پرۆتێست دژ بە ژنکوشتن و نواندنی  زەبروزەنگ لە بولغاریا

01/08/2023

دوێنێ دووشەمە، 31/07،  بە دەیەها هەزار کەس بە زۆری ژنان لە سۆفیای پایتەخت و شارەکانی دیکەی بولغاریا چوونە سەر شەقام دژ بە ژنکوشتن و بەکارهێنانی توندوتیژی دژیان .

ئامارە فەرمییەکانی پۆلیس لەوێ نیشانی دەدات کە لە 3 مانگی یەکەمی ئەمساڵدا 18 ژن کوژراون بە زۆریش ناسراو بوون لەلایەن بکوژەکانیانەوە .

بولگاریا ڕیکۆردێکی باشی نییە لە پارێزگاریکردنی ژنان و پاراستنی سەلامەتییان ، هەڵوێستی دیبلۆماسیانەی دەرەوەشیان هەر بەوە شێوەیە .  بولگاری تا ئێستا ڕەتیکردۆتەوە ڕێککەوتننامەی ئەستەنبوڵ پەسەند بکات، کە دەقێکی سەرەکی نێودەوڵەتییە و ئامانجی پاراستنی ژنانە لە توندوتیژیی.

 لە مانگی حوزەیرانی ئەمساڵدا، یەکێتی ئەوروپا پشتڕاستکردنەوەی ئەو  ڕێککەوتنەی کرد و لە هەنگاوی یەکەمدا هەندێک پابەندنەبوون بەو بڕیارەوە ڕەتیان کردەوە  پەسەندی بکەن.  بولگاریا کە لە ساڵی 2007ەوە ئەندامی یەکێتی ئەوروپایە  بەڵام ئەو ڕێکەوتنەی یەکێتی ئەوروپای پەسەند نەکردووە، ناڕەزایەتی ئەوان بەرامبەر بە بەکارهێنانی وشەی “جێندەرە” لە ڕێککەوتننامەکەی  ئەستەنبوڵدا .

کۆبوونەوەی نێونەتەوەیی ئەنارکیستان (لە سانت ئیمیەر) یادی ١٥٠ ساڵەی (نێونەتەوەیی دژە-دەسەڵاتداری)

لەنێو کۆبوونەوەی نێودەوڵەتی ئەنارکیستەکان چی ڕوویدا؟

زمانی یەکەم (فارسی): نادر تیف

زمانی دوەم (کوردیی): وەرگێڕانی ماشینی

کۆبوونەوەی نێودەوڵەتی ئەنارکیستەکان لە شاری سانت ئیمی لە سویسرا بە بۆنەی ١٥٠ ساڵەی نێودەوڵەتی دژە دەسەڵاتدار بەڕێوەچوو. ڕاپۆرتێک لەو بارەیەوە.

ڕێکخستن و بودجە

بڕیار بوو گردبوونەوەی سانت ئیمی لە ساڵی ٢٠٢٢، ڕێک لە یادی ١٥٠ ساڵەی دژە دەسەڵاتی نێودەوڵەتیدا بەڕێوەبچێت، بەڵام قەیرانی کۆڤید ساڵێک بەڕێوەچوونی دواخست، بۆیە دەتوانین بڵێین ڕێکخستنی ئەم بۆنە نێودەوڵەتییە زیاتر دەستیپێکرد لە چاو دوو ساڵ لەمەوبەر. لە گرووپی ڕێکخەردا نزیکەی ٦٠ کەس بوون. وە بێگومان جگە لەم گروپە دوو گروپی تریش بە شێوەیەکی سەربەخۆ بەرپرسی خزمەتگوزاری داواکاری و بەڕێوەبردنی پێشانگای کتێب بوون. ئەم گرووپانە کە پێکهاتەیەکی نێودەوڵەتییان هەبوو، بەپێی ئەوەی لە بڕیارەکانی ئەنارکیستەکاندا نەریتی هەیە، بە کۆدەنگیی بیروڕاکان ئەو ڕێکخراوەیان بەڕێوە دەبرد و ئەگەر پرسێکی مشتومڕاوی و مشتومڕاوی هەبووایە، کاتێکی پێویستیان بۆ گفتوگۆکردن بەسەر دەبرد یان ئەو پرسە لە بەرنامەی کار لاببەن. بێگومان لە پراکتیکدا پشێوی لە گروپەکانی خزمەتگوزاری داواکاری و پێشانگای کتێبدا هەبووە، ئەمەش وایکردووە میکانیزمی هەردووکیان ڕووبەڕووی کێشە ببنەوە.

هەروەها ڕێکخەرانی گردبوونەوەکە لەگەڵ بەرپرسانی شارەکە ڕێککەوتبوون کە هێزەکانی پۆلیسی یەکپۆشی لە کاتی گردبوونەوەکەدا لە شارەکەدا ئامادە نەبن و خۆیان لە پشکنینی بەڵگەنامەی ناسنامەی بەشداربووان بەدوور بگرن. لە کاتی گردبوونەوەکەدا هیچ کێشەیەکی تایبەت لە ڕێکوپێکی شارەکەدا نەبوو، تەنها ئەوە نەبێت کە لە نێو چەند هەزار بەشداربووەکەدا، چەند کەسێک کە لە ڕێکوپێکی خۆسەپێنراو و بەرپرسیارێتی ئەنارکیستی تێناگەن، ڕێڕەوی شەمەندەفەرەکانیان بەزاند، ئەمەش بووە هۆی وەستانی تەواوەتی خۆیان جوڵە تا کاتژمێر دە بەیانی، دووشەممە ٢٤ی تەمموز بوو. دەگوترا هێڵی ئاسنی سویسرا داوای غەرامەی قورسی کردووە بە بڕی شەست هەزار فرانک. هەروەها ڕێکخەران بەشێک لە پارێزەرانی ئەنارکیستیان چالاک کرد بۆ ئەوەی لە ڕێگەی دانوستانەوە کێشەکە چارەسەر بکەن.

ئەو شوێنانەی کە گروپی ڕێکخەر بۆ گفتوگۆ و پێشانگای کتێب و کۆنسێرت و سینەما و شانۆ و پێشانگاکان هەیانبوو، هەموویان گشتی بوون و لە ژێر ئیدارەی شارەوانی سانت ئیمیدا بوون. بەڵام بۆ هەموو ئەو شوێنانە کرێ درا و بەخۆڕایی نەبوون.

کۆی بودجەی ئەو کۆبوونەوەیە بە ٢٧٦ هەزار و ٢٠٠ فرانکی سویسری خەمڵێندراوە. بەو پێیەی ئەنارکیستەکان هەرگیز یارمەتی حکومەت یان سەرچاوەی تر جگە لە ڕێکخراوەکەی خۆیان وەرناگرن، چەند ڕێکخراوێکی ئەنارکیستی پێشتر بەشێک لە بودجەکەیان بەشداری کردووە، بۆ نموونە فیدراسیۆنی ئەنارکیستی فەرەنسی زمان (لەوانەش نزیکەی سەد گروپ لە بەلجیکا و فەرەنسا و سویسرا) یۆرۆیان بۆ گردبوونەوەکە دابین کردووە ١٥ هەزار. بەشێکی تری بودجە دەبوو لە کاتی گردبوونەوەکەدا دابین بکرێت. هەرچەندە بەشێکی سەرەکیی بودجەکە واتە ١٢٠ هەزار فرانکی سویسری بۆ خواردن و چێشتخانەکانی گردبوونەوەکە تەرخانکرابوو، بەڵام لەم بەشەدا ئەنارکیستەکان داب و نەریتی دیکەی خۆیان پشتگوێ نەخست و لە کاتی گردبوونەوەکەدا “نرخی بێبەرامبەر”یان لە چێشتخانەکاندا بەکارهێنا. نرخی بێ بەرامبەر واتە هەر کەسێک تا دەتوانێت پارە بدات یان بە هیچ شێوەیەک نادات.

چادرێکی فریاگوزاری سەرەتایی، نەمامگە، کەمپێکی خێزانی، چەند باڕێکی کاتی لە شارەکەدا و چەندین شوێنی وەستانی ئۆتۆمبێل و سەنتەری زانیاری هەمیشەیی، لەنێو ئەو ئاسانکاریانەی دیکەدا بوون کە ڕێکخەران لەبەرچاویان گرت.

هەموو شتێک لێرەوە دەستی پێکرد، بینایەک لە ژمارە ٢ rue Francillon Saint-Emié کە یەکەم کۆنگرەی دژە دەسەڵاتدارێتی تێدا بەڕێوەچوو.
هێماکانی کاتی
دیمەنێکی یەکێک لە کەمپەکان
شەقامی میخائیل باکونین لە سەینت ئیمیە
دیمەنێکی یەکێک لە کەمپەکان
کۆبوونەوەیەک سەبارەت بە چیاپاس (مەکسیک)
بودجەی کەڵەکەبوون
گرتن و ڕاکێشان

ژمارەی بەشداربووان

ئاسان نییە ژمارەی بەشداربووان بەهۆی پەرشوبڵاوی شوێنەکانی گفتوگۆ و گردبوونەوەکانی تر بەتایبەتی گردبوونەوە ڕۆشنبیرییەکان لە ماوەی پێنج ڕۆژدا بخەمڵێندرێت، بەتایبەتی کە پێنج ڕۆژ جارێک هەموو کەس ئامادە نەبووە و هاتووچۆی زۆر هەبووە. بەڵام دەتوانرێت ژمارەی بەشداربووان بە نزیکەیی لە ژمارەی ئەو خواردنانەی کە لە چێشتخانە سەرەکییەکەدا دابەشکراون بخەمڵێندرێت. ستافی چێشتخانەکە زیاتر لە چوار هەزار و ٥٠٠ پلێت خواردنیان بەخشییە خەڵک بۆ ژەمی ئێوارەی شەوی هەینی. بەڵام ئەم ژمارەیە نوێنەرایەتییەکی گونجاو نییە بۆ ژمارەی بەشداربووان، بەو پێیەی بڕیار درا کە هەموو ژەمەکان، نانی بەیانی، نیوەڕۆ و ئێوارە، ڕووەکی یان ڤیگن بن. بۆیە ئەوانەی دەیانویست خواردنی گۆشت بخۆن لانیکەم هەندێک جار دەچوونە دوکانە ئاساییەکانی شار. یەکێک لەو هۆکارانەی کە بڕیاردرا ژەمەکان تەنها ڕووەکی بن ئەوە بوو کە گۆشت لە ژەمەکاندا تێچووی سێ هێندە زیاد دەکات و بەو پێیەی “کرێی بێبەرامبەر” باو بوو، مەترسییەکانی نەتوانینی بودجەی زیاد کرد. تیمی چێشتخانەکە کە بەلایەنی کەمەوە لە سەد کەس پێکهاتبوون، ئەرکی ئامادەکردنی خواردنەکەیان لە ئەستۆ بوو و هەموو ڕۆژێک لە نێوان شەش سەد بۆ هەزار کیلۆ نان تەنها بۆ چێشتخانەکە ئامادە دەکرا. دەکرێ بڵێین لە ماوەی پێنج ڕۆژدا لانیکەم شەش هەزار کەس بەشداری گردبوونەوەکەیان کردووە.

قبوڵکردنی منداڵ لە باخچەی ساوایان
کۆنسێرتەکەی ACHAB و گۆرانیبێژەکەی Tancrède Ramonet کە فیلمێکی دیکۆمێنتاریی چوار بەشی بەناوی “نە خودا و نە سەرکردە”یان لەسەر مێژووی ئەنارکیزم دروستکرد. ناوی ئەم گروپە دەبێ بخوێنرێتەوە ئەکاب نەک ئەشاب کە کورتکراوەی All cops are bastards.
کۆکردنەوەی پێشانگای کتێب
کەلوپەلی چێشتخانە
بەرهەمەکانی هونەرمەندێک بە “نرخی بێ بەرامبەر”.
یەکێک لەو باڕە کاتیانەی لە ناوەندی شار دانراوە
دیدارێک سەبارەت بە ئێران و بزووتنەوەی ژیانی ئازادی ژنان

ڕاپۆرتێک لە چەند دانیشتنێکی ئەم کۆبونەوەیە

گروپێکی ئەنارکیستی نێودەوڵەتی بە ناوی (Abolish Frontex) کۆبوونەوەیەکیان ئەنجامدا کە لانیکەم سێ سەد کەس پێشوازییەکی باشی لێکرا. ئەم گرووپە کە چالاکانی وڵاتانی جیاجیا وەک بەلجیکا، پۆڵەندا، ئیسپانیا و هتد لەخۆدەگرێت، بە نیشاندانی سلاید و خستنەڕووی بەڵگەنامەکان، تاوانەکانی پۆلیسی سنووری ئەوروپایان لە دژی کۆچبەران و پەناخوازان ئاشکرا کرد، هەروەها ڕوونکردنەوەی کارەکانیان.

بەگوێرەی ئەم گرووپە، لە ساڵی ١٩٩٣ەوە تا ئێستا ٥٢ هەزار و ٧٦٠ کۆچبەر و پەناخواز لە سنوورەکانی ئەوروپا یان لە دەریادا گیانیان لەدەستداوە. یەکێتی ئەوروپا بەنیازە لە ساڵی ٢٠٢٢ بۆ ٢٠٢٧ بودجەی پۆلیسی سنوورەکانی بۆ ٥.٦ ملیار یۆرۆ زیاد بکات. ئێستا بریکارەکانی فرۆنتێکس (دەزگای پاراستنی سنووری دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا) هەزار و ٥٠٠ کەس لەخۆدەگرن و پێشبینی دەکرێت تا ساڵی ٢٠٢٧ زیاتر لە ١٠ هەزار کەسی دیکەیان بۆ زیاد بکرێت.

وتووێژی تێکۆشانی گەلی ئێران لەدژی دیکتاتۆری مەزهەبی – سەرمایەداریی کۆماری ئیسلامی لە ٢١ی گەلاوێژ لە شانۆی شار بە زمانی فەرەنسی بەڕێوەچوو. لەم دیدارەدا، سەرۆکی پەرلەمان مێژووی خەباتی ١٢٠ ساڵەی گەلی ئێرانی لە چوارچێوەی شۆڕشی دەستووری و شۆڕشی ١٣٥٧ و هتد خستەڕوو و تیشکی خستە سەر پەیوەندی قووڵی مێژوویی نێوان پاشا و مەلاکان لە شکستی شۆڕشەکانی ئێران و بەردەوامی ستەمکاری و نایەکسانی. گفتوگۆی سەرەکی لەسەر خەباتەکانی ساڵی ڕابردوو و بزووتنەوەی شۆڕشگێڕانەی “ژن، ژیان، ئازادی” و ڕۆڵی گەورەی ژنان و بەشێک لە نەتەوەکانی ژیان لە جوگرافیای ئێران و بەتایبەت کوردستان و بەلوچستان بوو. سەرۆکی پەرلەمان باسی لەوە کرد کە شۆڕشی جینە گرنگترین ڕووداوی دوای شۆڕشی دەستوورییە. کۆبوونەوەکە بە پرسیار و وەڵام و سەرنجی بەشێک لە ئامادەبووان بەردەوام بوو. یەکێک لە ئامادەبووانی فەرەنسی پێیوابوو کە شۆڕشی جیننا گرنگترین بابەتی نێودەوڵەتییە لەمڕۆدا و تەنانەت لە دەستدرێژی ڕووسیا بۆ سەر ئۆکرانیا گرنگترە.

سێ مامۆستای جوگرافیا لە سێ زانکۆی فەرەنسا و سویسرا و ئیتاڵیا باسێکی زۆر سەرنجڕاکێشیان پێشکەش کرد بەناونیشانی ئانارشی و جوگرافیا. تەوەری سەرەکی ئەم دیدارە پەیوەندی نێوان خاک و کولتوورەکان بوو بە کۆمەڵگاوە. هەرسێکیان ڕەخنەیان لەوە گرت کە ئێستا پێی دەوترێت écologie و ڕایانگەیاند کە پێیان باشە باس لە mésologie بکەن، یان کارلێکی سروشت و مرۆڤ. بە وتەی ئەلیزە ڕیکلۆس کە دەڵێت: “نەخشە جوگرافییەکان درۆ دەکەن”، باسیان لە خراپ بەکارهێنانی جوگرافیا لەلایەن حکومەتەکانەوە بۆ مەبەستە سیاسییە ترسناکەکانیان کرد و ڕایانگەیاند کە پرەنسیپەکانیان هاوکاری، لامەرکەزی، فیدراڵی و کۆمۆنیزم، جوگرافیای بێ سنوور و ڕەخنە لە نەخشە. جوگرافیا دوو ڕەهەندییە. ناوی ئەم مامۆستا زانکۆیانە بریتی بوون لە: پاتریک مێندەر لە زانکۆی فرایبۆرگ لە سویسرا، فێدریکۆ فێرێتی لە زانکۆی بۆلۆنیا لە ئیتاڵیا و فیلیپ پێلتیێر لە زانکۆی لیۆنی دووەمی فەرەنسا.

کرێکارانی ئەنارکۆ-سندیکالیست لە کۆبوونەوەی سانت ئیمی و لە پێشانگای کتێبەکانیدا ئامادەیی چالاکانەیان هەبوو. ناونیشانی یەکێک لەو باسانەی کە لە بینای زەف پێشکەشیان کردبوو، ناوی “یەکێتی و شۆڕش” بوو. ئەو کرێکارانەی کە باسەکەیان پێشکەش کرد هەوڵیان دا وەڵامی ئەم پرسیارانە بدەنەوە: سەندیکاکان لە ڕوانگەیەکی شۆڕشگێڕانەدا جێگای خۆیان چییە؟ دژایەتییەکانی سەندیکالیزم چین؟ چۆن سەندیکاکان دەتوانن وەک دەستێوەردانکاری دامەزراوەیی ڕۆڵ بگێڕن لە گۆڕانی ڕیشەیی نەزمی ئێستادا؟

ئەنارکیستەکان لە دوای کۆمۆنەی پاریسەوە گرنگییەکی زۆریان بە زانستە پەروەردەییەکان بە گشتی و ڕۆڵی پەروەردەی منداڵان داوە. مامۆستایەکی ئەنارکیستی پێداگۆژی لە زانکۆی نانتێر لە فەرەنسا، ئۆگوس لینۆیر، ڕۆڵی ژول ئەندریۆی وەبیرهێنایەوە. لایەنگری بۆچوونەکانی پیوس یۆزێف پرۆدۆن بووە و لە کۆمۆنەی پاریسدا باسی لە پرسەکانی پەروەردەی منداڵان کردووە.

لینۆیر وتی کە ئەنارکیستەکان دەڵێن پێداگۆژی [پەروەردە] و ململانێی چینایەتی دەبێتە هۆی گۆڕانکاری بنەڕەتی لە کۆمەڵگادا. هەروەها جەختی لەوە کردەوە کە ئەوە پەروەردەیە کە ڕێگە بە چینی کرێکار دەدات لە هۆکارەکانی دۆخی نالەباری خۆیان تێبگەن و دواتر هەنگاو بنێن بۆ گۆڕینی جیهان. ئۆگ لێنۆڤار جیاوازی نێوان پێداگۆژی پاوانخوازی و پێداگۆژی ئازادیخوازی بەم شێوەیە داڕشتووە: بنەمای یەکەمیان “دەبێت بێت” و بنەمای دووەمیان “دەتوانرێت” بێت.

در تجمع بین‌المللی آنارشیست‌ها چه گذشت؟

در تجمع بین‌المللی آنارشیست‌ها چه گذشت؟

نادر تیف ــ تجمع بین‌المللی آنارشیست‌ها در سنت‌ایمیه سوئیس به مناسبت صدوپنجاهمین سالگرد انترناسیونال ضداقتدارگرا برگزار شد. گزارشی از آن.

تجمع بین‌المللی آنارشیست‌ها از ۱۹ تا ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۳ در شهر سنت‌ایمیه سوئیس برگزار شد. در این پنج روز و در ۱۲ نقطه شهر ۴۱۲ جلسه با موضوعات متفاوت برپا شدند. آنچه پیش‌رو دارید گزارشی است در مورد این تجمع بین‌المللی که به برخی از این نشست‌های آن مختصراً پرداخته خواهد شد. علاوه بر بحث‌های سیاسی و نظری، در جریان این تجمع، یک نمایشگاه کتاب دائمی با حضور ۱۰۰ میز مختلف برگزار شد. از دیگر فعالیت‌های فرهنگی این تجمع  باید اشاره کرد به اجرای ۴۸ کنسرت موسیقی، ۱۱ نمایش تئاتر، پخش ۳۶ فیلم، ۷ نمایشگاه عکس و …

سازماندهی و بودجه‌بندی

قرار بود تجمع سنت‌ایمیه سال ۲۰۲۲ و دقیقاً در صدوپنجاهمین سالگرد انترناسیونال ضداقتدارگرا برگزار شود ولی بحران کووید برگزاری آن را یک سال به عقب انداخت، بنابراین می‌توان گفت که سازماندهی این رخداد بین‌الملی از بیش از دو سال پیش آغاز شد. حدود ۶۰ نفر در گروه سازمانده بود. و البته به جز این گروه دو دسته دیگر مستقلاً سرویس نظم و اداره نمایشگاه کتاب را بر عهده داشتند. این گروه‌ها که ترکیبی بین‌المللی داشتند با توجه به آن چه در تصمیم‌گیری‌های آنارشیست‌ها مرسوم است سازماندهی را با اجماع نظرات انجام دادند و اگر موضوعی بحث‌برانگیز و اختلاف‌آمیز بود، وقت لازم را برای بحث حول آن می‌گذاشتند یا موضوع را از دستور کار خارج می‌کردند. البته در عمل اختلالاتی در گروه‌های سرویس نظم و نمایشگاه کتاب به وجود آمدند که سازوکار هر دو را با مشکلاتی روبه‌رو کردند.

سازماندهندگان تجمع همچنین با مقامات شهر به توافق رسیده بودند که در طی تجمع نیروهای پلیس یونیفورم‌دار مطلقاً در شهر حضور نیابند و از کنترل مدارک شناسایی شرکت‌کنندگان پرهیز کنند. در طی تجمع مشکل خاصی در نظم شهر به وجود نیامد، جز این که از میان چندین هزار نفر شرکت‌کننده، چند فرد که درکی از نظم خودخواسته و مسئولیت‌‌پذیری آنارشیستی ندارند از روی ریل قطار رد شدند که موجب توقف کامل حرکت آن‌ها تا ساعت ده صبح روز دوشنبه  ۲۴ ژوئیه شدند. گفته شد که راه‌آهن سوئیس خواستار جریمه‌ای سنگین برابر با شصت هزار فرانک شده است. سازماندهندگان نیز چند وکیل آنارشیست را  فعال کردند تا با مذاکره مسئله را حل و فصل کنند.

مکان‌هایی که گروه سازمانده برای بحث‌ها، نمایشگاه کتاب، کنسرت‌ها، سینماها، سالن‌های تئاترو نمایشگاه در اختیار داشت، همگی عمومی و تحت اداره شهرداری سنت‌ایمیه بودند. اما برای همه این مکان‌ها کرایه پرداخت شد و رایگان نبودند.

بودجه کل تجمع ۲۷۶۲۰۰ فرانک سوئیس برآورد شد. از آنجایی که آنارشیست‌ها هرگز کمک‌های دولتی یا منابعی سوای تشکیلات خود را نمی‌پذیرند، چندین تشکل آنارشیست پیشاپیش بخشی از بودجه را تقبل کردند، مثلاً فدراسیون آنارشیست فرانسوی‌زبان (شامل حدود صد گروه در بلژیک، فرانسه و سوئیس) ۱۵۰۰۰ یورو در اختیار تجمع گذاشته بود. بخش دیگر بودجه باید در طی تجمع تأمین می‌شد. هر چند بخش عمده بودجه، یعنی مبلغ ۱۲۰۰۰۰ فرانک سوئیس به خورد و خوراک و رستوران‌های تجمع اختصاص یافته بود، اما در این بخش نیز آنارشیست‌ها از رسم دیگرشان چشم‌پوشی نکردند و در طی تجمع «قیمت آزاد» را در رستوران‌ها به کار بردند. قیمت آزاد بدین معناست که هر فرد هر چقدر در توان دارد، می‌پردازد یا اصلاً پولی نمی‌دهد.

یک چادر کمک‌های اولیه پزشکی، یک مهد کودک، یک کمپینگ ویژه خانواده‌ها، چندین بار موقت در شهر و چندین پارکینگ و یک مرکز اطلاع‌رسانی دائمی از دیگر امکاناتی بود که سازماندهندگان در نظر گرفته بودند.

همه چیز از اینجا شروع شد، ساختمانی در شماره دو خیابان Francillon سنت ایمیه جایی که اولین کنگره ضد اقتدارگرا برگزار شد.
تابلوهای موقت راهنمایی
نمایی از یکی از کمپینگ‌ها
خیابان میخائیل باکونین در سنت ایمیه
نمایی از یکی از کمپینگ‌ها
جلسه‌ای در رابطه با چیاپاس (مکزیک)
بودجه تجمع
بگیرید و بکشید

تعداد شرکت‌کنندگان

برآورد تعداد شرکت‌کنندگان با توجه به پراکندگی مکان‌های بحث و دیگر گردهمایی‌های به خصوص تجمع‌های فرهنگی در پنج روز آسان نیست، به ویژه آن که همگان هر پنج روز در آن حضور نداشتند و رفت‌وآمدهای زیادی جریان داشت. با این حال، از تعداد غذاهای توزیع‌شده در رستوران اصلی می‌توان به طور تقریبی تعداد شرکت‌کنندگان را تخمین زد. دست‌اندرکاران رستوران برای شام جمعه شب بیش از ۴۵۰۰ بشقاب غذا به افراد دادند. البته این عدد هم به اندازه کافی بازنمای تعداد شرکت‌کنندگان نیست، زیرا تصمیم گرفته شده بود که همه وعده‌های غذایی، صبحانه، ناهار و شام، گیاهی یا وگان باشند. بنابراین کسانی که مایل بودند لااقل گاهی غذاهای گوشتی صرف کنند به فروشگاه‌های عادی شهر مراجعه می‌کردند. یکی از دلایلی که تصمیم گرفته شده بود که غذاها فقط گیاهی باشند این بود که غذای گوشتی در وعده‌ها هزینه را سه برابر می‌کرد و از آن جایی که «قیمت آزاد» رایج بود، مخاطره عدم تأمین بودجه را بالا می‌برد. تیم رستوران که حداقل متشکل از صد نفر بود، طبخ نان را خود بر عهده داشت و  هر روز بین ششصد تا هزار کیلو نان فقط برای رستوران پخته می‌شد. می‌توان گفت که در طی پنج روز دست‌کم  ۶۰۰۰ نفر در تجمع شرکت کردند.

پذیرش کودکان در مهد کودک
کنسرت گروه ACHAB و خواننده اش Tancrède Ramonet که مستندی چهار قسمتی به نام نه خدا نه رهبر در باره تاریخ آنارشیسم ساخته است. نام این گروه باید اکاب و نه اشاب خوانده شود که مخفف All cops are bastards است. 
نمایشگاه کتاب تجمع
 تجهیزات آشپزخانه
آثار یک هنرمند با «قیمت آزاد»
 یکی از بارهای موقت برپاشده در مرکز شهر
جلسه در رابطه با ایران و جنبش زن زندگی آزادی

گزارشی از چند جلسه این تجمع

یک گروه بین‌المللی آنارشیست به نام Abolish Frontex جلسه‌ای برگزار کرد که با حضور دست‌کم سیصد نفر با استقبال خوبی مواجه شد. این گروه که شامل فعالانی از کشورهای مختلف از جمله بلژیک، لهستان، اسپانیا و غیره است با پخش اسلاید و ارائه اسنادی به افشای جنایات پلیس مرزهای اروپا علیه مهاجران و پناهجویان و نیز توضیح اقدامات خود پرداخت.

به گفته این گروه، از سال ۱۹۹۳ تاکنون ۵۲۷۶۰ مهاجر و پناهجو جان خود را در مرزهای اروپا یا در دریاها از دست داده‌اند​. اتحادیه اروپا قصد دارد از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۷ بودجه پلیس مرزهایش را به ۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون یورو برساند. مأموران فرونتکس (آژانس حفاظت از مرزهای بیرونی اتحادیه اروپا) اکنون شامل ۱۵۰۰ نفر می‌شوند و قرار است تا سال ۲۰۲۷ بیش از ده هزار نفر دیگر بر آنها افزوده شود.

بحث مبارزات مردم ایران علیه دیکتاتوری مذهبی-سرمایه‌داری جمهوری اسلامی روز ۲۱ ژوئیه در تئاتر شهر به زبان فرانسوی برگزار شد. سخنران در این جلسه تاریخچه‌ای از ۱۲۰ سال مبارزه مردم ایران در چارچوب انقلاب مشروطیت و انقلاب ۱۳۵۷ و غیره ارائه داد و پیوند ژرف تاریخی شاهان و ملایان را در شکست انقلابات ایران و تداوم استبداد و نابرابری برجسته کرد. اصل بحث بر مبارزات یک سال اخیر و جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» و نقش بزرگ زنان و برخی از ملل ساکن جغرافیای ایران به ویژه کردستان و بلوچستان گذاشته شد. سخنران گفت که انقلاب ژینا مهم‌ترین رویداد پس از انقلاب مشروطیت است. جلسه با پرسش و پاسخ و نظردهی برخی از حاضران ادامه یافت. یکی از حاضران فرانسوی معتقد بود که انقلاب ژینا مهم‌ترین مسئله بین‌المللی کنونی و حتی مهم‌تر از تجاوز روسیه به اوکراین است. چند تن از شرکت‌کنندگان بر این موضوع تأکید کردند که منبعی به جز رسانه‌های بزرگ برای دریافت اطلاعات از ایران ندارند و شگفتی خود را از مباحث و اطلاعات مطرح‌شده در ابتدای جلسه اعلام کردند.

سه استاد جغرافیای سه دانشگاه در فرانسه، سوئیس و ایتالیا بحثی بسیار جالبی با عنوان آنارشی و جغرافیا ارائه دادند. مضمون اصلی این جلسه  پیوند میان سرزمین‌ها و فرهنگ‌ها با جامعه بود. هر سه آنها انتقادات خود را از آن چه امروز اکولوژی (écologie) نامیده می‌شود مطرح کردند و گفتند که ترجیح می‌دهند از mésologie یا تأثیر متقابل طبیعت و انسان سخن بگویند. آنان با نقل‌‌قولی از الیزه رکلو (Elisée Reclus) که می‌گفت: «نقشه‌های جغرافیایی دروغ می‌گویند» به سوءاستفاده دولت‌ها از علم جغرافیا برای اهداف شوم سیاسی خود پرداختند و گفتند که اصول آنان همیاری، عدم‌تمرکزگرایی، فدرالیسم و کمونالیسم، جغرافی بدون مرز و نقد نقشه‌های جغرافی دوبعدی است. نام این استادان دانشگاه عبارت بود از: پاتریک مندر از دانشگاه فریبورگ سوئیس، فدریکو فرتی از دانشگاه بولونیای ایتالیا و فیلیپ پلتیه از دانشگاه لیون دوم فرانسه. آنها همچنین اطلاعاتی در مورد تشکل بین‌المللی خود و کنفرانس آینده‌ خود در آرژانتین ارائه کردند.

کارگران آنارکوسندیکالیست حضور فعالی در تجمع سنت‌ایمیه و در نمایشگاه کتاب آن داشتند. عنوان یکی از بحث‌های ارائه شده توسط آنها در ساختمان زاف «سندیکاها و انقلاب» بود. کارگرانی که بحث را ارائه دادند تلاش کردند که به پرسش‌های زیر پاسخ دهند: جایگاه سندیکاها در یک چشم‌انداز انقلابی چیست؟ تناقضات سندیکالیسم کدام هستند؟ چگونه سندیکاها می‌توانند به عنوان مداخله‌کنندگان نهادینه‌شده در تغییر رادیکال نظم کنونی نقش‌آفرینی کنند؟

آنارشیست‌ها از کمون پاریس بدین سو به علوم تربیتی به طور کلی و نقش آموزش کودکان اهمیت فراوانی می‌دهند. یک استاد آنارشیست علوم تربیتی در دانشگاه نانتر فرانسه به نام ئوگ لونوار نقش ژول آندریو را یادآوری کرد. او طرفدار نظرات پی‌یز – ژوزف پرودن بود و در کمون پاریس به مسائل مربوط به آموزش کودکان پرداخت.

لونوار گفت که آنارشیست‌ها می‌گویند که پداگوژی [آموزش] و مبارزه طبقاتی جامعه را به تغییرات بنیانی رهنمون می‌کند. او همچنین تأکید کرد که این آموزش است که به طبقه کارگر اجازه می‌دهد دلایل شرایط اسف‌بار خود را بفهمد و سپس برای تغییر جهان اقدام کند. ئوگ لونوار تفاوت پداگوژی اقتدارگرا و پداگوژی لیبرتر (آزادمنش) را اینگونه فرموله کرد: مبنای اولی «باید بود» و  مبنای دومی «می‌توان بود» است.

ناڕەزایی دژ بە نەتانیاهو گەیشتە ڕیزی ئیحتیاتەکانی سوپای ئیسرائیل

30/07/2023

خۆ پیشاندان و پرۆتێستەکان دژ بە سەرەوکوەزیرانی ئیسرائیل بەردەوەمە و لە ئێستادا شێوەیەکی دیکەی وەرگرتووە کە ئەویش یاخیبوونە لە بڕیارەکانی نەتەنیاهو و هاوحوکمڕانانی.

هیچ بژاردەیەکی تر نییە جگە لە ڕەتکردنەوەی خزمەتگوزاری. تا ئێستا خۆپیشاندانەکان شکستیان هێناوە: حکومەت بەبێ گوێدانە ئەوە، ئەوەی ویستی کردی .  دەبێت ڕێوشوێنی توندتر بگرینەبەر”، یایر گۆڵان، جەنەڕاڵێکی ئیحتیات و   جێگری پێشووی وەزیری ئابووری پارتی مێرێتزی چەپ وای وت.   ئاماژەی بەوەشکردووە، “خەڵک دەزانن چۆن ئەولەویەتەکان دابنێن.  چی ڕوودەدات ئەگەر هەڕەشەیەکی دەرەکی بێتە پێشەوە، پێشبینیکردنی ئەوە قورسە،  بەڵام لە ئێستادا ئەولەویەتی یەکەم ئەوەیە کە ئیسرائیل وەک دەوڵەتێکی دیموکراسی بمێنێتەوە و شەڕی ئەم حکومەتە بکات”.

ئیسرائیل نزیکەی 465 هەزار ئیحتیاتی هەیە کە ئەم هێزە بە هیزی خەڵك ناوزەدکراوە لە سەردەمی دروستبوونی دەوڵەتی ئیسرائیلەوە لە لایەن دەیڤد بێن گیورونەوە دروست کراوە.  ئیحتیاتەکان ساڵانە هەتا لە سەردەمی ” ئاشتیشدا” لانی کەم دوو مانگ بانگ دەکرێنەوە بۆ خزمەتکردن لە سووپادا.  فەلەستینییەکان لەم ” خزمەتە” بەخشراون .

لەم مانگەدا زیاتر لە 10 هەزار ئیحتیات  نامەیەکی گشتییان واژۆ کرد و دەڵێن داوای ئازادکردنیان لە خزمەت دەکەن ئەگەر هاوپەیمانییەکە یەکەم توخمە سەرەکییەکەی یاساکە بخاتە پێشەوە – کە ڕۆژی دووشەممە لە کنێست بە ئەنجامی 64 بۆ سفر  پەسەندکرا دوای هەموو ئەندامێکی حکومەت دەنگی پێدا و ئۆپۆزسیۆن وەک ناڕەزایەتییەک بایکۆتی دەنگدانی کرد.

چەند سەد ئیحتیاتێکی دیکە پێشتر فەرماندەکانیان ئاگادار کردووەتەوە کە چیتر نایانەوێت بانگهێشت بکرێن بۆ خزمەتکردن.

 هاوکاتیش هەندێك لە فڕۆکەوانەکان ڕایانگەیاندووە کە بۆیکۆتی کارەکەیان دەکەن تاکو حکومەت لە بڕیارەکەی پەشیمان دەبێتەوە .

بۆ ماوەی 24 سەعات مانگرتنی کرێکاران و کارمەندانی قیتارەکانی سەرزەوی دەستیپێکرد

29/07/2023

ئەمڕۆ، شەمە، 29/07، بۆ سێیەم جار لە ماوەی 9 ڕۆژدا زیاتر لە 20 هەزار کرێکار و کارمەندی قیتارەکانی سەرزەوەی لە بریتانیا دەستی پێکرد .  مانگرتنەکەیان سەبارەت بە مووچە و هەلومەرجی سەر کار و دەرنەکردنی کرێکارانە کە ئەوە بۆ ماوەی یەك ساڵە بەردەوامە .

سکرتێری نقابەکەیان مایك لئنچ دەڵێت ”  زیاتر لە ساڵێکە ناو بەناو مانمان گرتووە. ڕەنگە ئەم کەمپەینە  بۆ  دوو ساڵ بڕبکات و کێشەکان هەمان شتن .  ئەوان هێرش دەکەنە سەر کارەکانمان،  ئەوان زیادەڕۆیی لە کارەکانیان دەکەن. ئەوان خزمەتگوزارییەکان دادەخەن. ئێمە چوار ساڵە موچەمان بەرز نەبووەتەوە.  ئیدارە  دەیەوێت هەلومەرجەکانی سەر کارمان بگۆڕن و گرێبەستی نوێی دامەزراندن دەربکەن.  لە ئێستادا ڕێککەوتنێک لە چاوەڕوانیدا نییە بەڵام ئێمە ئامادەین بۆ دانوستان لەگەڵ کۆمپانیاکان و لەگەڵ حکومەت – بەڵام ئەوە پەیوەستە بە ئەوانەوە کە بانگهێشتمان بکەنەوە بۆ سەر مێزەکە بۆ ئەوەی بتوانین هەندێک چارەسەر بۆ ناکۆکییەکان بدۆزینەوە.”

گروپی  جەست ستۆپ ئۆیل Just Stop Oilو ناڕەزایی پۆلیس

28/07/2023

گروپی  جەست ستۆپ ئۆیل لە بریتانیا  Just Stop Oil دوای ڕەخنەی پۆلیس لەسەر تێچووی پۆلیسی سەبارەت بە خۆپیشاندانەکانییان وەڵامەکەیان  ‘ئێمە بە هێمنی نامرین’، .

پۆلیس دەڵێت هەڵمەتێکی 13 هەفتەیی لەلایەن گروپی  جەست ستۆپ ئۆیلەوە زیاتر لە 7.7 ملیۆن پاوەندی تێچووە، لەکاتێکدا ئەفسەرێکی باڵای پۆلیس  چالاکییەکانی ئەم گروپەی بە تاوان زیاتر لە ناڕەزایەتی دەربڕیوە.

. بەڵام گروپی چالاکیی کەشوهەوای دژە سووتەمەنی بەردینی بەرپەرچی داوەتەوە وتیان ”  لێدوانەکانی پۆلیس  ئاماژەیەکی ڕوونن کە ئێستا ناڕەزایەتی شەرعی وەک تاوانێک مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت”

ئەم گروپە لە ماوەی ئەم 13 هەفتەیەدا 515 ناڕەزایەتییان ئەنجام داوە و لە  کەناڵی LBC بڵاویکردەوە، لەنێویاندا 13 هەفتە ڕێپێوانی بەردەوامی خاو لە زۆرێک لە ڕێگا سەرەکییەکانی لەندەن، هەروەها وەرزشی گەورەی باڵایان لەگەڵ ڕووداوە کولتوورییەکاندا پەكخستووە.

تا ئێستا زیاتر لە 270 کەس  لەم گروپە دەستگیرکراون و هێشتا ش هیچ  نیشانەیەکی خاوبوونەوە نیشان نادات، لەگەڵ کارە بەرزەکانی ئەم دواییە کە چالاکوانەکانی تێدا بەشداربوون کۆڵیان نەداوە.

هەر لەو ڕاگەیاندنەدا پۆلیس دەڵیت ” هەموو ڕؤژێك ئێمە زیاتر لە 150 ئەفسەرمان هەیە کە بە شێوەیەکی ئاسایی پۆلیسی کۆمۆنێتییە ناوخۆییەکان لە لەندەن ناوچەکانی دەوروبەریدا دەکەن”.  پۆلیس ئاماژەشی بەوە کردوە و دەڵێت ” یەکێک لەو تەحەددایانەی لەگەڵ گروپی جەست ستۆپ ئۆیلدا هەمانە ئەوەیە کە پێمان ناڵێن لە کوێ ناڕەزایەتی دەردەبڕن، پێمان ناڵێن کەی ئەم کارە ئەنجام دەدەن، بەشداری ناکەن لەگەڵماندا………. کردەوەکانی  ئەم گروپە بەڕاستی ناوازەن لەڕووی ناڕەزایەتییەوە”  هاوکایش ڕاگەیاندنەکەی پۆلیس ڕەخنە دەگرێت لە گروپەکە و چالاکییەکانیان و دەڵێت  “لە هەر کۆمەڵگایەکی دیموکراسیدا، مافی ناڕەزایەتی دەربڕین بەڕاستی و بە قورسی پارێزراوە… بەڵام ئەمە ناڕەزایەتی نییە، ئەمە تاوانە و جیاوازی هەیە.”

 لەوەڵامی پۆلیسیشدا لیدوانی گروپ دەڵێت ” ‘ئێمە بە هێمنی نامرین'”

لە کاتێکدا ژمارەی  هەژاریی وزە لە سەردایە ، کەچی کۆمپانیاکانی وزە قازانجی خەیالییان کردووە

27/07/2023

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی ئەمڕۆ دەرکەوت کە کۆمپانیای گازی بریتانی لە 6 مانگی یەکەمی ئەمساڵدا 969 ملیۆن پاوەندی قازانج کردووە ئەمە لە کاتێکدا کە گلەیی ئەوەی دەکرد بە دانانی سنورێك بۆ دانی پارەی غاز ئەوان زەرەردەکەن .

ئەم قازانجە بە ڕێژەی لە سەدا 300 لەچاو هەمان کاتی ساڵی پاردا ، 2022 ، سەر کەوتوە .  قازانجی ئەم کۆمپانیایە پارەکە لە  هەمان 6 مانگدا تەنها 98 ملیۆن پاوەند بووە .

هاوکاتیش کۆمپانیای PDF کە خاوەنەکەی دەوڵەتی فەرەنسایە  بۆ هەمان 6 مانگ 2.3 ملیار یورۆ واتە 2 ملیار پاوەندی قازانج کردووە هەر لە بریتانیادا .

کۆمپانیای سکۆتش پاوەر کە خاوەنەکەی Spain’s Iberdrola  بۆ هەمان 6 مانگ 576 ملیۆن پاوەندی قازانج کردوە کە ساڵی پار، 2022 ، بۆ هەمان 6 مانگە 68 ملیۆن پاوەندی زەرەر کردووە.

ئەمڕۆ بەشێکی دیکەی  نێرس و  کارمەندانی بەشی تەندروستی ئینگلتەرە دەستیان بە مانگرتن کرد

25/07/2023

ئەمڕۆ ، 3شەمە ، 25/07 ، نێرسەکان و کارمەندانی ئەو بەشەی کە کار لە ئێم ئار ئای و ستی سکان و ئەوانەی کە تیشك بەکاردەهێنن بۆ چارەسەری شێرپەنجە و گرتنی ئەشیعەکان لە کاتژمێری 8 سەر لەببەیانییەوە بۆ ماوەی 48 سەعات هەتا سەعت 8ی سەرلەبەیانی ڕؤژی 5 شەمە لە ئینگلتەرە لە  مانگرتندا دەبن .

مانگرتنیان سەبارەت بە زیادکردنی موچەیەیانە کە لە ئیستادا حکومەت تەنها لە سەدا 5ی بۆ زیادکردون کە ئەم بڕەش هەر زۆر کەمە .   هەروەها داوی دانانی نێرس و کارگەری زیاتر لەو بەشانەدا دەکەن  کە لە ئێستادا زیاتر لە 100 هەزار جێی کار کە پڕ نەکراوەتەوە بە دکتۆر و نێرس و کارمەند و ستافەکانی دیکە هەیە ئەمە لە کاتێکدا کە لیستی بینینی دکتۆرە پسپۆڕەکان و مەوعیدی خەستەخانە بۆ نەخۆشییەکان 7 ملیۆن و 200 هەزارە .

پرۆتێستەکانی ئیسرائیل بەهێزتر و فراوانتر دەبێتەوە

25/07/2023

لەو کاتەوەی کە بێنجمین نەتەنیاهو هاتۆتەوە سەر حوكم لە ئیسرائل یەکێك لە بڕیارەکانی سەندەنەوەی مافی دەنگدان بوو لە پەڕلەمان و دانی ئەو مافە بە دادگە و دەستەو دا ی ەرەکەی.  هەر لەو کاتەوە هەموو شەمەیەك خۆپیشاندان و پرۆتێست دەکرێت و بەردەوام بوووە.  نێتەنیاهوو  لەبەر ئەوەی پێشتر بە گەندەڵ و بە وەرگریئ بەرتیل لەگەڵ ژنەکەیدا ناسرابوو و دەبوایە بیاندایە بە دادگە بۆیە کە هاتەوە سەر حوکم ویستی بڕیارەکان بخاتە دەستی دادگە نەك پەرلەمان کە لەو کەسانە پێکدێن کە سەر بەخۆین .

دوێنێ دوای ئەوەی کە کەیسەکە برایە پەڕلەمان ، پەڕلەمانیش دەنگی دا بە بڕیارەکەی نەتەنیاهو.  لەبەر ئەوە  لە دوو شەو و ڕۆژی  ڕابوردوودا خۆپیشاندان و پرۆتێستەکان فراوانتر بوو تاکو گەیشە ئەوە کە بەشێك لەوان کە دکتۆرەکانن بڕیارری مانگرتن بدەن بۆ هەڵوەشاندنەوە ی بڕیارەکە کە بەتەمان بگەیەننە دادەگەی باڵای ئیسرائیلی.

جەمعیەی دکتۆرەکانی ئیسرائیل کە نوێنەرایەتی لە سەدا 95ی دکتۆرەکان دەکات بڕیاریان دا ئەمڕۆ 3 شەمە مانبگرن دژی ئەوەی کە لەمەولا پەڕلەمانێك کە لەلایەن ئیسرائیلییەکانەوە هەڵبژێرراون بڕیرەکانیان هەڵبوەشێنرێتەوە هەواڵەی دادگە بکرێت کە لە لایەن خەڵکەوە هەڵنەبژێرراون .

دوێنێ هەموو ڕۆژەکە و شەوەکەی خەڵکانێکی ئێکجار زۆر لە سەر شەقامەکان بوون بە دروشمی هەمە چەشنەوە کە لەوانە: ” هەرگیز کۆڵنادین ” …” خزمەتی دیکتاتۆر ناکەین ” …. ” یادیمۆکراسیی یا یاخییبوون ”  ئیسرائیل بپارێزن لە نەتەنیاهوو” و گەلێکی دیکە .   

بنەما و میکانیزمەکانی (سیستەمی خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتی)

بنەما و میکانیزمەکانی (سیستەمی خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتی) چین و ئەو سیستەمە چۆن ڕێکدەخرێت؟

سیستەمی خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتی بۆ سەرھەڵدان و خۆگرتن و بەردەوامیی خۆی، کۆمەڵێک بنەمای ئابووریی و کۆمەڵایەتیی و کولتووریی و ڕۆشنبیریی ھەن و پێویستن، لەنێو ئەوانە:
– پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان
ئەو پەیوەندییە سرووشتییانەن، کە نێوان خەڵکی ھەن؛ لەنێوان ھاوسێیان و ھاوکاران و ھاوپیشان و ھاوگوندان و ھاوشاریان و ئەوینداران و یار و یاوەران درووستدەبن و خۆشەویستی و سۆز و یەکتر پەسەندکردنی کەسەکان بنەمای ئەوان دەبن. تەواو پێچەوانەی پەیوەندییە ڕامیاریی و ئایدیۆلۆجییەکان، کە زۆرداری دەوڵەتیی و سەربازیی و یاسا ڕامیارییەکان و کڵێشە ئایدیۆلۆجیی و پارتییایەتییەکان درووستکەری ئەوان ھەن و لەسەر بنەمای سەروەریی دەوڵەتی و فەرمانداریی و میلیشیایی، کۆمەڵەکان جیھان، کە ھەزاران ساڵ پێکەوە ژییاون و تیکەڵیی ئاسایی وەک ھاوسایی و ھاریکاریی درووستکەری دۆسایەتی ئەوان بووە، دەکرێن بە دوژمنی یەکدی و جیاواز بە یەکدی دەناسرێن؛ لەسەر بنەمای پارتییایەتی و ئایدیۆلۆجی بۆ ملکەچکردنی خەڵک، خەڵکی کۆڵانێک، گەڕەکێک، گوندێک، شارێک، ناوچەیەک لەسەر دەسەبەندیی پارتییەکان و میلیشیاکان بەشکراون و ھاوسێ و ھاوکار و ھاوپۆل و ھاوگوند و ھاوشار و یار و یاوەر دەکرێن بە دوژمنی یەکدی و تەنانەت دایک و کچ و خوشک و باوک و کوڕ و برا دەکرێن بە دوژمنی یەکدی و خوانی خێزان دەگۆڕدرێت بە مەیدانی زۆرانبازیی پارتییایەتی و دوژمنایەتی ئایدیۆلۆجیی، کە سەرەنجام سەروەریی پارتییەک یان مشەخۆریی و دەڵاڵیی کۆمەڵێک ڕامیارانی نێو پارلەمانێک دەستەبەردەکرێت، کۆمەڵێک سەرمایەدار بەھرەمەند دەبن و تەواوی دەزگەکانی سیستەمی ڕامیاریی مسۆگەرکەری مشەخۆریی و سەروەریی ئەوان دەبن و دەسکەلای ئەوان [ ڕامیاران و فەرمانداران و سەرمایەداران] دەبن. لەبەرئەوە کۆمەڵایەتییبوونەوە، ئەلف و بێی گۆڕان و شۆڕش دەبێت.
– بەرژەوەندی و پێویستیی گشتیی
پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان لەسەر بنەمای ھاوپشتیی و ھاوبەرژەوەندیی و پێداویستیی گشتییەکانی کەسەکان سەرھەڵدەدەن و تان و پۆی کۆمەڵ پێکدەھێنن. ھەر ئەوەش دەبێت بە بنەمای یەکگرتنی ھاودەردان و ھاوپیشان و ھاوکاران و ھاونیشینگان. ئەگەر باری ژییان و گوزەران و پێگەی ئابووریی زۆربەی ئەندامانی کۆمەڵ سەرنجبدەین و لە حەز و ئارەزوو و خەون و خەیاڵە ھاوبەشەکانی ئەوان وردببینەوە، دەردەکەوێت، کە زۆربەی کەسەکان بەس خوازیاری ئاشتی و ئاسوودەیی و خۆشگوزەرانی و ئازادی و یەکسانی و دادپەروەریین. بەڵام بەرانبەر ئارەزووەکانی زۆربەی خەڵک، کەمینەیەکی زۆر کەم لە دەسەڵاتداران و ڕامیاران و کۆمپانیداران بەرژەوەندیی ئەوان لەسەر جەنگ و وێرانکردن و ناچارکردن و سەرکوتکردنی ئەندامانی کۆمەڵ ڕاوەستاوە و تاقە ڕێگەچارەیەک بۆ ڕزگاربوونی مرۆڤایەتی لە نەھامەتییەکانی سیستەمی ڕامیاریی و کۆتاییھێنان بە بار و دۆخێک، کە لەسەر ھەموو کۆمەڵەکان جیھانی سەپێندراوە، ئەوەش بەس گەڕانەوەیە بۆ سەر بنەماکانی (سیستەمی خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتی) و ھەر ئەوەیە کە دەتوانێت گرفتەکان چارەسەربکات، لەبەر ئەوەی کە لەسەر بنەمای ھاوبەرژەوەندیی و پێویستییەکانی زۆربەی کەسەکان دادەمەزرێت و پێشتریش ھەر ئەوە بووە، کە کۆمەڵی خۆبەڕێوەبەر و ناچینایەتیی مسۆگەر کردووە.
– ڕێکەوتنی کۆمەڵایەتیی
ڕێکەوتنی کۆمەڵایەتیی یەکێکە لە کۆنترین بنەماکانی کۆمەڵ و ڕێکخستنی کۆمەڵایەتیی، ھاوکاتیش یەکێکە لە سەرەکیترین بنەماکانی کولتوور و بەھا و نەریتە کۆمەڵایتییەکان، کە دەسەڵاتی کولتووریی درووستدەکەن و ئەوەش مەرجی جێگربوونی ڕێکەوتنە کۆمەڵایەتییەکان و ئەوانیش بە نۆرەی خۆیان درووستکەری سیستەمی کۆمەڵایەتیین. ڕێکەوتنی کۆمەڵایەتیی پایەی ئاشتەوایی کۆمەڵایەتییە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان بناخەی ئەو دەبن. لەبەر ئەوە بەبێ ڕێکەوتنی کۆمەڵایەتیی نە کۆمەڵ بوونی ھەیە و نە پەیوەندی کۆمەڵایەتیی درووستدەبن و نە ھیچکام پایەدار دەمێننەوە. ڕێکەوتنە کۆمەڵایەتییەکان پێشتر وەک یاسا و خاڵبەندیی دەستووریی نووسراوە نەبوون و بەس بە کولتووربوونی ئەوان و بە بەدیھێنانی پشتیوانەی دەسەڵاتی کولتووریی، بوون بە یاسایەک و لەنێو ئاوەزی کۆمەڵایەتیی ئەندامانی کۆمەڵ تۆماربوون و خۆبەخۆ لەلایەن ھەموو ئەندامانی کۆمەڵێک وەک دەستوورێک پەیڕەوکراون.
– ئازادی و یەکسانی و دادپەروەری کۆمەڵایەتیی
بەشداریکردنی گشتیی خەڵک و ئازادی کەسەکان و یەکسانی دارایی و بڕیاردانی ھەموو ئەندامانی کۆمەڵ و دادپەروەری کۆمەڵایەتیی پایەی سیستەمی کۆمەڵایەتیین و بنەمابوونیان ئەوان دەکات بە میکانیزمی خۆگرتن و دامەزران و بەردەوامبوونی سیستەمی خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتی و ھاوکات لە سەرھەڵدانی ملھوڕیی کەسیی و دەستەیی کەسانێک ڕێگریدەکات، کە ئامانجیان ژێرچەپۆک-خستنی ئەندامانی کۆمەڵ دەبێت بۆ بەدیھێنانی حەز و ئارەزووە سەروەرانە و مشەخۆرانە و ناکۆمەڵایەتییەکانی خۆیان و ملکەچکردنی زۆربەی ئەندامانی کۆمەڵ بۆ خواستە ناڕەواکانی خۆیان.
– ڕێکخراوە جەماوەریی و کۆمەڵایەتییەکان
ڕێکخراوە جەماوەریی و کۆمەڵایەتییەکان تان و پۆی سیستەمی خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتی دەبن. ڕێکخراوە ئاسۆییەکان یان خۆ-ڕێکخستنی جەماوەریی و کۆمەڵایەتیی تەواو پێچەوانەی ڕێکخراوە ڕامیاریی و ئایدیۆلۆجیی و چینایەتییەکان و (سەندیکا و یەکێتیی و شوورا نێوەندگەرا و قووچکەییەکان) دەبن. ڕێکخراوە جەماوەرییە ئاسۆیی و ئازادەکان لەسەر بنەمای بەشداریکردنی ئازادانە و خۆ-بیرکردنەوە و خۆ-بڕیاردانی گشتیی ئەندامەکانی ئەوان سەرھەڵدەدەن، ئیدی ئەو کەسانە توێژێکی جەماوەریی یان چینێکی کۆمەڵایەتیی یان خەڵکی گوندێک بن، جیاکەرەی سەرەکیی ڕێکخراوە ئاسۆییی و سەربەخۆکان لە ڕێکخراوە ڕامیارییەکان و ئەو ڕێکخراوانەش، کە گرووپە ڕامیارییەکان یان دەوڵەتەکان بەناوی “خەڵک و جەماوەر” درووستیانکردوون، ھاوئاستیی ماف و ئەرک و داخوازی و پێویستیی ئەندامانی ڕێکخراوانە دەبن، نە ھیچ کەس سەرۆکی کەسێکی دیکە دەبێت و نە ھیچ کەسیش فەرمانبەری فەرمانی سەرووی خۆی؛ تێکۆشان و بەدیھێنان و بڕیاردان و ئەنجامدان ئەرکی ھەموو ئەندامانی ڕێکخراوەکان و ڕۆڵی ڕاسپێردراوانی کۆبوونەوەی گشتیی ئەندامان، یان ڕاسپێردراوانی ئەنجوومەنی سەرپەرشتیکردنی ڕێکخستن، ئەنجامدانی بڕیارەکانی ئەندامانی ڕێکخراوەکە دەبێت، نەک بڕیاردان و سەپاندن و پاوانکردنی دەسەڵاتی ڕێکخراوەکە لەلایەن کەسێک یان چەند کەسێک بەناو سەرۆک و ڕابەر و سکرتێر، یان ھاوسەرۆک.