سڵاو هاوڕێیانی ئازادیخواز

سەکۆی ئەنارکیستان کە تا ئێستا تاکە سەکۆی سەربەخۆ و ناپاراتیی و ئازادی هەموو دەنگێکی ئازادیخواز بووە، لەلایەن دەسەندکارانی فەیسبووکەوە ڕووپەڕەکەی ناچالاککراوە، هەرچەندە هیچ بیانوو و پاساوێك بۆ ئەو کارە نییە و هیچ بەڵگەیەك دژی نەخراوەتەڕوو و تا ئێستاکە ئەم سەکۆیە هیچ لایەنگرییەکی بۆ هیچ پارتییەك و دەسەڵات و دەوڵەت و ڕێکخراوێکی ڕامیاریی نەکردووە و هەموو کات دژی توندوتیژی و تیرۆر و فاشیزم و نەژادپەرستی و ڕەگەزپەرستی و هەڵاواردن و سووکایەتی و جیاکاریی بووە.

هەڵبەتە بۆ ئێمە و زۆرێك لە ئێوە ئەوە ڕۆشنە کە هۆکاری ناچالاککردنی سەکۆی ئەنارکیستان هەم دەتوانێت داخوازیی دەسەڵاتدارانی هەرێم بێت و هەم داخوازیی پارتییەکان و گروپ و کەسە دەسەڵاتخوازە بەناو سۆشیالیستەخوازەکان بێت، کە سەکۆی ئەنارکیستان لە ماوەی دە ساڵی ڕابوردوودا بەربینی گرتوون و خەون و هەڵپە رامیارییەکانیان ئاشکرادەکات.

تکایە ئەگەر خۆت بە هاودەنگ و هاوبۆچوون و هاوتێڕوانینی (سەکۆی ئەنارکیستان) دەزانیت، بە هەر شێوازێك کە خۆت بە گونجاوی دەزانیت نامە و پەیام بۆ دەسەندکارانی فەیسووك بنێرە و داوای چالاککردنەوەی سەکۆی ئەنارکیستان
https://www.facebook.com/Kurdistan.anarchists.Forum بکە.

تا ئەو کاتەی ڕووپەڕ و گروپ و پەیجەکانی سەکۆی ئەنارکیستانی کوردستان بە پشتیوانی ئێوە چالاکدەکرێنەوە، بۆ ئاگاداربوون و خوێندنەوەی بابەتی نوێ و هەڵوێست و راگەیاندنەکان، سەرکدانی ئەم لینکانەی خوارەوە بکە

بڵاگ
https://anarkistan.wordpress.com

تویتەر
https://twitter.com/anarkistan

گوگڵ پلاس

https://plus.google.com/116947564663651808658/posts

ئیمەیل ئادرەس

anarkistan@riseup.net

سەکۆی ئەنارکیستانی کوردستان

١٩ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٥

لەبیرناکرێن و لە بکوژان نابووردرێت

ئەم ڕۆژ، ١٠ی ئۆکتۆبەر، ” کۆبوونەوەی کرێکاران، دێمۆکراسی و ئاشتی” کە لەلایەن کۆمەلێك یەکێتی و کۆمەڵە و ڕێکخراوەوە ڕێکخرابوو، پەلاماردرا، هەر وەك مانگی جونی لە ئامەد و جولای لە پرسوس، ئەم ڕۆژ لە ئانکارا تەقینەوەی بۆمب دە (١٠) کەسی کوشت.

هەزاران کەس لە زۆر شاری ناوچە جیاوازەوە دژی ڕامیاریی جەنگ و قازانجکەرانی جەنگ و دەسەڵات کۆبوونەوە. هەر لەو ساتەدا بۆمبەکان تەقینەوە و بوونە هۆی کوشتی خەڵکانی ئاشتیخواز و ژیاندۆست و ئازادیخوازی دژە جەنگ.

ئەم تەقینەوەیە کە تێیدا تاکو ئێستا زیاتر لە سی (٣٠) کوژراون، ڕەنگدانەوەی تینوویەتی دەسەڵاتە بۆ خوێن. ئەوانەی کە لە ئامەد، لە پرسوس، لە جزیرە خەڵکیان کوشت، هەنووکە لە ئانکارا بە کوشتنی دەیان کەس هەوڵی ترساندن و نائومێدکردن بە ڕامیاریی جەنگ و پەشیمانبوونەوەی خەڵك لە تێکۆشان لەپێناو ئازادی، دەدەن.

دەبێت دەسەڵات ئەوە بزانێت، کە بەو ئامرازانە، چ دەستگیرکردن بێت یا کوشتن بە بۆمب، ئێمە بە ڕامیاریی جەنگ ترسی دەسەڵات بەسەرماندا زاڵنابێت و ناترسین.

گیانبەختکردووان لەپێناو جیهانێکی نوێ و ژیانێکی ئازادانە لە ئامەد و جزیسرە و پرسوس و ئانکارا کوژران

لەبیرناکرێن و لە بکوژان نابووردرێت

چالاکی شۆڕشگێرانەی ئەنارکیستی (DAF)

١٠ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٥

خۆنیشاندان دژی تۆری دەولەتی

Devrimci Anarşist Faaliyet

https://www.facebook.com/anarsistfaaliyetorg

                                                                                                          زاهیر باهیر- له‌نده‌ن

                                                                                                                                      01/10/2015

به‌شی دووهه‌م و کۆتایی:

گرتنه‌به‌ری سیاسه‌تی ده‌ستگرتنه‌وه‌:        

ئه‌وه‌ی که‌ تائێستا به‌ئه‌زمه‌ی سه‌رمایه‌داری ناسراوه‌، له‌هه‌قه‌تدا نه‌ئه‌زمه‌ی سه‌رمایه‌دارانن و نه‌ئه‌زمه‌ی سیسته‌می سه‌رمایه‌داریش، له‌کاتێکدا ململانێی و کێشمه‌کێشی پرۆسه‌ی ته‌سفییه‌ی حساباتی نێوانیان ڕووده‌دات و ده‌بێته‌هۆی گلانی یه‌کجاریی یا هه‌نووکه‌یی هه‌ندێکیان ، ئا له‌م بارودۆخه‌دا باشترین هه‌ل بۆ سه‌رمایه‌داری له‌ڕێگای نوێنه‌ره‌سیاسییه‌کانیانه‌وه‌ که‌حکومه‌ته‌کان و سیسته‌می په‌ڕله‌مانتارییانه‌یانه‌ ، ده‌توانن ئه‌وه‌ی که‌ده‌یانه‌وێت ، بیکه‌ن . بۆ ئه‌مه‌ش حکومه‌تی نیشتمانی ، ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی، سیاسه‌تی ده‌ستگرتنه‌وه‌ده‌گرێته‌به‌ر . سیاسه‌تی ده‌ستگرتن به‌پاره‌وه‌گوایه‌بارو دۆخی ئابوری و دارایی وڵات ، کیشۆره‌که‌ یاخود جیهان زۆر خراپه‌و له‌داڕماندایه‌، گه‌ر به‌ئاگا نه‌بین هه‌موو شتێك هه‌ره‌سده‌هێنێت و له‌ده‌ستده‌چێت ئه‌و کاته‌ش ژیان ده‌وه‌ستێت.  به‌م پاساودانانه‌هه‌موو هێڕشێك: هه‌ر له‌ فرۆشتن و به‌تایبه‌تیکردنی که‌رته‌ده‌وڵه‌تییه‌کان و که‌مکردنه‌وه‌ی کرێ و موچه‌و ده‌رکردنی کرێکاران و کارمه‌ندان و بڕینی بیمه‌کان‌و که‌مکردنه‌وه‌یان و درێژکردنه‌وه‌ی کاتی سه‌رکار و سه‌پاندنی هه‌لومه‌رجی نامرۆیانه‌به‌سه‌ر کرێکاران و کارمه‌ندان، تاده‌گاته‌ به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی یپێداو یستییه‌کانی ژیان و کرێی خانوو و داخستنی شوێنه‌خزمه‌تگوزارییه‌کان و ناچارکردنی کرێکاران به ڕازیبوون به‌‌هه‌موو شتێك به‌هۆی ئافراندنی سوپایه‌کی گه‌وره‌ی به‌تاڵه‌وه‌ له‌سه‌ر شه‌قام ، له‌بازاڕدا.

‌هه‌موو ئه‌م سیاسه‌تانه‌ش یه‌ك کۆمه‌ڵه‌گرفتی گه‌وره‌ی وه‌کو لاوازکردنی نقابه‌کان و پاشه‌کشه‌کردن به‌بزوتنه‌وه‌ی کرێکاران و خه‌ڵکی ، که‌مکردنه‌وه‌ی باجی کۆمپانیا و شۆپه‌گه‌وره‌کان به‌بیانوی هاندانی به‌گه‌ڕخستنی سه‌رمایه‌ له‌وڵاتدا، زیادبوونی تاوان و دزی و ڕاو و ڕووت ، ڕایسیزم و فاشیسزم ، درێژبوونه‌وه‌ی لیستی ‌ناوی چاوه‌ڕوانی دکتۆره‌کان و خه‌سته‌خانه‌کان و کارمه‌ندان و کرێکارانی شاره‌وانی و لانه‌وازان و بێ خانو وبه‌ره‌و گه‌لێکی دیکه‌له‌مانه‌.

ئاماره‌کان و واقیعه‌که‌ ئه‌وه‌ نیشانده‌ده‌‌ن که‌قۆرته‌کانی ئه‌م قه‌یران و سیاسه‌تی ده‌ستگرتنه‌وه‌یه‌ به‌ته‌نها له‌سه‌ری ئیمه‌دا ده‌شکێنه‌وه‌‌ و ئه‌م قه‌یرانه‌به‌قه‌یرانی ئێمه‌ده‌مێنێته‌وه‌تاکو هۆشیارییه‌کی ته‌واو به‌هه‌موو بارودۆخه‌که‌په‌یدا ده‌که‌ین و به‌ئاگا دێیننه‌وه‌له‌میحنه‌تییه‌کانمان ، ئه‌ویش به‌خۆڕێکخستنمان له‌ده‌ره‌وه‌ی پار ته‌سییاسییه‌کان و ڕه‌تکردنه‌وه‌ی ڕژیمی په‌ڕله‌مانتاری و ‌گرتنه‌به‌ری چالاکی ڕاسته‌وخۆ و ئه‌نجامدانی دیمۆکراتی ڕاسته‌وخۆ بۆ به‌کۆمه‌ڵیکردن و هه‌ره‌وه‌زیکردنی هه‌ر هه‌موو پێداویستییه‌کانی ژیان له‌ڕێگای خۆبه‌ڕیوه‌به‌رییه‌کانمانه‌وه‌‌.

تا ئه‌و کاته‌ی ئه‌وه‌ڕووده‌دات وه‌کو ئه‌م به‌ڵگانه‌ی خواره‌وه‌نیشانیانده‌دات ، ئه‌زمه‌کان له‌سه‌ری ئێمه‌دا ده‌شکێنه‌وه‌و سه‌رمایه‌دای و سه‌رمایه‌داران به‌گوڕ و تینێکی زۆر له‌وه‌ی پێش ڕودانی قه‌یران هه‌ڵده‌سنه‌وه‌و خۆیان باشتر ڕێکده‌خه‌نه‌وه‌.

خۆگرتنه‌وه‌و به‌هێزبوونه‌وه‌ی سه‌رمایه‌داران، سیسته‌می سه‌رمایه‌داری دوای قه‌یرانه‌کان ، جاری وا هه‌یه‌ده‌گاته‌ ڕاده‌ی هه‌ڵگیرسانی جه‌نگێکی زۆر گه‌وره‌، باشترین نموونه‌ش هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی جیهانی دووهه‌م بوو دوای گه‌وره‌ترین قه‌یرانی ئابوری که‌له‌کۆتایی بیسته‌کانی چه‌رخی ڕابوردوو ، 1928 بۆ ساڵی 1930، هه‌روه‌ها توانای خولقاندنی ده‌یه‌ها جه‌نگی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و نێوانی وڵاتان و ناوچه‌گه‌ری.‌

گه‌ر له‌سه‌ر ئاستی جیهانه‌وه‌ده‌ست پێبکه‌ین ئه‌وه‌ده‌توانین ئاماژه‌به‌ڕاپۆرته‌که‌ی ئۆکسفام -ی ڕۆژی 19/01/15 که‌ده‌ڵێت نیوه‌ی سامانی جیهان له‌ژێر چنگیی له‌1% ی دانیشتوانه‌که‌یه‌تی ، ئه‌مه‌ له‌ساڵی 2009 دا به‌ڕێژه‌ی له‌40% بوو ،که‌له‌ساڵی 2015 دا سه‌رکه‌وتووه‌بۆ له‌48% .   ڕاپۆرته‌که‌ئاوا پێشبینی ده‌کات که‌ئه‌م ده‌وڵه‌مه‌ندانه‌له‌ساڵی 2016 دا زیاتر له‌ 50% ی سامانی جیهان ده‌که‌وێته‌ژێر چنگیانه‌وه. له‌و راپۆرته‌دا واهاتووه‌که‌ هه‌ره‌85 ده‌وڵه‌مه‌نده‌که‌ی جیهان بڕی هه‌مان سامانی نیوه‌ی دانیشتوانی جیهانی له‌ده‌ستدایه‌‌که‌3.5 ملیارن، هاوکاتیش ڕاپۆرته‌که‌ ملیارده‌رانی جیهان به‌645 که‌س، ده‌خه‌مڵێنێت.

له‌کاتێکدا که‌ سه‌رمایه‌داران له‌ئه‌وروپادا ده‌وڵه‌مه‌ندتر ده‌بن و کۆمپانیاکان و بانقه‌کان   قازانجی زیاتریان ده‌ستده‌که‌وێت ، هاوکات قه‌یرانه‌که‌ی ئێمه‌قوڵترده‌بێته‌وه‌ به‌خستنه‌وه‌ی به‌تاڵه‌ی زیاتر و سه‌رکه‌وتنی ڕێژه‌ی بێکاری. بۆ نموونه‌له‌ئیتالیا ڕیژه‌ی بێکاری له‌12.4% و پورتوغال 13.% یۆنان له‌25.6% ئیسپانیا له22.7‌% .. فه‌ره‌نسا له‌10.5 %، له‌ئیره‌له‌نده‌9.7%، ئه‌ڵمانیا 4.8% له‌بریتانیا 5.4% له‌ئه‌مه‌ریکا له‌10.3% . ڕێژه‌ی بێکاری له‌نێوانی گه‌نجانی ژێر ته‌مه‌ن 25 ساڵ له‌ئیسپانیا له‌53.5% و ئیتالیا 43.9% له‌یۆنان   56% و له‌کرۆتیا له‌45.5% و له‌نێو انی ئه‌فریقییه‌ئه‌مه‌ریکییه گه‌نجه‌کانی ته‌مه‌ن 17 و 20 ساڵدا که‌ناویان بۆ زانکۆکان تۆمار نه‌کراوه‌ و قوتابخانه‌ی سانه‌وی سه‌رو ئه‌ویان ته‌واو کردوه‌له‌50% زیاترن .

وه‌کو پێشتر وتم ڕاسته‌له‌سه‌ره‌تادا چه‌ند کۆمپانیایه‌ك و چه‌ند بانقێك مایه‌بووچبوون یا به‌ته‌واوی هه‌ره‌سیان هێنا به‌ڵام له‌ڕاستیدا به‌شی هه‌ره‌زۆری ئه‌وانه‌یان که‌ماونه‌ته‌وه‌له‌م قه‌یرانه‌ سوودمه‌ندبوون و قازانجی زیاتریان به‌به‌راورد به‌ساڵانی پێشتر ده‌ستگیر بووه‌. من لێره‌دا ته‌نها ئاماژه‌به‌هه‌ندێکیان ده‌که‌م که‌داهات و قازانجیان خستۆته‌ڕوو، له‌وانه‌:

قازانجی ساڵی 2014 ی Walmart 16.4 ملیار دۆلاری ئه‌مه‌ریکی بووه‌، که‌به‌ڕێژه‌ی 2% له‌ساڵ ی2013 وه‌سه‌رکه‌وتووه‌،   JP Morgan له‌14/07/15 قازانجی وه‌رزی یه‌که‌می ئه‌مساڵی خسته‌ڕوو که‌ به‌ڕێژه‌ی له‌5.2% زیادیکرددووه‌. له‌31/07/15 دا Electronic Arts پێشبینی ئه‌وه‌ی ده‌کرد که‌قازانجی هه‌ر پشکێك (سه‌هم) 2.85 دۆلار سه‌ر بکه‌وێت ، که‌ئه‌م‌بڕه‌قازانجه‌ش دووقات زیاتره‌له‌ساڵی پار.   Amazon Online به‌بڕی 5.3 ملیار پاوه‌ندی ‌له‌ڕێی ئینته‌رنێتی بریتانییه‌وه، فرۆشتووه‌‌ که‌به‌ڕێژه‌ی له‌14% سه‌رکه‌وتووه‌. Apple قازانجی ساڵی پاری به‌ڕێژه‌ی له‌6% له‌چاو ساڵی 2013دا بۆ 39.1 ملیار دۆلار سه‌رکه‌وتووه‌، Microsoft ساڵی 2014 قازانجه‌که‌ی 22.1 ملیار دۆلار بووه‌ و له‌به‌رامبه‌ر ساڵی 2013دا به‌ڕێژه‌ی له‌1% سه‌رکه‌وتووه‌، Google له‌ساڵی پاردا ، 2014 دا، 14.4 ملیار دۆلاری قازانجکردووه‌، که‌به‌ڕێژه‌ی له‌11% سه‌رکه‌وتووه‌. Nike ساڵی پار به‌بڕی 2.7 ملیار دۆلار قازانجیکردووه‌ که‌ئه‌م بڕه‌ش به‌ڕێژه‌ی له‌8% له‌ساڵی 2013وه‌سه‌رکه‌وتووه‌، IBM بڕی قازانجی ساڵی2014 ی 12 ملیار دۆلار بووه‌و له‌ساڵی 2013وه‌به‌ڕێژه‌ی له‌27% زیادیکردووه‌. ‌ ‌

له‌سه‌ر ئاستی بریتانیاش به‌گوێره‌ی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامه‌ی سه‌نده‌ی تایم-ی ڕۆژی 26/04/15 که‌لیستی ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانی به‌یانکرد، ده‌ڵێت داهات و سامانیان له‌ماوه‌ی 10 ساڵی ڕابوردوودا دووقاتبووه‌ . هه‌زار ده‌وڵه‌مه‌نده‌که‌ی بریتانیا داهات و سامانیان 547 ملیار پاوه‌ندی ستێرلینییه، ئه‌مه‌بێ حسابکردنی ئه‌وه‌ی که‌له‌حسابی بانقه‌کانیاندایه‌‌، ئه‌م بڕه‌ به‌به‌راورد به‌250 ملیار پاوه‌ند له‌ساڵی 2005 دا، سه‌رکه‌وتووه‌.   ژماره‌ی ملیارداران له‌ساڵی پاره‌وه‌که‌104 دانه‌بوون ئێستا سه‌رکه‌وتون بۆ 117 که‌س، که‌ 80 دانه‌یان له‌له‌نده‌ندان .

ئه‌مه‌ی که‌له‌سه‌ره‌وه‌ده‌یبینین جێی سه‌رسوڕمان نییه‌چونکه‌یه‌که‌م ئه‌و بڕه‌ باجه‌ی که‌ئه‌وان ده‌یده‌ن ئه‌گه‌ر بیشده‌ن ، له‌ئێستادا له‌20% که‌له‌سه‌رده‌می چێرچڵ-دا بڕی باڵای باج له‌97 % و له‌ژێر حوکمی مارگرێت تاچه‌ریش-دا له‌60% بووه‌، ئه‌مه‌جگه‌له‌وه‌ی که‌حکومه‌ت به‌بڕی 93 ملیار پاوه‌ند سپۆنسه‌ری بزنسی کردوه‌ به‌ئاسانیکردنی دانی باج، دووهه‌میش ‌داهاتی خه‌ڵکانی داهات که‌م به‌ڕێژه‌ی له‌10% له‌ژیانی فیعلیدا هاتۆته‌خواره‌وه‌. زیاتر له‌900 هه‌زار که‌س له‌سه‌ر سێنته‌ره‌کانی خواردن به‌خشینه‌وه‌ده‌ژین و که‌ئه‌م ڕێژه‌یه‌به‌بڕی له‌38% له‌چاو ساڵی پاردا ، 2014 ، سه‌رکه‌وتووه‌، ئه‌مه‌جگه‌له‌وه‌ی که‌جیاوازی نێوانی کرێ یاخود موچه‌ی پیاوان و ژنان دوای 70 ساڵ هێشتا ئه‌و که‌لێنه‌هه‌ر ماوه‌.

کاتێک که‌ئه‌و ئامار و به‌ڵگانه‌ی سه‌ره‌وه‌ده‌بینین له‌ته‌ك ئه‌وه‌ی که‌زیاتر له‌1.7 ملیۆن خه‌ڵکی له‌سه‌ر عه‌قدی زیڕۆ کۆنتراکته‌، واته‌نه‌بوونی هیچ کۆنتراکتێك له‌نێوانی ئه‌و خه‌ڵکانه‌و‌خاوه‌نکاره‌کانیاندا، بڕینی هه‌ندێك له‌بیمه‌کان و که‌مکردنه‌وه‌یان ، فرۆشتنی موڵک و سامانی ده‌وڵه‌تی به‌خانوه‌کانی شاره‌وانیشه‌وه‌ ، ده‌وڵه‌مه‌ندبوونی زیاتری ده‌وڵه‌مه‌ندان ، پانتربوونی که‌لێنی نێوان ده‌وڵه‌مه‌ندان و هه‌ژاران ، کاتێك ستانده‌ری ژیانی خه‌ڵکی له‌5 ساڵ له‌مه‌وبه‌ری خراپتره‌، کاتێك که‌ڕێژه‌ی خانوودار ( ئه‌وانه‌ی که‌له‌خانوی خۆیاندان به‌ڵام مه‌رج نییه‌به‌ بێ قه‌رزی عه‌قار بێت) له‌ 70% دابه‌زێت بۆ له‌64%. و ژماره‌ی ده‌رکراوان له‌خانوه‌کانیان له‌ڕۆژێکدا بچێته زیاتر له‌ 1000 و ته‌نها له‌نێوانی مانگی ته‌موز و سێبته‌مبه‌ری ساڵی پاردا، 2014 ،دا ژماره‌ی کرێچیانی ده‌رکراو گه‌یشتبێته‌11 هه‌زار و 2805 قه‌رزاری سلفه‌ی عه‌قار له‌3 مانگدا خانووه‌کانیان ده‌ستی به‌سه‌ردا گیرابێت ، کاتێك که‌بڕی خێزانێك له‌خانویه‌کدا ، گه‌ر ژیان به‌م شێوه‌یه‌بڕوات، له‌کۆتایی ساڵی 2016 دا به‌بڕی 10 هه‌زار پاوه‌ن قه‌رزار بێت ، کاتێك که‌ژماره‌ی ئه‌وانه‌ی که‌داوای کرێی خانوو له‌ده‌وڵه‌ت ده‌که‌ن به‌بڕی 500 هه‌زار که‌یس چوبێته‌سه‌ره‌وه‌، کاتێك که‌له‌نێو گه‌نجانی ئیتنیکییه‌کاندا به‌تاڵه‌یی به‌ڕیژه‌ی له‌50% به‌رزبوبێته‌وه‌، کاتێك که‌کولفه‌ی گه‌وره‌کردنی منداڵێك له‌چاو ساڵانی پێشووه‌وه‌به‌بڕی 2 هه‌زار پاوه‌ند به‌رز بووبێته‌وه‌، کاتێك که‌پێنجیه‌کی کرێکارانی بریتانیا کرێ و موچه‌یان له‌ژێر کرێ و موچه‌ی بژێوییه‌وه‌بێت…… گه‌لێک به‌ڵگه‌و ئاماری دیکه‌…… کێ ده‌توانێت بڵێت ئه‌م قه‌یرانه‌قه‌یرانی سه‌رمایه‌دارییه‌ ، کێ باوه‌ڕی وایه‌ که‌” قه‌یران بنچینه‌ی کۆمه‌ڵی بورجوازی ده‌له‌رزێنێ” و هی ئێمه‌نییه‌؟؟

ئه‌و کاته‌ی که‌ڕۆحی ڕه‌تکردنه‌وه‌و قبوڵنه‌کردنی ئه‌وانه‌ی سه‌ره‌وه‌مان به‌رزده‌بێته‌وه‌، کاتێك که‌به‌رهه‌ڵستی فرمانه‌کانی ده‌سته‌بژێر و ده‌سه‌ڵاته‌که‌یان ده‌بینه‌وه‌و به‌گژیاندا ده‌چینه‌وه‌و ده‌توانین خۆمان به‌خۆمان گۆڕانکارییه‌کان بکه‌ین ، کاتێك که‌ئاره‌زوی مه‌یلی یاخیبوونمان ده‌که‌ین و ڕاده‌په‌ڕین، کاتێك که‌به‌خۆمان ده‌زانین که‌چۆن به‌کارهێراوین و چه‌وسێنراینه‌ته‌وه‌ له‌ته‌ك هه‌بوونی مێنته‌ڵه‌تی به‌گژاچوونه‌وه‌، که‌ئه‌مانه‌زۆر گرنگن بۆ وه‌رچه‌رخاندنی ئه‌و قه‌یرا‌نه‌ی که‌ یه‌خه‌ی پێگرتوین به‌ئاقاری سیسته‌می هه‌نوکه‌یی ، ته‌نها ئه‌و کاته‌ده‌توانین ئازادانه‌به‌ده‌نگی زوڵاڵ و به‌رز بڵێین: قه‌یران قه‌یرانی کاپیتاڵیزمه‌، نه‌ك ئێمه‌ …

زه‌رووره‌تی دروستبوونی ئه‌م گروپه‌:

ئاشکرایه ‌که‌ حکومه‌تی تورکیا له ‌ماوه‌ی ئه‌م چه‌ند مانگه‌ی ڕابوردوودا دوو تێشکانی گه‌وره‌ی به‌خۆیه‌وه‌ بینی. یه‌که‌میان تێشکانی هێزه‌کانی داعش بوو که‌ به‌وه‌کاله‌ت شه‌ڕی له به‌ره‌کانی دژ به‌ حکومه‌تی سوریا و دژ به ‌کانتۆنه‌کانی ڕۆژاوا، ده‌کرد. ئه‌م هێزه ‌‌له‌م دوایه‌دا له‌سه‌ر ده‌ستی یه‌په‌گه ‌و یه‌په‌ژه ‌دا به‌‌هه‌ڵهاتن و پێچؤڵکردنی هه‌ندێك شارۆچکه ‌و دێهاتی کانتۆنی کۆبانی نزیك به ‌پایته‌ختی شاری ڕه‌قه‌ی خه‌لافه‌تی حکومه‌تی ئیسلامی، گورزێکی گه‌وره‌یان خوارد. دووهه‌میان تێشکانی له‌ هه‌رڵبژاردنه‌کانی مانگی حوزه‌یرانی ئه‌م ساڵ له‌سه‌ر ده‌ستی پارتی دیمۆکراتی گه‌ل، هه‌ده‌په‌، بوو .

ئه‌م دوو تێشکانه ‌کاره‌سات بوون بۆ ده‌وڵه‌تی تورکیا و شتێكی چاوه‌ڕوان نه‌کراو بوون بۆی. دیاره‌ حکومه‌تی تورکیا به‌م تێشکانانه‌ی ئه‌م دواییه‌ ده‌ستبه‌رداری پلانه‌جه‌هه‌نه‌مییه‌که‌ی به‌رامبەر‌به ‌گه‌لی کورد به‌گشتی و هێزه‌کانی په‌که‌که‌ و کانتۆنه‌کانی ڕۆژاوا به‌تایبه‌تی، نه‌بوو. هه‌ر به‌م هۆیه‌شه‌وه‌ئێستا له ‌به‌جێهێنای پلانی داهاتویدایه ‌که ‌به ‌هاوکاری ناتۆ به‌گشتی و ئه‌مه‌ریکا و ئه‌وه‌نده‌شی که ‌له‌ ئێستادا ئاشکرایه‌ حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستانیش، به‌شداری تیادا کردوه‌ و ده‌کات. ئه‌م پلانه‌ش له‌ ته‌قینه‌وه‌که‌ی ئه‌م دواییه‌ی شاری پرسوس، به‌ له‌ده‌ستدانی ژیانی ئه‌و هه‌موو گه‌نجه‌ سۆشیالیست و ئه‌نارکستانه‌، کۆتاییهات ، که‌ تا ڕاده‌یەك له ‌ڕوودانیدا حکومه‌تی تورکیا به‌رپرسیار بوو . پاش ئه‌وه‌ش هێڕشه‌ دڕنده‌ یه‌ك به‌دوا یه‌که‌کانی ئه‌م دواییه‌ی بۆ سه‌ر قه‌ندیل و دێهاته‌کانی بناری قه‌ندیل و کوژارن و بریندارکردنی ده‌یه‌ها که‌سانی سڤیل و وێرانکردنی ماڵ و داهاتیان له‌ته‌ك ژینگه‌ی ناوچه‌که‌دا، بوو. ‌هه‌نگاوی هه‌نووکه‌یی ئێستاشی دروستکردنی زۆنی نه‌فڕینه‌ له‌ناو سوریادا که ‌بڕیاره‌ ئه‌و زۆنه ‌به‌درێژی 60 کیلۆمه‌تر و پانتایی 40 کیلۆمه‌تر، بێت به ‌بیانوی جیاجیای وه‌کو پارێزگاریکردنی خه‌ڵکی سوری و ئاسایشی ناوخۆی تورکیا، که ‌له‌ ڕاستیدا به‌گوێره‌ی زۆرێك له‌ توێژه‌ره‌وانی ئاژانسی ده‌نگوباسه‌کان و شاره‌زایانی سیاسی و وردبوونه‌وه ‌له ‌بارودۆخی ئێستای ناوچه‌که ‌و دووژمنایه‌تی به‌رده‌وامی حکومه‌تی تورکیا بۆ کورد له‌وێ و کێشه‌که‌یان، وا ده‌بینرێت که‌ ئه‌و پلانه‌ش زیاتر بۆ دژی کورده ‌له ‌تورکیا و دژی خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌کانی ڕۆژاوایه‌. هاوکاتیش ده‌نگۆی ئه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ ئۆردۆگان بانگه‌شه‌ی دووباره‌کردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی گشتی، به‌ پاساوی هێنانی ده‌نگی زیاتر و تاکڕه‌وێتی له‌ حوکمڕانیدا، بکاته‌وه‌.

هه‌موو ئه‌و بارودۆخانه‌ی ‌که ‌له ‌سه‌ره‌وه ‌په‌نجه‌ی بۆ ڕاکێشرا ، ئه‌وه‌مان پێڕاده‌گه‌یه‌نێت که‌ پێشه‌وه‌چوونی کێشه‌ی کورد له ‌تورکیا و خۆسه‌رییه‌کانی ڕۆژاوا، له‌به‌ر‌ده‌م مه‌ترسییه‌کی گه‌لێك گه‌وره‌دان، که‌ ڕه‌نگه ‌ببێته‌ هۆی له‌ده‌ستدانی ئه‌وه‌شی که ‌تائێستا له ‌هه‌ردوو ناوچه‌که‌دا به‌ده‌ستهێنراون‌. له‌ به‌رامبه‌ر بارودۆخێكی ئاوادا ڕاوه‌ستان و ته‌ماشاکردنی ، کاری کرده‌و هه‌ڵوێستێکی دروست نییه‌، لەبەرئەوە ‌یارمه‌تی و کۆمه‌ك و هاوکاری کانتۆنه‌کانی ڕۆژاو ا له ‌ئێستادا کارێکه ‌که‌ ده‌بێت چه‌پ و سۆشیالیست و ئازادیخوازان به‌ جددی پشتگیری لێبکه‌ن. هه‌ر هه‌بوونی زه‌مینه‌یه‌کی زه‌رووری ئاوابوو که‌کۆمه‌ڵێك له‌ ئێمه ‌له‌ کوردانی له‌نده‌ن بانگه‌شه‌ی پێکهێنانی ” گروپی هاریکاری ڕۆژاوا”یان له ‌دانیشتنێکدا که ‌له‌ڕۆژی 13/08/2015 دا ، کرد .

كڵێشه‌ یا شێوه‌ی گروپی هاریکاری ڕۆژاوا و کارکردنی:

ئه‌م گروپه ‌گروپێکی سیاسی په‌یوه‌ست به‌به‌رنامه‌یه‌کی سیاسی پارته‌کانه‌وه ‌نییه‌. گروپێکی ئاسۆیی ناقوچکه‌ییه‌ و نه‌ سه‌رۆك و نه ‌به‌رۆکی نابێت، کاره‌کانی خۆی له‌ کۆبوونه‌وه‌ گشتییە ده‌ورییه‌کانیدا و له‌ تۆڕه‌کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا به‌ شێوه‌یه‌کی دیمۆکرتیانه ‌به‌ڕێوه‌ده‌بات و سه‌رجه‌می بڕیاره‌کانی به‌ به‌کارهێنانی دیمۆکراتی ڕاسته‌وخۆ که‌ ئامرازێکی کاریگه‌ره‌له‌سه‌رجه‌می کاره‌کانی و له ‌به‌ڕێوه‌بردنی کۆبوونه‌وه‌کانیدا، به‌کارده‌هێنێت و به‌نوسینی ڕاپۆرتی کۆبونه‌وه‌کان و هه‌موو به‌شداربوانی کۆبونه‌وه‌که‌شه‌وه‌، که ‌به‌شیوه‌یه‌کی خۆبه‌خشی به‌ڕێوەیده‌یبه‌ن.‌ڕاپۆرتی کۆبونه‌وه‌کان پێش ئه‌وه‌ی بڵاوبکرێنه‌وه‌‌، له‌نێوانی ئاماده‌بوانی دانیشتنه‌که‌دا بۆ وردبوونه‌وه‌ له ‌دروستی بڕیار و لێدوانه‌کانی نێو کۆبونه‌وه‌که‌، تاوتوێ ده‌کرێت و ده‌بێت هه‌موان پێش بڵاوکردنه‌وه‌ی، ڕازی بن. گروپ هیچ بڕیارێکی شاراوه‌ی نابێت و ده‌توانرێت ده‌قی ڕاپۆرتی کۆبوونه‌وه‌کان له ‌لاپه‌ڕه‌ی فه‌یسبوکی گروپدا یا ماڵپه‌ڕی ئاینده‌یدا ، ببینرێت.
ئه‌م گروپه‌، گروپێکی کراوه‌یه‌و به‌شداریکردن بۆ هه‌موانه‌ سەرەڕای جیاوازی بیر و بۆچون و ئینتمای حیزبایه‌تی و دین و مه‌زهه‌ب ئه‌وه‌نده‌ی به‌شداربوانی کۆبونه‌وه‌کان کار بۆ ئامانجه‌کانی گروپەکە بکه‌ن و گروپەکە بۆ سه‌پاندنی بیر و بۆچون و مه‌رامی سیاسی و که‌سی خۆیان به‌کارنه‌هێنن و به‌دوور بن له ‌ڕوانگه‌ی هه‌ڵاواردن و ڕایسیست و سێکسیست و نەژادپەرستییه‌وه‌.‌
هه‌موو که‌س له‌ گروپدا له ‌ڕاده‌ربڕین و قسه‌کردنیدا ئازاده ‌و به‌گوێره‌ی توانای خۆی له‌و بوارانه‌ی که‌ گروپەکە به‌ دروستی ده‌زانێت له ‌خزمه‌تکردنی ڕۆژاوادا ، ده‌توانێت هه‌ڵسوڕێت و خزمه‌تبکات . زۆر کردنێك له‌سه‌ر که‌س نه ‌له‌هاتنیدا بۆ کۆبوونه‌وه‌کان و نه ‌له ‌وازهێنیانیشی له ‌گروپەکە، نابێت و هیچ کارێکیش به‌زۆر ناسه‌پێنرێت به‌سه‌ر که‌سانی نێو گروپدا ، لەبەرئەوە ‌هاتنه‌پێشه‌وه‌ی هه‌ر که‌سێک له ‌کردنی هه‌ر کارێکدا ، خۆبه‌خشییانه‌یه‌‌.
ئه‌مانه‌ی سه‌ره‌وه ‌سه‌ره‌تایه‌کن و هێڵی بنه‌ڕه‌تین سه‌باره‌ت به‌کارکردن و هه‌ڵسوڕان له‌ گروپەکەدا . هه‌ڵبه‌ته‌زۆر خاڵی دیکه‌ش‌هه‌ن، که‌ ده‌توانرێت له‌کۆبونه‌وه‌کاندا باسبکرێن و کڵێشه ‌و ناوه‌رۆکی گروپه‌که‌ی بەوانە به‌رفراوانتر بکرێت. هه‌ر له‌به‌رئه‌مه‌ش شتێك، یا به‌رنامه‌یه‌ك ‌لای گروپەکە نییه‌ که ‌چه‌سپاو و نه‌گوڕ بێت.

ئامانجه‌کانی گروپ:

وه‌کو پێشتر ئاماژه‌مان پێدا ، کار و ئامانجه‌کانی گروپی هاریکاری ڕۆژاوا ، ته‌واکه‌ری یاخود ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ناوه‌که‌یه‌تی ، به‌واتایه‌کی دیکه‌ دامه‌زراندنی ئه‌م گروپه‌ له ‌سه‌رجه‌می ئه‌و بوارانه‌ی که ‌که‌سانی نێو گروپەکە ده‌توانن پێیهه‌ڵسن بۆ خزه‌مه‌تی ڕۆژاوایه‌هه‌ر له ‌کاری نوسین و وه‌رگێڕان و کۆکردنه‌وه‌ی پاره ‌و پێداویستی جلوبه‌رگ و خوارده‌مه‌نی و یاری منداڵان و داوده‌رمان و که‌ره‌سه‌کانی دیکه‌ی چاره‌سه‌رکردن و بواری ڕۆشنبیری و کۆمه‌ڵایه‌تی و توێژینه‌وه و پیشه‌سازی و به‌شداریکردنی به‌کرده‌وه‌یی له ‌بیناکردنه‌وه‌ی کۆبانی و خۆپیشاندان و ده‌ربڕینی ناڕه‌زاییه‌کان و و پاره‌په‌یداکردن و زۆرێکی دیکه‌ی له‌م بابه‌تانه‌. ئه‌مه‌ بێجگه ‌له ‌کاری په‌یوه‌ندیبه‌ستن به ‌گروپه‌کانی دیکه‌ی که ‌له ‌بریتانیا و جیهاندا که ‌بۆ هه‌مان مه‌به‌ست دروستکراون ‌و هاریکاریکردن له‌گه‌ڵیاندا. ئێمه‌ باوه‌ڕمان وایه‌ که ‌هه‌موو که‌سێك ده‌توانێت یارمه‌تی ڕۆژاوا به‌جۆرێك له‌ جۆره‌کان که ‌بۆ خۆی بگونجێت و بەدروستی بزانێت، بکات ، به‌بۆچونی ئێمه‌ هه‌موو که‌سێك ناتوانێت هه‌موو شتێك بکات و به‌ڵام هه‌موو که‌سێك ده‌توانێت که‌م تا زۆر شتێك بکات.

ئامانجه‌کانی گروپەکە له ‌هاریکاری ڕۆژاوادا زۆرن و له‌ئه‌ژمارنایه‌ن ، لەبەرئەوە‌له‌ بانگه‌شه‌یه‌کی ئاوادا ناتوانین هه‌موو ئه‌وانه‌ڕیزبه‌ندبکه‌ین ، به‌ڵام له ‌کۆبوونه‌وه‌کانی ئاینده‌یدا ده‌توانین له‌سه‌ریان قسه‌بکه‌ین، هاوکاتیش ده‌توانین به‌گوێره‌ی توانا و قه‌واره‌ی گروپەکە و پێداویستییه‌کانی ڕۆژاوا و بارودۆخی مه‌وجود که‌م و زیاد ئه‌و ئامانجانه‌ده‌ستکاری ، بکه‌ین .

تکایه‌بۆ زانیارری زیاتر له‌سه‌ر گروپەکە و په‌یوه‌ندی پێوه‌کردنمانه‌وه‌، له‌ ڕێگەی ئه‌‌م ئیمیل ئه‌درێسەی خواره‌وه ‌ئاگه‌دارمان بکه‌ره‌وه‌:

ن. دانییل گیرین

و. له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: سه‌لام عارف

به‌کورتی دەبێت بنه‌مای کۆمه‌ڵگه‌ی داهاتوو، تێکه‌ڵه‌یه‌ك بێت له‌ فیدریاڵییه‌ هاوبه‌شییه‌ کرێکارییه‌کان و به‌ڕێوه‌بردنی فیدراڵییه‌کانی (کۆمیونه‌کان- شاره‌وانیه‌کان)، پێویستە ئه‌و تێگه‌یشتنه‌ به‌رده‌وام گه‌شه‌بکات، تا ده‌گاته‌ ئه‌و پله‌یه‌، که‌ واتایه‌کی فراواتر ببه‌خشێت و سه‌رتاسەری دونیا بگرێته‌وه‌‌‌‌‌.

چه‌نده‌ هزری (پرۆدۆن) زیاتر پێبگه‌یشتایه‌، بیرۆکه‌ی فیدراڵیی زیاتر بەرجەستەتر ده‌بوو، ئه‌و له‌ پەرتووكه‌که‌یدا (بیروباوه‌ری فیدراڵیی) ده‌ریده‌خات، که‌ خۆی به‌ فیدراڵییخوازتر ده‌زانێت، له‌وه‌ی که‌ ئازادیخوازبێت. هه‌رچه‌نده‌ شارۆچکه‌ دێرینه‌کان ناوبه‌ناو له‌نێوان خۆیاندا له‌ په‌یوه‌ندییه‌کی فێدراڵییدا یه‌کیانگرتووه‌، به‌ڵام ئه‌و چه‌رخه‌ به‌سه‌رچوو، گیروگرفتی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ به‌ڕێوه‌بردنی وڵاته‌ زه‌به‌لاحه‌کانه‌. (پرۆدۆن) ده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ تێبینی داوه‌ “گه‌ر ڕووبه‌ری وڵاتێك له‌ ڕووبه‌ری شارێك زیاتر نه‌بوو، ئه‌وا له‌و بارە‌دا به‌ ئازادی چاری ئه‌و پرسە‌ له ‌ده‌ستی خۆتاندایه‌‌، به‌ڵام دەبێت ئه‌وه‌ له‌یادنه‌که‌ین، که‌ ئه‌و پرسە پابه‌ندی ئه‌وه‌یه‌، که‌ ئێستا میلونه‌ها دێهاتوو شارۆچکه ‌و شار هه‌ن، پێویستناکات کۆمه‌ڵگه‌ به‌سه‌ر چه‌ند دونیایه‌کی گچکه‌ گچکه‌دا دابه‌شبکه‌ین، چونکه‌ یه‌کێتی پێویسته‌.

(ده‌سه‌ڵاتگه‌را)کان خوازیاری ئه‌وه‌ن، که‌ به‌گوێرەی یاسای (سه‌روه‌ری) کۆمه‌که‌ ناوچه‌ییه‌کان به‌ڕێوەبەر‌ن.‌ (پرۆدۆن) دژی ئه‌وه‌یه‌ و ناڕازییه‌، چونکه‌ به‌ بیروبۆچوونی ئه‌و بەگوێرەی خودی هه‌مان یاسای یه‌کگرتن، ئه‌و جۆره‌ به‌ڕێوه‌بردنه‌ ئەستەمه ‌” ناتوانرێت ئه‌و کۆمه‌کانه‌‌ (…) که‌رت که‌رت بکرێن، چۆن ناشێت که‌سێکی نێوشار هاونیشتمانیی سه‌ربه‌خۆیی خۆی له‌ده‌ستبدات، ئاوه‌هاش، هیچ کام له‌و کۆمه‌کانه‌ نایانه‌وێت ڕێز و گه‌وره‌ییان لێزه‌وتبکرێت، زه‌وتکردن ده‌بێته‌ مایه‌ی دروستبوونی دژایه‌تییه‌کی بێچاره‌ی نێوان گه‌وره‌یی گشتییه‌کان و گه‌وره‌یی تایبه‌تییه‌کان، به‌واته‌یه‌کی دی ده‌بێته‌ مایه‌ی به‌گژاچون و ناته‌بایی نێوان دوو ده‌سه‌ڵات، له‌و باره‌شدا ڕه‌وه‌که‌ ده‌بێته‌ ڕه‌وی دژ به‌ پێشکه‌وتنی یه‌کێتی، له‌ كەتواردا ئه‌و خواسته‌ی (ده‌سه‌ڵاتخواز)ان ده‌بێته‌ خواستی ڕێکخستنی دابه‌شبوون، نه‌ك ڕێکخستنی یه‌کێتی.

سیستمی ( یه‌کێتی قوتدان) به‌پێویست شاره‌کان و کۆمه‌ڵه‌ سروشتییه‌کان له‌ مه‌نگه‌نه‌ی ڕێکخستنی پله‌به‌رزی ده‌ستکرد ده‌دات، بۆ نموونه‌ (ده‌وڵه‌ت)، ئه‌وه‌ش به‌مه‌به‌ستی به‌نێوه‌ندیکردنیان له‌ کۆمونیزمی میرایەتی (حکومه‌تی)دا، ئه‌وه‌ش سته‌مکارییه‌کی ڕاسته‌قینه‌یه ‌و دژی ویسته‌ سروشتییه‌که‌ی ئه‌و کۆمه‌ڵانه‌یه ‌و ده‌چێته‌ خانه‌ی سیستمی ئیمپریالیزمی کۆمونیسته‌وه‌.

به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌و سیسته‌مه‌وه‌، یه‌کێتی و نێوه‌ندە ڕاسته‌قینه‌كان، له‌ گرێبه‌ستێکی ئازادی هه‌ره‌وه‌زی فیدراڵیی ناوچه‌کان و هه‌رێمه‌کانه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ده‌گرن، هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ ئه‌و چه‌شنه‌ یه‌کێتی و نێوه‌ندییه‌ ئازاده‌، کارێکی ئەستەمه‌ “تاکه‌ ئازاده‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ وه‌ستای نێوه‌ندیین (…) واته‌ ئه‌و نێوه‌ندییه‌ ڕێکه‌وتنێك و یه‌کێتییه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تییه ‌(…) بۆئه‌وه‌ی یه‌کێتی نیشتمانی له‌ گومان به‌دووربێت، دەبێت ئه‌و یه‌کێتییه‌ له‌ توانا و فه‌رمانه‌کاندا نێوه‌ندی بێت، به‌و مه‌رجه‌ له‌ خواره‌وه‌ بۆ سه‌ره‌وه‌ بێت، له‌ بازنه‌وه‌ ڕوه‌ و چه‌ق بێت و خۆی فەرمانڕەوایی خۆی بکات، له‌و باره‌دا چه‌نده‌ نێوه‌نده‌کان زۆرتر بن، نێوه‌ندێتی به‌هێزتر و توندووتۆڵتر ده‌بێت “.

سیستمه فیدراڵییەكان ته‌واو به‌ پێچه‌وانه‌ی سیستمه‌ میرایەتییه‌کانه‌وه‌یه‌ و دژیانه‌، هه‌رچه‌نده‌ بیروباوه‌ڕی ئازادیخوازیی و بیروباوه‌ڕی ده‌سه‌ڵاتخوازیی له‌ ململانێیه‌کی به‌رده‌وامدان، به‌ڵام له‌وه‌ زیاتر هیچ چاره‌یه‌کی دیكە نییه‌، که‌ دەبێت ئازادی و ده‌سه‌ڵات ئاشتبنه‌وه ‌و ته‌بابن، هه‌رچی گیروگرفتێکیش له‌و ته‌باییبوون و ‌ئاشتبونه‌وه‌یە بکه‌وێته‌وه‌، فیدراڵی ده‌بێته‌ به‌ربه‌ستی ئه‌و گیروگرفتانه‌ و بواریاننادات و چاره‌یانده‌کات، شۆڕشی فه‌ره‌نسی چه‌ند سه‌ره‌تای ڕژێمێکی نوێی هێنایه‌گۆڕێ، میراتگری ئه‌و شۆڕشه‌، واته‌ چینی کرێکار، ئاگاداری سه‌ره‌تاكانی ڕژێمە نوێیهكە‌یه‌، ئه‌ویش (یه‌کگرتن)ی هه‌موو گه‌لانه‌، واته‌ دروستبوونی (کۆنفیدڕاڵی کۆنفدراڵییه‌کان) ئه‌و چەمك و واژەیە له‌ خۆڕا و به‌ ڕێکه‌وت به‌کارنه‌هێنراوه‌، میراتگری ئه‌و شۆڕشه‌ لێیان به‌ ئاگایه‌‌‌‌.

(پرۆدۆن) پێشبینی ئه‌وه‌یکردووه‌، که ‌”سه‌ده‌ی بیست‌ ده‌بێته‌ چه‌رخی دروستبوونی فێدراڵییه‌کان”.

پاشان (باکۆنین) له‌و بواره‌دا تێڕوانینی (پرۆدۆن) به‌رزده‌نرخێنێت و هه‌وڵی پێشخستن و قوڵکردنه‌وه‌ی ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆی خۆی و دژی (یه‌کێتی ده‌سه‌ڵاتخواز) ده‌وه‌ستێته‌وه ‌و لایه‌نی (یه‌کێتی فیدراڵی) ده‌گرێتەوە، ده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ وتوویه‌تی ” کاتێك ده‌وڵه‌ت له‌نێودەبرێت و سته‌مکاری به‌سه‌ر تاکه‌کانه‌وە له‌نێوده‌چێت، ئه‌و کاته‌ هاوبه‌شییه‌کان و شاره‌وانییه‌کانی ناوچه‌کان و هه‌رێمه‌کان گورجوگۆڵتر و كوتوارییترو به‌هێزتر ده‌بن، (ده‌سه‌ڵاتخوازان) هه‌میشه‌ یه‌کێتی ڕوخساری دۆگماتیستی میرایەتی و یه‌کێتی زیندووی كەتواریی تێه‌ڵوپێکه‌ڵده‌که‌ن، یه‌کێتی زیندوو و كەتواریی زاده‌ی ورده‌کارییه‌کانی تاکه‌کان و په‌یمانێکی ئازادانەی (…) هاوبه‌شییه‌ کرێکارییه‌کانی شاره‌وانییه‌کانی هه‌رێمه‌کان و وڵاتەكانە.

(باکۆنین) جه‌ختی له‌سه‌رئه‌وه‌ کردووەته‌وه‌، که‌ دەبێت له‌ نێوان شاره‌وانییه‌کانی ناوچه‌کان و هه‌رێمه‌ سه‌ربه‌خۆکاندا بازنه‌یه‌کی په‌یوه‌ندیی هه‌بێت، چونکه‌ هاریکاری له‌ ئازادی جیاناکرێته‌وه‌، با شاره‌وانییه‌کانیش سه‌ربه‌خۆبن، ئێمه‌ ناتوانین ئه‌وه‌ بهێنینه‌ پێشچاومان، که‌ فیدرالی ده‌بێتە مایه‌ی دروستبوونی گۆشه‌گیری و خۆپهر‌ستی، چونکه‌ ئه‌و شاره‌وانییانه‌ هه‌ست (…) به ‌گرنگی هاریکاری نێوان خۆیان ده‌که‌ن و توندوتۆڵ یه‌کده‌گرن، به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌و یه‌کگرتنه‌ کاربکاته‌ سه‌ر ئازادی هیچکامێکیان.

له‌ دونیای نوێدا له‌ هه‌مان وڵاتدا و له‌نێوان هه‌موو پارچه‌کانیدا، هه‌روه‌ها له‌نێوان وڵاته‌ جۆراوجۆره‌کانیشدا، چه‌نده‌ها په‌رژه‌وه‌ندی مادی و هزریی و وره‌یی هه‌ن، که‌ دروستبوونی یه‌کێتی به‌چه‌شنێك كەتواریی بێت، گه‌ر ده‌وڵه‌تیش له‌نێوببرێت ئه‌و هه‌ر بتوانێت بژی.

فیدرالی چه‌کێکی دوولایەنەیە، باشتر بڵێین دوو جۆره‌ جگه ‌له‌وه‌ی که‌ باسمانکرد، جۆرێکی دی هه‌یه، كە بە‌ ‌ فیدراڵی (الجیرندیة girondin) ناسراوه‌ *** ئه‌م جۆره‌یان سه‌رده‌می شۆڕشی فه‌ره‌نسی دژی شۆڕشخوازیی بووه‌، ته‌وژمی پاشایی (شارل مۆراس) **** بووه‌، داوای پراکتیزه‌کردنی (ناوچه‌گه‌ریی le régionalisme)ی کردووه‌، ئه‌و جۆره‌ فێدراڵییه‌ له‌ هه‌ندێك وڵاتدا پیاده‌ده‌کرێت، بۆ نموونه‌ له‌ ده‌وڵه‌ته‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا و سروشتێکی ده‌ستووریی پێدەبه‌خشرێت، به‌بێئه‌وه‌ی ئه‌و به‌خشینه‌، هه‌موو مافه‌ شارستانییه‌کانی *******، تاکه‌کانی له‌به‌رچاوبگرێت، بۆ نموونه‌ مافه‌کانی (پێستڕه‌شه‌کان)

(باکۆنین) له‌و بڕوایه‌دا بووه‌، که‌ ته‌نها سۆسیالیزم ده‌توانێت خۆراکبه‌خشی نێوه‌ڕۆکه‌ شۆڕشگێڕه‌کەی‌ فێدرالیزم بێت، هه‌ر له‌و بڕوایه‌شه‌وه‌ بووه‌، که‌ لایه‌نگره‌کانی ئه‌و له ئیسپانیا پارتی فیدراڵیی بۆرجوازیان ڕه‌تکردەوە، ئه‌و پارتە (پی ی مارگال Pi y Margall) پێشڕه‌ویی ده‌کرد، ئه‌و زه‌لامه‌ خۆی به‌ (پرۆدۆن)ی زانیوه‌، لایه‌نگره‌کانی (باکۆنین) ته‌نها هه‌ر ئه‌و حزبه‌یان ڕيتنه‌کردەوه‌، به‌ڵکو ساڵی 1873 ***** سه‌رده‌می کۆمارییه‌ ته‌مه‌ن کورته‌ له ‌باربراوه‌که‌‌،باڵی چه‌پی (کانتونیان)یشیان ****** ڕەتکردەوە

‌
********************************
په‌ڕاوێز
* پەرتووكی – من العقیدة الی الممارسة، دانییل گیرین
** بابه‌تی (12) له‌ (گه‌ڕان به‌دوای کۆمه‌ڵگه‌ی داهاتوودا)ی په‌رتووکی ناوبراو، به‌ بیروبۆچوونی من کارێکی خراپناکه‌ین، گه‌ر ئه‌و جۆره‌ فێدراڵییه‌ی (پرۆدن) و (باکۆنین) به‌راوردبکه‌ین به‌ ده‌ستخستنه‌ نێوده‌ست و ماچوموچه‌ ڕامیارییه‌کانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ بۆ نموونه له ‌‌(عێراق)-و-ك

*** les girondins کۆمه‌ڵه‌یه‌کی ڕامیاریی بووه‌، سه‌رده‌می شۆڕشی فه‌ره‌نسی دژی باڵاده‌ستی پاریس بووه‌. و.ع
**** نووسه‌رێکی فه‌ره‌نسی 1868-1952 نه‌ته‌وه‌خوازی توندڕه‌و بووه‌، بیروڕاکانی کاریگه‌رییه‌کی زۆریان له‌سه‌ر باڵی کۆنەپارێزی بۆرجوازی فه‌ره‌نسی داناوه‌. و.ع
***** مافی تاك له‌وه‌ زیاتر، که‌ وێردی سه‌رزمانی سیاسه‌تبازه‌ ده‌مقه‌ڵه‌باڵغه‌کانه ‌و هیچیتر نییه‌، بۆچی؟ چونکه‌ مافی تاك له‌وێدا به‌ربه‌ستده‌کرێت، که‌ مافی ڕه‌های ده‌وڵه‌ت ده‌سپێده‌کات، مافی ڕه‌های ده‌وڵه‌تیش هه‌موو کونوقوژبنه‌کانی نێو کۆمه‌ڵگه‌ی ته‌نیوه‌ . و.كـ
****** له‌ (کانتون)ه‌وه‌ هاتووه‌، جۆرێکه‌ له‌ دابه‌شکردنی به‌ڕێوه‌بردن، له‌و چه‌شنه‌ی ئێستای سویسرا. و.ع

هەژێن

١٢ی ئۆگوستی ٢٠١٥

بابەتێك بۆ مشتومڕ و ئاڵووێری بۆچوون

ئەم ڕۆژانە میدیای دەوڵەتانی ئەوروپی ناوبەناو دوو بابەت دەوروژێنێت، کە بریتین لە دابەزاندنی یەکسانی ڕەگەزیی [ژن و پیاو] تا ئاستی یەکسانی هەژماری ژنان لەتەك هەژماری پیاوان لە دەسەڵات و پلەکانی بەرێوەبردندا، هەروەها دابەزاندنی ئازادی تا ئاستی یاساییبوونی سێکسفرۆشیی ژنان. ئەمە لە کاتێکدایە کە هەر لەو دەوڵەتانەدا کرێی کاری ژنان بەراورد بە کرێی پیاوان لە هەمان پیشە و بواردا نزیکەی لەسەدا بیست و پێنج ٢٥% کەمترە و دەوڵەت و سەرمایەداران بەهیچ شێوەیەك ئامادەنین مل بە سێنتێك/ پێنسێك زیادبوونی یەکسانی ئابووریی نێوان ژنان و پیاوان بدەن و سیناریۆکەیان تەنیا یەکسانی دەسەڵاتداربوون و چەوسێنەربوونە بۆ ژنانی دەستەبژێر و دارا، تاوەکو باشتر بتوانن وەك پیاوانی دەسەڵاتدار و دارا ژنانی کرێکار و زەحمەتکێش وەك پیاوانی کرێکار و زەحمەتکێش بچەوسێننەوە.

لەبارەی پرسی دووەمەوە، کە بێڕێزییکردنە بە مرۆڤبوون و پیشێلکردنی هەست و سۆز و دەروونی ژنان، لەجیاتی ئەوەی ئەو بێڕێزییە یاساخبکرێت و لە بەرانبەردا کار و پیشە و خولی تایبەت بۆ پەروەردەکردنی توانانییەکانی ژنان لە بواری بەرهەمهێنانی کۆمەڵایەتیدا بکەنەوە، بۆرجواکان هەوڵی یاساییکردنی بێڕێزی بە مرۆڤبوونی ژن دەدەن. هەرچەندە تا ئێرە ئاساییە و سەروەری و یاسا و هەوڵی ڕامیاران و سەرمایەداران تەنیا بۆ کۆیلەڕاگرتنی مرۆڤە بەهەر بیانوویەك و شێوەیەك بێت، بەڵام ئەوەی ئاسایی نییە، ئەوەیە کە بەداخەوە لەو بارەوە هەندێك لە ژنان بەناوی یەکسانیخوازیی و بەشێك لە کۆمونیستەکانیش لایەنگریی لەو هەوڵەی بۆرجوازی دەکەن، کە لە بنەڕەتدا شانخاڵێکردنە لە وەڵامدانەوە بە بێکاریی ملیۆنی ژنان، هەوڵدانە بۆ ڕاگرتنی ژنان لەو پلەچەندییەی کە ئایینەکان بۆ ژنیان دیاریکردووە و بریتییە لە ئامرازبوونی ژن بۆ دامرکاندنەوەی ئاڵۆش و هەوەسبازیی پیاوان.

پرسیار لەبارەی پرسی یەکەمەوە:

ئایا جیاوازی لەنێوان ئەوەدا هەیە، کە چەوسێنەر و سەرکوتگەری ژنان خودی ژنان بن یا پیاوان؟

ئایا یەکسانی دەسەڵاتداربوونی ژنان هیچ لە ناڕەوایی دەسەڵاتداریی و ملهوڕیی سەروەریی دەگۆڕێت؟

پرسیار لەبارەی پرسی دووەمەوە:

– ئایا جیاوازی پیاوانێك کە بە دەسەڵاتی پارە دەچنە سێکسفرۆشییەکان و هەست و نەستی ژنان دەکەنە کۆیلەی وەڵامدانەوە بە هەوەسبازیی خۆیان لەتەك ئەتککردنی ژنان لەلایەن پیاوانی دەسەڵاتدار و جەلاد و نەخۆشەوە هەیە؟

– ئایا هیچ بنەمایەکی ئازادیخوازیی هەیە، کە پشتیوانی لە یاساییکردنی پلەچەندبوونی ژنان بکات؟

– ئایا یاساییکردنی سێکسفرۆشی گەڕانەوە نییە بۆ سەر هەمان بنەمای ئایینی، کە ژنان بە ئامێرێك بۆ دامرکاندنەوەی هەوەسبازیی و ئاڵۆشی پیاوان دەزانێت؟