سه‌لام عارف

مێژووی ڕاپه‌ڕینه‌ جه‌ماوه‌رییه‌کا ن سه‌لماندویه‌تی که‌،

* ئافەرێنەری گشت ڕاپه‌ڕینه‌کان جه‌ماوه‌ر خۆی بووه‌، ڕاپەڕینەکان خۆخۆیی بوون و جەماوەر خۆی ده‌سپێشخه‌ر و داهێنه‌ریان بووە. دوور بوون له‌ ئیعاز و ده‌هۆڵ و زوڕنای ده‌سه‌ڵاتخوازانه‌وه‌.

** ده‌سه‌ڵاتخوازان (ئۆپۆزیسۆن !!!) زاناتر و به‌تواناترن له‌ ده‌سه‌ڵاتداران بۆ پووچه‌ڵکردنەوەی ڕاپه‌ڕینه‌کان له‌ ناوه‌ڕۆکه‌ شۆڕشگێڕییه‌که‌ی.

*** کاتێك که‌له‌به‌رێك ده‌رده‌که‌وێت له‌ ڕاپه‌ڕینه‌کاندا، حزب و ده‌سته‌ و تاقمه‌ ده‌سه‌ڵاتخوازه‌کان به‌ په‌له‌پڕووسکێ خۆیانی تێده‌خزێنن، بۆ گۆڕینی ئاڕاسته‌کانیان و بردنیان به‌ره‌و چاوچنۆکیی ده‌سه‌ڵاتخوازی و دوورخستنه‌وه‌یان له‌ داواکارییه‌ ئابووری و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانیان. هه‌ر ئه‌و کاته‌شه‌ که‌ هاوکێشه‌که‌ به‌م جۆره‌ی لێدێت:

(کاتێك حزبه‌کان ده‌یبه‌نه‌وه‌، جه‌ماوه‌ر ده‌یدۆڕێنێت. کاتێکیش جه‌ماوه‌ر ده‌یباته‌وه‌، حزبه‌کان ده‌یدۆڕێنن).

**** کاتێك تاکێك یا ده‌ستەیه‌کی ده‌سه‌ڵاتخوازی ده‌ست و داوێن پاك جێگه‌ی ده‌ست و داوێن پیسه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌کان ده‌گرنه‌وه‌، سروشتی ده‌سه‌ڵاتداری وایان لێده‌کات بڵێیت هه‌زار ڕه‌حمه‌ت له‌ کفندزی پێشوو.

ئەگه‌ر ڕاپه‌ڕینه‌که‌ی ئه‌م دواییه‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌ی بدایه‌ به‌ ده‌سته‌وه‌، ئێمه‌ش هه‌ر ئه‌وه‌مان بۆ ده‌مایه‌وه‌ که‌ هه‌مان قسه‌ بکه‌ین، که‌واته‌ گۆڕینی موحه‌مه‌د به‌ حسێن، ئەمەش وەک ئەوە وایە خەسێنراوێک بخەیتە جێگەی بێگونێک و هیچ له‌ ناوه‌ڕۆکی ده‌سه‌ڵاتبازی ناگۆڕێت، عه‌ره‌بزمان واته‌نی: ”نفس طاس، نفس حمام.”

گێلە پیاوانی سەروەری یاسا

گێلە پیاوانی سەروەری یاسا، ناتوانن ئینکاری ئه‌وه‌ بکه‌ن، که‌ بووبوون یا باشتر بڵێین کرابوون به‌ جامخانه‌ی ئاشکرای ده‌سه‌ڵاتبازان و قسەگەرانی سەکۆی سەرا ته‌ڵه‌یه‌کی تریان نایه‌وه‌ و خۆیان به‌گرتن دا تا زیاتر ده‌رکه‌ون و زیاتر ببنه‌ پاڵه‌وان. کاتی خۆبه‌گرتندانه‌که‌شیان، ئەو کورتاجکارانه‌ ماستاویان بۆ ده‌سه‌ڵات سارد کرده‌وه‌ و سه‌روه‌ریی یاسایان به‌رز نرخاند، کامە یاسا؟ بۆ به‌رژه‌وه‌ندی کێ؟ ئه‌وان له‌ کاتێکدا سه‌روه‌ری به‌رز ده‌نرخێنن، که‌ جه‌ماوه‌رێکی زۆر له‌ سه‌رتاپای دنیادا دژایه‌تی هه‌موو جۆره‌کانی سه‌روه‌ریی (چینایەتی، نه‌ته‌وه‌یی، ڕۆشنبیری، کولتووری و ڕه‌گه‌زی) ده‌که‌ن.

تادێت کۆڕی خۆپیشاندان و داگیرکردنی شەقام و چوارڕێیەکان و سەرتاسەریبوونەوەی ناڕەزایەتییەکان گەرمتر دەبێت. خۆپیشاندەران بۆ پاراستنی سەربەخۆیی ڕیزی جەماوەر و دەستکۆتاکردنی پارتە رامیارییەکان و سەندیکا پاشکۆکان لە دەستەمۆکردنی ناڕەزایەتییەکان، چەند بریارێکیان دەرکردووە:
1-که‌ خه‌ڵك له‌ ساحه‌کاندا کۆبونه‌ته‌وه‌ چه‌نده‌ها تیم ( دەستە) دروست بوون، وەکو تیمی یاسایی له‌ واته‌ پارێزه‌ر بۆ پشتیوانکردن له‌ خه‌ڵکی له‌ کاتی دەستگرتنیاندا و سه‌رپه‌رشتیکردنی ڕوداوه‌کان، تیمی نان و ئاو ئاماده‌کردن و دابه‌شکردنی به‌سه‌ر خه‌ڵکدا. به‌ره‌ووام خوردن ده‌هێبرێت، به‌ڵام لیژنه‌ی خۆپیشانده‌ران داوای کردوه‌، که‌ ئیدی خواردن و خوارنده‌وه‌ نه‌هێنرێت. چونکه‌ زۆر هه‌یه‌ و ئه‌مه‌ش پارتی (ئاهەنگ) نییه‌، به‌ڵکو خۆپیشاندانه‌. به‌شی چاره‌سه‌ر و برینپێجکردنی خه‌ڵك دروستبووه، تیمی پاراستن و چاودێرنکردن له‌ ڕاووروت و شتی دیکە دروستبووه‌ ، جگه‌ له‌ چه‌ندین تیمی دیکە که‌ جێگەی دڵخۆشین و کەسانێکی زۆر له‌ و به‌شانه‌ی که‌ خۆیان تیایاندا شارەزاییان هەیە،خۆیان یکخستووە.
2- دروشمی دیاریکراو به‌رزکراوه‌ته‌وه‌، کە دیاریگەری ڕێڕه‌وی خۆپیشاندانه‌که‌یه‌ و ده‌ڵێت” پارته‌ ڕامیارییەکان و سەندیکاکان به‌خێرهاتنیان لێ ناکرێت) کەسانی ڕامیار ده‌توانن بێن، به‌ڵام مه‌رج نییه‌ گوێیان لێ بگیردرێت.

3- له‌ ئێستادا دەیان پرۆتێستی له‌و چه‌شنه‌ له‌ ئیتالیادا ده‌روستبوون و نوێنه‌ری خۆپیشاندارانی ئیتالی به‌شدارن له‌ له‌ ئیسپانیا و پێچه‌وانه‌که‌شی هه‌ر وایە و ده‌یانه‌وێت کاری هاوبه‌ش و لیژنه‌ی یه‌کگرتوو دروست بن.

4- بەڕێوەبەرایەتی له‌ به‌رشه‌لۆنه‌ ئه‌وه‌ی ڕەتکردەوە، که‌ خۆیان هەڵقورتینن یا بڵاوه‌ به‌ خۆپیشانده‌ران بکه‌ن، ئه‌مه‌ش مه‌ترسی له‌سه‌ر ده‌وڵه‌ت دروستکردووه‌، که‌ ده‌ترسن شتی دیکەی لێ بکه‌وێته‌وه‌.

5- به‌یانی، که‌ هه‌ڵبژاردنی شاره‌وانییه‌کانه‌ و هه‌ندێکیش لۆکاڵی به‌ڵام خۆپیشانده‌ران بڕیاریان داوە، که‌ به‌شداری نه‌که‌ن و به‌رده‌وام بن هه‌تا داخوازییه‌کانیان دێنە دی.

تارمایی ئه‌و قه‌یرانه‌ ئابوورییه‌ی که‌ له‌ ساڵی 2008 وه‌ نزیکه‌ی هه‌موو دنیای به‌گشتی و ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی ئه‌وروپای به‌تایبه‌تی گرته‌وه‌، نه‌ك هه‌ر نه‌ڕه‌ویوەته‌وه‌، به‌ڵکو ئێستا له‌ زۆربه‌ی وڵاتانی ئه‌وروپی وه‌کو (یۆنان و ئ

یرله‌نده‌ و بریتانیا و پوتوگال و ئیسپانیا وه ئیتالیا)ش قوڵتر بووه‌ته‌وه‌. ئه‌مه‌ش بووه‌ته‌ هەڵچوونی شه‌پۆلی خۆپیشاندان و ناڕه‌زایی ده‌ربڕین و پرۆتێستێکی زۆری گه‌نجان، که‌ خۆبه‌خۆیی له‌ ڕێگەی فه‌یسبووك و ئیمه‌یل و تیوته‌رەوه‌ ڕێکده‌خرێن و له‌ سه‌رپەرشتی یا کۆنترۆڵکردنی پارته‌ ڕامیارییه‌کانه‌وه‌ دوورن.

ئه‌م شه‌پۆله‌ دوای یۆنان و ئیرلەندە، بریتانیا و پۆتروگال و ئێستا لە ڕۆژی یەکشەممەی ڕابوردووەوە گه‌یشتۆته‌ ئیساپانیا. سەرەڕای هۆکارە گشتییەکانی ناڕەزایەتییەکان، بێجگە لە ناڕەزایەتی خەڵك بە ڕامیاریی لێگرتنەوەی ئابووری،ڕێژەی بێکاری و دابەزینی توانای کڕین ڕۆلێکی سەرەکی هەیە، کە ریژەی بێکاری لەناو کەسانی سەروو 30 ساڵیدا 19%یە و لەناو کەسانی خوار 30 ساڵی ڕێژەکەی دەگاتە 43% . بۆیە لە بەرامبەر ئەو نالەبارییەدا دەیان هەزار کەس که‌ زۆربه‌یان گه‌نجن و ته‌مه‌نیان له‌ ژێر 30 ساڵه‌وه‌، ڕژاونه‌ته‌ سه‌ر شەقامه‌کان به‌تایبه‌ت له‌ شاری مه‌درید و به‌رشه‌لۆنه‌، ده‌سیتان کردوه‌ به‌ چالاکی خەباتی ڕاسته‌وخۆ ، زۆربه‌ی مه‌یدانه‌

کانیان داگیرکردوون و چادریان تێدا هه‌ڵداون و داوای به‌دیهێنانی داخوازییه‌کانیان ده‌کەن. ئه‌مه‌ی، که‌ ئه‌وان له‌ مه‌درید ده‌یکه‌ن، نه‌ك هه‌ر پارته‌ ڕامیارییه‌کان ڕەت ده‌که‌نەوە، به‌ڵکو سه‌روه‌ری یاساش ڕەت ده‌کەن و ڕووبەڕووشی ده‌وەستنەوە.

شایانی باسه‌، ماوه‌یه‌که‌ پۆلیس له‌ ئیسپانیا خۆپیشاندان و ناڕه‌زایی خه‌ڵکی یاساخ کردووه‌، به‌لام به‌م خەباتە ڕاستەوخۆیەی که‌ ئێستا کراوه‌، ئه‌و سه‌روه‌رییه‌ی یاسای کەڵەگایی پۆلیسی ڕه‌ت کردووه‌تەوە و ته‌نانه‌ت پۆلیس ناتاوێت خۆی له‌ قه‌ره‌یان بدات، نه‌کا ببێته‌ هۆی زیادبوون و به‌هێزبوونی خه‌ڵکی و “نائارامی و پشێوی” بنێته‌وه‌. هەروەها شایانی باسە، کە پۆلیس له‌

لایه‌ن ده‌ساڵاته‌وه‌ فەرمانی پێدراوە، که‌ لێیانگه‌ڕێن و نه‌یانوروژێنن. خرۆشانی خەڵکی نارازی تەنیا ناڕەزایی بە نالەباری و وەلامدانەوەی ملهوڕی پۆلیس و یاسا نییە، بەڵکو هەڵبژاردنی ئەم ڕۆژانە بۆ خرۆشان و مانگرتن، هەڵخرانی خەڵکە بۆ بەشدارنەکردن (بایکۆتکردن)ی هەڵبژاردنی شارەوانییەکانە، کە وەڵامی نەرێی خەڵكە بە سیستەمی پارلەمانی و لە بەرامبەریدا بەرزکردنەوەی دروشمی دێمۆکراسی کەتواریی (دێمۆکراسی راستەوخۆ)یە.

له‌لایاکی دیکەشه‌وە هه‌مان خۆپێشاندان و ناڕه‌ازاییده‌ربڕین له‌ ئیتالیاش ده‌ستیپێکردوه‌ به‌تایبه‌ت له‌ شاری میلان و ڕۆم و فلۆرانس ئه‌م خۆپیشاندان و ناڕه‌زاییده‌ربڕینه‌ی خه‌ڵك که‌ خۆبه‌‌خۆیی ده‌یکه‌ن، ئه‌وه‌ نیشانده‌دات، که‌خه‌ڵکی بڕوای خۆی له‌ پارته‌ ڕامیارییەکان به‌ هه‌موو چه‌شن و ڕه‌نگه‌کانیانه‌وه‌ سه‌ندووەته‌وه‌ و ئه‌وه‌شی زیاتر لەلا ڕوون بووه‌ته‌وه‌، که‌ لە ڕێگەی گه‌مه‌ی په‌ڕله‌مانییەوە شتەکان ناگۆڕدرێن و سیسته‌می په‌ڕله‌مانتاری چیتر کاریگه‌ری له‌سه‌ر خه‌ڵك نه‌اماوه‌ و له‌ توانایدا نه‌ماوه‌ که‌ لەوە زیاتر خه‌ڵکی هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنێت، ئه‌مه‌ش نیشانه‌ی هاتنی سه‌ره‌دمێکی نوێ و چه‌شنێکی نوێیه‌ له‌ خه‌باتکردن بۆگۆڕینی ته‌وای کۆمه‌ڵگە، که‌ زیاتر له‌ سه‌ده‌یه‌که‌ ئه‌نارکسته‌کان پێداگری له‌ سەر ئەو دروشمه‌ ده‌کەن ” گه‌ر هه‌ڵبژاردن شتێکی بگۆڕدایه‌،ئەوا ده‌مێك بوو، یاساخ کرابوو”..

* «شۆڕشی ئیسپانی دەستپێکردووە»دروشمی سەرەکی خۆپیشاندانەکانی ئیسپانیایە

هاوار

 چەند مانگ لەمەوپێش چ لەلایەن خودی نیئۆنازییەکانەوە، چ لەلایەن دژە نازییەکانەوە، لە شاری کۆڵن و دەوروبەری هەواڵی مارشی نازییەکان بەناو ئەم شارەدا و «کەمپەینی دژەفاشیستی» چەپ و مرۆڤدۆستەکان، لەناویاندا ڕێکخراوی «هیچ کەس نافەرمی نییە»، «ئەنتی فا–ئەنتی فاشیستەکان»، «ئەنارکۆسەندیکالیستەکان»، زۆر ڕێکخراو و کۆمەڵەی دیکە، کە چەند ساڵە چالاکانە دژی هەوڵە شاراوە و فریوکارییەکانی ڕێکخراوەکانی «پڕۆ کۆڵن Pro Köln و پڕۆ نۆرد ڕاین ڤێستفالن Pro NRW»، لە ژێر نێوی دژایەتی کردنەوەی مزگەوت و مافی ژنان و ماف و سەربەستیدا، خۆیان جەماوەری دەکەنەوە، ئەم ساڵێش بە هەمان شێوەی سالانی ڕابووردوو هەژماری خودی پەنابەران و کۆچەران لە خۆپیشاندانە دژە فاشیستییەکاندا کەم و بەرچاو نەبوو.

وەك پێشتر پلانی مارشی نیئۆنازییەکان ئاشکرابوو، ئازادیخوازان و سۆشیالیستەکان و مرۆڤدۆستەکانی ئەو شارە و هەرێمەکە، کەوتنە خۆ تاوەکو ڕێگە سەرەکییەکان بگرن و نیئۆنازییەکان لەیەکتر داببڕن، بۆ ئەو مەبەستە هەوڵدرا هێڵی شەمەندەفەری نێوان شاری کۆڵن و چەند شوێنێکی دیکە بە دانیشتن دابخرێت و هاوکات لە ناوەندی شاردا جەماوەر هەڵخرێنرێت و فشار بخرێتە سەر هێزەکانی پۆلیس و مارشەکە کەم کارا یا بەری پێ بگیردرێت. لە ئەنجامی ئەو هەوڵانەدا چ لە شوێنی دیاریکراوی کۆبوونەوەی مارشی نیئۆنازییەکان، زۆربەی کات پۆلیس هەوڵی تەنگەتاوکردنی نارازییانی دەدا و دەیویست بیانوویەك بۆ هێڕشکردنە سەر دژە–نازییەکان بەدەستبهێنێت و چەند چالاکی دژە فاشیستی دەستگیر کرد و فڕاند، هاوکات لە (ویستگەی ئۆپلادن Opladen) کە نزیکەی 100 کەسێکی دژە –فاشیست هەردوو هێلەکانی شەمەندەفەریان داگیرکردبوو، لەلایەن پۆلیسەوە تا ئێوارەیەکی درەنگ ڕێگەی ڕۆشتنیان لێگرا و لەبەرامبەردا لە زۆر شوێن نازییەکانیان دەپاراست و سواری ئوتوبوس و شەمەندەفەر دەکران تا بە ئاسانی بگەنە شوێنی دیاریکراوی مارشەکەیان. لە گشتی شایانی باستر، ئەوەیە زۆربەی ئەندامانی پارتە چەپەکان و کۆمونیستەکانی خۆرهەڵاتی ناوەراست لە (راین پارك Rhein Park) کە چەند سەد میترێك لە خاڵی دەستپێکی مارشی نیئۆنازییەکانەوە دوورە، یا لە پارکەکانی دیکەی شاری کۆڵن دا خەرکی گۆشتبرژاندن بوون یا خەریکی کاری ڕەش و باوێسکدان بوون بەدیار کاناڵەکانی ماسمیدیای وڵاتانییانەوە!

 وەك سالانی رابوردوو، وێرانی بانگهێشتکردن و بڵاوکردنەوەی زانیاری و ئاگاداری لەمەڕ کۆبوونەوەکانی خۆئامادەکردن و هەڵخراندن دژی–نازییەکان، کە مەترسی سەرەکییەکان لە پێش هەمووانە بۆ سەر پەنابەران و کۆچەرانە، کەچی ئامادەیی و هاریکاری پەنابەران و کۆچەران بەرچاو نەبوو. هەڵبەتە هۆی ئامادەنەبوون و هاریکارینەکردنی هێزە ئیسلامییەکان و تاکە پەڕگیرە مەزهەبییەکان، لە بەرەی دژە–فاشیستەکاندا ئاشکرایە، ئەویش ئەوەیە، کە لەلایەك ئیسلامییەکان لە بەرامبەر دەسەلاتداری یەهوودییەکاندا، هەم لە رابوردوو و هەم لە ئێستادا هاوسەنگەر و هاوبۆچوونی نازییەکان و نیئۆنازییەکان بوون و هەن، لەلایەکی دیکەوە هاوبیر و هاوبۆچوونی نیئۆنازییەکان، خۆیان لە سەنگەری دژە سۆشیالیست و ئازادیخوازەکاندا دەبیننەوە، هەرچەندە دروشمی سەرەکی و سیمبولە سەرەکییەکانی نیئۆنازییەکان (پڕۆ کۆڵن و پڕۆ NRW) هێڵکێشان و قەدەخەکردنی مزگەوت و پۆشاکی ئیسلامی و مرۆڤە نا ئاڵمانییەکانن، بەڵام هاوکات تەواوگەری یەکترن و دژایەتی نازییەکان بۆ پەنابەران، گیان بەبەری ناسیونالیزم و فەندەمالیزمی ئیسلامی دەکات و بەپێچەوانەوەشەوە، هەڵخراندن و گۆشەگیرکردنی پەنابەران و کۆچەران لە مزگەوت و کۆڕ و کۆمەڵە مەزهەبییەکاندا، کە لەم هەرێمەدا ژمارەی ڕێکخراوە ئیسلامییەکان 34 ڕێکخراو و ناوەندی فەرمی و ناسراون، خزمەت بە قەرەبالخبوونی کۆڕ و کۆمەڵی نیئۆنازییەکان دەکات!

 بەڵام ئەوەی زیاتر جێگەی سەرنج و قسەوباسە، هەڵویستی پارتە چەپ و کۆمونیستەکانی ئێران و عیراق و تورکیە یە، کە وەك بڵێی لەو شار و وڵاتەدا نین و ناژین و ڕۆژانە دەرگیری سووکایەتی و هەڕەشە و تەنگەتاوی نیئۆنازییەکان نابنەوە! هەرچەندە ئەوان بڕوبیانووی وەك بەرگری نەکردن لە مزگەوت و ئیسلام و چی و چی دەهیننەوە، بەڵام راستی پرسەکە ئەوە نییە و پێش ئەوەی پووچی ئەو پاگەندەیان بخرێتە ڕوو، پێویستە، خۆدوورگرتن و تێکەڵنەبوونیان بە بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکانی وەك «دژی ڕامیاری دەستلێگرتنەوەی ئابووری (تقشف)»، «بزاڤی دژە وزەی ئەتۆمی» و زۆر پرسی دیکەی ناو شار و کۆمیونیتییەکان و کۆمەڵگەیەك کە تێدا دەژین، وەك بەڵگە نیشان بدرێت و بکێشرێنە پای وەڵام بە نادەربەستی و تێکەڵنەبوون و پاسیڤبوونیان بدەنەوە.

 وەڵام، هەرێمی (نۆرد ڕاین ڤێستفالن NRW)، کە گەورەترین هەرێمی وڵاتی ئاڵمانە لەڕووی سەرژمێری دانیشتوانییەوە، هەژماری پەنابەران و کۆچبەران (بیانیان) تیایدا نزیکەی 10% ەو لەناو ئەوانەشدا هەژماری پەنابەران و کۆچبەرانێك کە ئایینیان، ئیسلام تۆمار کراوە (2.8%)، کە هەژماریان دەکاتە کەمتر لە 01%ی هەموو بەناو ئیسلامییەکان و ئەم هەژمارە، ژمارەی ئەو چەپ و کۆمونیستانەش دەگرێتەوە، کە لەبەر هەر هۆیەك بووە، خۆیان بە بێ ئایین نەناساندووە، ئەمە بێجگە لەوەی کە هەژماری ئەو پەنابەر و کۆچبەرانەی کە نە نوێژ دەکەن و نە سەردانی مزگەوت دەکەن و نە پەیڕەوی دەستوورەکانی ئیسلام دەکەن، دەگرێتەوە. بەم جۆرە دەبینین، ئەگەر بێت و پارتێکی ئیسلامی لەم هەرێمەدا دروست ببێت و مافی یاسایی بەشداری هەڵبژاردن وەربگڕێت، زۆربەی پەنابەران و کۆچبەرانی ئایین ئیسلامیش دەنگی پێ بدەن، ئەوا بەپێی یاسای خۆهەڵبژاردن و دەنگهێنان و چوونەوە پارلەمانە هەرێمیی یا ولاتیی ئاڵمان، هێشتاکە ناتوانێت بچێتە پارلەمان، چ جای ئەوەی بتوانێت کارایی لەسەر گؤرینی یاسا دابنێت یا زۆرینەی دەنگ بەدەست بهێنێت، کە بتوانیت مەترسی سەرهەلدانی دەوڵەتێکی ئیسلامی دروست بکات.

خۆ ئەگەر هەژماری هەموو موسولمانەکان یا بەنێو موسوڵمانەکان لە سەرتاسەری ئاڵماندا لەبەرچاو بگرین، ئەوا بەپێی ئامارەکان، کە 40 ساڵ لەمەوبەرەوە خەڵکانی ئایین ئیسلام وەك کرێکار و پاشان وەك پەنابەر و کۆچەر ڕوویان لەو هەرێمە ناوە و لە سەرتاسەری ئاڵماندا چوار(4) ملیۆن کەسی بەنێو موسوڵمان دەژێن و لەناو ئەو هەژمارەدا تەنیا 34،700 کەس گومانی ئیسلامیبوونیان لێدەکرێت، کە تەنیا چاوەڕوانی دەنگدان بە پارتێکی ئیسلامی لە وەها کەسانێك دەکرێت و ئەو کەسانەش ڕێژەیان 01%ی هەژماری گشتی موسوڵمان و بەنێو موسوڵمانەکانە.

ئایا لەوە پۆچتر هەیە، کە پاگەندەی ئەوە بکەی، خۆپیشاندانی دژە–فاشیست، بە قازانجی هێزە ئیسلامییەکان تەواو دەبێت؟

 بەڵام، لە کاتێکدا کە لەناو هەژماری 18 ملیۆنی ئەو هەرێمەدا تەنیا 1،8 ملیۆن نائاڵمانن و 16،2 ملیۆنی ئاڵمانین و ڕێژەی ئاینداری مەسیحی 72% و ڕێژەی بێکاری لەو هەرێمەدا 3.5 لەم ساتەدا و لە سەرتاسەری ئەوروپادا ڕێژەی دەنگدان و ئەندامبوون لەناو پارت و ڕێکخراوە نیئۆنازییەکان لە زیادبووندایە و وڵاتی ئاڵمان بەپێی زەمینەی ئامادەی ڕابوردووی لە هەر ولاتێکی دیکەی ئەوروپا مەترسی هێزگرتن و دەسەڵاتبردنەوەیان لێ دەکرێت. ئەمە بێجگە لە زەمینە گشتییەکانی دیکەی زیادبوونی دەنگ و تەشەنەی ئاراستە و ڕامیاریی دژە بیانی و پان نەتەوەیی، کە زیادبوونی ڕێژەی بێکاری بە هۆی ئۆتۆمایزەبوونی شوێنەکانی کار و گواستنەوەی کارخانە و سەرمایەکان بۆ ولاتانی کرێ و خەرج کەم و هەرزان و دابەزینی مووچە و بڕینی بیمە و خزمەتگوزارییە کۆمەلایەتیی و دەرمانییەکان و بەرتەسکردنەوەی بواری چالاکی سەندیکایی و ڕێگری لە ئەندامبوون، بوونەتە هۆی هانابردنی تاکە ناهوشیارەکانی ئەو کۆمەڵگایانە بۆ هێزە نیئۆنازیستەکان، دەبین مەترسی هێزگرتن و کارایی دانانی نیئۆنازییەکان لەسەر دەنگی تاکی بێدەرەتان و ناهوشیار و چوونە پارلەمان و توانانی گۆڕینی یاسا و بەندەکان لە ئاییندەدا، نەك گەورەترە، تەنانەت دەتوانێت مەترسیش بێت بۆ سەر دەسەڵات و کورسی پارتە سوونەتییەکانی ناو دەسەلات و دەرەوەی.

لە وەها بارێکدا دەکرێت ئاغایانی پارتە چەپ و کۆمونیستەکانی ناو پەنابەران و کۆچەران، هۆی بێدەنگەکردن و دووری گرتن و نادەربەستییان، بخەنەڕوو؟

ئایا ئەمە نابێتە هۆی دووبارەبوونەوەی ئەو تراجیدییەی کە «پەلاماری جوولەکەکانیان دا، چونکە جوولەکە نەبووم، دەنگم نەکرد، کە پەلاماری سۆشیالیستەکانیان دا، چونکە سۆشیالیست نەبووم، دەنگم نەکرد، کە پەلاماری سەندیکالیستەکانیان دا، چونکە سەندیکایی نەبووم، دەنگم نەکرد، کاتێك کە پەلاماری خۆمیان دا، کەس لەبەرامبەردا دەنگی هەڵنەبڕی»؟

 بەڵام ئەم بێهەڵوێستییە، تەنیا هاوسەنگەری هەندێك لە چەپەکانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لەتەك نیئۆنازییەکان بەرامبەر ئیسلامییەکان نییە، بەڵکو هۆکاری دیکەی بە دواوەیە، کە چەپەکان هەردەم وەك دوکاندارێکی قازانپەرست، لە دوو و هەوڵی قۆستنەوەی بزووتنەوەگەلێکەوەن، کە دەتوانن سەرمایەگوزاری رامیارییان لەسەر بکەن، وەك دیارە و دەزانین، دەمێکە لەناو پەنابەران و کۆچبەراندا ئەو هەلەیان لەدەستچووە ، ئەمە بێجگە لەوەی کە ئەوان وەك هێزی ناسیونالیستی ئێرانی، عیراقی و تورکی و کوردی کارییان کردووە و دەکەن و گارەگاری ئینتەرناسیونالیستی و هاوپشتییان تەنیا بۆ سوودوەرگرتنە لە هێزی ئازادیخواز و سۆشیالیستی وڵاتانی ئەوروپی بۆ پڕکردنی کاسەی پارتەکانیان و مسۆگەرکردنی پەنابەری بۆ سەرکردەکانیان و دەستراگەیشتنیانە بە کۆمەكی تاکی ئەوروپیی بۆ پلانە پارتییەکانیان. لە پاڵ ئەوانەشدا راستییەکی دیکە چاوشاركێ دەکات، کە ناکامی و بێسوودی هەوڵی دەسەلاتخوازی و هەوڵی بەدەسەڵاتگەیشتنی ئەو پارتانەیە و لەناو ناوەندی پەنابەران و کۆچبەراندا کە بوونەتە بەشێک لە وڵاتە ئەوروپییەکان و هەر ڕۆژە ڕووبەڕووی هەڕەشەی نیئۆنازییەکان دەبنەوە، نە هیوای بەدەسەلاتگەیشتن لە وڵاتانی خۆیان و لە وڵاتانی ئەوروپیدالە سایەی ئەواندا نابینن، بۆیە نایانەوێت و ئامادەش نین، لەوێدا سەرمایەگوزاری رامیاریی بکەن و هیچ بۆیان گرنگ نییە، کرێکارێکی کۆچەر چەندە ڕووبەڕووی ڕاسیزم و سووکایەتی و دژاوەری دەبێتەوە و چەندە لە ماف و خواستە کۆمەڵایەتییەکانی ببەش دەبێت، ئەمە بێجگە لەوەی هیچ گرفتێکیان لە چەرمەسەری هاوچینە (پاگەندەییەکانیان) نییە و ئەگەر لە هەر گەڕێکی ئەوروپا هیتلەرێکی تێدا دروست ببێت، ئەوان هەر لە خەم و هەوڵی داڕشتنی نەخشەی چۆنیەتی بەدەستهێنانی دەسەلات و ئاخایەتی پڕۆلیتارەکانی ولاتەکانیانن.

ئەگەر بە وردی سەرنجی پاگەندە و راگەیاندنی ئەو پارتانە لە ساڵانی ڕابوردوودا بەتایبەت لە پاش ڕووداوە ناڕۆشن و گوماناوییەکەی 11ی سێپتەمبەر، دەبینین زۆر بە ئەستەم دەتوانێت پەردە و سنوور لەنێوان هەوڵ و پاگەندەکانی ماسمیدیای خۆراوا و ئەو پارتانە وەك بەرەی دژی ئیسلامی ببینین. هاوکاتیش زوڕنایان بۆ بەهەشتبوونی وڵاتانی ئەوروپا و مرۆییبوونی سیستەمە بورجوازییەکەیان لێداوە و ئەمەش بە ئاشکرا لە پاگەندەی ڕێکخراوە بەنێو «پەنابەری و ژنانی و کۆنە–ئیسلامی»یەکانیاندا بەدی دەکرێت و قسەگەرانی ئەو رێکخراوانە ئەوەندەی خۆشباوەڕی بە سیستەمە نامرۆییەکانی خۆراوا دروست دەکەن، ئەوەندە خۆیان بەپرسی ئەو توێژانەوە خەریک نەکردووە، کە پاگەندەی نوێنەرایەتییان دەکەن،

ئایا ئەم هەڵوێستگیرییە هەڵپەرستانەیە لە ولاتانی خۆراوا بەرامبەر نئیۆنازییەکان، بەشێك نییە لەو ڕامیارییەی کە ئەو پارتانە لە عیراق و ئێران و تورکییە دا، بە زاقکردنەوەی دژایەتی ئیسلامیزم، خۆیان لە نێوهێنانی سەرمایەداری و تایبەتیکردنەوەی کەرتە گشتییەکان و ڕامیارییەکانی نیئۆلیبرالیزم لەو ولاتانەدا دەدزنەوە؟

یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌، له‌ ڕه‌وتی خه‌باتی چینایه‌تیدا سه‌رهه‌ڵده‌دات، كه‌ ئامانجی یه‌كگرتنی ته‌واوی كارگه‌رانه‌ له‌ ڕێكخراوه‌ ئابورییه‌ خه‌باتكاره‌كاندا، بۆ ئه‌وه‌ی خه‌بات بۆ ڕزگاربوونی خۆیان له‌ سه‌ركوتی دوولایه‌نه‌ی سه‌رمایه‌داران و ده‌وڵه‌ت، بكه‌ن.

1– یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌، له‌ ڕه‌وتی خه‌باتی چینایه‌تیدا سه‌رهه‌ڵده‌دات، كه‌ ئامانجی یه‌كگرتنی ته‌واوی كارگه‌رانه‌ له‌ ڕێكخراوه‌ ئابورییه‌ خه‌باتكاره‌كاندا، بۆ ئه‌وه‌ی خه‌بات بۆ ڕزگاربوونی خۆیان له‌ سه‌ركوتی دوولایه‌نه‌ی سه‌رمایه‌داران و ده‌وڵه‌ت، بكه‌ن. ئامانجی سه‌رله‌نوێ سازدانه‌وه‌ی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ له‌سه‌ر بنه‌ماكانی كۆمونیزمی ئازادیخوازانه‌ له‌ ڕێگه‌ی هه‌ڵسوڕانی شۆڕشگێڕانه‌ی چینی كارگه‌ره‌وه‌، له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ی كه‌ ته‌نیا ڕێكخراوه‌ ئابورییه‌كانی پرۆلیتاریا توانای به‌ده‌ستهێنانی ئه‌م ئامانجه‌یان هه‌یه‌. یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌ ئه‌وه‌ نیشانی كارگه‌ران ده‌دات، كه‌ وه‌ك به‌رهه‌مهێنه‌ر و داهێنه‌ری گشت سامانه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، چۆن په‌ی به‌ ڕێوشوێنی خۆیان ده‌به‌ن و ئه‌م ڕێوشوێنه‌ له‌ دژایه‌تیكردنی پارته‌ كارگه‌رییه‌ هاوچه‌رخه‌كان په‌ره‌ پێ بده‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ ناكارایی به‌رنامه‌كانی ئه‌م پارتگه‌له‌ له‌ سه‌رله‌نوێ سازدانه‌وه‌ی ئابوری كۆمه‌ڵگه‌دا ده‌ركه‌وتووه‌.

2– یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌، دوژمنی سه‌رسه‌ختی هه‌موو تاڵانگه‌ری و ده‌ستبه‌سه‌رداگرتن (مۆنۆپۆڵكردن)ێكی ئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ و ئامانجی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌یانه، ئه‌مه‌ش‌‌ به‌هۆی پێكهێنانی كۆمه‌ڵه‌ ئابورییه‌كان و ئۆرگانه‌ به‌ڕێوه‌به‌رییه‌كانه‌وه‌، كه‌ له‌لایه‌ن كارگه‌ران له‌ كێڵگه‌ و كارخانه‌كاندا به‌ڕێوه‌ ده‌برێن و‌ سیسته‌مێكی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ ئه‌نجومه‌نه‌ ئازاده‌كان پێكده‌هێنن، كه‌ به‌ هیچ شێوه‌ك و له‌ هیچ بارێكدا ناچنه‌ ژێر باری هیچ ده‌سه‌ڵاتێك یا ملكه‌چی هیچ پارتێكی ڕامیاریی نابن.

یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌، سه‌رله‌نوێ‌ ڕێكخستنه‌وه‌ی ئابوری كۆمه‌ڵگه‌ بۆ به‌رهه‌مهێنان وه‌ك ئه‌لته‌رناتیڤی ڕامیارییه‌كانی ده‌وڵه‌ت و پارته‌كان ده‌خاته ڕروو و به‌ڕێوه‌بردنی شته‌كان، شوێنی فه‌رمانڕه‌وایی مرۆڤ به‌سه‌ر مرۆڤدا ده‌گرێته‌وه‌.

دواجار ئامانجی یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌ به‌ده‌ستهێنانی ده‌سه‌ڵاتی رامیاری نییه‌، به‌ڵكو هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ته‌واوی ئه‌ركه‌كانی ده‌وڵه‌ته‌‌ له‌ ژیانی كۆمه‌لایه‌تیدا.

یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌ پێی وایه‌ به‌ نه‌هێشتنی مۆنۆپۆڵكردنی خاوه‌ندارێتی‌، ده‌بێت ‌له‌ناوبردنی مۆنۆپڵكردنی ده‌سه‌ڵات بێته‌دی، ئازادی مرۆڤ له‌ رێگه‌ی هیچ جۆرێك له‌ جۆره‌كانی ده‌وڵه‌ته‌وه‌ نایێته‌دی، له‌ ژێر هه‌ر ناوێكدا بن، به‌پێجه‌وانه‌وه‌ ده‌وڵه‌ت هه‌ر وا ده‌مێنێته‌وه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ بووه‌ و بۆ مۆنۆپڵكردنی نوێ و به‌رته‌ری پێدانی (امتیاز) نوێ، داهێنراوه‌.

3– یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌ دوو ئه‌ركی له‌ ئه‌ستۆدایه‌: پلاندانان له‌ خه‌باتی شۆڕشگێڕانه‌ی هه‌مه‌ڕۆژه‌دا له‌ پێناو گه‌شه‌پێدانی ئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تی و هزری چینی كارگه‌ر له‌ چوارچێوه‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی هه‌نووكه‌یی و فێركردنی جه‌ماوه‌ر چۆن بتوانێت بۆ به‌ڕێوه‌بردنی كرده‌ی به‌رهه‌مهێنان له‌ داهاتوودا و به‌شداریكردن له‌ كاتێكدا كه‌ ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی‌ گشت توخمه‌كانی ژیانی كۆمه‌لایه‌تی دێته‌ پێشه‌وه‌‌. یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌ به‌ هیچ سیسته‌مێكی فه‌رمانڕه‌وایی جێگره‌وه‌ رازی نییه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پێكهاته‌ی سیسته‌مێكی كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌ ئامانجیه‌تی، به‌پێی بڕیاره‌كانی چینی به‌رهه‌مهێنه‌ر و له‌ ڕێگه‌ی ڕێكخراوه‌ جۆراوجۆره‌كانییه‌وه‌ پێكدێت، كه‌ ده‌توانن له‌ ڕێگه‌ی كاری گشتی هه‌موو كارگه‌رانی ده‌ستكار و بیركار و له‌ گشت به‌شه‌ به‌ڕێوه‌براوه‌كانی پیشه‌سازی له‌ لایه‌ن كارگه‌رانه‌وه‌ جێگه‌ی گشت ده‌اموده‌زگه‌ فه‌رمانڕه‌واییه‌كان بگرنه‌وه‌، هه‌روه‌ها گشت كۆمه‌ڵێك یا كارگه‌یه‌ك یا به‌شێكی پیشه‌سازی ئه‌ندامێكی خودموختار ده‌بێت له‌ یه‌كێتییه‌كی ئابوری گه‌وره‌تردا و ئه‌وه‌ی كه‌ به‌ شێوه‌كی ڕێكخراو به‌رهه‌مهێنان و كارگه‌لێك كه‌ پێوه‌ی په‌یوه‌ستن به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ و له‌سه‌ر بنه‌مای ئامانجگه‌لێك كه‌ له‌سه‌ری پێكهاتوون و له‌سه‌ر بنه‌مای گۆڕینه‌وه‌ی خزمه‌تگوزاری و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كان، به‌ڕێوه‌ده‌بات.

4– یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌ دژی ته‌واوی ڕێكخراوگه‌لێكه‌ كه‌ باوه‌ڕیان به‌ نێوه‌ندگه‌رایی ده‌وڵه‌ت و كلیسایه‌. چونكه‌ پێی وایه‌ ئه‌وانه‌ ته‌نیا ده‌توانن له‌ درێژه‌دان به‌ مانه‌وه‌ی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵات و كپكردنی سیستیماتیكیانه‌ی گیانی ده‌ستبه‌كاربوون و بیركردنه‌وه‌، به‌ كه‌ڵك بێن. نێوه‌ندگه‌رایی ڕێكخستنێكی‌‌ ساخته‌یه‌، چینه‌كانی ژێره‌وه‌ ملكه‌چی كه‌سانێك كه‌ پاگه‌نده‌ی باڵابوون ده‌كه‌ن، ده‌كات و نێوه‌ندگه‌رایی كاروباره‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ ده‌داته‌ ده‌ست كه‌مایه‌تییه‌ك كه‌س، بۆ گۆڕینی تاك به‌ ڕۆبۆتێك كه‌ به‌ فه‌رمانی سه‌روه‌ری و ئاراسته‌كردنه‌كانی ئه‌و كه‌مایه‌تییه‌ نێوه‌ندگه‌رایه‌ بجوڵێته‌وه. له‌ ڕێكخستنی‌ نێوه‌ندگه‌رادا، خێروبێری كۆمه‌ڵگه‌ ملكچی به‌رژه‌وه‌ندی كه‌مایه‌تی ده‌بێت، نموونه‌گه‌رایی شوێنی جۆراوجۆربوون، داسه‌پاندن شوێنی لێپرسراوه‌تی خودی ده‌گڕێته‌وه‌. یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌ ڕوانگه‌ كۆمه‌لایه‌تییه‌كانی خۆی له‌سه‌ر بنه‌مای ڕێكخستنێكی فیدراڵی به‌رفراوان ڕۆ ده‌نێت‌. به‌مه‌رجێك كه‌ له‌ خواره‌وه‌را بۆ سه‌ره‌وه‌ ڕێك بخرێن و له‌پێناو یه‌كخستنی گشت هێزه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بۆ پاراستنی بیر و بۆچوون و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌دا بن‌.

5– یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه ته‌واوی چالاكییه‌ پارله‌مانی و هه‌رجۆره‌ هاوكارییه‌ك له‌گه‌ڵ ده‌زگه‌ بڕیارده‌ره‌كان ڕه‌تده‌كاته‌وه‌؛ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پێی وایه‌ كه‌ ته‌نانه‌ت له‌ زۆربه‌ی ڕێكخراوه‌كانی‌ راپرسی ئازاددا، ناتوانرێت ناكۆكییه‌ به‌رچاوه‌كانی هه‌ناوی كۆمه‌ڵگه‌ی هه‌نووكه‌یی بشاردرێنه‌وه‌، هه‌روه‌ها له‌به‌ر ئه‌وه‌ی سیسته‌می پارله‌مانی تاكه‌ ئامانجێكی هه‌یه‌، كه‌ ئه‌ویش ڕه‌واكردنی سته‌می كۆمه‌ڵایه‌تییه‌.

6– یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه گشت سنووره‌‌ ڕامیاری و نه‌ته‌وه‌ییه‌ جۆراوجۆره‌ داسه‌پێنراوه‌كان ‎ڕه‌تده‌كاته‌وه‌ و ڕایده‌گه‌یێنێ ئه‌وه‌ی كه‌ پێده‌ڵێن نه‌ته‌وه‌گه‌را‌یی بێجگه‌ ‌له‌ ئاینی ده‌وڵه‌تی نوێ، بۆ په‌رده‌پۆشكردنی به‌رژه‌وه‌ندی مادی چینه‌ موڵداره‌كان، به‌ولاوه‌ شتێكی تر نییه‌. یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه ته‌نیا دان به‌ جیاوازییه‌ ئابورییه‌كاندا ده‌نێت، ئیتر چ ناوچه‌یی بن یا نه‌ته‌وه‌یی، ئه‌وانه‌ن‌ ده‌بنه‌ هۆی سه‌رهه‌ڵدانی زنجیره‌ی پله‌وپایه‌ و نادادپه‌روه‌ری و هه‌ر جۆره‌ سته‌مێك ( له‌به‌ر ڕه‌چه‌ڵه‌ك، ڕه‌گه‌ز و هه‌ر جیاوازییه‌كی راست یا هه‌له‌ی تری نێوان مرۆڤه‌كان)، هه‌روه‌ها یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌ به‌نێوی گیانی هاوپشتییه‌وه‌ بانگه‌وازی مافی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری (خودموختاری) بۆ گشت كۆمه‌ڵه‌ ئابورییه‌كان ده‌كات.

7– له‌به‌ر هۆگه‌لێكی ئاوا، یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه له‌ دژی شه‌ڕ و له‌شكرگه‌ری تێده‌كۆشێت. یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه پشتیوانی له‌ بانگه‌وازه‌كانی دژی شه‌ڕ و خوازیاری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گشت سوپاكانه‌، له‌وێوه‌ كه‌ ته‌نیا به‌ ئامرازی دژه‌ شۆڕشیان ده‌زانێت بۆ‌ نۆكه‌ری سه‌رمایه‌داردان له‌ ڕێگه‌ی كارگه‌رانی به‌ سه‌ربازگیراوه‌وه‌، كه‌ له‌ ده‌می شۆڕش دا له‌لایه‌ن كارگه‌ران و یه‌كێتییه‌كانیانه‌وه‌ ده‌ستیان به‌سه‌ردا ده‌گیرێت، له‌وه‌ی كه‌ خوازیاری بایكۆت و ده‌ستكێشانه‌وه‌ ده‌بن له‌ گشت كه‌ره‌سته‌ سه‌ره‌تایی و به‌رهه‌مه‌ پێوسته‌كان بۆ شه‌ڕ بێجگه‌ له‌و وڵاتانه‌ی كه‌ كارگه‌ران تیایاندا سه‌رقاڵی شۆڕشی كۆمه‌ڵایه‌تین بۆ ئه‌وه‌ی یارمه‌تییان بده‌ن بۆ پشتیوانی له‌ شۆڕش، دواجار، یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه پشتیوانی له‌ مانگرتن گشتی خۆپارێزانه‌ وه‌ك ئامرازێكی كارا بۆ دژایه‌تی شه‌ڕ و له‌شكرگه‌ری، ده‌كات.

8– یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه پێداویستی به‌رهه‌مێك كه‌ زیان به‌ ژینگه‌ ناگه‌یێنێت له‌به‌رچاو ده‌گرێت و هه‌وڵ ده‌دات به‌كارهێنانی توخمگه‌ڵیك كه‌ سه‌رله‌نوێ چی ناكرێنه‌وه‌ به‌لانی كه‌م بگه‌یێنێت و هه‌رچی زیاتر به‌ كاربردنی توخمگه‌لێك كه‌ له‌ توانادا هه‌یه‌ دوباره‌ تازه‌ بكرێنه‌وه‌. ڕێگه‌ به‌خۆی نادات هۆی سه‌ره‌كی قه‌یرانی هه‌نووكه‌یی ژینگه‌ پشتگوێ بخات كه‌ سه‌رچاوه‌ی بۆ چاوچنۆكی و سوود ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، كه‌ ئامانجی به‌رهه‌مهێنانی سه‌رمایه‌داری هه‌میشه‌ كه‌مكردنه‌وه‌ی تێچوون (خه‌رجی به‌رهه‌مێنان)ه‌‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی ده‌ستكه‌وتی زیاتر و درێژه‌دان به‌ مانه‌وه‌ی خۆی، هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ی كه‌ وی توانای پاراستنی ژینگه‌ی نییه‌. زۆربه‌ی قه‌یرانی قه‌رزه‌ جیهانییه‌كان به‌هۆی ئاراسته‌ی كشتی به‌رهه‌مه‌ بازرگانییه‌كانه‌وه‌ كه‌ زیانی به‌ به‌رهه‌مهێنانی به‌رهه‌مه‌ سه‌ره‌كییه‌كان گه‌یاندووه‌، ئه‌م ڕاستییه‌ بووه‌ هۆی له‌ناوبردنی دارستانه‌ ستوونی و ئاسۆییه‌كان، برسیه‌تی و نه‌خۆشی. كه‌واته‌ پێویسته‌ خه‌بات بۆ پاراستنی گۆی زه‌وی و خه‌بات بۆ ڕوخاندنی سه‌رمایه‌داری، پێكه‌وه‌ گرێ بدرێن، یا ئه‌وه‌تا چاره‌نووسی هه‌ر یه‌كه‌یان به‌ ته‌نیا هه‌ر تێكشكان ده‌بێت.

9– یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه ڕایده‌گه‌یێنێت كه‌ پێ له‌سه‌ر‌ كاری ڕاسته‌وخۆ داده‌گرێت و یارمه‌تی و هانی خه‌باتگه‌لێك كه‌ دژ به‌ ئامانجه‌كه‌ی نین، ده‌دات. شێوازه‌كانی خه‌باتی بریتین له‌ مانگرتنه‌كان، بایكۆتكردنه‌كان و تێكدان و .. هیتر. كاری راسته‌وخۆ له‌ مانگرتنه گشتییه‌‌كاندا ئه‌زموونگه‌لێكی فراوان به‌ده‌ست دێنێت، كه‌ له‌ روانگه‌ی یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌وه‌ نێشانه‌ی ده‌ركه‌وتنی شۆڕشی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌بن.

10– له‌ بارێكدا كه‌ یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه دژی گشت توندوتیژییه‌كی ڕێكخراوه‌ له‌لایه‌ن هه‌ر جۆره‌ فه‌رمانڕه‌وایه‌تییه‌كه‌وه‌‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كاتی ده‌بێت، چونكه‌ ململانێیه‌كی توندوتیژ به‌هۆی ململانێ چاره‌نووسییه‌كان له‌نێوان سه‌رمایه‌داری هه‌نووكه‌ی و كۆمۆنیزمی داهاتوودا. هه‌روه‌ها داننانی به‌ توندوتیژیدا له‌ جێی خۆیدا ده‌بێت،‌ كاتێك كه‌ ناچاره‌ وه‌ك ئامرازی به‌رگری دژی شێوازه‌ توندوتیژه‌ به‌كاربراوه‌كان له‌لایه‌ن چینه‌ فه‌رمانره‌واكانه‌وه‌ له‌ خه‌باتگه‌لێكدا كه‌ جه‌ماوه‌ری شۆڕشگێڕ بۆ ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی زه‌وی و زار و ئامرازه‌كانی به‌رهه‌مهێنان به‌كاری به‌رێت، له‌ كاتێكدا ئه‌م ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنه‌ ته‌نیا له‌ ڕێگه‌ی خۆتێهه‌ڵقرتاندنی راسته‌وخۆی ڕێكخراوه‌ ئابورییه‌ شۆڕشگێڕه‌كانی كارگه‌رانه‌وه‌، ده‌توانێت به‌رده‌وام بێت و سه‌ركه‌وتنی یه‌كجاره‌كی به‌ده‌ست بێنێت، به‌م پێیه‌ پێویسته‌ پاڵپشتی شۆڕش ئه‌ركی ئه‌م ڕێكخراوه‌ ئابورییانه‌ بێت نه‌ك ده‌زگه‌ سه‌ربازی و شێوه‌ سه‌ربازییه‌ پێشكه‌وتووه‌كان، سه‌ربه‌خۆ و دابڕاو لێیان.

11– ته‌نیا له‌ ڕێكخراوه‌ ئابوری و شۆڕشگێڕییه‌كانی چینی كارگه‌ردا هێزێك كه‌ توانای ڕزگاركردنی وی و ‌ وزه‌ی داهێنه‌رانه‌ی پێویست بۆ سه‌رله‌نوێ ڕێكخستنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵه‌ی له‌سه‌ر بنه‌مای كۆمۆنیزمی ئازادیخوازانه‌، به‌دی ده‌كرێن.

نێوی ڕێكخراوی نێونه‌ته‌وه‌یی

ئه‌نجومه‌نی نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ خه‌بات و هاوپشتی و ئه‌وه‌ی كه‌ گشت ڕێكخراوه‌ شۆڕشگێڕییه‌ یه‌كێتیگه‌راكانی جیهان یه‌كده‌خات به‌ نێوی ئه‌نجومه‌نی نیونه‌ته‌وه‌یی كارگه‌ران (IWA) ناسراوه‌.

ئامانجه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نێونه‌ته‌وه‌یی كارگه‌ران:

A) ڕێكخستن و گه‌شه‌پێدانی تێكۆشانه‌ شۆڕشگێڕییه‌كان له‌ گشت وڵاتان، به‌ ئامانجی له‌نێوبردنی یه‌كجاره‌كی ته‌واوی ڕێكخراوه‌‌ ڕامیاری و ئابورییه‌ جێكه‌وته‌كان و جێگیركردنی كۆمۆنیزمی ئازادیخوازانه‌.

B) ڕێوشوێن به‌خشین به‌ ڕێكخراوه‌ یه‌كێتیگه‌راییه‌ شۆڕشگێڕه‌ ئابورییه‌كان له‌ سه‌ر ئاستی سەرتاسەری و پیشه‌سازی، بنچینه‌ی به‌هێزكردنی ئه‌م جۆره‌ ڕێكخراوه‌ یه‌كگرتووانه‌یه‌ بۆ خه‌باتی ڕاسته‌وخۆ و ئاماده‌یی بۆ له‌نێوبردنی سه‌رمایه‌داری و ده‌وڵه‌ت.

C) به‌رگرتن به‌ كنه‌كردنی هه‌ر پارتێكی ڕامیاری بۆ ناو ڕێكخراوه‌ یه‌كێتیگه‌را‌ ئابورییه‌كان و بڕیاردانی خه‌بات دژی هه‌ر هه‌وڵێك بۆ كۆنتۆڵكردنی یه‌كێتییه‌كان، له‌ لایه‌ن پارته‌ ڕامیارییه‌كانه‌وه‌.

D) به‌ستنی هاوپه‌یمانی مه‌رجدار له‌گه‌ڵ ڕێكخستنه‌ شۆڕشگێڕییه‌كان و یه‌كێتییه‌ پرۆلیتارییه‌كانی تر به‌ ئامانجی پلاندانان و داڕێژانی كاری نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ به‌دیهێنانی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی چینی كارگه‌ر كاتێك كه‌ بارودۆخه‌كه‌ ده‌یخوازێت و له‌گه‌ڵ خاڵه‌كانی (B, C)دا ناكۆك نه‌بێت و له‌ ڕێگه‌ی كاری هاوبه‌شه‌وه‌ بێت، له‌ توانادا هه‌یه ‌و به‌ڵام هه‌ر هاوپه‌یمانییه‌ك له‌گه‌ڵ پارته‌ ڕامیارییه‌كان و ڕێكخراوگه‌لێك كه‌ ده‌وڵه‌ت وه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌ك بۆ ڕێكخستنی كۆمه‌ڵایه‌تی وه‌رده‌گرن، له‌ توانادا نییه‌.‌ یه‌كێتیگه‌رایی‌ شۆڕشگێڕانه‌ وه‌ها هاوكارییه‌کی چینایه‌تی ڕه‌تده‌كاته‌وه‌، كه‌ تایبه‌ت بێت‌ به‌ به‌شداری له‌ لێژنه‌ ڕێكخراو و دارێژراوه‌كانی ده‌وڵه‌ت ( بۆ نموونه‌ هه‌ڵبژاردنه‌ سه‌ندیكاییه‌كان بۆ لێژنه‌ی پرۆژه‌كان) و وه‌رگرتنی پشتیوانی میری ته‌رخانكراو بۆ سه‌ندیكالیسته‌ فه‌رمییه‌كان و هیتر و هه‌ر كاركردێكی تر كه‌ له‌گه‌ڵ ناوه‌ڕۆكی سه‌ندیكالیزمی دژه‌ ده‌سه‌ڵات ناكۆك بێت.

E) ڕسواكردن و دژایه‌تیكردنی توندوتیژی هه‌ره‌مه‌كی گشت میرییه‌كان كه‌ بۆ سه‌ركوتكردنی شۆڕشی كۆمه‌ڵایه‌تی دژی شۆڕشگێڕان ته‌رخانكراوه‌.

F) توێژینه‌وه‌ی گرفتگه‌لێك كه‌ بۆ جیهانبینی پرۆلیتاریا له‌ پێناو به‌هێزكردن و گه‌شه‌پێدانی بزووتنه‌وه‌كانی گرنگن ، چ له‌ یه‌ك وڵات یا له‌ چه‌ند وڵاتدا بێت و كۆمه‌ك بۆ پشتیوانی له‌ مافه‌كانی چینی كارگه‌ر له‌ شۆڕش و خۆڕزگاركردنیدا.

G) ده‌ستبردن بۆ چالاكی یه‌كدی یارمه‌تیدان له‌ ململانێ ئابورییه‌ گرنگه‌ هه‌نووكه‌ییه‌كان، یا ده‌ستبردن بۆ ململانێ ڕه‌خنه‌ییه‌كان دژی دوژمنه‌ ئاشكرا یا شاراوه‌كانی چینی كارگه‌ر.

H) دابینكردنی كۆمه‌كی مادی و مه‌عنه‌وی بۆ گشت بزووتنه‌وه‌كانی چینی كارگه‌ر، له‌ هه‌ر وڵاتێكدا كه‌ ڕابه‌ری خه‌بات له‌ ده‌ستی ڕێكخراوی سه‌رتاسه‌ری ئابوری پرۆلیتاریدایه‌. ئه‌نجومه‌نی نێونه‌ته‌وه‌یی كارگه‌ران ته‌نیا كاتێك خۆی له‌ كاروباری یه‌كێتییه‌كان له‌ وڵاتان تێهه‌ڵده‌قورتێنێت، كه‌ ڕێكخراوه‌ی په‌یوه‌ست له‌و وڵاته‌دا خوازیاری ئه‌مه‌ بێت یا كاتێك كه‌ ئه‌و به‌شه‌ بنه‌ما گشتییه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نێونه‌ته‌وه‌یی كارگه‌رانی پێشێل كردبێت.

The International Workers’ Association (IWA) *

و. هه‌ژێن

http://cnt-ait.info
contact@cnt-ait.info

دیوه‌که‌ی تری سه‌رای ئازادی و ڕوداوه‌کان

 ئەنوەر فەتاح محەمەدئەمین

له‌ ڕۆژانی 20 و 21 مانگی فێبروه‌ری ئه‌مساڵدا ، 2011، پاش شه‌‌پۆلی خۆپیشاندان و ناڕه‌زاییه‌کانی خه‌ڵکی ، له‌سه‌ر خواست و بیروڕای براده‌رێک به‌ دوور له‌ براده‌ره‌ ده‌رکه‌وتووه‌کان که‌ له‌ ڕۆژانی دواییدا هه‌موو ناڕه‌زایی و داخوازییه‌کانی خه‌ڵکانی نێو سه‌رای ئازادیان به‌ ئاقارێکی سیاسی ڕوت و دوور له‌ خواسته‌کانیان ،برد، دروست کرا.

ڕۆژ له‌ دوای ڕۆژ ئه‌وه‌ زیاتر ده‌رده‌که‌وت که‌ چۆن ئه‌م ئه‌نجومه‌نی ئازادیه‌ کراوه‌ته‌ ئامرازێک بۆ کۆنترۆڵکردنی خۆپیشانده‌ران و خۆ کردنه‌ ده‌مڕاست و سه‌رکرده‌ی خه‌ڵکه‌که‌ به‌ به‌کارهێنانی ڕه‌فتاری حیزبیانه‌.

گومانی تیدا نییه‌، ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ کۆنترۆڵی ته‌واوی ئه‌نجومه‌نی کاتییان ده‌کرد و هی خه‌ڵکه‌که‌ش، کاپیتاڵێکی سیاسی و شوهره‌یه‌کی جه‌ماوه‌ری گه‌وه‌ره‌یان بۆ خۆیان به‌ده‌ستهێنا به‌ ده‌رکه‌وتنیان له‌ هه‌ندێ شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆندا و زۆربه‌ی ‌ ماڵپه‌ڕ و ڕۆژنامه‌‌ کوردییه‌کان و کۆڕ و کۆمه‌ڵی تردا، که‌ به‌مه‌ش پێگه‌ی خۆیان له‌ ناو خه‌ڵکی کوردوستان به‌ گشتی و ڕاپه‌ڕیوان و ناڕه‌زایی ده‌ربڕاندا توندو تۆڵتر کرد تا گه‌یشته‌ ئه‌و ڕاده‌یه‌ی که‌ شه‌رعیه‌تی بڕیاردان و فتوادانیان هه‌بێت ، بێئه‌وه‌ی حسابی ئه‌وه‌ بکه‌ن که‌ ده‌ر ئه‌نجامی ئه‌م کاره ڕه‌نگه‌ ‌کاره‌ساتێکی خوێناوی به‌ دوادا بێت.

ئه‌وه‌نده‌ی من بۆم ده‌رکەوت ئه‌و ماوه‌یه‌ی که‌ من له‌ کوردوستان بووم ڕۆژانه‌ش ده‌چوومه‌ سه‌رای ئازادی ، داواکارییەکانی خه‌ڵکی ئابووری و کۆمه‌ڵایه‌تی بوو ن، له‌ به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی شتومه‌ک و هه‌موو پێداویستییه‌کانی ژیانی خه‌ڵک ، به‌ڵام وه‌کو له‌ سه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌مان پێ کرد ئه‌مانه‌ هه‌مووی کرانه‌ داواکاری سیاسی. هه‌ر له‌م ساته‌وه‌خته‌شدا چه‌ند خه‌تیب و که‌سانێک دروستبوون که‌ هێشتا قاچێکیان له‌ ناو ده‌سه‌ڵادا هه‌ر مابوو به‌ڵام ده‌میان گه‌رم و باخه‌ڵیان پڕ بوو،‌ زیاتر پێیان له‌سه‌ر ئه‌و داخوایزیه‌ سیاسیانه‌ داده‌گرت، ئیدی به‌و شێوه‌یه‌ هێزی ناڕه‌زایی بوونه‌ گوێگران له‌ شیعر و شانامه‌ و خوێندنی ئایه‌تی قورئان و کردنی نوێژ و وتنی ته‌هلیله‌ و‌ زیکر. خودی سه‌رای ئازادیش بووه‌ بازاڕی ڕکه‌به‌رایه‌تی و ململانێ له‌سه‌ر شوهره‌ و که‌سایه‌تی دروستکردن، له‌ کاتێکدا چوارده‌وری ئه‌م ساحه‌یه‌ش به‌ پۆلیس و ئاسایش و هێزه‌ داپڵۆسێنه‌ره‌کانی تر‌ی ده‌سه‌ڵات، درابوو، که‌ زۆر بێشه‌رمانه‌ له‌ ئاماده‌باشیدا بوون بۆ تێهه‌ڵدان و سه‌رکوتکردن و کوشتن و بڕینی خه‌ڵکی ناو ساحه‌که‌.

گومانی تێدا نه‌مایه‌وه‌ که‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی کاتی سه‌رای ئازادی به‌ ئاگاوه‌ یا بێئاگا کاریان له‌سه‌ر بڕینی وزه‌ی خه‌ڵکی و به‌هه‌ده‌ر دانی ئه‌و وزه‌یه ‌بوون ، بۆیه‌ ئیتر هه‌قه‌تی ئه‌وه‌ زیاتر ده‌رده‌که‌وت و لای زۆربه‌یه‌ک ئه‌مه‌ به‌باشی ئاشکرابوو ، ئه‌وه‌ بوو له‌ ڕۆژی 30/03/2011 و 01/04/2011 هێزێکی خۆپیشانده‌ری تر که‌ دژی ئه‌وه‌ بوون، کۆنترۆڵ بکرێن و ببنه‌ گوێگری به‌ڕێز بۆ شیعر و شانامه‌ و قسه‌ی بێسه‌روبه‌ره‌ و زیکر و ته‌هلیله‌، چیتر نه‌یانده‌ویست‌ داواکاریه‌کانیان لێ زه‌وت بکرێن و کێشه‌کان بکرێنه‌ کێشه‌یه‌کی سیاسی ڕووت و که‌مه‌کێک له‌و‌ خه‌ڵکه‌ تایبه‌تمه‌ندانه‌ تێیدا بخۆر به‌گ و سوودمەند بن . له‌م خۆپیشاندانه‌دا نزیکه‌ی 50 که‌س بریندار بوون که‌ به‌شێکی زۆریان له‌ هێزی ده‌سه‌ڵات بوون ، به‌م شێوه‌یه‌ به‌ هه‌ردوو هێزه‌که‌ واته‌ هێزی ده‌سه‌ڵات و خۆپیشانده‌رانی سه‌رای ئازادی توانیان بڵاوه‌ به‌ هێزی ئه‌م خۆپیشانده‌رانه‌ی تر بکه‌ن. به‌ڵام له‌ سه‌ره‌تادا هێزی گۆڕان و هێزه‌ دینی و ئیسلامیه‌کان هه‌وڵیان ده‌دا که‌ ئه‌م هێزه‌ تازه‌یه‌‌ به‌ قسه‌ی خۆش کۆنترۆڵ بکه‌ن و بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ خه‌باتی مه‌ده‌نییانه‌ و شاره‌ستانییانه‌ و‌ بێتوندو تیژی ، له‌و لاشه‌وه‌ هه‌ر ئه‌و هێزانه‌ ( گۆڕان و ئیسلامی ) گوڵ و شه‌کراو و ماچیان ده‌به‌خشییه‌وه‌ به‌سه‌ر هێزه‌ داپڵۆسێنه‌ره‌کان و داوای گه‌ڕانه‌وه‌ی سه‌روه‌ری یاسایان ده‌کرد ، ئه‌و یاسایه‌ که‌ ئیجازه‌ی دابوو به‌ هێزی پۆلیس و ئاسایش که‌ هه‌موو جۆره‌ چه‌کێک له‌ سه‌رکوتکردنی خه‌ڵکه‌که‌دا به‌کار بهێنن.

ئه‌نجومه‌نی کاتی که‌ له‌ سه‌ره‌تادا ژماره‌یان ته‌نها 7 که‌س بوو کردیان به‌ 31 ئه‌ندام ، گه‌رچی دکتۆر فایه‌ق گوڵپی له‌ هاوڵاتی 29/04/11 ده‌ڵێت زیادکردنی ژماره‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن بۆ 31 ئه‌ندام به‌ شیوه‌یه‌کی فه‌رمی کراوه‌ ، به‌ڵام له‌ هه‌قه‌تدا به‌ ئاره‌زوی که‌سه‌ ناودار و ئه‌ساسیه‌کانی ناو ئه‌نجومه‌نه‌که‌ بوو.

دواتریش چالاکییه‌کانی ئه‌نجومه‌ن و سه‌رای ئازادی گۆڕران بۆ ناردنی نامه‌ بۆ ئۆبامه‌ و وڵامدانه‌وه‌ی ته‌له‌فونی به‌رپرسیاران و کێشانی هیتافی حه‌ماسی وه‌کو یا ده‌بێت بکوژرێین یا شه‌قام به‌جێناهێڵین، هه‌ندێک له‌ نووسه‌رانیش وایان ڕاده‌گایاند که‌ ئه‌م سه‌رایه‌ بیرۆکه‌ی چه‌ند ڕۆمانێکی پێبه‌خشیون .

من به‌شبه‌حاڵی خۆم وام ده‌بینی که‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌رای ئازادی له‌گه‌ڵ ئه‌وەی که‌‌ خه‌ڵکه‌کەشی ‌ کردبویه‌ پاشکۆی خۆی ، نه‌ک له‌ چه‌قێکی وەستاودا خۆیان ده‌بینیه‌وه‌ به‌ڵکو خه‌ڵکه‌که‌شیان له‌و‌ چه‌قه‌دا ڕاوه‌ستاندبوو، بۆیه‌ ڕه‌نگه‌ نه‌مانی ئه‌و جۆره‌ خه‌بات و تێکۆشانه‌ به‌ سوودی ڕاپه‌ڕیوان و باقی خه‌ڵکه‌که‌ی تر بگه‌ڕیته‌وه‌ و وزه‌یه‌کی له‌ بن نه‌هاتوو وانه‌یه‌کی باشیش بدات به‌ خه‌ڵکی ، که‌ ئەگه‌ر بیانه‌وێت له‌ کۆنترۆڵی ده‌سه‌ڵات و زه‌بر و زه‌نگه‌که‌ی ڕزگاریان بێت ، ده‌بێت هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ ڕێگا نه‌ده‌ن که‌ خۆیان کۆنترۆڵ بکرێن و به‌کار بهێنرێن بۆ مه‌سه‌له‌ و مه‌به‌سستێکی تر. چونکه‌ ده‌کرێت یه‌که‌م : ئه‌و هه‌قه‌ته‌ بۆ خه‌ڵکی ڕوون بکاته‌وه‌ که به‌حیزبیکردنی ‌ داواکارییه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان کارێکی خراپه‌ و شتێکی واشی لێ شین نابێت.

دووهه‌م : له‌ سه‌رده‌می ناڕه‌زاییده‌ربڕین و سه‌رکوتکردن و کوشتنی خۆپیشانده‌ران لەلایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌، ئه‌وه‌ی به‌ ئاشکرا ده‌رخست که‌ ده‌سه‌ڵات هه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌ و جیاوازییه‌ک نامێنێت له‌ نێوانیاندا کاتێک که‌ ده‌که‌ونه‌ به‌ر لێشاوی خۆپیشاندانی جه‌ماوه‌ری و له‌و لاشه‌وه‌ وهمیه‌تی مه‌سه‌له‌ی نه‌ته‌وایه‌تی و نیشتمانپه‌روه‌ری لای ئێمه‌ش ده‌رکه‌وت، که‌ داپڵۆسین و سه‌رکوتکردن له‌لایه‌ن‌ ده‌سه‌ڵتدارانه‌وه‌ و پیاوه‌کانیانه‌وه ‌ ئه‌وانه‌ نازانێت.

سێهه‌م: ماف و داخوازی به‌و جۆره‌ ئاشتی و شێوه‌ مه‌ده‌نیه‌ته‌ی که‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌رای ئازادی کاریان له‌سه‌ر ده‌کرد، کردنی خه‌ڵکی به‌گوێگرێکی ئاسایی، فه‌شه‌لی به‌دوادا دێت نه‌ک سه‌رکه‌وتن ، به‌ ته‌جروبه‌ش ئه‌وه‌ سه‌لمێنراوه‌ ئاشتی کۆمه‌ڵایه‌تی دروشمێکی بێنرخه‌ و کێشه‌ و ململانێی چینایه‌تی، سیما و جه‌وهه‌ری بزووتنه‌وه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌که‌یه‌.

دروشمی وه‌ته‌نیه‌ت و نه‌ته‌وه‌یی له‌ سه‌ده‌ی هه‌ژده‌دا له‌ ئه‌وروپادا له‌ لایه‌ن کافور و گاریباڵدی به‌رز ده‌کرایه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن له‌ سیسته‌می ده‌ره‌به‌گایه‌تی دابڕن و بیکه‌نه‌ هێزی لێدانی ئه‌و سیسته‌مه‌ فیوداڵییه‌، بۆ ئه‌مه‌ش پێویستیان به‌و جۆره‌ فیکره‌ی قه‌ومیه‌ت و دین هه‌بوو .

لیژنه‌کان و ئه‌نجومه‌نی سه‌رای ئازادی به‌حیزبی کران و هیچیان نه‌کرد ته‌نها کاریان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌کرد که‌ خه‌ڵکانی خۆ پیشانده‌ر و داواکارییه‌کانیان بکرێنه‌‌ نێچیر و خزمه‌تکاری حیزبی ئۆپۆسیزۆنی ئیمڕۆ و ده‌سه‌ڵاتی سه‌رکوتکه‌ری سبه‌ی.

ئێستاش کۆمه‌ڵه‌ خه‌ڵكێکی دڵسۆز که‌ له‌ لیژنه‌کانی پێشودا جێگایان نه‌ده‌کردنه‌وه‌ ده‌یانه‌وێت به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر دروستکردنه‌وه‌ی ئه‌و دار و باره‌ی که‌ له‌ له‌ ئه‌نجومه‌نی کاتی پێشووه‌وه‌ به‌جێماوه‌ بۆ ڕێکخستنه‌وه‌ی لیژنه‌کان و به‌رده‌وامی پێدانیان.

به‌ڕای من ئه‌مه‌ شتێک نییه‌ که‌ بتوانرێت له‌ ژوره‌ تاریکه‌کاندا به‌ بڕیارێک و دوان دروستی بکریت، یا مه‌سه‌له‌یه‌کی فکری بێت و بته‌وێت به‌ کۆبوونه‌وه‌ی حیزبیانه‌ و ده‌نگدان له‌ سه‌ری بیبڕیته‌وه‌. به‌ڵکو لیژنەکان دروست ناکرێن ، سه‌ر هه‌ڵده‌دەن له‌ هه‌نگاوه‌ پراکتیکیه‌کاندا، له‌ زروف و لێشاوی خه‌ڵکه‌که‌دا له‌ دایک ده‌بن به‌پێی قۆناغه‌کان و پارسه‌نگی هێز و سه‌رجه‌می بارو دۆخه‌که‌ ئه‌و لیژنانه‌ش گۆڕانکارییان به‌سه‌ردا دێت، گه‌ر وا نه‌بێت ته‌جروبه‌ی پارته‌ کۆمۆنیسته‌کانی جیهان لێره‌شدا بۆ جارێکی تر دووباره‌ ده‌بێته‌وه‌.

ئه‌مه‌شی که‌ من ده‌یڵێم ئاوه‌ژووه‌ به‌ قسه‌کانی دکتۆر فایه‌ق، که‌ ئه‌و ڕای وایه‌ ڕووداوی سیاسی که‌ ڕوی دا پێویستی ده‌کرد که‌ ڕێکخراوی سیاسی و که‌سایه‌تی سیاسی هه‌ڵسوکه‌وتی له‌گه‌ڵدا بکردایه‌ ، له‌ کاتێکدا که‌ ئه‌وه‌ش ده‌ڵێت، که‌چی خۆی له‌ یه‌که‌م ڕۆژه‌وه‌ یه‌که‌م ئه‌ندامی ئه‌وه‌ لیژنه‌ کاتییه‌ بوو.

له‌ کۆتایی دا ده‌ڵێم ئه‌وه‌ی که‌ زه‌روره‌ ده‌رسی لێ وه‌رگیرێت ئه‌وه‌یه‌ که‌ بزووتنه‌وه‌ی داهاتوو متمانه‌ نه‌کاته‌ سه‌ر که‌سان و پارتی سیاسی، جا ئیدی ئه‌وانه‌ هه‌رکه‌س و هه‌رلایه‌نێک بن، چونکه‌ ڕوون و ئاشکرایه‌ ئه‌وه‌ی که‌سان و پارته‌ سیاسییه‌کان هه‌وڵیان بۆ داوه‌و بۆ ده‌دا ده‌ستکه‌وتی سیاسی بوون بۆ خۆیان و پارته‌کانیان نه‌ک ده‌سکه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی یا جه‌ماوه‌ری بۆ خه‌ڵکه‌ هه‌ژار و ده‌ستکورت و زوڵملێکراوه‌کانی کوردوستان.‌ ‌

Chawposhineek le esta u Trajidyayek bo sibey