û nebaweriya bi kapîtalîzmê ji dijberên wan normaltir bû. Li vir li Aragonê yek di nav deh hezaran kesan de bû, bi giranî ne bi tevahî. Bi eslê xwe çîna karkeran, hemû di heman astê de dijîn û li ser wekheviyê tevdigerin yekî ji bo tamkirina Sosyalîzmê bû, bi vê yekê ez mebesta min ew e ku atmosfera derûnî ya serdest a Sosyalîzmê bû. Hebûna çînayetî ya asayî ji holê rabûbû, ku di hewaya pîs a Îngilîstanê de, ji bilî gundiyan û me, tu kes tunebû. Meriv di civatekê de bû ku hêvî ji bêaqilî an jî kînperestiyê normaltir bû, ku tê de peyva ‘heval’ ji bo hevaltiyê bû û ne, wekî li piraniya welatan, ji bo nefsbiçûkiyê. Yekî hewaya wekheviyê nefes kiribû. Ez baş dizanim ku niha moda înkarkirina ku têkiliya Sosyalîzmê bi wekheviyê re heye ye. Li her welatê cîhanê qebîleyek mezin a partîzan û profesorên piçûk ên zirav mijûlî ‘îsbatkirina’ ne ku Sosyalîzm ji dewlet-kapîtalîzma plansazkirî ya bi motîvasyona çepgiriyê wêdetir nayê wateya. Lê mixabin dîtineke Sosyalîzmê jî ji vê cudatir heye. Tişta ku mirovên asayî dikşîne Sosyalîzmê û wan dike ku ji bo wê çermê xwe bixin xetereyê, ‘mîstîka’ ya Sosyalîzmê, ramana wekheviyê ye; ji bo pirraniya mirovan Sosyalîzm tê wateya civakek bê çîn, an jî tê wateya tiştek nîne. . . Di wê civata ku tu kes li ser çênabû, li wê derê kêmasiya her tiştî lê çuçikan nedikir, dibe ku meriv pêşbîniyek xav werbigire ku qonaxên destpêkê yên Sosyalîzmê dê çawa bin. Û, her tiştî, li şûna ku ez bêhêvî bikim, ew ji kûr ve min kişand. . [ Op. Cit. , rûp. 83-84 ]
Ji bo bêtir agahdarî li ser Şoreşa Spanî, pirtûkên jêrîn têne pêşniyar kirin: Dersên Şoreşa Spanî ya Vernon Richards; Anarşîst di Şoreşa Spanî de û CNT di Şoreşa Spanyayê de ji hêla Jose Peirats; Jinên Azad ên Spanyayê ji aliyê Martha A. Ackelsberg; Kolektîvên Anarşîst ku ji hêla Sam Dolgoff ve hatî çap kirin; “Objectivity and Liberal Scholarship” ya Noam Chomsky (di The Chomsky Reader de ); Anarşîstên Casas Viejas ji aliyê Jerome R. Mintz; û Homage to Katalonya ji hêla George Orwell ve.

Anarchist FAQمێتاLatiniمێتاكوردی - Kurdiمێتاوه‌رگێڕانمێتاکوردیی-کورمانجی

A.5.5 Anarşîstên Di Dagirkerên Kargeha Îtalî de

Wergera Makîne

Piştî dawiya Şerê Cîhanê yê Yekem li Ewropa û cîhanê radîkalîzasyoneke mezin çêbû. Endamtiya sendîkayan teqiya, grev, xwenîşandan û ajîtasyon giha asteke mezin. Ev hinekî ji ber şer bû, hinekî jî ji ber serkeftina eşkere ya Şoreşa Rûsyayê bû. Ev coşa ji bo Şoreşa Rûsyayê heta gihaşt anarşîstên ferdperest ên mîna Joseph Labadie, yê ku mîna gelek antî-kapîtalîstên din, dît ku “sora li rojhilat [dide] hêviya rojek geş” û Bolşevîkan wekî “hewldanên pesindar ku bi kêmanî biceribînin. ” rêyek ji dojeha koletiya pîşesaziyê.” [Ji aliyê Carlotta R. Anderson ve hatiye vegotin, Anarşîstê Hemû-Amerîkî r. 225 û rûp. 241]
Li seranserê Ewropayê, ramanên anarşîst populertir bûn û sendîkayên anarkosendîkalîstî mezin bûn. Mînakî, li Brîtanyayê, ferment tevgera gerînendeyên dikanan û grevên li ser Clydeside çêkir; Elmanya bilindbûna sendîkalîzma pîşesazî ya îlhama IWW û formek azadîxwaz a Marksîzmê ya bi navê “Komunîzma Encûmenê” dît; Spanya di CNT ya anarko-sîndîkalîst de mezinbûnek mezin dît. Bi ser de jî, mixabin, bilindbûn û mezinbûna herdu partiyên sosyal demokrat û komunîst jî dît. Îtalya jî ne îstîsna bû.

Li Torînoyê tevgereke nû ya rêz û pelan pêş dibû. Ev tevger li dora “komîsyonên navxweyî” (komîteyên gilî yên ad hoc yên hilbijartî) bû. Van rêxistinên nû rasterast li ser koma mirovên ku di kargehek taybetî de bi hev re dixebitîn, ji bo her komek ji 15 heta 20 karkeran an jî karmendek bijartî û birêkûpêk hatî hilbijartin. Civîna hemû gerînendeyên dikanê yên di kargeheke diyarkirî de paşê “komîsyona navxweyî” ji bo wê saziyê hilbijart, ku rasterast û bi berdewamî berpirsiyarê desteya kargêrên dikanan bû, ku jê re “Encûmena kargehê” dihat gotin.
Di navbera Mijdara 1918 û Adara 1919 de, komîsyonên navxweyî di nav tevgera sendîkayan de bûne pirsgirêkek neteweyî. Di 20ê Sibata 1919an de, Federasyona Karkerên Metalê ya Îtalyayê (FIOM) peymanek ku ji bo hilbijartina “komîsyonên navxweyî” di kargehan de peyda dike, qezenc kir. Piştre karkeran hewl dan ku van organên nûnertiya karkeran bi erka rêveberiyê veguherînin meclîsên kargehan. Di 1ê Gulana 1919an de, komîsyonên navxweyî “dibûn hêza serdest di nav endustriya metalkarîyê de û sendîka di bin metirsiya ku bibin yekeyên îdarî yên marjînal de. Li pişt van geşedanên tirsnak, li ber çavê reformxwazan, azadîxwaz hebûn.” [Carl Levy, Gramsci and the Anarchists , r. 135] Di çiriya paşîn 1919 de komîsyonên navxweyî yên Turin veguherî meclîsên kargehê.

Tevgera li Turin bi gelemperî bi heftane L’Ordine Nuovo (Rêza Nû) ve girêdayî ye, ku yekem car di 1ê Gulana 1919 de derket. Wekî ku Daniel Guerin bi kurtî dibêje, ew “ji hêla sosyalîstek çep, Antonio Gramsci, bi alîkariya profesorek ve hatî verast kirin. Felsefeyê li zanîngeha Torînoyê bi ramanên anarşîst, di bin navê nasnavê Carlo Petri de dinivîse, û di nav kargehan de, koma Ordine Nuovo ji hêla gelek kesan ve, nemaze mîlîtanên anarko-sîndîkalîst, dihat piştgirî kirin. esnafên metal, Pietro Ferrero û Maurizio Garino Manîfestoya Ordine Nuovo ji hêla sosyalîst û azadîxwazan ve bi hev re hate îmzekirin, li hev kirin ku meclîsên kargehê wekî ‘organên ku hem ji bo rêveberiya komunîst a pêşerojê hem ji bo kargeha takekesî hem jî ji tevahiya civakê re guncaw in. ‘ Anarşîzm , r. 109]
Divê geşedanên li Torînoyê neyên girtin. Li seranserê Îtalyayê karker û gundî çalakî li dar xistin. Di dawiya sibata 1920-an de, li Liguria, Piedmont û Napolê hejek dagirkirina kargehan derket. Li Liguria, karkeran kargehên metal û keştiyê yên li Sestri Ponente, Cornigliano û Campi dagir kirin piştî têkçûna danûstandinên mûçeyê. Heta çar rojan, di bin serokatiya sindîkalîstan de, wan kargehan di nav meclîsên kargehan de dimeşandin.

Di vê serdemê de Yekîtiya Sendîkalîstên Îtalyayê (USI) bi qasî 800 000 endaman mezin bû û bandora Yekîtiya Anarşîst a Îtalî (UAI) bi 20 000 endamên xwe û rojnameya rojane ( Umanita Nova ) bi heman awayî mezin bû. Wek ku dîroknasê welî yê Marksîst Gwyn A. Williams destnîşan dike , “Enarşîst û sindîkalîstên şoreşger koma herî domdar û bi tevahî şoreşger li çepê bûn… taybetmendiya herî eşkere ya dîroka sindîkalîzm û anarşîzmê di salên 1919-20 de: bilez û bi rastî berdewam. Sindîkalîstan beriya her tiştî fikra çîna karker a ku bi temamî bi ser neket. [ Proleter Order , pp. 194-195] Li Turin, azadîxwaz “di nav FIOM de xebitîn” û ” ji destpêkê ve bi giranî beşdarî kampanya Ordine Nuovo bûn .” [ Op. Cit. , r. 195] Bêguman, Ordone Nuovo ji hêla sosyalîstên din ve wekî “sîndîkalîst” hate şermezar kirin.

Yên ku pêşî fikra dagirkirina cihên kar anîn ziman, anarşîst û sendîkalîstan bûn. Malatesta di Adara 1920-an de li Umanita Nova li ser vê ramanê nîqaş dikir. Bi gotina wî, “Grevên protestoyî yên giştî êdî tu kesî aciz nakin. rêbaz bê guman paşerojek xwe heye, ji ber ku ew bi armancên dawî yên tevgera karkeran re têkildar e û ji bo çalakiya herî dawî ya desteserkirinê amadekariyek pêk tîne.” [ Errico Malatesta: Jiyan û Ramanên Wî , r. 134] Di heman mehê de, di dema “kampanyayek xurt a sindîkalîstan de ji bo avakirina meclîsan li Mila, Armando Borghi [sekreterê anarşîst ê USI] banga dagirkirina fabrîkeyên girseyî kir. Li Turin, ji nû ve hilbijartina komîserên atolyeyê di duduyan de bi dawî bû. -Orgiya hefteyî ya nîqaşên dilşewat û karkeran bi tayê ketin [Meclîsa Kargehê] Komîseran dest bi bangawaziyê kirin.” Bi rastî, “tevgera meclîsê ya li derveyî Torîno bi eslê xwe anarko-sîndîkalîst bû.” Ne ecêb e, sekreterê karkerên metal-sendîkalîst “tewax kir ku piştgiriyê bide meclîsên Torîno, ji ber ku ew nûnertiya çalakiya rasterast a dijî-burokratîk dikin, armanc kontrolkirina kargehê û dibe ku bibin şaneyên yekem ên sendîkayên pîşesazî yên sendîkalîst… Kongreya sindîkalîst deng da Piştgiriya meclîsan kir, wekî çalakiyek rasterast wekî L’ Ordine. û çapa Turin ya Avanti ” [Williams, Op. Cit. , r. 200, r. 193 û rûp. 196]
Zêdebûna milîtaniyê di demek kurt de dijberiyek kardêr provoke kir. Rêxistina patronan meclîsên kargehan şermezar kir û li dijî wan banga seferberiyê kir. Karker îsyan dikirin û guh nedida fermanên patronan — “bêdîsîplîn” di kargehan de zêde dibû. Wan ji bo bicihanîna qaîdeyên pîşesaziyê yên heyî piştgirîya dewletê wergirt. Peymana neteweyî ya ku di sala 1919-an de ji hêla FIOM-ê ve hatî qezenc kirin, destnîşan kiribû ku komîsyonên hundurîn ji qata dikanê hatine qedexe kirin û di demjimêrên nexebitî de hatine sînordar kirin. Ev tê wê wateyê ku çalakiyên tevgera gerînendeyên dikanan li Torino — wek rawestandina kar ji bo lidarxistina hilbijartinên firoşgehan — binpêkirina peymanê bû. Tevger di esasê xwe de bi rêya bêserûberiya girseyî dihat parastin. Patronan ev binpêkirina peymana lihevkirî wekî navgînek li dijî meclîsên kargehan ên li Torino bikar anîn.

Pêşandana bi kardêran re di meha Nîsanê de hat, dema ku meclîsa giştî ya gerînendeyên dikanan li Fiat ji bo protestokirina ji kar avêtina gelek firoşyarên dikanan banga grevê kir. Li ser vê yekê karsazan girtina giştî îlan kirin. Hikûmetê bi pêşandaneke girseyî piştgirî da qefilandinê û leşkeran kargeh dagir kirin û noqteyên mîtralyozan li wan danîn. Dema ku tevgera gerînendeyên dikanan piştî du hefte grevê biryar da ku li ser mijarên bilez ên ku di nakokî de ne, teslîm bibin, kardêran bi daxwazên ku li gorî peymana neteweyî ya FIOM-ê, li gorî peymana neteweyî ya FIOM-ê, meclîsên dikanan di demjimêrên ne-kar de bêne sînordar kirin bersivandin. ji nû ve were ferz kirin.

Van daxwazan di dilê pergala meclîsa kargehan de bûn armanc û tevgera kedê ya Torîno ji bo parastina wê bi greva giştî ya mezin bersiv da. Li Torînoyê grev bi giştî bû û di demeke kurt de li herêma Piedmontê belav bû û 500 000 karker di asta bilind de beşdar bûn. Çalakgerên Torînoyê banga berfirehkirina grevê kirin û bi piranî ji aliyê sosyalîstan ve tên birêvebirin serî li sendîkayên CGL û rêveberên Partiya Sosyalîst dan û wan bangawaziya wan red kir.

Yekane piştgirî ji bo greva giştî ya Torînoyê ji sendîkayên ku bi giranî di bin bandora anarkosendîkalîstan de bûn, wek rêyên hesinî yên serbixwe û sendîkayên karkerên deryayî ( “Sindîkalîstan tenê yên ku tevdigerin.” ). Karkerên rêyên hesinî yên li Pîsa û Firensa guh nedan leşkerên ku dişandin Torînoyê. Li derdora Genovayê, di nav karkerên dokê de û li cihên kar ên ku USI bandorek mezin lê bû grev hebûn. Ji ber vê yekê, tevî ku “ji hêla tevaya tevgera sosyalîst ve hat xayîntin û terikandin”, tevgera Nîsanê “hîn jî piştgirîya gel dît” bi “çalakiyên … an rasterast an jî nerasterast ji hêla anarkosendîkalîstan ve hatî rêve kirin.” Li Torîno bi xwe, anarşîst û sendîkalîstan “tehdîd dikirin ku tevgera meclîsê ji binê xwe derxînin” Gramsci û koma Ordine Nuovo . [Williams, Op. Cit. , r. 207, r. 193 û rûp. 194]
Di dawiyê de rêveberiya CGL grevê bi şert û mercên ku daxwaza sereke ya patronan ji bo sînordarkirina meclîsên dikanên dikanan ji bo demjimêrên nexebit qebûl kir. Tevî ku meclîs niha di çalakî û hebûna dikanan de pir kêm bûne, lê dîsa jî ew ê di dema dagirkirina kargeha Îlonê de ji nû ve pozîsyona xwe bibînin.

Anarşîstan “sosyalîst bi îxanetê sûcdar kirin. Wan rexne kirin ku ew têgihiştineke derewîn a dîsîplîn e ku sosyalîstan bi rêbertiya xwe ya tirsonek ve girêdide. Ew dîsîplîna ku her tevgerek di bin “hesab, tirs, xeletî û xiyanetên muhtemel de” berovajî kirin. rêberên dîsîplîneke din a karkerên Sestri Ponente ku ji bo hevgirtinê bi Turin re darbe kirin, dîsîplîna xebatkarên rêyên hesinî yên ku red kirin ku hêzên ewlehiyê veguhezînin Torino û anarşîst û endamên Unione Sindacale ku ramanên partî û mezhebî ji bîr kirin. da ku xwe bixin ber destê Torinesî.” [Carl Levy, Op. Cit. , r. 161] Mixabin, ev “dîsîplîna” ji jor a sosyalîstan û sendîkayên wan dê di dema dagirkirina fabrîqeyan de were dûbare kirin, bi encamên tirsnak.

Di îlona, ​​1920 de, li Italytalyayê li hember qutkirina meaşê xwedan û qefilandinê grevên mayînde yên mezin hebûn. “Navenda hewaya krîzê bilindbûna sindîkalîstan bû.” Di nîvê Tebaxê de, karkerên metalên USI “bang li her du sendîkayan kir ku kargehan dagir bikin” û banga “dagirkeriyek pêşîlêgirtinê” li dijî qefilandin. USI vê yekê wekî “desthilatdariya kargehan ji hêla karkerên metal” ve dît (ku divê “bi hemî tedbîrên pêwîst were parastin” ) û hewce dît ku “karkerên pîşesaziyên din bangî şer bikin.” [Williams, Op. Cit. , r. 236, rûp. 238-9] Bi rastî, “[i]ger FIOM fikra sindîkalîst a dagirkirina kargehan qebûl nekira da ku li hember girtina kardêrek raweste, dibe ku USI piştgirîyek girîng ji çîna karker a çalak a siyasî ya Turin werbigire. .” [Carl Levy, Op. Cit. , r. 129] Van grevê di kargehên endezyariyê de dest pê kirin û di demek kurt de li rêyên hesinî, veguheztina rê û pîşesaziyên din belav bûn, ku gundiyan zevî girtin. Lê belê grevêvan ji dagirkirina cihên xwe zêdetir, ew xistin bin rêveberiya xweser a karkeran. Di demeke nêzîk de zêdetirî 500 000 “greb” li ser kar bûn, ji bo xwe hilberandin. Errico Malatesta, ku beşdarî van bûyeran bû, dinivîse:
“Karkerên metal li ser rêjeyên mûçe dest bi tevgerê kirin. Ew grevek celebek nû bû. Li şûna dev ji kargehan berdin, fikir ew bû ku li hundur bê xebitandin… Li seranserê Italytalyayê di nav karkeran de kelecanek şoreşgerî hebû û di demek kurt de Karekterên xwe guhertibûn, dema ku ji bo parastinê dest pê kiribûn di rastiyê de hat rakirin. Ev rejîmek nû ya jiyana civakî bû. [ Errico Malatesta: Jiyan û Ramanên Wî , r. 134]
Daniel Guerin li ser berfirehiya tevgerê kurteyek baş peyda dike:
“Rêveberiya kargehan… ji aliyê komîteyên xebatkarên teknîkî û îdarî ve dihat kirin. Rêveberiya xweser rêyeke pir dirêj derbas bû: di serdema destpêkê de ji bankayan alîkarî dihatin girtin, lê dema ku hat vekişandin rêveberiya xweser. Pergalê ji bo dayîna mûçeyên karkeran pereyên xwe datîne, xwerêveberiyeke pir hişk pêwîst bû, bikaranîna vexwarinên alkolê qedexe bû, ji bo xweparastinê dewriyeyên çekdarî hatin organîzekirin. Zêde û komir xistine hewzeke hevpar û bi awayekî adil hatin parvekirin.” [ Anarşîzm , r. 109]
Îtalya “felc bû, bi nîv mîlyon karkeran kargehên wan dagir kirin û alên sor û reş li ser wan bilind kirin.” Tevger li seranserê Îtalyayê belav bû, ne tenê li qada pîşesazî ya li dora Milan, Turin û Genova, lê her weha li Roma, Firensa, Napolî û Palermo jî. ” Mîlîtanên USI bê guman di pêşengiya tevgerê de bûn”, di heman demê de Umanita Nova argû kir ku “tevger pir ciddî ye û divê em her tiştê ku ji destê me tê bikin da ku wê berbi dirêjkirinek girseyî ve bi rê ve bibe.” Banga domdar a USI ev bû ku “berfirehkirina tevgerê li tevahiya pîşesaziyê ji bo destpêkirina ‘greva giştî ya îstismarkirinê’.” [Williams, Op. Cit. , r. 236 û r. 243-4] Karkerên rêyên hesinî, di bin tesîra azadîxwazan de, veguhestina leşkeran red kirin, karkeran li dijî fermanên sendîkayên reformîst ketin grevê û gundîyan erd dagir kirin. Anarşîstan bi dil û can piştgirî dan tevgerê, ne ecêb e ku “dagîrkirina kargeh û axê bi temamî li gorî bernameya me ya çalakiyê.” [Malatesta, Op. Cit. , r. 135] Luigi Fabbri ev dagirkerî wekî “hêzek ku di proleteryayê de heya niha jê nizanibû eşkere kir.” [Ji hêla Paolo Sprinao ve hatî vegotin, Dagirkirina Fabrîqeyan , r. 134]
Lê piştî çar hefteyan ji dagirkirinê, karkeran biryar da ku ji kargehan derkevin. Ev yek ji ber kiryarên partiya sosyalîst û sendîkayên reformîst bû. Ew li dijî tevgerê bûn û bi dewletê re ji bo vegerê li “normaliyê” li berdêla soza dirêjkirina kontrola karkeran bi awayekî qanûnî, bi hevkariya patronan re danûstandin kirin. Pirsgirêka şoreşê bi dengdana meclîsa neteweyî ya CGL li Mîlanoyê di 10-11ê Nîsanê de, bêyî ku bi sendîkayên sindîkalîstan re bişêwire, biryar hat dayîn, piştî ku rêveberiya Partiya Sosyalîst biryar neda ku yek rê yan jî bi awayekî din biryar bide.
Hêjayî gotinê ye ku ev soza “kontrolkirina karkeran” pêk nehat. Nebûna rêxistina serbixwe ya nav-fabrîqeyan kir ku karker ji bo agahdarî li ser tiştên ku li bajarên din diqewimin girêdayî burokratên sendîkayan bin, û wan ew hêz bikar anîn da ku kargeh, bajar û kargehan ji hev qut bikin. Ev dibe sedem ku vegere ser kar, “tevî dijberiya anarşîstên takekesî yên ku di nav kargehan de belav bûne.” [Malatesta, Op. Cit. , r. 136] Konfederasyonên sendîkayên sendîkalîst ên herêmî nikarîbûn çarçoveyeke pêwîst ji bo tevgereke dagirkeriyê ya bi tevahî koordîne peyda bikin ji ber ku sendîkayên reformxwaz red kirin ku bi wan re bixebitin; û her çend anarşîst hindikahiyek mezin bûn, ew dîsa jî hindikahiyek bûn:
Di kongreya ‘interproleter’ ya di 12’ê Îlonê de pêk hat de (Yekîtiya Anarchia, sendîkaya karkerên rêhesin û deryavan beşdar bûn) sendîkaya sendîkalîst biryar da ku ‘Em bi xwe nikarin bêyî partiya sosyalîst û CGL’ li dijî ‘ dengdana dij-şoreşgerî ya Mîlano, ew hindikayî, keyfî û betal îlan kir û bi destpêkirina bangên nû, nezelal, lê bi tundî yên çalakiyê bi dawî bû.” [Paolo Spriano, Op. Cit. , r. 94]

Malatesta xîtabî xebatkarên yek ji kargehên li Milan kir. “Yên ku peymana ku li Romayê hatiye îmzekirin [di navbera Konfederazione û sermayedaran de] wek serkeftineke we ya mezin pîroz dikin, we dixapînin. Serkeftin di rastiyê de ya Giolitti ye, ya hikûmet û burjuvaziya rizgarkirî ye. ji bermaya ku bi ser de hatibûn daleqandin.” Di dema dagirkeriyê de “bûrjûwazî lerizî, hukûmet bêhêz bû ku bi rewşê re rû bi rû bimîne.” Ji ber vê yekê:
“Gava ku peymana Romayê we paşve bixe bin îstîsmara bûrjûwaziyê ya ku we dikaribû ji holê rakira, qala serketinê bike, derew e. Ger hûn dev ji kargehan berdin, vê yekê bi baweriya ku hûn şerek mezin wenda kirine bikin û Bi mebesta ku hûn ji nû ve dest bi têkoşînê bikin û bi rengekî tam bidomînin, heke hûn xeyala xapandinê ya li ser kargehan nekin tinaziyek e, ji ber ku ew dixwaze berjewendiyên xwe û yên bûrjûwaziyê li hev bike Divê hûn bi xwe şoreşê bikin dema ku fersendek ji xwe re pêşkêş bike, bêyî ku li benda fermanên ku qet nayên, an ku tenê ji we re ferman dikin ku hûn dev ji çalakiyê berdin, bi xwe bawer bin û hûn ê bi ser bikevin. ” [ji hêla Max Nettlau ve hatî vegotin, Errico Malatesta: Biyografiya Anarşîstek ]

Malatesta rast hat îsbat kirin. Bi qedandina dagirkeran re tenê bûrjûwazî û hikûmet serketî bûn. Zû zû karker dê bi Faşîzmê re rû bi rû bimînin, lê pêşî, di Cotmeha 1920 de, “piştî ku kargeh hatin valakirin”, hukûmetê (eşkere dizanibû ku xetera rastîn kî ye) “tevahiya serokatiya USI û UAI girt. Sosyalîstan bersiv nedan.” û “kêm-bi kêm guh neda çewsandina azadîxwazan heta bihara 1921ê dema ku Malatestayê kal û anarşîstên din ên girtî ji hucreyên xwe yên li Mîlanoyê dest bi greva birçîbûnê kirin.” [Carl Levy, Op. Cit. , rûp 221-2] Piştî mehkemekirina çar rojan ew beraat kirin.

Bûyerên sala 1920 çar tiştan nîşan dide. Ya yekem, ku karker dikarin bi serê xwe, bêyî patronan, cîhên xebata xwe bi serfirazî birêve bibin. Ya duduyan, li ser hewcedariya anarşîstan ku tev li tevgera kedê bibin. Bêyî piştgiriya USI, tevgera Turin dê ji ya ku bû hîn bêtir îzole bûya. Ya sêyem, pêwîst e anarşîst bi rêxistin bibin da ku bandorê li têkoşîna çînan bikin. Mezinbûna UAI û USI di warê bandor û mezinbûnê de girîngiya vê yekê destnîşan dike. Bêyî ku anarşîst û sendîkalîst fikra dagirkirina fabrîqeyan bilind bikin û piştgirî nedin tevgerê, guman heye ku ew bi qasî ku bû serketî û berbelav bûya. Herî dawî, ew rêxistinên sosyalîst ku bi şêweyekî hiyerarşîk hatine avakirin, endametiya şoreşgerî çênake. Bi dîtina domdar li rêberan, tevger seqet bû û nekarî bi tevahî potansiyela xwe pêş bikeve.

Ev serdema dîroka Îtalyayê mezinbûna Faşîzmê ya li Îtalyayê rave dike. Wekî ku Tobias Abse destnîşan dike, “hilweşîna faşîzmê li Italytalyayê nikare ji bûyerên biennio rosso , du salên sor ên 1919 û 1920, yên ku beriya wê hatine veqetandin. Faşîzm şoreşek pêşîlêgirtinê bû… encama şoreşa têkçûyî” [ “Rabûna Faşîzmê li Bajarekî Pîşesazî” , rûp. 52-81, Ji nû ve hizirandina Faşîzma Îtalî , David Forgacs (ed.), r. 54] Peyva “dij-şoreşa pêşîlêgirtinê” di destpêkê de ji hêla anarşîstê pêşeng Luigi Fabbri ve hatî destnîşan kirin, ku faşîzm bi rast wekî “rêxistin û ajanê parastina çekdarî ya tund a çîna serdest li dijî proleterya, ku li gorî ramana wan, heye.” bibin bi awayekî bêwate daxwazkar, yekgirtî û destwerdan.” [ “Faşîzm: Dij-Şoreşa Pêşîlêgirtinê” , rûpel 408-416, Anarşîzm , Robert Graham (ed.), r. 410 û rûp. 409]
Rabûna faşîzmê hişyariya Malatesta ya dema dagirkirina fabrîqeyan piştrast kir: “Eger em heta dawiyê neçin, em ê tirsa ku niha di nava bûrjûwaziyê de bihêlin bi rondikên xwînê bidin.” [ji hêla Tobias Abse ve hatî vegotin, Op. Cit. , r. 66] Sermayedar û axayên dewlemend ji bo ku çîna karkeran cihê xwe hîn bikin, bi alîkariya dewletê piştgirî dan faşîstan. Wan piştrast kir ku “her alîkarî di warê diravî û çekan de hat dayîn, çavê xwe ji binpêkirinên wê yên qanûnê re girt û, li cihê ku pêwîst be, pişta xwe bi destêwerdana hêzên çekdar vekir, ku bi hinceta vegerandina aramiyê, dê bilezînin.” Li her devera ku faşîstan li şûna lêdanê dest bi lêdanê kirin, alîkariya wan bikin.” [Fabbri, Op. Cit. , r. 411] Ji Tobias Abse re vegotin:
“Armancên faşîstan û piştgirên wan ên di nav pîşesaz û cotkaran de di salên 1921-22 de hêsan bûn: şikandina hêza karker û gundiyan a rêxistinkirî heta ku dibe bila bibe, bi fîşek û kulm ji holê rakin, ne tenê destkeftiyên biennio rosso , lê her tiştê ku çînên jêrîn di navbera destpêka sedsalê de û derketina Şerê Cîhanê yê Yekem de bi dest xistibûn. [ Op. Cit. , r. 54]
Tîmên faşîst êrîşî cihên kombûnên anarşîst û sosyalîst, navendên civakî, çapemenî yên radîkal û Camera del Lavoro (meclîsên sendîkayên herêmî) kirin û wêran kirin. Lê belê di rojên reş ên terora faşîst de jî, anarşîstan li hemberî hêzên totalîtarîzmê li ber xwe didin. “Ne tesaduf e ku berxwedana herî xurt a çîna karker a li dijî faşîzmê li… bajarok an bajarên ku tê de kevneşopîyeke anarşîst, sindîkalîst an anarko-sendîkalîstî pir xurt hebû bû.” [Tobias Abse, Op. Cit. , r. 56]
Anarşîst beşdar bûn û gelek caran beşên Arditi del Popolo , rêxistineke çîna karker a ku ji bo xweparastina berjewendîyên karkeran hatibû veqetandin, organîze kirin. Arditi del Popolo berxwedana çîna karker a li hember tîmê faşîstan organîze kir û teşwîq kir, bi gelemperî hêzên faşîst ên mezin têk bir (wek nimûne, “bi tevahî rûreşkirina bi hezaran tîmên Italo Balbo ji hêla çend sed Arditi del Popolo ve ku ji hêla niştecîhên çîna karker ve têne piştgirî kirin. navçeyên” li keleha anarşîst Parma di Tebaxa 1922 de [Tobias Abse, Op. Cit. , r. 56]).

Arditi del Popolo ya herî nêzîk Îtalya bû ku ji fikra yekbûyî, eniyeke çîna karker a şoreşger a li dijî faşîzmê, weke ku ji aliyê Malatesta û UAI ve hatibû pêşniyarkirin. Ev tevger “li ser xetên antî-bûrjûwazî û antî-faşîst pêşket û bi serxwebûna beşên xwe yên herêmî ve hat binavkirin.” [ Salên Sor, Salên Reş: Berxwedana Anarşîst a li hember Faşîzmê li Îtalyayê , r. 2] Li şûna ku tenê rêxistinek “antî-faşîst” be, Arditi “ne tevgerek ji bo parastina ‘demokrasiyê’ bi rengekî razber bû, lê di esasê xwe de rêxistinek çîna karker bû ku ji bo parastina berjewendîyên karkerên pîşesaziyê, doker û hejmareke mezin ji esnaf û esnafan.” [Tobias Abse, Op. Cit. , r. 75] Ne ecêb e, ku Arditi del Popolo “xuya ye ku li deverên ku çanda siyasî ya kevneşopî ya çîna karker kêmtir tenê sosyalîst bû û xwedî kevneşopiyên anarşîst an sindîkalîst ên xurt bû, wek mînak, Barî, Livorno, Parma û Roma.” [Antonio Sonnessa, ” Rêxistina Parastinê ya Çîna Karker, Berxwedana Antî-Faşîst û Arditi del Popolo li Turin, 1919-22,” rûp. 33, no. 2, rûp. 184]
Lê her du partiyên sosyalîst û komunîst ji rêxistinê vekişiyan. Sosyalîstan di Tebaxa 1921ê de bi Faşîstan re “Peymana Pasîfîkasyonê” îmze kirin. Komunîstan “tercîh kir ku endamên xwe ji Arditi del Popolo vekişînin, ne ku bi anarşîstan re bixebitin.” [ Salên Sor, Salên Reş , r. 17] Bi rastî, “[o] di heman roja ku Peyman hate îmzekirin de, Ordine Nuovo ragihandinek PCd’I [Partiya Komunîst a Îtalyayê] ku komunîstan li dijî tevlêbûnê hişyar dike weşand” di Arditi del Popolo de. Piştî çar rojan, serkirdayetiya Komunîst “bi fermî dev ji tevgerê berda. Li dijî wan komunîstên ku beşdarî rêxistinê bûn, an jî pêwendiya wan bi rêxistinê re berdewam dikirin, tedbîrên dîsîplînê yên giran hatin tehdîtkirin. Ji ber vê yekê “dawiya hefteya pêşîn a Tebaxê 1921, PSI, CGL û PCd’I bi fermî” rêxistinê şermezar kirin. “Tenê rêberên anarşîst, ger ne her tim bi bernameya [Arditi del Popolo] re dilgiran bin, dev ji tevgerê bernedan.” Bi rastî, Umanita Nova “bi xurtî piştgirî da” wê “bi hinceta ku ew îfadeya gelêrî ya berxwedana antî-faşîst û ji bo parastina azadiya rêxistinbûnê temsîl dike.” [Antonio Sonnessa, Op. Cit. , r. 195 û rûp. 194]
Lê tevî biryarên serokên wan, gelek sosyalîst û komunîstên pilebilind di nav tevgerê de cih girtin. Herî dawî beşdarî “berxwedana mezinbûna serkêşiya PCd’I” ya vekirî bû. Mînakî, li Torîno, komunîstên ku beşdarî Arditi del Polopo bûn, “kêmtir wekî komunîst û bêtir wekî beşek ji xwenaskirina çîna karker a berfireh… Ev dînamîk ji hêla sosyalîst û anarşîstek girîng ve ji nû ve hate xurt kirin. hebûna” li wir. Sernekeftina serokatiya Komunîst a piştgirîkirina tevgerê, îflasa formên rêxistinî yên Bolşevîk ên ku ji hewcedariyên tevgera gelêrî re bersiv nedidan nîşan dide. Bi rastî, ev bûyer nîşan didin ku “adetên azadîxwaz ên xweseriya ji desthilatdariyê, û berxwedana li dijî desthilatdariyê jî li dijî serokên tevgera karkeran hate meşandin, nemaze dema ku dihatin dîtin ku ew rewş di asta bingehîn de xelet fêm kirine.” [Sonnessa, Op. Cit. , r. 200, r. 198 û rûp. 193]
Ji ber vê yekê Partiya Komunîst nekarî destekê bide berxwedana gel a li dijî faşîzmê. Rêberê Komunîst Antonio Gramsci diyar kir ku çima, û got ku “helwesta serokatiya partiyê ya li ser pirsa Arditi del Popolo… li gorî hewcedariya ku endamên partiyê ji hêla serokatiyek ku ne serokatiya partiyê ne ve têne kontrol kirin ve girêdayî ye.” Gramsci anî ziman ku ev polîtîka “xizmeta tinekirina tevgereke girseyî ya ku ji binî ve dest pê kiribû û di şûna wê de ji aliyê me ve ji aliyê siyasî ve hatibe îstismarkirin, kir.” [ Hilbijartinên ji Nivîsarên Siyasî (1921-1926) , r. 333] Dema ku li hember Arditi del Popolo ji serokên komunîst ên din kêmtir mezhebperest bû, “[i] bi hemî serokên komunîst re hevbeş, Gramsci li benda damezrandina tîmên leşkerî yên bi pêşengiya PCd’I bû.” [Sonnessa, Op. Cit. , r. 196] Bi gotineke din, têkoşîna li dijî faşîzmê ji aliyê rêveberiya Komunîst ve weke navgîneke bidestxistina endamên zêdetir dihat dîtin û dema berovajî vê yekê îhtîmalek hebû, wan têkçûn û faşîzmê tercîh kirin, ne ku şopdarên xwe bikevin bin bandora anarşîzmê.

Wekî ku Abse destnîşan dike, “ev vekişandina piştgirîya partiyên Sosyalîst û Komunîst li ser asta neteweyî bû ku Arditi seqet kir”. [ Op. Cit. , r. 74] Bi vî awayî “şikestxwariya reformîst a civakî û mezhebperestiya komunîst muxalefeteke çekdar a ku berbelav bû û ji ber vê yekê bi bandor bû, ne mimkun kir; û mînakên cuda yên berxwedana gel nekarîn di stratejiyek serketî de bibin yek.” Û faşîzm dikaribû têk biçe: “Serhildanên li Sarzanna, di Tîrmeha 1921-an de, û li Parma, di Tebaxa 1922-an de, mînakên rastbûna polîtîkayên ku anarşîstan di çalakî û propagandayê de teşwîq kirin in.” [ Salên Sor, Salên Reş , r. 3 û rûp. 2] Dîroknas Tobias Abse vê analîzê piştrast dike û dibêje ku “[w] tiştê ku di Tebaxa 1922-an de li Parmayê qewimî… dikaribû li deverek din biqewime, heke tenê serokatiya partiyên Sosyalîst û Komunîst giraniya xwe bavêje banga Malatesta anarşîst. Ji bo eniyeke şoreşger a yekbûyî ya li dijî faşîzmê.” [ Op. Cit. , r. 56]
Di dawiyê de, şîdeta faşîst bi ser ket û hêza kapîtalîst domand:
“Îrade û cesareta anarşîstan têrê nekir ku li dijî çeteyên faşîst ên bi hêz bi maddî û çekan re, bi piştgirîya organên zordar ên dewletê. Anarşîst û anarkosendîkalîstan di hin waran de û di hin pîşesaziyan de diyarker bûn. Hilbijartina bi heman rengî ya çalakiyek rasterast a li ser beşên Partiya Sosyalîst û Konfederasyona Giştî ya Kedê [sendîkaya reformxwaz] dikaribû faşîzmê rawestîne.” [ Salên Sor, Salên Reş , rûp 1-2]
Marksîstan piştî ku ji bo têkbirina şoreşê destek dan serkeftina faşîzmê.
Piştî ku dewleta faşîst ava bû jî, anarşîstan hem li hundir hem jî li derveyî Îtalyayê li ber xwe dan. Mînakî, li Amerîka, anarşîstên îtalî di şerê li dijî bandora faşîst a di civakên xwe de rolek mezin lîstin, ji bilî vê yekê Carlo Tresca, ku herî navdar bi rola xwe ya di sala 1912-an de di greva IWW Lawrence de bû, ku “di salên 1920-an de di nav antî- Rêberên faşîst, cudahiyek ku ji hêla polîsên siyasî yên Mussolini li Romayê ve hatî pejirandin.” [Nunzio Pernicone, Carlo Tresca: Portrait of a Rebel , r. 4] Gelek Îtalî, hem anarşîst û hem jî ne anarşîst, çûn Spanyayê da ku li ber Franco di 1936 de li ber xwe bidin ( ji bo hûragahiyan li Bîranîna Spanyayê ya Umberto Marzochhi: Dilxwazên Anarşîst ên Italiantalî di Şerê Navxweyî yê Spanyayê de binêre ). Di dema Şerê Cîhanê yê Duyemîn de, anarşîstan di tevgera Partîzan a Îtalyayê de rolek mezin lîstin. Ev rastiyek bû ku tevgera antî-faşîst ji hêla hêmanên antî-kapîtalîst ve serwer bû ku bû sedem ku DY û Brîtanya faşîstên naskirî li cihên ku “rizgar kirine” (gelek caran ku bajar ji berê ve ji hêla Partîzan ve hatî girtin) di cihên hukûmetê de bi cih bikin. , di encamê de leşkerên Hevalbend bajar ji rûniştevanên xwe “rizgar kirin”!).

Ji ber vê dîroka berxwedanê ya li dijî faşîzmê li Îtalyayê, ecêb e ku hin kes îdia dikin ku faşîzma îtalî hilberek an şêwazek syndîkalîzmê bû. Ev yek ji aliyê hin anarşîstan ve jî tê îdiakirin. Li gorî Bob Black “Sindîkalîstên Îtalî bi piranî derbasî Faşîzmê bûn” û referansên David D. Roberts 1979 li ser Kevneşopiya Syndikalîst û Faşîzma Îtalî lêkolîn dike da ku îdîaya wî piştgirî bike. [ Anarşî piştî Çepgiriyê , r. 64] Peter Sabatini di vekolîneke di Sosyal Anarşîzm de heman gotinê dide û dibêje ku “şkestina dawî” ya syndîkalîzmê “veguherîna wê bû navgîna faşîzmê.” [ Anarşîzma Civakî , No. 23, rûp. 99] Rastiya li pişt van îdîayan çi ye?

Li referansa Black em dinihêrin ku, bi rastî, piraniya sendîkalîstên îtalî neçûne ser faşîzmê, heke em ji syndîkalîstan endamên USI (Yekîtiya Sendîkalîstên Italiantalî) bin. Roberts dibêje ku:
“Piraniya mezin a karkerên organîze nekarîn bersivê bidin bangên sendîkalîstan û li dijî destwerdana [Îtalî] [di Şerê Cîhanê yê Yekem] de berdewam bûn, ji şerekî bêwate yê kapîtalîst dûr ketin. Sindîkalîstan nekarîn piraniyê jî qanî bikin. di nav USI de piraniya wan ji bo bêalîbûna Armando Borghi, li pey Schismê de kêmahiya navbeynkar. [ Kevneşopiya Syndikalîst û Faşîzma Îtalî , r. 113]
Lêbelê, heke em “sîndîkalîst” bi wateya hin rewşenbîr û “serokên” tevgera berî şer bigirin, ev rewşek bû ku “sendîkalîstên pêşeng zû û hema hema bi yekdengî ji bo destwerdanê derketin” [Roberts, Op. Cit. , r. 106] piştî Şerê Cîhanê yê Yekem dest pê kir. Gelek ji van “sendîkalîstên pêşeng” ên alîgirê şer bûn faşîst. Lêbelê, meriv li ser çend “rêberan” (yên ku piraniyê jî neşopandiye!) bisekine û bibêje ku ev yek nîşan dide ku “sîndîkalîstên îtalî bi piranî derbasî Faşîzmê bûne” bawerîya xwe dihejîne. Ya xerabtir jî, wek ku li jor hat dîtin, anarşîst û sendîkalîstên Îtalyayê li dijî faşîzmê têkoşerên herî fedakar û serkeftî bûn. Di rastiyê de, Black û Sabatini bi tevahî tevgerek îftira kirine.

Tiştê balkêş jî ev e ku ev “sendîkalîstên pêşeng” ne anarşîst û ne anarkosendîkalîst bûn. Wekî ku Roberts destnîşan dike “[i] li Îtalyayê, doktrîna sindîkalîst bi eşkeretir berhema komek rewşenbîr bû, ku di nav partiya Sosyalîst de tevdigerin û li alternatîfek reformîzmê digerin.” Wan “bi eşkere anarşîzm şermezar kir” û “li ser cûrbecûr ortodoksiya Marksîst israr kir.” ” Sindîkalîstan bi rastî xwestin — û hewl dan — ku di nav kevneşopiya Marksîst de bixebitin.” [ Op. Cit. , r. 66, rûp. 72, rûp. 57 û rûp. 79] Li gorî Carl Levy, di vegotina xwe ya anarşîzma Îtalî de, “[u] berevajî tevgerên din ên sindîkalîst, guhertoya îtalî di nava partiyek Enternasyonala Duyemîn de li hev diciviyan. Alîgir bi qismî ji neguhêzên sosyalîst dihatin girtin… rewşenbîrên sindîkalîst ên başûr komarparêzî digotin. Parçeyek din . [ “Anarşîzma Îtalî: 1870-1926” di Ji bo Anarşîzmê: Dîrok, Teorî û Pratîk , David Goodway (Ed.), r. 51]
Bi gotineke din, sendîkalîstên îtalî yên ku berê xwe dane faşîzmê, yekemin, hindikahiyek hindik a rewşenbîran bû ku nikarîbû piraniya nav sendîkaya sindîkalîst razî bike ku li pey xwe biçe, û ya duyemîn jî, ji anarşîst, anarkosendîkalîstan an jî heta wêdetir Marksîst û komarparêz bûn. sindîkalîstên şoreşger.

Li gorî Carl Levy, pirtûka Roberts “li ser ronakbîrên sindîkalîst disekine” û ku “hinek rewşenbîrên sindîkalîst… alîkariya damezrandina tevgera neteweperest a nû kirin, an jî bi sempatî pejirandin … ku dişibin retorîka populîst û komarî ya başûr. rewşenbîrên sindîkalîst.” Ew amaje dike ku “pir zêde giranî li ser rewşenbîrên sindîkalîst û organîzatorên neteweyî hatiye kirin” û ku syndîkalîzm “ji bo zindîbûna xwe ya demdirêj hindik spartiye serkirdayetiya xwe ya neteweyî.” [ Op. Cit. , r. 77, rûp. 53 û rûp. 51] Ger em li endametiya USI binêrin, ji dêvla ku em komekê bibînin ku “bi piranî derbasî faşîzmê bûne”, em komek mirovên ku bi diran û neynûk li dijî faşîzmê şer kirine û rastî şîdeta faşîst a berfireh hatine kifş dikin.

Bi kurtasî, têkiliya Faşîzma Italiantalî bi syndîkalîzmê re tune bû û, wekî ku li jor hate dîtin, USI li dijî Faşîstan şer kir û ji hêla UAI, Partiya Sosyalîst û radîkalên din ve ji hêla wan ve hate hilweşandin. Ku çendek ji Marksîst-Sindîkalîstên beriya şer paşê bûne Faşîst û banga “Nasyonal-Sendîkalîzm”ê kirin, nayê wê wateyê ku sendîkalîzm û faşîzm bi hev ve girêdayî ne (ji bilî hin anarşîstên ku paşê bûne Marksîst, anarşîzmê ji Marksîzmê re “wesîleya” dike!) .

Ne ecêb e ku anarşîst dijberên herî hevgirtî û serkeftî yên Faşîzmê bûn. Her du tevger nikarin ji hev dûr bikevin, yek ji bo dewletparêziya tevayî di xizmeta kapîtalîzmê de ye û ya din jî ji bo civakek azad û ne kapîtalîst radiweste. Her weha ne ecêb e ku dema îmtîyaz û hêza wan ket xeterê, sermayedar û axa ji bo rizgarkirina wan serî li faşîzmê dan. Ev pêvajo di dîrokê de taybetmendiyek hevpar e (tenê çar mînakan navnîş bikin, Îtalya, Almanya, Spanya û Şîlî).