به‌ڕێوه‌به‌رێك ته‌قه‌ له‌ کرێکاران ده‌کات، که‌ خوازیاری کڕێی ته‌واون

به‌ڕێوه‌به‌رێك ته‌قه‌ له‌ کرێکاران ده‌کات، که‌ خوازیاری  کڕێی ته‌واون

کرێکاره‌کان برانه‌ نه‌خۆشخانه‌ پاش ئه‌وه‌ی که‌‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌که‌ ته‌قه‌ی لێکردن

دوو کرێکاری ته‌لارسازی له‌ مۆسکۆ له‌ نه‌خۆشخانه‌ خه‌وێنران، پاش ئه‌وه‌ی که‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌که‌یان به‌ ده‌مانچه‌ی میکاریچ گوله‌ی پلاستیکی پێوه‌نان. ئه‌م ڕوداوه‌ له‌ نیوه‌ی شه‌ودا له‌ مۆسکۆ ڕوویدا، له‌ کاتێکدا که‌ کرێکاره‌کان له‌ ئیڤێستیا خه‌ریکی  ته‌لارچاکردنه‌وه‌ بوون، ڕووبه‌ڕووی به‌ڕێوه‌به‌ره‌که‌یان بوونه‌وه‌ ، که‌ کرێی پێنه‌دابوون. به‌ڕێوه‌به‌ری کارخانه‌که‌ ده‌مانجه‌که‌ی ده‌رده‌کێشێت و ده‌ست به‌ ته‌قه‌کردن ده‌کات.

سه‌رچاوه‌ی لێوه‌وه‌رگیراو: http://libcom.org/news/boss-shoots-workers-demanding-salary-23042010

سه‌رچاوه‌ی هه‌واڵ: http://www.aitrus.info/node/795

یۆنان: شه‌پۆلێکی نوێی ناڕه‌زایه‌تی و وه‌ستانه‌وه‌

یۆنان: شه‌پۆلێکی نوێی ناڕه‌زایه‌تی و وه‌ستانه‌وه‌
شه‌پۆلێکی نوێی ناڕه‌زایه‌تی دژ به‌ پلانه‌کانی ڵیگرتنه‌وه‌ (تقشف) له‌ یۆنان، سه‌ندیکاکان ده‌ستتێوه‌ردان له‌ بیمه‌ کۆمه‌ڵایه‌تتییه‌کان ڕه‌تده‌که‌نه‌وه


هه‌فته‌ی پێشوو شۆڤێرانی تاکسی بۆ ماوه‌ی دوو ڕۆژ مانگرتنێکیان‌ به‌ڕێخست، هاوکات پارێزه‌ران بۆ ماوه‌ی سێ ڕۆژ ده‌ستیان له‌ کارکێشایه‌وه‌ . ئه‌م هه‌فته‌یه‌ وه‌ك ده‌زگه‌کانی ڕاگه‌یاندن دانیان پێدا ناوه‌ ، چاوه‌ڕوانی سه‌رهه‌ڵدانی مانگرتنی زۆرتر و چڕتر ده‌کرێت . له‌ سه‌رتاسه‌ری وڵاتدا بۆ ماوه‌ی 24 کاتژێر گشت کیۆسکه‌کان داده‌خرێن، لێدانی هه‌ستیار له‌ لۆکاڵ ئابووریدا ڕۆژ به ڕۆ‌ ڕۆژ له‌ په‌ره‌سه‌ندایه …‌. زیاتر بخوێنەرەوە یۆنان: شه‌پۆلێکی نوێی ناڕه‌زایه‌تی و وه‌ستانه‌وه‌

فیلمی دۆکومێنته‌ری ئوتۆپی ژیان (Living Utopia)

فیلمی دۆکومێنته‌ری ئوتۆپی ژیان (Living Utopia)

هه‌ژێن

“ئه‌گه‌ر پێتوایه‌ خه‌یاڵ ده‌که‌م، تکایه‌ ئه‌و ئازادییه‌شم لێ زه‌وت مه‌که‌، با ئازادانه‌ بهزرێم” ئازادیخوازێك

سه‌ره‌تای هاتن و سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌نارکیزم له‌ ئیسپانیا (ئه‌نده‌لوسیای جاران) وه‌ك هزر بۆ ساڵه‌کانی کۆتایی ده‌هه‌ی هه‌شتای سه‌ده‌ی نۆزده‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌نارکیزم به‌ واتای ئازادی و یه‌کسانی و دادپه‌روه‌ریخوازی به‌ کرده‌وه‌ له‌ هه‌موو سه‌رده‌مه‌ مێژووییه‌کاندا و له‌ گشت گۆشه‌کانی ئه‌م جیهانه‌دا ئاماده‌یی هه‌بووه‌، ئیسپانیاش هه‌ر به‌ سروشت خه‌ڵکه‌ چه‌وساوه‌که‌ی هۆگری کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی ئه‌نارکی له‌ناویدا فره‌بووه‌. هه‌ر ئه‌م زه‌مینه‌ مێژووییه‌یه‌ واده‌کات، که‌ له‌ ماوه‌یه‌کی کورتدا پاش دامه‌زراندنی نێونه‌ته‌وه‌یی یه‌که‌م، ئه‌نارکیزم وه‌ك بالاده‌سترین هزری سۆشیالیستی ئازادیخوازانه‌ له‌ناو کرێکاران و جوتیارانی ئیسپانیادا ده‌رکه‌وێت و له‌ ساڵی 1872دا پاش یه‌که‌مین کۆنگره‌ی بزاڤی کرێکاری ئیسپانیا ته‌نیا له‌ کۆنگره‌ی “کوردوبا”*دا فیدراسیۆنی ئه‌نارکیسته‌کان 45.000 ئه‌ندامی چالاك بگرێته‌ خۆی و یاخیبوونه‌ جوتیارییه‌کانی ساڵی 1873 بکه‌ونه‌ ژێر کارایی ئه‌نارکیزم و ئه‌م کاراییه‌ش تا ساڵی 1936 واته‌ تا شۆڕشی 1936-1939 هه‌ر له‌ په‌ره‌سه‌ندندا ده‌بێت.

سه‌ره‌نجامی ئه‌و کاراییه‌ ڕێکخراوبوونی سه‌ربه‌خۆی کرێکاران و جوتیارانه‌ له‌ سه‌ندیکای شۆڕشگێڕی خۆیاندا، که‌ دره‌وشاوه‌ترین خاڵی بزاڤی پڕۆلیتێرییه‌ و به‌کرده‌وه‌ش ده‌رکه‌وت، که‌ ڕێکخراوی سه‌ربه‌خۆ و دابڕاو له‌ پارته‌ رامیارییه‌کان و ده‌سه‌ڵات، گیانی خۆبیرکردنه‌وه‌ و خۆبڕیاردان و خۆهه‌نگاونان بۆ جێبه‌جێکردن و پاراستنی ده‌ستکه‌وته‌کان ده‌په‌روه‌رێنێت، ڕێك ئه‌وه‌ی که‌ له‌ شۆڕشی ئیسپانیادا ڕوویدا و کۆمونه‌ ئازاده‌کانی جوتیاران و سه‌ندیکا شۆرشگێڕه‌کانی له‌ فیدراسیۆنه‌ سه‌ربه‌خۆکاندا کۆکرده‌وه‌ و به‌ره‌یه‌کی شۆڕشگێرانه‌ی پێكهێنا. پێکهاتنی کۆمونه‌کانی که‌ته‌لۆنیا و به‌شه‌کانی تری ئیسپانیا ڕێك به‌پێچه‌وانه‌ی کۆلخۆزه‌ (Kolkhoz ) زۆره‌ملێیه‌کانی ڕوسیه‌ی 1921-1990ه‌وه‌،له‌سه‌ر ئاماده‌یی خودی جوتیاران و کرێکارانی گوندنشین پێكهاتن، هه‌ر بۆیه‌ جوتیاران تادوا فیشه‌ك و نان و دڵۆپی خوێن دژی فاشیسته‌کان و جه‌نه‌راڵ فرانکۆ شانبه‌شانی هاوڕێ کرێکاره‌کانی ناو (CNT) جه‌نگین و گیانیان له‌پێناو سۆشیالیزمی ئازادڕه‌وانه‌دا به‌خشی.

له‌م باره‌وه‌ چه‌ندین فیلمی دۆکومێنته‌ری و به‌ڵگه‌نامه‌ هه‌ن و مۆری که‌توایبوون و دروستی له‌ هه‌وڵی بنیاتنانی کۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌نارکی (سۆشیالیستی ناده‌وڵه‌تی) له‌سه‌ر بنه‌مای خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی لۆکاڵی و ناناوه‌ندییانه‌ی کۆمون و فیدراسیۆنه‌کان و پێکهێنانی گاردی خۆبه‌خشانه‌ی چه‌ندین هه‌زار چه‌کداری(CNT) و ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ و پیشه‌سازیکردنه‌وه‌ی زۆربه‌ی ناوچه‌ ئازاده‌کان، ده‌ده‌ن.

به‌ڵام به‌ هاوکاری سه‌ربازی ده‌وله‌تی نازی ئاڵمانیا و ده‌وله‌تی فاشیستی ئیتالیا و پیلانگێڕی ڕوسیه‌ له‌ دوبه‌ره‌کی دروستکردن له‌ ڕیزی شۆڕشگێراندا و هاندانی ورده‌ماڵیکان و پشتیوانی له‌ پارته‌ دژه‌ سۆشیالیسته‌کان، چاونوقاندن و بێده‌نگه‌ی وڵاتانی ده‌وروبه‌ر، زه‌مینه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ و تێکشانی ده‌ره‌کی شۆڕش ڕه‌خسا و کوشتوبڕ و ڕاونانی سۆشیالیسته‌کان سه‌راپای ئیسپانیای گرته‌وه‌ و له‌ هه‌رێمه‌کاندا گوند به‌ گوند، گه‌ڕه‌ك به‌ گه‌ڕه‌ك و ماڵ به‌ماڵ ڕاوه‌ شۆڕشگێڕیان ده‌کرد. تێکشکانی شۆڕش به‌راده‌یه‌ك کارایی دانا، که‌ بزووتنه‌وه‌ی سۆشیالیستی له‌ سه‌رتاسه‌ری ئه‌وروپادا تووشی سڕبوونێك کرد. شۆرش له‌ ئیسپانیا به‌پێچه‌وانه‌ی ڕوسیه‌وه‌، له‌لایه‌ن کرێکاران و جوتیارانه‌وه‌ تا دوا توانایی پارێزگاری لێکرا، هه‌وه‌ك چۆن له‌ کرۆنشتات و ئوکرانیا و پترۆگراد کرێکاران و جوتیاران تا دوا تواناییان به‌رامبه‌ر سه‌رکوتگه‌ری له‌شکری سوور تێکۆشان و هه‌ر دیکتاتۆری پارت بوو، که‌ وای کرد پاش حه‌فتا ساڵ ده‌سه‌لات، ئیمپراتۆری حه‌فتاساڵه‌ی پارت وه‌ك په‌شمه‌ك له‌ چاوتروکانیکدا بتوێته‌وه‌ و که‌س ئاخ بۆ گێرانه‌وه‌ی هه‌ڵنه‌کێشێت.

یه‌کێك له‌ سه‌رکه‌وتنه‌ هه‌رده‌م زیندووه‌کانی شۆڕشی کۆمه‌لایه‌تی پڕۆلیتاریا له‌ ئیسپانیا ئه‌وه‌ بوو، که‌ ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی له‌ بنیاتنانی کۆمه‌ڵگه‌ی سۆشیالیستی ناده‌وڵه‌تیدا (سۆشیالیستی ئه‌نارکی) نران، تائێستاش وه‌ك ئه‌زموون و به‌ردی بناخه‌ی بزووتنه‌وه‌که‌ له‌به‌رچاو ده‌گیردرێن و له‌ بیره‌وه‌ری به‌شدارابووانیدا یا نه‌وه‌کانی دوایدا جێگه‌ی ستایشن، ڕێك به‌پێچه‌وانه‌ی ئۆردوگه‌ زۆره‌ملێییه‌کانی کار و ئۆرۆستۆکراسی سه‌رانی پارته‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌کانی بلۆکی ڕۆژهه‌لاتیی (پڕۆ-ڕوسی) و په‌یوه‌ندییه‌ پارێزراوه‌کانی کار و سه‌رمایه‌ له‌ ڕوسیه‌ی 1921-1990 و هاوکارییان له‌ته‌ك ده‌وڵه‌تانی بۆرژوازی و به‌ستنی په‌یماننامه‌ له‌ته‌ك زلهێزه‌کانی سه‌رمایه‌داری جیهانی.

ئه‌م فیلمه‌ (Living Utopia)دۆکومێنته‌رییه‌، یه‌کێکه‌ له‌و به‌ڵگه‌نامه‌ نه‌مرانه‌ی، که‌ هاوڕێیانی خه‌باتکار له‌ شۆرشی ئیسپانیادا وه‌ك وانه‌ و ئه‌زموونێکی پڕشنداری شۆڕشی ڕزگاری مرۆڤایه‌تی له‌ سه‌روه‌ری چینایه‌تی و نایه‌کسانی و نادادپه‌روه‌ری، بۆیان تۆمارکردووین و هاورێیانێك که‌ ئه‌وده‌م له‌ کوشتوبڕه‌کانی گه‌رانه‌وه‌ی فاشیسته‌کاندا ڕزگاریان بوو و له‌ وڵاتانی دراوسێ یا ئه‌مه‌ریکای لاتین گیرسانه‌وه‌، بۆمان ده‌گیڕنه‌وه‌ که‌ سه‌ره‌تا چۆن کارییان کردووه‌ و چۆن تا دوا فیشه‌ك جه‌نگاون و چۆن تووشی خۆشاردنه‌وه‌ و راونا بوون، هاوکات یاداوه‌رییه‌ خۆشیبه‌خش و دره‌وشاوه‌کانی ڕۆژانی ژیانی کۆمه‌نه‌یی هه‌رێمه‌ ئازاده‌کانی ئیسپانیامان بۆ ده‌گێڕنه‌وه‌.

(Living Utopia ) له‌ته‌ك‌ سه‌بتایتلی ئینگلیزیی

http://video.google.com/videoplay?docid=-8755849295018315234#docid=-3323756298621550509

(VIVRE L’UTOPIE) به‌ دوبلاژی فه‌ره‌نسی

http://video.google.com/videoplay?docid=-8755849295018315234#docid=-6236239516470072435

(Gelebte Utopie ) به‌ دوبلاژی ئاڵمانی

http://video.google.com/videoplay?docid=-8755849295018315234#docid=-9168377341067604870

(Ζώντας την ουτοπία) به‌ دوبلاژی پۆرتوگێزی

http://video.google.com/videoplay?docid=-8755849295018315234#docid=3828241846908973113

(vivir la utopia ) ئۆگیناڵ ئیسپانی

http://video.google.com/videoplay?docid=-8755849295018315234#

شاری (کۆڵن)ی ئاڵمانیا: مانگرتن له‌ بواری په‌روه‌رده‌ و فێرکاریدا

شاری (کۆڵن)ی ئاڵمانیا: مانگرتن له‌ بواری په‌روه‌رده‌ و فێرکاریدا

جارێکی تریش له‌ شاری کۆڵن چالاکی بزاڤی فێرکاریی ده‌ستپیده‌کاته‌وه‌. له‌پاڵ پلانڕێژی به‌رده‌وامی نێو فێرگه‌ و خوێندنگه‌ باڵاییه‌کاندا بۆ ڕۆژی 22ی ئه‌پڕیڵی ئه‌مساڵ چالاکییه‌کی هه‌رێمی به‌ڕێده‌خرێت.

له‌چوارچێوه‌ی هه‌فته‌ چالاکییه‌کانی هه‌رێمی (Nordrhein-Westfalen) له‌و ڕۆژه‌دا له‌ شاری کۆڵن خۆپیشاندانێكی فێریاران (قوتابیان) و ڕاهێنراوان (به‌شی پیشه‌یی) و خوێندکاران (زانکۆ) ئاماده‌ده‌کرێت. خۆپیشاندانی سه‌رتاسه‌ری هه‌رێمی له‌ شاری دویسیڵدۆرف له‌ مانگی ئایاردا ده‌کرێت.

له‌م خۆپیشاندانه‌دا بێجگه‌ له‌ ئۆتۆنۆمه‌کان (که‌سانی خۆگه‌ردانخواز) و چالاکانی بنکه‌یی زۆر نوێنه‌ری پارته‌ چه‌په‌کان تێیدا به‌شدار ده‌بن و ئه‌م ناڕه‌زایه‌تییه‌ به‌ هوشیارییه‌وه‌ خراوه‌ته‌ ڕۆژی هه‌ڵبژاردنه‌ هه‌رێمیه‌کانی (NRW) واته‌ 09ی ئایاری 2010. کێ هێشتاکه‌ هیوای به‌ نوێنه‌رانی پارله‌مانی هه‌یه‌، با داوایان لێ بکات: زیاتر بخوێنەرەوە شاری (کۆڵن)ی ئاڵمانیا: مانگرتن له‌ بواری په‌روه‌رده‌ و فێرکاریدا

خۆپیشاندانی خوێندکاران شاره‌کانی کوردستان ده‌گرێته‌وه‌

خۆپیشاندانی خوێندکاران شاره‌کانی کوردستان ده‌گرێته‌وه‌

پاش ئه‌وه‌ی که‌ له‌ ڕۆژی 01ی ئاپریلی 2010 پاسه‌وانانی په‌روه‌رده‌ی هه‌ولێر خۆپیشاندانی خوێندکارانی دواناوه‌ندییه‌کی ناو شاری هه‌ولێر ده‌ده‌نه‌ به‌ر ده‌ستڕێژ و چه‌ند که‌س بریندار ده‌که‌ن، ئه‌مڕۆ 17. ئاپڕیڵی 2010 له‌ شاری سلێمانی خوێندکارانی زۆربه‌ی فێرگه‌کان به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی سلێمانی ده‌ده‌نه‌ به‌ر به‌رد و شووشه‌ی په‌نجه‌ره‌کانی وردوخاش ده‌که‌ن. زیاتر بخوێنەرەوە خۆپیشاندانی خوێندکاران شاره‌کانی کوردستان ده‌گرێته‌وه‌

ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی ته‌لارێك بۆ کردنه‌وه‌ی ناوه‌ندی ئۆتۆنۆمه‌کانی شاری کۆڵن ی ئاڵمان

ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی ته‌لارێك بۆ کردنه‌وه‌ی ناوه‌ندی ئۆتۆنۆمه‌کانی شاری کۆڵن ی ئاڵمان

ناوه‌ندی ئۆتۆنۆمیی شاری کۆڵن

زۆر ده‌مێکه‌ ، چاوه‌ڕێی وه‌ها هه‌واڵێك ده‌که‌ن، ئارامتان نه‌مابوو بۆ وه‌ده‌ستهێنانی ناوه‌ندێك.

کؤلن بوو به‌ خاوه‌ندی ناوه‌ندی ئۆتۆنۆمی خۆی! زیاتر بخوێنەرەوە ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی ته‌لارێك بۆ کردنه‌وه‌ی ناوه‌ندی ئۆتۆنۆمه‌کانی شاری کۆڵن ی ئاڵمان

ده‌ستبه‌سه‌رداگرتن (The Take)


فیلمی(The Take)

نووسه‌ر: نائومی کلاین Naomi Klein

ده‌ر‌هێنه‌ر: ئاڤی لویس Avi Lewis

هه‌ژین

(The Take) فیلمێکی دۆکومێنته‌رییه‌ له‌مه‌ڕ بزاڤی کرێکاری له‌ ئه‌رژه‌نتین له‌ کۆتایی دواده‌هه‌ی هه‌زاره‌ی دووه‌م و سه‌ره‌تای هه‌زاره‌ی سێیه‌مدا. قه‌یرانێك که‌ له‌ پارساڵه‌وه‌ یه‌خه‌ی بانکه‌ جیهانلوشه‌کانی ئه‌مه‌ریکا و ئۆروپای گرت، ده‌هه‌یه‌ك به‌ر له‌ ئێستا وه‌ك ده‌سته‌گوڵی دیاری بازارئازادی نیئۆلیبرالیزم وڵاتی (ئه‌رژه‌نتین)ی گرته‌وه‌. وه‌ك له‌ فیلمه‌که‌دا ده‌بینین، ده‌یان کارخانه‌ داخران و خاوه‌نه‌که‌یان له‌ شه‌وڕۆژێکدا بێ بژاردنی کرێی کرێکاران و وه‌لامدانه‌وه‌ به‌ داواکارییه‌کانیان خۆ ون ده‌که‌ن یا بڕیاری ده‌رکردنی به‌کۆمه‌ڵی کرێکاران له‌سه‌ر ده‌رگه‌ی کارخانه‌کان هه‌ڵده‌واسن. سه‌ره‌تای قه‌یرانه‌که‌ له‌ته‌ك خۆپێشاندانی ملیۆنی ئه‌ندامانی چین و توێژه‌ نه‌دار و ژێرده‌سته‌کان ڕووبه‌ڕوو بووه‌وه‌، که‌ به‌ بزاڤی مه‌نجه‌ڵ کوتان نێوی ده‌رکرد و تێیدا نارازاییان به‌ لێدانی قاپ و مه‌نجه‌ڵی خاڵی به‌هۆی که‌وچکه‌وه‌ له‌ پایته‌خت و شاره‌کانی ئه‌رژه‌نتیندا گوێی ڕامیاران و سه‌رمایه‌دارانیان که‌ڕ ده‌کرد، په‌لاماری بانکه‌کانیان دا و له‌ ماوه‌یه‌کی کورتدا پۆستی سه‌رۆککۆماری سێ ئاڵوگۆڕی به‌خۆوه‌ دیت. زیاتر بخوێنەرەوە ده‌ستبه‌سه‌رداگرتن (The Take)

کۆتایی هه‌فته‌یه‌کی ئه‌نارکۆ- فێمینیستی له‌ مانجسته‌ر – 10 و 11. ئه‌پڕیڵی 2010

کۆتایی هه‌فته‌یه‌کی ئه‌نارکۆفێمینیستی له‌ مانجسته‌ر – 10 و 11. ئه‌پڕیڵی 2010

ئه‌نارکۆفێمینیسته‌کان له‌ مانجسته‌ر، له‌ناویاندا ئه‌ندامانی فیدراسیۆنی ئه‌نارکیستی ژنان به‌شدارن. دوو ڕۆژ قسه‌وباس، وۆرکشۆپ، ئه‌زموونگۆڕینه‌وه‌ و سه‌رگه‌رمی بۆ هه‌مووان له‌ هه‌ر ته‌مه‌نێكدا بن! تۆ چ چالاکێکی په‌یگیر بیت یا ته‌نیا ئاره‌زووی مه‌له‌کردنت هه‌بیت یا ته‌نیا وه‌ك گرنگیدانێك به‌وه‌ی که‌ ئه‌نارکۆفێمینیزم چییه ‌، له‌وێنده‌رێ شتێکی سه‌رنجراکێش بۆ تۆش په‌یدا ده‌بێت.

هیوادارین له‌م کۆتایی هه‌فته‌دا بتوانین کار له‌سه‌ر: به‌رگری له‌ خۆکردن، وۆرکشۆپ و پشتبه‌ستن به‌خۆ، هه‌روه‌ها قسه‌وباس له‌سه‌ر په‌روه‌رده‌ و ڕاهێنان، ته‌ندروستی، له‌سه‌ر که‌له‌پورناسی و مێژوو، په‌روه‌رده‌ی مناڵان و ئاگاداریی لێیان، هه‌ڵبژێر، یاسای له‌شفرۆی، جێنده‌ر و لایه‌نی سێکسی، خێزان و سه‌رمایه‌داری. دژایه‌تی ئایین، توندوتیژی خێزانی، نه‌ژادپه‌رستی، ژنان و په‌نابه‌ری، فێمینیزم له‌ بزاڤی ئه‌نارکیستیدا و ڕۆلی پیاوان له‌ ئه‌نارکۆفیمینیزم دا‌

تکایه‌ ئاگادرمان بکه‌نه‌وه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌نگۆ ده‌تانه‌وێت به‌تایبه‌ت له‌ ئاسانکاری یا قسه‌کردن له‌ هه‌ریه‌ك له‌و باسانه‌دا هاریکاریمان بکه‌ن یا ئه‌گه‌ر ئه‌نگۆ به‌ته‌مان له‌ هه‌ر ڕێگه‌یه‌کی تره‌وه‌ کۆمه‌كمان بکه‌ن خۆبه‌خشانه‌ به‌خێر هاتیت!

تکایه‌ به‌م باسانه‌وه‌ په‌یوه‌ست بن، بۆ ئه‌وه‌ی له‌ بۆچوونه‌کانی خۆتاندا به‌شدارمان بکه‌ن!

کاتی ده‌ستپێکردن: شه‌ممه‌ 10 ئه‌پڕیڵی 2010، کاتژێر 10.00

کاتی کۆتایی : یه‌کشه‌ممه‌ 11 ئه‌پڕیڵی 2010 بۆ کاتژێر 16.00

شوێن: دانشگه‌ی مانجسته‌ر، ته‌لاری یه‌کێتی خوێندکاران، شه‌قامی ئۆکسفۆرد

Location: University of Manchester, Students Union building, Steve Biko building, Oxford Road

سه‌رچاوه‌: http://www.ainfos.ca/en/ainfos23834.html

شه‌پۆلی ناڕه‌زایه‌تی له‌ وڵاتی کیرگستان سه‌رۆککۆمار و هێزه‌ داپۆلسێنه‌ره‌کانی راوده‌نێن


شه‌پۆلی ناڕه‌زایه‌تی له‌ کیرگستان (Kyrgyzstan) له‌ سه‌ره‌تای ئه‌م هه‌فته‌دا پاش ئه‌وه‌ی که‌ میری ئه‌و وڵاته‌ نرخی گاز و کاره‌بای به‌رزکرده‌وه‌، له‌ شاری تالال ده‌ستی پێکرد، دواتریش به‌رده‌وامی شه‌پۆلی ناڕه‌زایه‌تییه‌کان پایته‌ختی (بێشکاك) و زۆرێك له‌ شاره‌زاکانی تری گرته‌وه‌.

ناڕه‌زایه‌تی و خۆپیشاندانه‌کان له‌ ڕۆژی چوارشه‌ممه‌دا گه‌یشتنه‌ به‌یه‌کدادانێکی خوێناوی له‌ نێوان خۆپیشانده‌ران و پۆلیسی ئه‌و وڵاته‌ و 76 که‌س کوژران و 1045 که‌سی تریش بریندار بوون. سه‌ره‌نجامی ناڕه‌زایه‌تییه‌کان سه‌رۆککۆمار (Kurmanbek Bakiyev)یان ناچار به‌ راکردن و خۆشاردنه‌وه‌ له‌ شارێكی خوارووی کیرگستان کرد.

شایانی باسه‌ ئه‌وه‌ بوترێت، که‌ به‌ فه‌رمانڕه‌وایی گه‌ییشتنی پارتی سه‌رۆککۆماری هه‌ڵهاتوو له‌ ساڵی 2005دا، که‌ سه‌ر به‌ ئه‌مه‌ریکا و خۆراوایه‌، زۆربه‌ی زۆر له‌ 5 ملیۆن دانیشتوانی ئه‌و وڵاته‌ له‌ بارودۆخێکی ئابووریی دژواردا ده‌ژین و گه‌نده‌ڵییه‌کی زۆر له‌ ئارادایه‌ و زۆربه‌ی زۆری ده‌زگه‌ گرنگه‌کانی ده‌وڵه‌ت له‌ده‌ست ئه‌ندامخێزان و که‌سوکاری سه‌رۆککۆمار خۆیه‌وه‌ بوون.

به‌پێی هه‌واڵه‌کانی ئه‌مڕۆی (گاردیان) هه‌زێنه‌ی ده‌وڵه‌تی کیرگستان ته‌نیا 80 ملیۆن دۆلاری تێدا بووه‌، که‌ ده‌ستی به‌سه‌ردا گیراوه‌.

کۆنه‌ شالیاری ده‌ره‌وه‌ی وڵات (Roza Otunbayeva) که‌ سه‌رۆکی ئۆپۆزسیۆنی ئێستایه‌، له‌وه‌ ده‌چێت بتوانیت بارودۆخه‌که‌ بقۆزێته‌وه‌، ئه‌ویش له‌ دوه‌ڵه‌تی ڕوسیاوه‌ نزیکه‌.

نارازییان له‌پاڵ داواکاری هه‌رزانکردنی پێداویستییه‌کانی ژیاندا، خوازیاری لابردنی بنکه‌ سه‌ربازییه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ده‌که‌ن و ئه‌مه‌ریکاش ئاماده‌یه‌ ئه‌م داخوازییه‌ جێبه‌جێ بکات.

له‌ وه‌ڵامی هاوڕێیه‌کی گۆڕانخوازدا

وێرای سڵاو، به‌هیوام ته‌ندروست و به‌خته‌وه‌ر بیت.

ئینگلیز ده‌ڵێت بێهه‌واڵی هه‌واڵێکی باشه‌No News is a god News ” منیش پێچه‌وانه‌ی ده‌که‌مه‌وه‌ و ‌ ده‌ڵێم گه‌ر به‌جوێنێکیش به‌سه‌رت که‌نه‌وه‌ له‌ بێده‌نگی باشتره‌“. ماوه‌یه‌کی دوورودرێژه‌ ئاگام لێت نییه‌ جا ئێستا که‌ هاتویته‌ته‌ گۆ گه‌رچی جوێنیشم پێنده‌یت، من هه‌ر زویر نابم. چونکه‌ وه‌ڵامه‌که‌ت لا‌ی من گه‌ر ڕاست بێت یا هه‌ڵه‌ ، شتێکی چاکه‌ له‌و ڕوانگه‌وه‌ که‌ تۆ دوی مه‌سه‌له‌که‌ که‌وتویت و به‌ته‌نگیه‌وه‌ دێیت، باشتره‌ له‌وه‌ی که‌ گوێ به‌مه‌سه‌له‌کان نه‌ده‌یت و بڵێی کاری من نییه‌.

برای شیرینم، زۆرم پێسه‌یره‌ که‌ که‌سێکی وه‌کو تۆی ڕۆشنبیر و دنیادیده‌ که‌ له‌و کوردوستانه‌دا ده‌ژیت، وا به‌ساده‌یی بڕوانێته‌ مه‌سه‌له‌ی گۆڕان و سه‌رجه‌می گۆڕان و گۆڕانخوازێتی وه‌کو گه‌لێکی زۆری تری بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانخوازان ته‌نها گۆڕان له‌ مه‌سه‌له‌ی گه‌نده‌ڵیدا کۆده‌که‌یته‌وه‌.

گه‌نده‌ڵی مه‌سه‌له‌یه‌کی ڕوت و بێپه‌یوه‌ندی له‌ سیسته‌م و ڕژێمی سه‌رده‌م نییه‌ ، هه‌روه‌ها له‌ ڕێگای ‌ هه‌ڵبژاردنی تازه‌وه‌ یا ده‌ستاوده‌ست پێکردنی ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ چاره‌سه‌ر ناکرێت، ده‌سه‌ڵات و پاوه‌ر، که‌ له‌ شانییه‌وه‌ پاره‌ و پله‌وپایه‌شه‌ سه‌رچاوه‌ی گه‌نده‌ڵی و دروستکه‌رێتی، چونکه‌ ئه‌وانه‌ بۆخۆیان گه‌نده‌لین. گه‌ر هه‌ڵبژاردن و بنیاتنانی سیسه‌می دیمۆکراتی یا ڕژێمی دیمۆکراتی گه‌نده‌ڵی له‌ ناوببردایه‌ ، ئێسا له‌ به‌ریتانیادا که‌ مێژوییه‌کی زۆرکۆنی له‌و بواره‌دا هه‌یه‌، ده‌بوایه‌ ده‌مێک بوایه‌ گه‌نده‌ڵی بنه‌بڕ ببوایه‌. من نازانم تۆ چه‌ندێک به‌دوی ده‌نگوباس و زانیاری و جۆری ژیانی خه‌ڵکی له‌م جیهانه‌دا و گه‌لێکی تر، ده‌که‌ویت. ماوه‌یه‌ک له‌مه‌وپێش به‌هۆی یاسای سه‌ربه‌ستی ده‌ستکه‌وتن یا که‌شفکردنی زانیارییه‌وه‌ ، ڕۆژنامه‌یه‌کی ئێره‌ ته‌واوی مه‌له‌فه‌کانی هه‌ومو ئه‌ندامانی په‌ڕله‌مانی ئێره‌ی تاووتوێ کرد، ئینجا زانرا که‌ براده‌ره‌ په‌ڕله‌مانتاره‌کانمان چه‌ند گه‌نده‌ڵ و بۆگه‌نن، ته‌نانه‌ت مێردی وه‌زیری ناوخۆوپۆلیس، سیدی (فیلم) جنسی هێنابوو له‌ ماڵه‌وه‌ لێێ ده‌دا ، پاره‌ی ئه‌وه‌شمان له‌سه‌ حساب کرابو، واته‌ باجده‌ری به‌ریتانی دایان، ڕه‌نگه‌ کولفه‌ی ده‌ستپه‌ڕره‌كه‌يشی که‌ به‌ یادی فلیمه‌که‌وه‌ کردوبووی، هه‌ر دابێتمان، به‌ڵام میدیا ئه‌مه‌ی نه‌خسته‌ڕوو . ( له‌ بێئه‌ده‌بیم ببووره‌). له‌لایه‌کی تره‌وه‌ پاره‌ی کڕینی ئیسفنجێکی حاجه‌ت شۆردن که‌ 30 پێنسه‌ یا خاکه‌نازێکی خۆڵڕشتن که‌ 90 پێنسه‌ له‌گه‌ڵ نانخواردنی نیوه‌ڕۆشیاندا ئێمه‌ داومانه‌. سه‌رۆک شالیاری ئه‌وکاته‌مان، تۆنی بله‌یه‌ر، که‌ سه‌ری زمان و بنی زمانی باسی له‌ دادوه‌ری ده‌کرد و ده‌بێت زیانی خه‌ڵک بگۆڕرێت و ئه‌مه‌ بکرێت ئه‌وه‌ بکرێت، ڕۆژی پێش ئه‌وه‌ ده‌ست له‌کار بکێشێته‌وه‌ و ده‌زگاکه‌ بدا به‌ گۆردن براون، چه‌کێکی 7000 پاوه‌نی بۆ ئیمزا کرا تاکو سه‌ربانی خانوه‌که‌ی خۆی پێچاکرێت. ئه‌مه‌ی که‌ ناوم هێنا ته‌نها‌ دوو نموونه‌ بوون له‌ هه‌زار. حاڵی حازریش مه‌سه‌له‌یه‌کی تر له‌ ئارادایه‌ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ خه‌ڵکێکی زۆری پاره‌دار، کۆمپانیدار، خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات لێره پاره‌کانیان له‌ ده‌ره‌وی ئه‌م وڵاته‌ به‌گه‌ڕده‌هێنن تاکو لێره‌ باج نه‌ده‌ن. ئه‌مه‌ بێ له‌وه‌ی هه‌ندێکیان تایتڵی لۆرد ( به‌گ ، گه‌وره‌) به‌ پاره‌ ده‌کڕن که‌ ئه‌مانه‌ ده‌بنه‌ ئه‌ندام لهHouse of Lords ، که‌ ده‌وریان یاسا دانان و چه‌سپاندنێتی. با سه‌رت نه‌یه‌شێنم، به‌کورتی کابرایه‌کی گه‌لێک ده‌وڵه‌مه‌ندی ئینگیز به‌ ناوی لۆرد Ashcroft ، که‌ سه‌ر به‌ حیزبی موحافیزینه‌ و ماوه‌یه‌کی زۆریشه‌ و تا ئێستاش جێگری سه‌رۆکی حیزبه‌. ئه‌م کابرایه‌ له‌ ساڵی 2000دا له‌قه‌بی لۆردیان دایێ، به‌و مه‌ر‌جه‌ی که‌ خۆی بکاته‌ دانیشتووی ئه‌م وڵاته‌ و باج له‌و پاره‌یه‌ی که‌ له‌ وڵاتانی تره‌وه‌ له‌ ڕێگای پڕۆژه‌‌ و‌ کۆمپانیاکانییه‌وه‌ دێته‌ ده‌ستی، بیدات. ئیدی ئه‌ویش به‌ڵێنی دا که‌ بیکات ، که‌چی 2 هه‌فته‌ له‌مه‌وپێش ده‌رکه‌وت که‌ به‌ڵێنه‌که‌ی نه‌بردۆته‌ سه‌ر. ئه‌م کابرایه‌ تا ئێستا نیو ملیۆن پاوه‌ندی به‌خشیوه‌ به‌ حیزب، به‌ڵام ئاماده‌ نه‌بووه‌ که‌ ببێته‌وه‌ به‌ دانیشتووی ئێره‌ و باچ بدات. ئێستا بۆیان ورد کردۆته‌وه‌، که‌ ده‌بوایه‌ به‌لایه‌نی که‌مه‌وه‌ 25 ملوێن پاوه‌ن باجی بدایه.

ئازیزه‌که‌م، ئیتر تۆ چۆن ده‌توانیت ‌ بنه‌بڕی گه‌نده‌ڵی بکه‌یت له‌ ڕێگای هه‌ڵبژاردن و هێنانه‌ سه‌ر حوکمی کۆمه‌ڵێکی تره‌وه‌ ، یا ڕاستتر، ئه‌وه‌ که‌ی ڕێگایه‌ بۆ هه‌ڵکێشانی ڕه‌گی گه‌نده‌ڵی!!!!

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان گه‌ر به‌ته‌مای گۆڕانیش بێت، به‌ڵام به‌رنامه‌یه‌کی نییه‌ بۆ گۆڕانی کۆمه‌ڵگا، چ به‌رنامه‌یه‌کیان هه‌یه‌ بۆ لادێکان، بۆ به‌ پیشه‌سازیکردنی وڵات ، بۆ خوێندن و په‌روه‌رده‌، بۆ کاروباری ته‌ندروستی و چاره‌سه‌رکردن و خه‌سته‌خانه‌کان، بۆ خانوبه‌ره‌، بۆ ڕاگرتنی ژماره‌ی دانیشتوان و بۆ ژینگه‌. من له‌ناو ئه‌مانه‌دا ته‌نها ئه‌وه‌ت به‌یاد ده‌هێنمه‌وه‌ چ چاره‌سه‌رێکیان هه‌یه‌ بۆ هۆ و ئامرازه‌کانی هاتوچۆ و گواستنه‌وه‌ ، گه‌ر زروف وا بڕوات هه‌ر به‌ ته‌نها ئوتومبیل سلێمانی و شاره‌کانی تر ده‌خنکێنێت ئه‌وه‌نده‌ ژماره‌ی سه‌یاره‌ زیاد ده‌بێت.

منیش له‌گه‌ڵتام، که‌ خه‌ڵکی گۆڕانی ده‌وێت ، هه‌مومان گۆڕانمان ده‌وێت و ده‌بێت هه‌وڵیشی بۆ بده‌ین، به‌ڵام گۆڕان به‌ خه‌ڵکانی گه‌نده‌ڵ و له‌ ڕێگای گه‌نده‌ڵیه‌وه‌ ناکرێت. چونکه‌ گه‌نده‌ڵی دروست ده‌که‌یته‌وه‌، به‌ڵام ڕه‌نگه‌ به‌ چه‌شنێکی تر بێت. براکه‌م، نه‌وشیروان به‌ هه‌موو گه‌نده‌ڵییه‌کانی زانیوه‌ و قه‌بوڵیشی کردوه‌ له‌ گه‌ڵ باقی سه‌رکرده‌کانی تری یه‌کێتیدا، که‌ ئێسا له‌گه‌ڵ گۆڕاندان. ئه‌و 15 ملێن دۆلاره‌ی که‌ ده‌سگاکه‌ی پێکردۆته‌وه‌ به‌ گه‌نده‌ڵی په‌یدا کراوه‌، ئه‌ویش پێی قه‌بوڵ بوه.، هه‌ر ئه‌و‌ نه‌بوو که‌ ئه‌ی وت ئێمه‌ برابه‌شین له‌ داهات و ناهاتی یه‌کێتیدا. ئه‌و‌ گه‌ر ده‌یه‌وێت گه‌نده‌ڵی بنه‌بڕ بکات ده‌بابێت له‌ خۆیه‌وه‌ ده‌ست پێبکات، ئه‌و موڵکو بینایانه‌ی که‌ به‌کاری ده‌هێنێت بۆ مه‌به‌سته‌ سیاسیه‌که‌ی بیگه‌ڕینێته‌وه‌ بۆ خه‌ڵکی شاره‌که‌ ، ئه‌وانه‌ موڵکی خه‌ڵکن، دوای ئه‌وه‌ ئه‌و هه‌موو که‌سو‌کاره‌ی خۆی که‌ کاربه‌ده‌ستن و کاریان هه‌یه‌ له‌ ده‌سگاکه‌ی خۆیدا، بۆ؟ که‌واته‌ جیاوازی له‌ نێوانی ئه‌م و بنه‌ماڵه‌ی بارزانی و تاڵه‌بانیدا چییه‌؟

تاوانه‌ ، تاوانێکی گه‌لێک گه‌لێک گه‌وره‌یه‌ ، به‌هیوام مێژو لێیان نه‌بورێت، که‌ ئه‌م پیاوانه‌ پێشڕه‌وی کاروانی بێزاری و توڕه‌یی خه‌ڵکی کوردوستان بوون و بۆ مه‌به‌ستی سیاسیانه‌ ده‌یقۆزنه‌وه‌، له‌ کاتێکدا که‌ موژده‌ی ئازادی و سه‌رفرازی ته‌واو به‌ خه‌ڵکی ده‌ده‌ن و له‌ هه‌مان کاتیشدا، ده‌زانن له‌ درۆیه‌کی شاخدار شتێکی زیاتر نییه‌. ئه‌م پیاوانه‌ ده‌نگ و نرکه‌ی گؤڕانخوازان ده‌تاسێنن، خواست و ئاره‌زوه‌کانیان ده‌مرێنن، به‌م درۆیانه‌ ، به‌م ئه‌زمونه‌ سواوانه‌ گۆڕانخوازان بێهیوا و مه‌ئویس ده‌که‌ن، ساڵێکی تر ئه‌م وه‌خته‌ خه‌ڵکێکی زۆر باوه‌ڕی به‌ که‌س و به‌ هیچ نامێنێت. برای خۆم، کاره‌ساته‌که‌‌ لێره‌دایه‌ و لێره‌شه‌وه‌ ده‌ستپێده‌کات که‌ مێژو خۆی دووباره‌ ده‌کاته‌وه،‌ به هه‌مان ‌تراژیدیا ده‌ستپێده‌کاته‌وه.

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ، وه‌کو عه‌تا قه‌ره‌داغی ده‌ڵێت “که‌شتیه‌که‌ی نوحه‌”. ئه‌م که‌شتی نوحه‌ش خه‌ڵکێکی زۆر گه‌نده‌ڵ و پاشه‌ڵخراپی تێدایه‌، له‌وه‌ ده‌کات خه‌ڵکی باش و پاکی به‌ده‌گمه‌ن تێدابێت، زۆربه‌ی زۆری خه‌ڵکه‌که‌ی دوی یا به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆی ، یا خێزانی یا تیره‌ و‌ تایه‌فه‌ی که‌وتوه‌. خه‌ڵکی به‌ده‌گمه‌نی وه‌کو تۆی تێدایه‌، که‌ تا ئێستا نه‌ به‌رپرس و نه‌ ده‌سه‌ڵاتداریت. من بۆ ئه‌مه‌، کرێدتت ده‌ده‌مێ و جێی ڕێز و متمانه‌یت. جارێ خه‌ڵکانی ده‌ره‌وه‌ی کوردوستان ئه‌وه‌ ڕه‌نگه‌ گران بێت، که‌ خه‌ڵکی پاکیان تیدا بدۆزیته‌وه‌ ، زۆربه‌ی زۆری گه‌نده‌ڵن ، زۆربه‌یان لیره‌ به‌ ڕه‌ش کارده‌که‌ن، له‌وێش خاوه‌نی موچه‌ و زه‌وی و خانون، ئه‌وه‌یشی که‌ کار ده‌کات یا به‌پارتایم خۆی نوسیوه‌، تاکو به‌شێک له‌ بیمه‌کانی ده‌وڵه‌ت هه‌ر وه‌رگرێت، یا ئیش بۆخۆی ده‌کات و ته‌کس نادات یا زۆر که‌م ده‌دات، ئه‌مه‌ بێ له‌وه‌ی که‌ هه‌ندێکیان 2 خانوی شاره‌وانیان هه‌یه‌، له‌ کاتێکدا زیاتر له‌ 50 هه‌زار خێزان یا زگورتێک که‌ به‌ هه‌قه‌ت پێویستیان به‌ خانوو هه‌یه، لێره‌ هه‌ن. چۆن ده‌توانیت بڕاوا و متمانه‌ به‌مانه‌ بکه‌یت، که‌ گۆڕانت بۆ بکه‌ن، که‌ له‌ کاتێکدا بچوکترین گۆڕانکاری له‌ خۆیاندا ناکه‌ن ، یا به‌واتایه‌کی تر خۆیان له‌ گه‌نده‌ڵی پاک ناکه‌نه‌وه‌؟!

ئه‌وه‌ی که‌ من نوسیم لای تۆ ڕه‌نگه‌ قسه‌ بێت، تۆ مافی خۆته‌، ڕات چۆنه‌ له‌سه‌ری و منیش ڕێز له‌و‌ مافه‌ ده‌گرم، به‌ڵام من به‌ عه‌مه‌لی له‌ ژیاندا وای ده‌بینم، به‌ڵگه‌شم بۆ قسه‌کانم هێناوه‌ته‌وه‌ و ئاماده‌شم که‌ له‌سه‌ری بڕۆم، بریا تۆش له‌ بری ئه‌و نامه‌ گاڵته‌جاڕیه‌ت شتێکی باشت بنووسیایه‌ و بڵاوت بکردایه‌ته‌وه‌ ، ئه‌و کاته‌ ڕه‌نگه‌ ده‌مه‌ته‌قیه‌که‌مان گه‌رم تر بووایه‌ و خه‌ڵکیش بۆ خۆیان حوکمیان ده‌دا. دوای هه‌موو ئه‌وه‌ی که‌ وتم، خۆ ئه‌زمونه‌کان، با واز له‌ جیهان بێنین ، به‌ڵام خۆ شاخ و شار فاشل بوون. ئێمه‌ دوای سه‌کردانێک که‌وتوین، که‌ 40 ساڵی ڕه‌به‌ق خه‌باتی شاخیان کرد، ته‌حه‌دای هه‌ر که‌سێک ده‌که‌م، که‌ هه‌ر به‌ ته‌نها یه‌ک نمونه‌یه‌کی باش بێنێته‌وه‌ یا شتێکی باش که‌ کردبێتیان له‌و ماوه‌یه‌دا، ئاده‌ی چیان کرد، جگه‌ له‌ خراپه‌ زیاتر ، 18 ساڵیشه‌ له‌ شاردا فه‌رمانڕه‌وایه‌تی ده‌که‌ن بێ له‌ گیرفان پڕکردن و دزی و‌ تاڵانی و به‌ زایه‌دان و په‌خشکردنی سه‌روه‌ت و سامانی ئه‌و وڵاته‌ و ئه‌و میله‌ته‌ ، چیتریان کردوه‌. كه‌چی تائێستاش له‌ بری دادگاییکردنیان هه‌ر دوایان ده‌که‌وین، وه‌کو هیوایه‌ک ده‌یان بینین!!!! ئه‌ی ده‌با ده‌ست بۆ شتێکی ،تر ڕێگایه‌کی تر، چاره‌یه‌کی تر، به‌رین خۆ گه‌ر هیچ به‌ده‌ست نه‌هێنین، ئه‌وا هیچیش له‌ ده‌ست ناده‌ین.!!!

هه‌ر شادو سه‌رکه‌وتوو بیت

هاوڕێت : زاهیر باهیر