خۆپیشاندانهکانی ئوردون، وێرای ناچارکردنی پاشا عهبدوڵڵا به دهرکردنی شالیاری ناوخۆ، شانبهشانی خۆیشاندانهکانی میسر، بهردوامن
دیکتاتۆرهکانی ناوچهکه و دهوڵهته دێمۆکراتهکانی ئهوروپا و ڕێکخستنهوهی دژهشۆرش
دیکتاتۆرهکانی ناوچهکه و دهوڵهته دێمۆکراتهکانی ئهوروپا و ڕێکخستنهوهی دژهشۆرش
پاش ئهوهی که هێزهکانی پۆلیس ناچاربوون خۆیان بکێشنهوه، سوپا به تاکتیکی راگهیاندنی فریودانی خهڵك، توانییان جۆرێك له ئارامی و بهرتهسککردنهوهی داخوازییهکانی ناڕازییان به تهنیا وازهێنانی موبارهك و چاوهڕوانی، زهمینهی گاڵتهجاری مانهوهی موبارهك تا مانگی نۆڤهمبهری داهاتوویا ڕهخساند و هاوکات تێکهڵکردنی بهکرێگیراوی خۆراوا ئێلبارادا، جۆرێك له خۆشباوهڕیی به بهشێك له نارازییان ببهخشن و بهو جۆره لایهنگرانی موبارهك و بهکرێگیراوانی خۆراوا، ئهم بهیانییه به پاراستن و پشتیوانی سوپا ڕژانه سووجێکی مهیدانی ئازادی و له بهرامبهردا سوپا داوا له خهڵك دهکات بچنهوه ماڵ و واز له خۆپیشاندان بهێنن.
ههرچهنده وهك دهزانین له سیستهمه دیکتاتۆرییهکانی خۆرههڵاتی ناوهڕاست و باکووریی ئهفریکادا دهوڵهت به ناچارکردنی لهشکری فهرمانبهران و کرێکاران و خوێندکاران و بهشهکانی تری موچهخۆر، خهڵك دهکێشێته پای پشتیوانی له مانهوهی خۆی. بهڵام لهم بارهی میسردا، پیلانی دهرهکی بۆ ڕزگارکردنی کهشتی نووقمبووی دهسهلات ڕۆڵی گهوره دهبینێت، ئهمهش تهنیا بۆ پاراستنی دۆسته سهرهکییهکهی ئهمهریکا و ئهوروپا له ناوچهکهدا نییه، بهڵکو بۆ پاراستنی دیکتاتۆرهکانی دیکهی وهك ئهسهد و قهزافی و عهلی عهبدوڵڵا و پاشای ئوردون و سعودیه و دهسهڵاتی سهپینراوی خۆراوایه له عیراقدا.
ئهگهر بێتو دروشمی “بڕۆ موبارهك” نهگۆڕدرێت به دروشمی “دادگایی دهستبهجێی موبارهك و دهستهپێوهندهکانی” و روخانی میری و ههنگاو بۆ دهستبهسهرداگرتنی ناوهندهکانی کار و فهرمانگه و خوێندگهکان نهنرێت و ڕاپهڕین بۆ ئاڵوگؤری ڕامیاریی نهگۆڕدرێت به راپهڕین لهپێناو ئاڵوگۆڕی ئابووریی و کۆمهڵایهتی له خوارهوهرا و ڕێکخستنهوهی بهڕێوهبهرایهتی جهماوهری سهربهخۆ، شانبهشانی مانگرتنی گشتی و سهرتاسهری و خۆپیشاندانی هێرشبهرانه نهکرێت، ئهوا به زوویی دژهشۆڕش خۆی ڕێکدهخاتهوه و نارازییان دهئاخنرێنهوه زیندانهکان و موبارهك و میرایهتییهکهی له سهروهری کۆمهڵگهدا دهمێننهوه و زیاتر له پێشتر بهرژهوهندی کۆمپانییه ئهوروپییهکان و ئیسرائیل و ئهمهریکا مسۆگهر دهکهن.
تا کاتێك که ڕاپهڕین نهبێته هۆی پهکخستنی کاروباره ئابوورییهکانی خۆراوا و پهکخستنی گواستنهوهی نهوت له تهنگهبهری سویس، ئهوا دهوڵهته دێمۆکراتهکان دهستبهرداری پشتیوانی ڕژێمی دیکتاتۆری میسر و هاوخوانهکانی نابن.
Çawpoşînêk le êsta û tracîdyayek bo sbey/23
hejên
Serincdandinêkî rexneyî le pertûkokey “nîgayek le êsta û xewnêk bo sbey”î merîwan wirya, aras fetah, bextyar ‘elî, rêbîn herdî/ beşî bîst u sêyem
Şeşem: le sayey xolawazkirdnî sitratîjyetewe bo syasetî geşesendin û berewpêşçûnî sitratîjî
Çakirdnewey têrrwanînî helle
Bo mesey geşesendin le kurdistanda L80
Le sîstemî sermayedarîda û lem serdemey xêrayî cîhangîrî û rmanî snûre nasîwnalîstîyekanî borcwayda îtir ştêk nîye û namênêtewe, ke nêwî sitratêjî nîştmanî û neteweyî bêt. Wek dezanîn ewey benêwî netewewe pagendey ew sitratîcey le sedey hejde û nozde û bîstda kirduwe, tenya borcwazî desellatixwaz û pawanger buwe. Çunke tenya nasîwnalîzm wek aydyolocyayek deytwanî xizmet be cêgîrkirdnî desellatî sertapagîrî borcwazî le beramber desellate herêmîyekan ya dagîrgeranda bkat, îtir ew desellate dwatir lejêr nêwî dîktatorî prrolîtaryada bûbêt ya lejêr nêwî desellatî neteweyî û dêmokrasî parlemanîda bûbêt, hîç le dewlletgerayî nasîwnalîzm û çepawillgerîy û mşexorîy borcwazî serwer le jêr dêwcamey neteweyîda nagorrêt. Eger çî yek dû sede efsaney neteweyîbûnî berjewendîye hawbeşekanî takî komellge brewî hebû, letek twanewey blokî bolşevîkîda cemserî bazarazad baştir û zyatir bwarî bezandinî snûrekanî bo derrexsêt û kompanya û bank û leşkre cîhangrekanî em ser ta ew serî dunya dekewne teratên û bîrî serbexoyî neteweyî û abûrî neteweyî û bankî nîştmanî (dewlletî) deçne mozexaney qonaxêkî beserçûy sermayedarîyewe.
Her boye qsekirdin le sitratîcî neteweyî debête hewllî gyanbeberdakirdnewey xewne neteweyye momyakrawekan û çîtir desellate nawçeyyekan pêwîstyan be pagendey lew core nîye û le beramberda tenya hewllî arayîşkirdnî ruxsarî dzêwî bank û kompanya cîhanluşekan deden, ke nûseran lem ser ta ew serî nûsînekeyan bo tenya carêkîş neyanwêrawe xoyan le qerey weha babetêkî tabû bden. Bellku bo rakêşanî dengî takî xoşbawerr be sinduqekanî dengdan bo lîstêk, hewllî wrrênekirdnewey efsane neteweyyekanî sedey nozde deden. Ewan dezanin le sayey cîhangîrî bazaazadekey nîolîbrallîzimda tenya yek sitratîc detwanêt letek dagîrkarî modêrn hellbkat, ewîş sitratîcî nawende cîhanîye çepawillgerekane û bes. Îtir qsekirdin le sitratîcî neteweyî û nîştmanîy serbexo, buwete xewnî ew kîje mnallaney ke lejêr karayî bawksalarîda pêyanwabû be letwanadabûnî maçkirdnî anîşkî xoyan ya girtnî pelkezêrrîne debne kurr.
زیاتر بخوێنەرەوە Çawpoşînêk le êsta û tracîdyayek bo sbey/23
چاوپۆشینێك لە ئێستا و تراجیدیایەك بۆ سبەی/٢٣
هەژێن
سەرنجداندنێکی ڕەخنەیی له پەرتووکۆکەی “نیگایەك لە ئێستا و خەونێك بۆ سبەی”ی مهریوان وریا، ئاراس فهتاح، بهختیار عهلی، ڕێبین ههردی/ بەشی بیستوسێیهم
شهشهم: له سایهی خۆلاوازکردنی ستراتیژیهتهوه بۆ سیاسهتی گهشهسهندن و بهرهوپێشچوونی ستراتیژی
چاکردنهوهی تێڕوانینی ههڵه بۆ مهسهی گهشهسهندن له کوردستاندا ل٨٠
له سیستهمی سهرمایهداریدا و لهم سهردهمهی خێرایی جیهانگیری و ڕمانی سنوورە ناسیونالیستییەکانی بۆرجوایدا ئیتر شتێك نییه و نامێنێتهوه، که نێوی ستراتێژی نیشتمانی و نهتهوهیی بێت. وهك دهزانین ئهوهی بهنێوی نهتهوهوه پاگهندهی ئهو ستراتیجهی له سهدهی هەژدە و نۆزده و بیستدا کردووه، تهنیا بۆرجوازی دەسەڵاتخواز و پاوانگەر بووه. چونکە تەنیا ناسیونالیزم وهك ئایدیۆلۆجیایهك دهیتوانی خزمهت به جێگیرکردنی دهسهڵاتی سهرتاپاگیری بۆرجوازی له بهرامبهر دهسهڵاته ههرێمییهکان یا داگیرگهراندا بکات، ئیتر ئهو دهسهڵاته دواتر لهژێر نێوی دیکتاتۆری پڕۆلیتاریادا بووبێت یا لهژێر نێوی دهسهڵاتی نهتهوهیی و دێمۆکراسی پارلهمانیدا بووبێت، هیچ لە دەوڵەتگەرایی ناسیونالیزم و چەپاوڵگەریی و مشەخۆریی بۆرجوازی سەروەر لە ژێر دێوجامەی نەتەوەییدا ناگۆڕێت. ئەگەر چی یەك دوو سەدە ئەفسانەی نەتەوەییبوونی بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی تاکی کۆمەڵگە برەوی هەبوو، لهتهك توانهوهی بلۆکی بۆلشهڤیکیدا جهمسهری بازارئازاد باشتر و زیاتر بواری بهزاندنی سنوورهکانی بۆ دهڕهخسێت و کۆمپانیا و بانك و لهشکره جیهانگرهکانی ئهم سهر تا ئهو سهری دونیا دهکهونه تهراتێن و بیری سهربهخۆیی نهتهوهیی و ئابووری نهتهوهیی و بانکی نیشتمانی (دەوڵەتی) دهچنه مۆزهخانهی قۆناخێکی بهسهرچووی سهرمایهدارییهوه.
ههر بۆیه قسهکردن له ستراتیجی نهتهوهیی دهبێته ههوڵی گیانبهبهرداکردنهوهی خهونه نهتهوهییه مۆمیاکراوهکان و چیتر دهسهڵاته ناوچهییهکان پێویستیان به پاگهندهی لهو جۆره نییه و له بهرامبهردا تەنیا ههوڵی ئاراییشکردنی ڕوخساری دزێوی بانك و کۆمپانیا جیهانلوشهکان دهدهن، که نووسهران لهم سهر تا ئهو سهری نووسینهکهیان بۆ تهنیا جارێکیش نهیانوێراوه خۆیان له قهرهی وهها بابهتێکی تابوو بدهن. بهڵکو بۆ ڕاکێشانی دهنگی تاکی خۆشباوهڕ به سندوقهکانی دهنگدان بۆ لیستێك، ههوڵی وڕێنهکردنهوهی ئهفسانه نهتهوهییهکانی سهدهی نۆزده دهدهن. ئهوان دهزانن له سایهی جیهانگیری بازائازادهکهی نیئۆلیبراڵیزمدا تهنیا یهك ستراتیج دهتوانێت لهتهك داگیرکاری مۆدێرن ههڵبکات، ئهویش ستراتیجی ناوهنده جیهانییه چەپاوڵگەرەکانه و بهس. ئیتر قسهکردن له ستراتیجی نهتهوهیی و نیشتمانیی سهربهخۆ، بووهته خهونی ئهو کیژه مناڵانهی که لهژێر کارایی باوکسالاریدا پێیانوابوو به لهتوانادابوونی ماچکردنی ئانیشکی خۆیان یا گرتنی پهلکهزێڕینه، دهبنه کوڕ. زیاتر بخوێنەرەوە چاوپۆشینێك لە ئێستا و تراجیدیایەك بۆ سبەی/٢٣
میری میسر و پارتی فهرمانڕهوا له ترسی خۆپیشاندانی ملیۆنی جهماوهر، شپڕهبوون و دوا ساتهکانی دهسهڵاتدارییان دهژمیرن
میری میسر و پارتی فهرمانڕهوا له ترسی خۆپیشاندانی ملیۆنی جهماوهر، شپڕهبوون و دوا ساتهکانی دهسهڵاتدارییان دهژمیرن
دهوڵهته دێمۆکرات و سێکیولاریستهکانی ئهوروپا پشتیوانی له دیکتاتۆرهکانی ئهفهریکا و خۆرههڵاتی ناوین دهکهن و به چرنووکی خوێناویان ڕایانگرتوون، له بهرامبهردا ئازادیخوازانی ئهوروپا به ههموو شێوهیهك پشتیوانی له ڕاپهڕینی ئازادیخوازانهی وڵاتانی باکووری ئهفریکا دهکهن.
ئۆپۆزسیۆنی دروستکراوی خۆراوا و هێزه ئیسلامییهکان، لهلایهن نارازییانهوه کهنارهگیر و پشتگوێ دهخرێن.
پارته ڕامیارییهکان و سهندیکا زهردهکان بهدوای راپهڕینهوه خهریکی خاوکردنهوه و سازشدانی ڕاپهڕینن لهتهك ئۆپۆزسیۆنی دروستکرا و میری و ڕیفۆرمکردنی دیکتاتۆرهکان.
ڕاپهڕینی سهربهخۆی جهماوهری، جارێکی دیکه ئهفسانهی پارتی پێشڕهوی پوچهڵ کردهوه. جارێکی تر راپهڕین ویست (اراده) و کارایی هێزی یهکگرتووی جهماوهری گێرایهوه هۆشی تاکی چهوساوه.
نارازییانی ئوردون و یهمهن و لیبیا و سوریه چاوی هیوادارییان بڕیوهته ههنگاوی شۆرشگێرانهی ڕاپهریوان و له خرۆشاندان، دیکتاتۆرهکانی ئهو وڵاتانه له ساتهکانی ماڵئاوایی له دهسهلات نزیکدهبنهوه.
دێموجامه دیمـۆکراتهکانی عیراق ترسییان لێنیشتووه. ئۆپۆزسیۆنی ڕیفۆرمیستی کوردستان خهریکی بهکاربردنی ههڕهشهی راپهڕینه وهك کارتی فشار بۆ بهدستهێنانی دهستکهوتی گروهی زیاتر و چهواشهکردنی خهڵك.
کۆمونیزمی کرێکاری جارێکی دیکه له ههوڵه لاساییکهرهوهکهیدا بهنێوی (هاواری خهڵك) شکست دهخوات و لهژێر پهردهی خۆجیاکردنهوه له بانگهوازهکهی لیستی گۆران، بیانوو بۆ پاشۊکشێ و ناجهماوهریبوونی دههێنێتهوه.
جهماوهری کوردستانیش وهك وڵاتانی تری تینووی ئازادی، چاوی هیوا و چاوهڕوانییان بڕیوهته مشتی گرمۆڵهی کچان و کورانی میسر.
جارێکی دیکه ئهزموونی ڕاپهڕینهکان سهلماندیانهوه، دیواری نێوان دێمۆکراتی بۆرجوازی و دیکتاتۆری تاکپارتی، تاڵێك مووه و بیدهنگی و ناهوشیاری جهماوهر رایگرتووه، بهلام ههر که جهماوهر به ئاگاهات و ڕاپهڕی، یهکگرتوویی دهسته دێمۆکرات و دیکتاتۆرهکان ئاشکرا دهبێت، پارتهکان و ڕۆشنبیره دهسهڵاتخوازهکان دهکهونه پاساو هێنانهوه بۆ نالهباری کاتی کاتی ڕاپهڕین و ڕوخاندن..
سهرکهوتوو بێت بزاڤی ئازادیخوازانه و سهربهخۆی جهماوهری
بڕۆخی دیکتاتۆر، بروخێ دهوڵهت، برۆخێ سهرمایهاری
ڕسوایی بۆ دهستبژێره ڕۆشنبیر و ڕامیاره دهسهڵاتخوازهکان
سهرکهوتوو بێت خهباتی ڕاستهوخۆ و خۆبهخۆی جهماوهری
بهرهو کۆمهڵگهیهکی بێچین و چهوسانهوهی نادهوڵهتی
بحران ساختار سلطه در تاریخ معاصر جنبش-های افقی و آنارشیک و جایگاه اسلاوی ژیژک/ 5
م_ع آوریل 2009
قسمت پنجم
وحشت ابرمن مدرنیته از چهرۀ دمکراسی خویش
کیست که نداند آدمیان اساساً زیر ضربۀ اختاپوس استبداد قدرتی مدرن مجبورند که اعمال و فعالیت های شایستۀ زندگی خویش را سانسور کنند و بتدریج از طریق دیوانسالاری رتبه سازی شغل گیری و فرهنگ هژمونی رسانه های متمرکز مغز شویی، منش اطاعت و وفاداری به دولت و فرمانروا را نهادینه سازند و در عین حال مناسبات زندگی عاطفی ارتباطی مردم را از یکدگر جدا و اتمیزه کنند تا آنها را به صورت دفرمه شده در خدمت کل ساختار دیوان دولتی کالا سازی ،مثل سیاهی لشکر، وابسته و محتاج به فرامین ستاد قدرت، کنار هم ردیف کنند تا برای گرفتن دستور وانعام بیشتر از قدرت به رقابت بپردازند(رجوع کنید به برخی تجارب جنبش-های کارگری و اجتماعی آنارشیک، گرد آوری شده توسط دانیل گورین دردو جلد کتاب” نه سلاطین و نه اربابان” به زبان انگلیسی). در غیر این صورت آنها این بیگاری را صرف یک لقمه حقیرانه نان، لحضه ای هم برنمی تابیدند. در این زمینه نوشته های نوآم چامسکی و کتاب فهم قدرت، ترجمه احمد عظیمی بلوریان میتواند آگاهی بخش باشد. حتی تاریخ سیر و سلوک عرفای غیر دولتی به نوعی زبان سانسور بوده است که اکثرا به تدریج به سبک و روش زندگی مردان عرفانی نمایان شده است که مجبور بودند نورم و طریق خلوت نشینی را پیشه کنند تا کمتر مورد یورش مستقیم سلاطین قدرت قرار گیرند، و نه آنگونه که بابک خرم دینان به صورت مبارزه اجتماعی زیست هویتی و نه صرفاً ذهنی فلسفی، شیوه استقامت و بیداری وجدان را پیشه کردند و شکستها، آرزوها و مقاومتهایشان در گذر تاریخ به طور بارزی مستند شده است.
زیاتر بخوێنەرەوە بحران ساختار سلطه در تاریخ معاصر جنبش-های افقی و آنارشیک و جایگاه اسلاوی ژیژک/ 5
بهردهوامی ڕاپهڕینی جهماوهری میسر و شلهژانی میری میسر و دڵهڕاوکێی دیکتاتۆرهکانی دهوروبهر و خهملنیشتنی پارته خۆبهپێشڕهوزانهکان و کهنارکوتنی هێزه ئیسلامییهکان
بهردهوامی ڕاپهڕینی جهماوهری میسر و شلهژانی میری میسر و دڵهڕاوکێی دیکتاتۆرهکانی دهوروبهر و خهملنیشتنی پارته خۆبهپێشڕهوزانهکان و کهنارکوتنی هێزه ئیسلامییهکان
– خۆپیشاندانهکان بهردهوام پهرهدهستێنن و ڕادیکاڵ دهبنهوه …
– دیکتاتۆرهکانی دهوروبهر شڵهژاون و کهوتوونهته ریاگوزاری خۆیان …
– دهوڵهتهکانی ئهوروپا و ئهمهریکا، به ههموو شێوهیهك دهستییان به باڵی میری موبارهکهوه گرتووه…
– سهرۆکشالیارانی ئاڵمان لهتهك سهرۆکشالیارانی ئیسرائیل کۆدهبێتهوه و پهیوهندی به حوسنی موبارهکهوه دهکهن …
-سهرۆککۆمار و سهرۆکشالیارانی ئهمهریکا و بریتانیا و ئیتالیا و فهرهنسه یهك له دوای یهك پهیام و ڕێنوێنی بۆ موبارهك و ئۆپۆزسیۆنه دروستکراوهکهی دهنێرن …
– ماسمیدیای خۆراوا به ههموو شێوهیهك دهیهوێت وێنهکان بشێوێنت و ترسی دهسهڵاتگرتنی هێزه ئیسلامییهکان زاڵ دهکهن…
– پارته خۆبهپیشڕهوزانهکان کهتواری مهرگی ئهفسانهی ڕابهری و پێویستییان دهبینن …
– سهندیکا زهردهکان کهوتوونهته دژایهتی راپهڕین …
– دهزگه سهرکوتگهرهکان تووشی راڕایی و ناجێگیری بهرهیان بوون …
– ئۆپۆزسیۆنی دهسکهڵای ئهمهریکا و خۆراوا توانای دهستهمۆکردنی نارازییانی نییه…
– ڕاپهڕین سنووری شار و ههرێم و وڵاتانی بڕیوه و چهوساوابی یهمهن و ئوردون و جهزائیر و مهغریب له جۆشخواردندان و خرۆساندان …
– ڕاپهڕین تهنیا ڕهتگهرهوهی سیستهمی دیکتاتۆری جهنهڕاڵ و پاشا و پارتهکان نییه، هاوکات ڕهتگهرهوهی ئهڵتهرناتیڤی ولاتانی خۆراواشه…
بهپێی تا ئهمڕۆ زیاتر 100 کهس کوژراون، سهدان کهس بریندار و سهدانی دیکهش له زیندانهکان ئاخێنراون. وا چاوهڕوان دهکرێت بهیانی ڕۆژی دووشهممه ڕێکهوتی 1ی فێبریوهری 2011 له سهرتاسهری وڵاتدا مانگرتنی گشتی بێت و له پایتهختدا خۆپیساندانی ملیۆنی بهرپا بکرێت… جهماوهری چهوساوهی میسر و یهمهن و ئوردن، چاوهڕێی پشتیوانی و هاوخهباتی ئێمهن، ئهگهرچی کۆمهك و پشتیوانییهکانمان بچووکیش بن، بهڵام به دڵنیاییهوه له بهرزڕاگرتنی ورهی راپهڕیواندا ڕۆڵیکی گهوره دهبین.. با ههر کهسهمان له شوێنی خۆمانهوه پهرده له ڕووی ههڵوێست و ڕامیارییه چهواشهکارییهکان ههڵماڵین.. ڕیزی دهزگهکانی دهوڵهت و پارته رامیارییهکان و سهندیکا زهردهکان بهجێ بهێڵین.. به خۆپیشاندان و کۆبوونهوهی پشتیوانانی ڕاپهڕیوانی تونس و میسر و یهمهن و ئوردون پهیوهست بین و کار بۆ تهشهکردنی ڕاپهڕین و خۆپیساندانهکان بهرهو لیبیا و سوریه و عیراق و وڵاتانی کهنداو بکهین…
بۆ ههواڵ و زانیاری زیاتر لهمهڕ ڕاپهڕین و خۆپیشاندانهکان، سهردانی ئهم بهستهرانهی خوارهوه بکهن
شقیق: http://she2i2.blogspot.com/
تضامن: http://tadamonmasr.wordpress.com/
عمال مصر: http://egyworkers.blogspot.com/
ڕاپهڕین له میسر تهنیا دژی ڕژێمی موبارهك نییه، بهڵكو شهڕی ئهمهریكاش دهكات
زاهیر باهیر
لهندهن،٢٩/١/٢٠١١
ڕکوكینهی خهڵكی ئاسایی میسر و بهگژداچوونهوهی فهرمانڕهوایی دامودهستهی موبارهك، كه له ئێستادا بووهته ڕاپهڕینێكی سهرتاسهری و سهرتاپای ١١ بهشی میسری له سهرجهمی 28 بهشهکهی زۆر به خهستی گرتۆتهوه. له زۆربهی زۆری شاره سهرهكیهكانی میسر، لهوانه قاهیره و ئهسكهندهریه و ئیسماعیلیه و سویس و شارهکانی تر، شهقامهكانیان جمهیان دێت له ناڕهزاییان و خۆپیشاندهران. له قاهیره خهڵكی به ڕووی قهدهخهبوونی هاتوچۆدا دهوهستێتهوه و کار گهیشتووهته ئهو ڕادهیهی، كه هێزی پۆلیس له گێڕانهوهی ئاسایش و بڵاوهپێكردنی خۆپیشاندهراندا شکستی هێناوه و ناچاربوون ئهو كاره به هێزی سهربازی بسپێرن. ئهمهی كه ڕاپهڕیوانی میسری دهیكهین، ڕاپهڕین و جهنگێكی ئاسایی نییه، بۆیه ههموو دهسهڵاتدارانی وڵاتانی ئهوروپای خۆراوا و ئهمهریكا و كهنهدا و تا تهنانهت یابان و (چین)یشی بهخۆوه خهریکكردووه و تا ڕادهیهك نیگهرانن و به پێی تێپهڕبوونی ڕوداوهكان ئامۆژگاری موبارهك دهكهن. چونکه كارێكی ئاسان نییه، (حوسنی موبارهك)یش وهكو (بن عهلی) تونس بنهوبارگهی بپێچێتهوه ههڵبێت.
میسر كهڵه وڵاتی نهتهوهی عهرهبه و ژمارهی دانیشتووانیشی (٨٠) ملیۆن کهسه، که سهرژمێری له ههموو وڵاتانی تری عهرهبی زیاتره، نیوهی ئهو ههشتا ملیۆنهش خهڵكانی گهنجن و نیوهی ئهو خهڵكه گهنجهش بێكارن. لهلایهكی تریشهوه میسر جێگهیهكی ستراتیجی گرنگی ههیه و یهكێكیشه له هاوسهنگهر و دۆسته نزیكهكانی ئهمهریكاو ساڵانه (١٠٥) ملیارد دۆلار یارمهتی له ئهمهریكا وهردهگرێت. ههروهها دۆستێكی نزیكی (ئیسرائیل)هو یهكهم وڵاتی عهرهبیش بوو، كه دۆستایهتی لهتهكدا گرێدا.
ڕوخانی ڕژێمی موبارهك، گهر بۆ ئهوروپاو ئهمهریكا كارهسات نهبێت، ئهوا بێگومان سهرئێشهیهكی گهورهیان تووشدهكات، ئهوهش لهبهر ئهم هۆیانه:
زیاتر بخوێنەرەوە ڕاپهڕین له میسر تهنیا دژی ڕژێمی موبارهك نییه، بهڵكو شهڕی ئهمهریكاش دهكات
Çawpoşînêk le êsta û tracîdyayek bo sbey/22
Hejên
Serincdandinêkî rexneyî le pertûkokey “nîgayek le êsta û xewnêk bo sbey”î merîwan wirya, aras fetah, bextyar ‘elî, rêbîn herdî/ beşî bîstiwduwem
2- newt û desellat
Penca sallî rabridû nîşanîdayn abûrî newt detwanêt desellatêkî gewrew trisnak be hêze syasîye baladestekan bbexşêtû leberamberîda desellatî xellkû komellga beşêweyekî trisnak lawazbkat. L73
Ewey sruştêkî dîktatorî be rjêmî wllatanî xawen newt ya rastir bllêyn pasewananî bîrenewt debexşêt, pêdawîstî dabînkirdnî wzey herzan û zoruzebende bo wllatanî zilhêzî xawen pîşesazî otomebêlsazîy û lew bareweş cengekanî sedey raburdû be cengî otomebêll nasrawn û bîrenewtekan şademarî drêjepeydakirdin û peresendinî otomebêlsazî û dagîrkarî cîhanin lew pênaweda[7]. Eger sernicî cenge cîhanî û nawçeyyekanî sedey raburdû bdeyn, debînîn, ke cengî pawanixwazî pîşesazî û dagîrkirdnî serçawey wze û bazarekan bûn û dewllete împiryalîstîyekan bo msogerî berjewendîyekanyan be hemû şêweyek piştîwanyan le kudeta serbazîy û rjême dîktatorekan kirduwe. Katêk ke wllatanî pîşesazîy pêşkewtû bo drêjedan be çepawillgerîyekanyan pêwîstî bêçenduçûnyan bem xwêne hebêt, îtir asayye, ke komelêk çeqokêşî wek be’sîyekan le kudetayekî serbazîda swarî mlî xellk bken ya çend serokxêllêk bkene pasewanî bîrenewtekanî kendawî ‘erebî-farsî. Alêreweye, ke newt debête bexşerî ew hêz û twanaye. Raste newt alltûnî reşe û twanabexşe, bellam ewe newt nîye, ke rjêmekanî ew wllatane dekate dîktator ya wllatanî newtdar dekate paşkoy wllatanî pîşesazîy pêşkewtû û kiştukall û pîşesazî nawxoyan lawaz dekat, bellku ewe pêdawîstî sîsteme cîhanîyekeye, ke bakûr û başûr, cîhan beser zilhêz û serleşkir û lawaz û pasewanda dabeş dekat û deyankate dîktator. Eger ‘îraq û kurdistan newtîşyan nebuwaye, hîç kat neyandetwanî bibne wllatanî piştbexobestû û daray abûrî serbexo, bellku be pêçewanewe deçûne rîzî ew wllatanewe ke newtyan nîye û hejarn û hawkat wek êstay ‘îraqîş paşkon!
Wek pêştir wtim, ewey ke pêy dewtirêt dêmokrasî ya kraweyî ramyarîy berhemî nebûnî newt ya berhemî xêrixwazîy dewlletmendan nebuwe û nîye û naşbêt, bellku berhemî xebat û huşyarbûnewey xellkin be maf û wîst û rêwşiwênyan. Egîna êstaşî letekda bêt, le emerîkay serleşkirî dêmokrasî borcwazîda reşpêst û sûrpêstekan rêwşiwênî komellayetî û abûrîy û ramyarîy pleçendyan heye. Êstaşî letekda bêt netewekanî wek skot û bask û ..tid her wek sed sallî pêşû hêşta le jêr sayey baladestî borcwazî netewekanî dîke her wek serdemî serwerî împratorîyekan mafî bekarbirdnî wîstî xoyan nîye. Êstaşî letekda bêt hêştake wllatanî xorhellatî efrîka û asya û emerîkay latîn becorêk bestrawnetewe be wllatanî dagîrkaryanewe[8]. Herweha bo ewey wllatanî xawenpîşesazî otomebêl paşekewtî newtî xoyan bo rojî tengane bparîzn, wllatanî xawennewtî trî nazlihêz naçar be paşkoyî û betallandinî samanî newtîyan deken, weha mamelle û destitêwerdanêk pêwîstî be çekmey asnîn heye bo ragirtnî xellkî ew wllatane lejêr çepokîy abûrîy û ramyarîy û paşkoyî bazaryan wek şêwazî dagîrkarî serdemî cîhangîrî nîolîbrallîzm û le her şwênêkîş pêwîst bêt, ewa leşkirkêşî le çeşnî ewey bo ser îwguslafya û efganistan û ‘îraq be birryarekanî piştberdey kompanya cîhanluşekan û peserindkirdin û rwayetpêdanî le rêgey (UN) û rewayetîdan be kuştubrrî xellkî ew wllatane lejêr pasaw û byanûy frîwderanewe, çendbare debêtewe[9].
Eger sernic bdeyn, debînîn em hokaranen, ke dîktatorî lew wllataneda behêz deken û raydegrin. Baştirîn nmûneş zemînesazî kudetay 1963î be’sîyekane beser qasmîyekanda û hellwêstî emerîka beramber pirsî kurd le sallî 1975da, ke bo ewan gring msogerîy newteke bû, nek mafî xellkî ‘îraq û serbexoyî kurdan. Ewe newt nebû, ke kudeta serbazîyekanî le xorhelatî nawerrast (‘îraq, êran, efganistan), asyay xorhellatî û başûr, le emerîkay latîn û efrîka drust û meyser kird, ewe newt nebû ke buwe hoy sepandinî desellatî mîlîtasîstî mîrîye kudetayyekanî ew wllatane, bellku ewe berjewendî abûrîy û ramyarîy împiryalîzmî emerîkî û rusî û wllatanî ewrupî bû, ke nexşekêş û hander û rahênerî roldaranî ew kudetayane bûn!
زیاتر بخوێنەرەوە Çawpoşînêk le êsta û tracîdyayek bo sbey/22
چاوپۆشینێك لە ئێستا و تراجیدیایەك بۆ سبەی/٢٢
هەژێن
سەرنجداندنێکی ڕەخنەیی له پەرتووکۆکەی “نیگایەك لە ئێستا و خەونێك بۆ سبەی”ی مهریوان وریا، ئاراس فهتاح، بهختیار عهلی، ڕێبین ههردی/ بەشی بیستودووهم
٢– نهوت و دهسهڵات
پهنجا ساڵی ڕابردوو نیشانیداین ئابووری نهوت دهتوانێت دهسهڵاتێکی گهورهو ترسناک به هێزه سیاسییه بالادهستهکان ببهخشێتو لهبهرامبهریدا دهسهڵاتی خهڵکو کۆمهڵگا بهشێوهیهکی ترسناک لاوازبکات. ل٧٣
ئهوهی سروشتێکی دیکتاتۆری به ڕژێمی وڵاتانی خاوهن نهوت یا ڕاستر بڵێین پاسهوانانی بیرهنهوت دەبەخشێت، پێداویستی دابینکردنی وزەی هەرزان و زۆروزەبەندە بۆ وڵاتانی زلهێزی خاوهن پیشهسازی ئۆتۆمهبێلسازیی و لەو بارەوەش جهنگهکانی سهدهی ڕابوردوو بە جهنگی ئۆتۆمهبێڵ ناسراون و بیرهنهوتهکان شادهماری درێژهپهیداکردن و پهرهسهندنی ئۆتۆمهبێلسازی و داگیرکاری جیهانن لهو پێناوهدا[٧]. ئهگهر سهرنجی جهنگه جیهانی و ناوچهییهکانی سهدهی ڕابوردوو بدهین، دهبینین، که جهنگی پاوانخوازی پیشەسازی و داگیرکردنی سەرچاوەی وزە و بازارەکان بوون و دەوڵەتە ئیمپریالیستییەکان بۆ مسۆگەری بەرژەوەندییەکانیان بە هەموو شێوەیەك پشتیوانیان لە کودەتا سەربازیی و ڕژێمە دیکتاتۆرەکان کردووە. کاتێك که وڵاتانی پیشهسازیی پێشکهوتوو بۆ درێژهدان به چەپاوڵگەرییەکانیان پێویستی بێچهندوچوونیان بهم خوێنه ههبێت، ئیتر ئاساییه، که کۆمهلێك چهقۆکێشی وەك بهعسییەکان له کودهتایهکی سهربازیدا سواری ملی خهڵك بکهن یا چهند سەرۆکخێڵێك بکەنە پاسهوانی بیرهنهوتهکانی کهنداوی عهرهبی–فارسی. ئالێرهوهیه، که نهوت دهبێتە بهخشهری ئهو هێز و توانایه. ڕاسته نهوت ئاڵتوونی ڕهشه و توانابهخشه، بهڵام ئهوه نهوت نییه، که ڕژێمەکانی ئەو وڵاتانە دەکاتە دیکتاتۆر یا وڵاتانی نهوتدار دهکاته پاشکۆی وڵاتانی پیشهسازیی پێشکەوتوو و کشتوکاڵ و پیشهسازی ناوخۆیان لاواز دهکات، بهڵکو ئەوە پێداویستی سیستهمه جیهانییهکهیه، که باکوور و باشوور، جیهان بهسهر زلهێز و سهرلهشکر و لاواز و پاسهواندا دابهش دهکات و دەیانکاتە دیکتاتۆر. ئهگهر عیراق و کوردستان نهوتیشیان نهبووایه، هیچ کات نهیاندهتوانی ببنه وڵاتانی پشتبهخۆبهستوو و دارای ئابووری سهربهخۆ، بهڵکو به پێچهوانهوه دهچوونه ڕیزی ئهو وڵاتانهوه که نهوتیان نییه و ههژارن و هاوکات وەك ئێستای عیراقیش پاشکۆن!
وەك پێشتر وتم، ئەوەی کە پێی دەوترێت دێمۆکراسی یا کراوەیی ڕامیاریی بەرهەمی نەبوونی نەوت یا بەرهەمی خێرخوازیی دەوڵەتمەندان نەبووه و نییه و ناشبێت، بەڵکو بەرهەمی خەبات و هوشیاربوونەوەی خەڵکن بە ماف و ویست و ڕێوشوێنیان. ئەگینا ئێستاشی لهتهکدا بێت، له ئهمهریکای سهرلهشکری دێمۆکراسی بۆرجوازیدا ڕهشپێست و سوورپێستهکان ڕێوشوێنی کۆمهڵایهتی و ئابووریی و ڕامیاریی پلهچهندیان ههیه. ئێستاشی لهتهکدا بێت نهتهوهکانی وهك سکۆت و باسك و ..تد هەر وهك سهد ساڵی پێشوو هێشتا له ژێر سایهی بالادهستی بۆرجوازی نهتهوهکانی دیکه ههر وهك سهردهمی سهروهری ئیمپراتۆرییهکان مافی بهکاربردنی ویستی خۆیان نییه. ئێستاشی لهتهکدا بێت هێشتاکه وڵاتانی خۆرههڵاتی ئهفریکا و ئاسیا و ئهمهریکای لاتین بهجۆرێك بهستراونهتهوه به وڵاتانی داگیرکاریانهوه[٨]. ههروهها بۆ ئهوهی وڵاتانی خاوەنپیشەسازی ئۆتۆمەبێل پاشەکەوتی نەوتی خۆیان بۆ ڕۆژی تەنگانە بپاریزن، وڵاتانی خاوەننەوتی تری نازلهێز ناچار بە پاشکۆیی و بەتاڵاندنی سامانی نەوتییان دەکەن، وەها مامەڵە و دەستتێوەردانێك پێویستی بە چەکمەی ئاسنین ههیه بۆ ڕاگرتنی خهڵکی ئهو وڵاتانه لهژێر چهپۆکیی ئابووریی و ڕامیاریی و پاشکۆیی بازاریان وهك شێوازی داگیرکاری سهردهمی جیهانگیری نیئۆلیبراڵیزم و له ههر شوێنێکیش پێویست بێت، ئهوا لهشکرکێشی له چهشنی ئهوهی بۆ سهر یوگوسلافیا و ئهفگانستان و عیراق به بڕیارهکانی پشتبهردهی کۆمپانیا جیهانلوشهکان و پهسهرندکردن و ڕوایهتپێدانی له ڕێگهی (UN) و ڕهوایهتیدان به کوشتوبڕی خهڵکی ئهو وڵاتانه لەژێر پاساو و بیانووی فریودهرانهوه، چهندباره دهبێتهوه[٩].
ئهگهر سهرنج بدهین، دهبینین ئهم هۆکارانهن، که دیکتاتۆری لهو وڵاتانهدا بههێز دهکهن و ڕایدهگرن. باشترین نموونهش زهمینهسازی کودهتای ١٩٦٣ی بهعسییهکانه بهسهر قاسمییهکاندا و ههڵوێستی ئهمهریکا بهرامبهر پرسی کورد له ساڵی ١٩٧٥دا، کە بۆ ئەوان گرنگ مسۆگەریی نەوتەکە بوو، نەك مافی خەڵکی عیراق و سەربەخۆیی کوردان. ئهوه نهوت نهبوو، که کودهتا سهربازییهکانی له خۆرههلاتی ناوهڕاست (عیراق، ئێران، ئهفگانستان)، ئاسیای خۆرههڵاتی و باشوور، له ئهمهریکای لاتین و ئهفریکا دروست و مهیسهر کرد، ئهوه نهوت نهبوو که بووه هۆی سهپاندنی دهسهڵاتی میلیتاسیستی میرییه کودهتاییهکانی ئهو وڵاتانه، بهڵکو ئهوه بهرژهوهندی ئابووریی و ڕامیاریی ئیمپریالیزمی ئهمهریکی و ڕوسی و وڵاتانی ئهوروپی بوو، که نهخشهکێش و هاندهر و ڕاهێنهری ڕۆلدارانی ئهو کودهتایانه بوون!
زیاتر بخوێنەرەوە چاوپۆشینێك لە ئێستا و تراجیدیایەك بۆ سبەی/٢٢


پێویستە لە ژوورەوە بیت تا سەرنج بنێریت.