07/09/2023

ئەم تایتڵەی سەرەوە لە لایەن دامەزراوەیەکی پێشەنگی بیرکردنەوەیە کە مژدەی خراپی بارودۆخی ژیانی کرێکارانی بریتانیا بۆ ساڵی ئایندەد دەدات کە بە ڕێژەی 4% خراپتر بن لە چاو ساڵی 2019.

ڕاپۆرتەکە ئاماژەی بەوەشکردووە کە بەرزبوونەوەی سلفەی عەقار بەهۆی بەرزبوونەوەی ڕێژەی سووەوە و بەرزبوونەوەی بەرچاوی باج و گەشەنەکردنی ئابووری و وەستانی،  بەو مانایەیە کە کرێکارانی بریتانیا لە ساڵی 2024  تووشی خراپترین دابەزینی داهاتەکان دەبن کە لە ماوەی پێنج دەیەدا لە دوای ساڵانی 1950 ڕووی نەداوە.

ژووری بازرگانیی بریتانیا لە پێشبینییە ئابوورییە چارەکییەکەیدا ڕایگەیاندووە، بریتانیا لەمساڵدا خۆی لە پاشەکشە بەدوور گرتووە بەڵام لەگەڵ “ژمارەیەک لە پێوەرە ئابوورییەکان کە ئێستا کەوتونەتە ڕوو” دوو ساڵی داهاتوو “گەشەکردنێکی بەردەوامی نزم” بەدوای خۆیدا دەهێنێت شرۆڤەکارانی دامەزراوەکە دەڵێن داهاتی ماڵە ئاساییەکان کە کار دەکەن لە ساڵی 2024 -2025دا بە ڕێژەی%4 کەمتر دەبێت بە بەراورد بە ساڵی 2019 -2020

ڕاپۆرتەکە سەیری داتا بەراوردکارییەکانی بەریتانیای کردووە کە دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕاستی سەدەی بیستەم ژمارەی ئەو کەسانەی کە لە هەژاری ڕەهادا دەژین – کە بە خوار %60ی داهاتی ناوەندی ساڵی 2010 – 2011 حیسابی بۆ کراوە، کە بەپێی هاوسانکردنی هەڵاوسانی پارە پێشبینی دەکرێت لە ساڵی داهاتوودا 300 هەزار کەس بەرزبێتەوە و لە ساڵی 2024 – 2025دا بگاتە 12 ملیۆن کەس.

زاهیر باهیر

06/09/2023

دوێنێ ٣شەمە، ٠٥/٠٩ ، بێرمێنگەهام  گەورەترین شارەوانی ئەوروپا بانگەشەی نابووتبوونی خۆی کرد بەهۆی کەمی دەرنەهێنانی بوجەکەی و پڕنەکردنەوەی ئەو کەموکوڕیانەی کە هەیەتی.  ئەم شارەوانییە ٣ ملیار پاوەندی لە دوو ساڵی ئایندەدا پێویستە بۆ پڕکرنەوەی بۆشاییەکانی، واتە نەهێڵانی کەموکوڕییەکانی.

هەندێك هۆکاری نابووتبوونەکەی دەگێڕنەوە بۆ ئەوەی کە شارەوانییەکە سیستەمێکی نوێی ئای تی بەکاردەهێنێت، هەروەها بڕینی ١ملیار پاوەند لە لایەن حکومەتەوە لە بوجەی ئەمساڵیان ، هۆکارێکی دیکە ئەوەیە پاش ململانێیەکی گەورە سەبارەت بە جیاوازی نێوانی موچەی ژنان و پیاواندا لە نێوانی نقابە و ئیدارەی شارەوانییەکە ، شارەوانی ناچار بوو کە ئەو جیاوازییە تاڕادەیەك کەم بکاتەوە بە دانی ١،١ ملیار پاوەند لە مانگی حوزەیرانی ئەمساڵدا.  ئەمەش وای کرد کە شارەوانییەکە ٧٦٠ ملیۆن پاوەند قەرزار بێت.

ئەو پارەیەی کە بۆ ئەو مەبەستە سەرف کراوە خەڵات و پاداشت نەبووە ، بەڵکو هەقی ڕەوای ژنان خۆیان بووە کە چەندەها ساڵە لێیان دزراوە.

 لە ساڵی ٢٠٢٠وە ئەمە حەوتەم شارەوانییە کە مایەپوووچ دەبێت، ٢٦ شارەوانی دیکەش لە دوو ساڵی ئایندەدا لەسەر قەراغی نابووتبوونن.

سەرەنجام چی ڕوودەدات؟

شارەوانی بێرمێنگەهام لە لایەن حیزبی کرێکارانەوە (لەیبەر) بەڕێوەدەبرێت، ‌ئەمەش کە ڕوی داوە بیانویەکی باشە کە حیزبی حاکم بیکاتە بەڵگەیەك کە حیزبی کرێکاران کە ناتوانن شارەوانییەك بەڕێوەبەرن چۆن دەتوانن وڵاتێك بەڕیوە بەرن؟

 یەکێك لە چارەسەرەکان دانی پارەی زیاترە لە لایەن حکومەتەوە، بەڵام لە ئێستادا ڕیشی سوناک، سەرەکوەزیران، ئەوە ڕەتدەکاتەوە. لەم بارەدا شارەوانییەکە ٢١ ڕۆژیان هەیە تاکو چارەیەك بدۆزنەوە ئەویش دەستگرتنەوەیە لە خزمەتگوزارییەکان، داخستنی هەندێك لە دیپارمێنەکانێتی، دەرکردنی کرێکاران و فەرمانبەرانە، زیادکردنی باجە لەسەر خانوو و ماڵان و بزنسە لۆکاڵییەکان. گەر ئەمانە نەکات بارودۆخەکە خراپتر دەبێت.

04/09/2023

لە یادکردنەوەی ٣٠ ساڵەی دەسڵاتگرتنە دەست لە ئەریتریا، ئەریترییەکان کە بەشێکن لە ٢٥ هەزار پەناهەندەی ئەفریقی لەگەڵ سۆدانییەکاندا، دوێنێ لە تەلئەبیب لە ئیسرائیل بەیەکادانی گەورە لە نێوانی دۆستەکانی دەسەڵاتدارانی ئەریتریا و کەسانی سەر بە حیزبە موعارەزەکەی حوکمیاڕانانی ئەریتریا ڕووی دا و نزیکەی ١٥ کەسێکیان لێ بریندار بوو.

ئەمەش بیانوویەکی باشی داواتە دەست حکومەتەکەی ناتەنیاهوو کە بڕیاری ناردنەوەی پەنابەرە ئەفریقییەکان بە بێ چوونی کەیسەکانیان بۆ دادگە، بیانێریتەوە بۆ وڵاتەکانیان.

حکومەتی ئیسرائیلی مامەڵەیەکی ناشیرینی پەنابەرانی ئەفریقی دەکات کە بە هۆکاری جیا جیای وەك بەندکردنیان و ڕاگرتنی کرێی کارکردنیان و یاخود دانی بڕێك پارەی کەم پێیان ناچاریان دەکات بە گەڕاندنەوە بۆ وڵاتانی خۆیان کە ژیانیان مەترسی گەورەی لەسەرە.

زۆرێک لەم میللەتانە بە کوردیشەوە لە خەسڵەتی سوڵتەخوازی و حیزبازییدا زۆر نزیکن لەیەکەوە و لە نێوانیاندا هاوبەشی دەکەن، ئەمەش زۆر جار دەبێتە هۆی بەیەکادانی خوێناوی لە نێوانیاندا.

زاهیر باهیر

04/09/2023

من پێشتر لە چەند پۆست و وتارێکدا قسەم لەسەر ئەم بابەتە و پەیوەندی نێوانیان و کاردانەوەیان لەسەر ئابووریی بریتانیا کردووە . لەوێدا باسم کردووە کە ئابووری لیبرال ، نیو-لیبراڵ لە بریتانیا و وڵاتانی دیکەی ئەوروپا و ئەمەریکادا بەیاریکردنی چەند فۆرمیلەیەك ڕەادەگیرێت و پێوەرێك دەبن بۆ پێیداچونەوە و قسەکردن لەسەر ئابووریی ، بۆیە لە ئێستادا من هەر پەنجە بۆ ئەوە ڕادەکێشم واقیع ئەوانەی پشتڕاستکردۆتەوە. باشتری بەڵگەش ئەو ڕاپۆرتە نوێیەیە کە لە ئێستادا پێگەی ئابووریی بریتانیا نیشان دەدات.

لە بریتانیا بۆ تەواوکردنی گەمەی فۆرمیلەکان لە مانگی دیسەمبەری ٢٠٢١ وە تا ئێستا بانقی مەرکەزی ١٤ ج لە ڕێژەی لە سەدا سفر و لە دەدا یەک بۆ لە سەدا ٥.٧٥ بەرزکردۆتەوە بە نیازی چاککردنی ئابووری و سەقامگیربوونی کەچی لەگەڵ ئەوەشدا ئابووری بریتانیا گەشەیەکی وای نەکردووە و هەڵئاوسانی پارە بەشێوەیەکی بەرچاوی پێویست نەهاتۆتە خوارەوە و تێچوونەکانی ژیانیش بۆ هەندێك شت نەك هەر دانەبەزیوە بەڵکو بەرزبووەتەوە.

بەگوێرەی ئەو ڕاپۆرتەی کە لە ڕۆژنامەی گاردیاندا بڵاوکراوەتەوە ٧٠٠٠ بزنس لە هەر ٣ مانگێکی ساڵی ئایندە، ساڵی  ٢٠٢٤ ، مایەپووچ دەبێت و ئابووری بریتانیا پێ دەنێتە قەیرانەوە.

لە ڕاپۆرتەکەشدا ئەمە هاتووە : لە چارەکی دووەمی ساڵی ٢٠٢٣دا زیاتر لە ٦٧٠٠ ئیفلاسی بازرگانی لە بەریتانیا هەبووە، کە دوو هێندە زیاترە لە چارەکێکی ئاساییدا.  لە کاتی پەتای کۆرۆنادا زۆرێک لە بازرگانییەکان تا ڕادەیەکی زۆر لە ئیفلاس پارێزراو بوون لە ڕێگەی کۆمەڵێک ڕێوشوێنی پشتیوانییەوە.  ئیفلاس لەم ماوەیەدا بەڕێژەی 50% زیاتر بووە لە هەمان چارەکی پێش پەتاکە لە ساڵی ٢٠١٩، و بە تێکڕا ٤١٠٠ بووە لەسەر بنەمای ٣ مانگی ساڵەکە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٥ بۆ ٢٠١٩.

03/09/2023

پێشتر تەنها گرفتی گرانی و بەشی تەندروستی هەبوو لە کەمی دکتۆر و برینپێچ و لیستی چاوەڕوانکردنی  ٧،٦٠ ملیۆن کەسی بۆ بینینی دکتۆر و نەشتەرگەریی بەڵام لەم هەفتەیەوە دوو گرفتی سەرەکی چووەتە سەر ئەوانی دیکە.

لەم هەفتەیەدا ئاشکرا بووکە زیاتر لە ١٠٠ بینای قورتابخانە کە لە نێوانی ساڵانی ١٩٦٠ و ١٩٩٠ داکراون سەقفەکانیان درز و شەقی گەورەی تێکەوتون و مەترسی هەرەسهێنانیان لێدەکەن هەر لەبەر ئەمە لە ئێستادا بڕیاری ئەوە دراوە کە نەکرێنەوە و بەشی ڕۆشنبیریی لە هەوڵی دۆزینەوەی بینادان.  ئەوە نەبێت هەر بینای قوتانخانە بێت بەڵکو زیاتر لە ٣٤ بینای تری حکومەتی و هەروەها هەندێ لە بینای خەستەخانەکانیشی گرتۆتەوە.

بوونی ئەم کێشەیە لەوەوە دروست بووە کە لەبری بەکارهێنانی چیمەنتۆی باش جۆرە گیراوەیەکی دیکە بەکارهێنراوە کە تێچووەکەی هەرزانتر کەوتوە لەسەر کۆمپانیاکان .

گرفتی دووەم هەر لەم ڕۆژانەدا دەرکەوت کە زۆرێك لە قوتابیانی قوتابخانەکان کە خواردنی قوتابخانە دەخۆن گریمانی تووشبوونی نەخۆشی شێرپەنجەیان هەیە بەهۆی بەکارهێنانی نیتراتەوە، NO3 , NO2 بۆ پرۆسەکردن و هەڵگرتن و پاراستنی گۆشت لە خراپبوونیی وەکو هام و سۆسج و سەلامی و…تد  .

  بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی نوێ بوونی نیترات لە خواردنەکاندا پرۆسەی گۆشت بە نیترات دەبێتە هۆی شێرپەنجەی قۆڵۆن بۆ ئەوانەی کە تەمەنیان لە خوار ٥٠ ساڵییەوەیە لە ئەمەریکا کە لە ساڵی ١٩٩٥ بە ڕێژەی لە سەدا ١١ بوووە کەچی لە ساڵی ٢٠١٩دا ڕێژەکە سەرکەوتووە بۆلە سەدا ٢٠ .

هەر ئەو ڕاپۆرتە دەری خستووە کە پرۆسێسکردنی گۆشت بۆ تووشبوونی نەخۆشی جۆری شەکرەی ٢ مەترسیدارە لەگەڵ ئەوەشدا حکومەت ئامادەنییە بەکارهێنانی نیترات لە پرۆسەکردنی گۆشتدا قەدەخە بکات.  خودی نیترات کە بە شێوەیەکی سروشتی لە گۆشتی کاڵ و نەباتات و ئاو و خۆڵ و زۆر شتی تردا هەیە سوودمەندە لە وەستانی گەشەکردنی هەندێ ئۆرگاندا کە تا ڕادەی مردنی کەسەکان مەترسدارن .

پێشتر تەنها گرفتی گرانی و بەشی تەندروستی هەبوو لە کەمی دکتۆر و برینپێچ و لیستی چاوەڕوانکردنی  ٧،٦٠ ملیۆن کەسی بۆ بینینی دکتۆر و نەشتەرگەریی بەڵام لەم هەفتەیەوە دوو گرفتی سەرەکی چووەتە سەر ئەوانی دیکە.

لەم هەفتەیەدا ئاشکرا بووکە زیاتر لە ١٠٠ بینای قورتابخانە کە لە نێوانی ساڵانی ١٩٦٠ و ١٩٩٠ داکراون سەقفەکانیان درز و شەقی گەورەی تێکەوتون و مەترسی هەرەسهێنانیان لێدەکەن هەر لەبەر ئەمە لە ئێستادا بڕیاری ئەوە دراوە کە نەکرێنەوە و بەشی ڕۆشنبیریی لە هەوڵی دۆزینەوەی بینادان.  ئەوە نەبێت هەر بینای قوتانخانە بێت بەڵکو زیاتر لە ٣٤ بینای تری حکومەتی و هەروەها هەندێ لە بینای خەستەخانەکانیشی گرتۆتەوە.

بوونی ئەم کێشەیە لەوەوە دروست بووە کە لەبری بەکارهێنانی چیمەنتۆی باش جۆرە گیراوەیەکی دیکە بەکارهێنراوە کە تێچووەکەی هەرزانتر کەوتوە لەسەر کۆمپانیاکان .

گرفتی دووەم هەر لەم ڕۆژانەدا دەرکەوت کە زۆرێك لە قوتابیانی قوتابخانەکان کە خواردنی قوتابخانە دەخۆن گریمانی تووشبوونی نەخۆشی شێرپەنجەیان هەیە بەهۆی بەکارهێنانی نیتراتەوە، NO3 , NO2 بۆ پرۆسەکردن و هەڵگرتن و پاراستنی گۆشت لە خراپبوونیی وەکو هام و سۆسج و سەلامی و…تد  .

  بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی نوێ بوونی نیترات لە خواردنەکاندا پرۆسەی گۆشت بە نیترات دەبێتە هۆی شێرپەنجەی قۆڵۆن بۆ ئەوانەی کە تەمەنیان لە خوار ٥٠ ساڵییەوەیە لە ئەمەریکا کە لە ساڵی ١٩٩٥ بە ڕێژەی لە سەدا ١١ بوووە کەچی لە ساڵی ٢٠١٩دا ڕێژەکە سەرکەوتووە بۆلە سەدا ٢٠ .

هەر ئەو ڕاپۆرتە دەری خستووە کە پرۆسێسکردنی گۆشت بۆ تووشبوونی نەخۆشی جۆری شەکرەی ٢ مەترسیدارە لەگەڵ ئەوەشدا حکومەت ئامادەنییە بەکارهێنانی نیترات لە پرۆسەکردنی گۆشتدا قەدەخە بکات.  خودی نیترات کە بە شێوەیەکی سروشتی لە گۆشتی کاڵ و نەباتات و ئاو و خۆڵ و زۆر شتی تردا هەیە سوودمەندە لە وەستانی گەشەکردنی هەندێ ئۆرگاندا کە تا ڕادەی مردنی کەسەکان مەترسدارن .

24/08/2023

بەڵێ، ڕەنگە کۆمۆنێتییەکە بڕیار بدات کە چارەسەری ناچاری و بەزۆر ڕێگەپێدراو بێت، بەڵام زۆر بە جددیتر وەردەگیرێت و زۆر شەفافتریش دەبێت.

حەز دەکەیت چۆن مامەڵەت لەگەڵدا بکرێت ئەگەر قەیرانی تەندروستی دەروونیت هەبوو و خەڵکی دەوروبەرت ترسیان هەیە زیان بە خۆت یان ئەوان بگەیەنیت؟ ئایا ئامادە دەبیت بۆ ماوەیەکی کاتیی دەستبەرداری بەشێك لە ئازادیەکانت ببیت؟ تاکو ئەو پشتگیری و چاودێرییە بەدەست بهێنیت کە پێویستتە بۆ چاکبوونەوەت لەو هۆکار و پاڵنەرانە بۆئەوەی بە شێوەیەکی زیانبەخش ڕەفتار نەکەیت؟

یان دەتەوێت ڕێگەت پێ بدرێت زیان بە خۆت یان کەسانی تر بگەیەنیت؟ ئایا پێشبینی ئەوە دەکەیت بەرپرسیار بیت لە ڕەفتارەکانت ئەگەر کەس هەوڵ نەدات ڕێگریت لێ بکات یان پشتگیریت بکات؟

وە ئەگەر بۆ ماوەیەکی کاتی ئازادیی کەسێکی ترت سنووردار کرد ( بە خۆگرتنی جەستەیی یان دەرمانی قورس) چۆن دەتوانیت بەرپرسیارێتی ئەمە هەڵگریت بە ڕێگایەکی هەقانی؟ چۆن دڵنیا بین لەوەی ئەم بەرتەسککردنەوەی ئازادییە خۆی لە خۆیدا نەبێتە زیانبەخش؟

ئەو کەسانەی کە زیان بە کەسانی تر یان خۆیان دەگەیەنن زۆرجار دوای ڕووداوەکە شەرمەزار دەبن. ئەم شەرمەزارییە لە ڕاستیدا دەتوانێت نیگەرانییەکانی تەندروستییە دەروونییەکەی ئێستای ئاڵۆزتر بکەن، ئەمەش بە ئەگەرێکی زۆرەوە دەبێتە هۆی ڕەفتاری زیانبەخشتر. لەبەر ئەمە لە بەرژەوەندی هاوبەشماندایە تا دەتوانین پشتگیری خەڵک بکەین بۆ ڕێگریکردن لە کردەوە زیانبەخشەکان و دوای چاکبوونەوەش یارمەتییان بدەین. ئەمەش واتە هاوپشتی کەسەکەیە لەمامەڵەکردنیا و هەوڵدان بۆ تێگەیشتن لەوەی چی بووەتە هۆی قەیرانی تەندروستیی دەروونی و پێکەوە کارکردن بۆ دروستکردنی بارودۆخێك کە کەسەکە بتوانێت گەشە بکات. گرنگە ئەوە بزانین ئەو کەسەی ئەزموونی قەیرانەکە دەکات، ڕەنگە شتەکانمان فێر بکات دەربارەی ئەو بارودۆخەی کە ئەوان و ئێمە تێیدا دەژین، چونکە قەیرانەکانی تەندروستی دەروونیی لە شوێنێکی نادیارەوە دەرناکەون و بێهۆ و هۆکار نین.

…………………….

* ئەم پرسیارەی سەرەوە یەکێكە لەو پرسیارانەی کە یەکێك لە قوتابییەکانی ئەی لێڤڵ کە یەکسانە بە بە پۆلی دوازدەی کوردستان لە هاوڕێیانی گروپێکی ئەنارکیست لە لەندەن بە ناوی شاری یاخی (Rebel City ) سەبارەت بە کۆمەڵی ئەنارکیستی کردویانە.

23/08/2023

سەرۆکەکانی 100 کۆمپانیای  گەورە لە بەریتانیا ، ساڵی ڕابردوو، 2022  بە تێکڕا 500 هەزار پاوەند مووچەیان  زیادیکردووە، لەکاتێکدا زۆرێک لەو ملیۆنان کەسەی کە بۆیان کاردەکەن گەشەی مووچەکانیان نەتوانراوە لەگەڵ بەرزبوونەوەی هەڵاوسانی پارەدا بگونجێت.

 بەپێی توێژینەوەیەکی دامەزراوەی بیرکردنەوەی سەنتەری مووچەی بەرز کە ئەمڕۆ سێشەممە بڵاویکردووەتەوە، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای FTSE لە ساڵی ڕابردوودا تێکڕای بەرزبوونەوەی مووچەی بە ڕێژەی 16% بووە، بەمەش  تێکڕای موچەی ئەم سەد بەڕێوەبەرە  بۆ 3.9 ملیۆن پاوەند بەرزبووەتەوە، لەکاتێکدا لە ساڵی 2021دا 3.4 ملیۆن پاوەند  بووە.

پاسکال سۆریۆت، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای دەرمانی ئەسترازینێکا، لە ساڵی ڕابردوودا بەرزترین مووچەی وەرگرتووە کە 15.3 ملیۆن پاوەند بووە، لەکاتێکدا ساڵی ڕابردوو موچەکەی  13.9 ملیۆن پاوەند بووە.

. چارڵز وودبێرن، سەرۆکی کۆمپانیای بەرهەمهێنانی چەک BAE Systems، دووەم بەرزترین مووچەی وەرگرت کە 10.7 ملیۆن پاوەند بووە.  لە پلەی سێیەمدا ئەلبێرت مانیفۆڵد سەرۆکی کۆمپانیای پێداویستی بیناسازی CRH بوو کە 10.4 ملیۆن پاوەندی پێدراوە.   هەروەها سەرۆکی کۆمپانیاکانی نەوت و غازی بی پی و شێڵیش لە داهاتە سەرەکییەکان بوون. بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای بی پی، بێرنارد لۆنی، کەمێک زیاتر لە 10 ملیۆن پاوەندی پێدراوە، لەکاتێکدا بێن ڤان بیوردن بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پێشووی کۆمپانیای شێڵ 9.7 ملیۆن پاوەندی پێدراوە.

ئێستا  دەرکەوتووە کە مووچەی بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای FTSE 100 118  جار هێندەی کرێکاری فول تایمی بەریتانیایە، ئەمەش لە 108 جارەوە زیادیکردووە لە ساڵی 2021 و 79 جار lلە ساڵی 2020 زیادیکردووە.

بەپێی ئۆفیسی ئاماری نیشتمانی تێکڕای مووچەی کرێکارانی فول تایم لە بەریتانیا 33 هەزار پاوەندە .

تێکڕای بەڕێوەبەری جێبەجێکار لە کەمتر لە سێ ڕۆژدا داهاتێکی زیاتر بەدەست دەهێنێت لەوەی کە تێکڕای کرێکاری بەریتانیا لە ساڵێکدا بەدەستی دەهێنێت. بەپێی شیکارییەکانی سەندیکای کرێکارانی جی ئێم بی، نزیکەی  150ساڵ دەخایەنێت بۆ ئەوەی لەگەڵ مووچەی بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئاساییدا بگونجێت.

19/08/2023

بە کورتی بەڵێ . لە کۆمەڵگەی ئەنارکیستیدا، منداڵان و گەنجان بە ڕەهایی قسەیان دەبێت لەسەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنی کۆمەڵ، بە بەشداریکردنیان لە کۆمەڵدا ڕاو قسەکانیان بەهای خۆی هەیە و بە هەند وەردەگیرێت لای هەموو کەسێکی دیکە .

لە ئێستادا دەکرێت جەدەلی ئەوە بکەین کە  قوتابخانەکان بەشێکی وەزیفەیان  کارکردنە بۆ فێرکردنی باڵادەستیی “یاساکانی”  کۆمەڵ، بە بەرهەمهێنانەوەی نایەکسانی و پاراستنی پلەبەندییەکانی هەنووکە، بۆ نموونە لە ڕێگەی بە ستانداردکردنی تاقیکردنەوە کە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش لە بەرژەوەندی ئەو کەسانەدایە کە لە ئێستادا ئیمتیازیان هەیە.  بەڕاستی پەروەردە بەشێکی گرنگە بۆ بەردەوامبوونی سیستەمی هەنووکە بە فێرکردنی نەوەی نوێ هەموو پێشبینییەکان و بیرۆکەکانی کە پێویستن بۆ ئەوەی بەردەوام بن لە دروستکردنی نەوەی نوێ لە سەرمایەداری بچووکی باش. وێڕای  ئەم سیستەمە پەروەردەییە پاوانخوازە زۆرێك لە گەنجانی هەژدە ساڵ و خوارتر لە مێژوودا بە هەڵبڕینی دەنگی ناڕەزایی و بەرگریی و بەرەنگاربوونەوەی سیستەمەکە لە ڕێگەی چەندین شێوەی ناڕەزایەتییەوە بەشدارییان لە کۆمەڵدا کردووە.

لە کۆمەڵی ئەنارکیستیدا، دیدی ئەندامە گەنجەکان بە هەمان شێوەی بۆچوونی گەورەکان یەکسانانە گرنگ دەبێت.  هەمووان پێکەوە کار دەکەن بۆ ڕێکخستنی کۆمەڵێك کە تێیدا هەموو دید و بۆچوونەکان لەبەرچاو بگیرێن و کاریان لەسەر بکرێت. بۆ نموونە دەتوانین فۆرمەکانی پەروەردەی کۆمۆنویانە، کۆمۆنوێڵ، پەرە پێ بدەین کە هەوڵی تەلقینکردنی منداڵ و گەنجانی هەژدە ساڵ و خوارتر  نەدەن.  لەبری ئەوە پەروەردە وەک پرۆسەیەکی ناپلەبەندی بوونی دەبێت کە منداڵان و گەنجان خۆبەخشانە وەک بیرمەندی ئازاد بەشداری تێدا دەکەن، لەگەڵ بیرۆکەکانیان سەبارەت بە چۆنیەتی دووبارە بیرکردنەوە لە کۆمەڵ کە بە جددی وەربگیرێت. لەم کۆمەڵەدا چیتر زانین لەلایەن گەنجانەوە لە گەورەکانەوە وەرناگیرێت، بەڵکو لە نێوان هەردووکیاندا ئاڵوگۆڕی یەکتر دەکرێت و لە پرۆسەکەدا زانیاری نوێ ئاشکرا دەکرێت.

ئەمەش بە واتای مامەڵەکردن لەگەڵ منداڵان و گەنجانی هەژدە ساڵ و خوار هەژردە ساڵ  نەك وەك گەورەساڵان ( چاوەڕوانیکردن لەوەی کە هەموو ئەو بەرپرسیارێتیانە لە ئەستۆ بگرن کە لەسەرو ئەو تەمەنەوە دەیکەن )، بەڵکو وەك ئەندامانی یەکسان لە کۆمەڵدا کە بەشداریکردن و دیدگاکانیان بەهایەکی تایبەتیان پێ دەدرێت چونکە گەنجن. ئەمە تەنها یەکێکە لەو ڕێگایانەی کە دەتوانین بڵێین منداڵان و گەنجان لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی کۆمەڵگەدا قسەیان هەبێت.

……………..

*ئەم پرسیارەی سەرەوە یەکێكە لەو پرسیارانەی کە یەکێك لە قوتابییەکانی ئەی لێڤڵ  کە یەکسانە بە بە پۆلی دوازدەی کوردستان لە هاوڕێیانی گروپێکی ئەنارکیست لە لەندەن بە ناوی شاری یاخی (Rebel City )  سەبارەت بە کۆمەڵی ئەنارکیستی کردویانە.