Hejên
Serincdandinêkî rexneyî le pertûkokey “nîgayek le êsta û xewnêk bo sbey”î merîwan wirya, aras fetah, bextyar ‘elî, rêbîn herdî/ beşî bîstiwduwem
2- newt û desellat
Penca sallî rabridû nîşanîdayn abûrî newt detwanêt desellatêkî gewrew trisnak be hêze syasîye baladestekan bbexşêtû leberamberîda desellatî xellkû komellga beşêweyekî trisnak lawazbkat. L73
Ewey sruştêkî dîktatorî be rjêmî wllatanî xawen newt ya rastir bllêyn pasewananî bîrenewt debexşêt, pêdawîstî dabînkirdnî wzey herzan û zoruzebende bo wllatanî zilhêzî xawen pîşesazî otomebêlsazîy û lew bareweş cengekanî sedey raburdû be cengî otomebêll nasrawn û bîrenewtekan şademarî drêjepeydakirdin û peresendinî otomebêlsazî û dagîrkarî cîhanin lew pênaweda[7]. Eger sernicî cenge cîhanî û nawçeyyekanî sedey raburdû bdeyn, debînîn, ke cengî pawanixwazî pîşesazî û dagîrkirdnî serçawey wze û bazarekan bûn û dewllete împiryalîstîyekan bo msogerî berjewendîyekanyan be hemû şêweyek piştîwanyan le kudeta serbazîy û rjême dîktatorekan kirduwe. Katêk ke wllatanî pîşesazîy pêşkewtû bo drêjedan be çepawillgerîyekanyan pêwîstî bêçenduçûnyan bem xwêne hebêt, îtir asayye, ke komelêk çeqokêşî wek be’sîyekan le kudetayekî serbazîda swarî mlî xellk bken ya çend serokxêllêk bkene pasewanî bîrenewtekanî kendawî ‘erebî-farsî. Alêreweye, ke newt debête bexşerî ew hêz û twanaye. Raste newt alltûnî reşe û twanabexşe, bellam ewe newt nîye, ke rjêmekanî ew wllatane dekate dîktator ya wllatanî newtdar dekate paşkoy wllatanî pîşesazîy pêşkewtû û kiştukall û pîşesazî nawxoyan lawaz dekat, bellku ewe pêdawîstî sîsteme cîhanîyekeye, ke bakûr û başûr, cîhan beser zilhêz û serleşkir û lawaz û pasewanda dabeş dekat û deyankate dîktator. Eger ‘îraq û kurdistan newtîşyan nebuwaye, hîç kat neyandetwanî bibne wllatanî piştbexobestû û daray abûrî serbexo, bellku be pêçewanewe deçûne rîzî ew wllatanewe ke newtyan nîye û hejarn û hawkat wek êstay ‘îraqîş paşkon!
Wek pêştir wtim, ewey ke pêy dewtirêt dêmokrasî ya kraweyî ramyarîy berhemî nebûnî newt ya berhemî xêrixwazîy dewlletmendan nebuwe û nîye û naşbêt, bellku berhemî xebat û huşyarbûnewey xellkin be maf û wîst û rêwşiwênyan. Egîna êstaşî letekda bêt, le emerîkay serleşkirî dêmokrasî borcwazîda reşpêst û sûrpêstekan rêwşiwênî komellayetî û abûrîy û ramyarîy pleçendyan heye. Êstaşî letekda bêt netewekanî wek skot û bask û ..tid her wek sed sallî pêşû hêşta le jêr sayey baladestî borcwazî netewekanî dîke her wek serdemî serwerî împratorîyekan mafî bekarbirdnî wîstî xoyan nîye. Êstaşî letekda bêt hêştake wllatanî xorhellatî efrîka û asya û emerîkay latîn becorêk bestrawnetewe be wllatanî dagîrkaryanewe[8]. Herweha bo ewey wllatanî xawenpîşesazî otomebêl paşekewtî newtî xoyan bo rojî tengane bparîzn, wllatanî xawennewtî trî nazlihêz naçar be paşkoyî û betallandinî samanî newtîyan deken, weha mamelle û destitêwerdanêk pêwîstî be çekmey asnîn heye bo ragirtnî xellkî ew wllatane lejêr çepokîy abûrîy û ramyarîy û paşkoyî bazaryan wek şêwazî dagîrkarî serdemî cîhangîrî nîolîbrallîzm û le her şwênêkîş pêwîst bêt, ewa leşkirkêşî le çeşnî ewey bo ser îwguslafya û efganistan û ‘îraq be birryarekanî piştberdey kompanya cîhanluşekan û peserindkirdin û rwayetpêdanî le rêgey (UN) û rewayetîdan be kuştubrrî xellkî ew wllatane lejêr pasaw û byanûy frîwderanewe, çendbare debêtewe[9].
Eger sernic bdeyn, debînîn em hokaranen, ke dîktatorî lew wllataneda behêz deken û raydegrin. Baştirîn nmûneş zemînesazî kudetay 1963î be’sîyekane beser qasmîyekanda û hellwêstî emerîka beramber pirsî kurd le sallî 1975da, ke bo ewan gring msogerîy newteke bû, nek mafî xellkî ‘îraq û serbexoyî kurdan. Ewe newt nebû, ke kudeta serbazîyekanî le xorhelatî nawerrast (‘îraq, êran, efganistan), asyay xorhellatî û başûr, le emerîkay latîn û efrîka drust û meyser kird, ewe newt nebû ke buwe hoy sepandinî desellatî mîlîtasîstî mîrîye kudetayyekanî ew wllatane, bellku ewe berjewendî abûrîy û ramyarîy împiryalîzmî emerîkî û rusî û wllatanî ewrupî bû, ke nexşekêş û hander û rahênerî roldaranî ew kudetayane bûn!
زیاتر بخوێنەرەوە Çawpoşînêk le êsta û tracîdyayek bo sbey/22 →
پێویستە لە ژوورەوە بیت تا سەرنج بنێریت.