بڕیارێكی تری ڕه‌شی په‌ڕله‌مانی به‌ریتانی و شكستێكی تر بۆ هه‌موومان

زاهیر باهیر

له‌نده‌ن 28/04/2012

وه‌كو له‌ نووسینه‌كانی پێشترما باسمكردوه‌ باری ئابووری بریتانی زۆر خراپه‌، ئه‌م قه‌یرانه‌ ئابوورییه‌ تا نووسینی ئه‌م وتاره‌ش له‌ قوڵبوونه‌وه‌دایه‌‌ و ئابووریناسه‌كان و ئاماره‌كانیش ئاسۆیه‌كی ڕوون له‌ داهاتوویه‌كی نزیكدا نابینن. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‌ هه‌ر خه‌ڵكانی هه‌ژار و زه‌حمه‌تكێشی بریتانین به‌ هه‌موو توێژاڵه‌كانییه‌وه‌ باجه‌كه‌یان داوه‌ و ده‌یده‌ن.

ئه‌م قه‌یرانه‌ ئابوورییه‌ ده‌ستی ده‌سه‌ڵات و بزنسمان و كۆمپانییه‌ گه‌وره‌كان، كه‌ له‌ پشت ده‌وڵه‌ته‌وه‌ن و داڕێژه‌ری سه‌رجه‌می سیاسه‌ته‌كانی ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵاتن، له‌ هه‌موو بواره‌كانی ژیاندا، ئاوه‌ڵا كردووە تاكو له‌ ژێر ناوی كه‌مكردنه‌وه‌ی عه‌جزی مالیی و هێنانەخواره‌وه‌ی بڕی قه‌رزه‌كان، ئه‌وانیش و ده‌وڵه‌تیش نه‌ك هه‌ر كه‌وتوونه‌ته‌ هێڕشی ئابوورییانه‌ بۆ سه‌ر خه‌ڵكی، به‌ڵكو له‌ هێڕشی سیاسیشدا به‌رده‌وامن‌‌، بۆیه‌ گه‌لێك له‌و بڕیارانه‌ی كه ده‌وڵه‌ت‌ داویه‌تی‌ و ده‌یدات بڕیاری سیاسیانه‌یه و سه‌رتاپای داخوازییه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی خه‌ڵكیش به‌ سیاسی ده‌كرێن، هه‌ر له‌به‌رئه‌وه‌ بڕیاره‌كانی ده‌وڵه‌ت ‌ئامانجێكی سیاسییان له‌ پشته‌وه‌یه‌، كه‌ ئه‌ویش به‌ ته‌نها بۆ زیاتر بێهێزكردنی بزوتنه‌وه‌ی كرێكارانه‌، بزوتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌رییه‌، بزوتنه‌وه‌ی خه‌ڵكییه‌ و پاشه‌كشه‌پێكردنیانه‌.

هێڕشی ئه‌م جاره‌ی ده‌وڵه‌ت و په‌رله‌مانه‌كه‌ی بۆ سه‌ر ( كۆمه‌كی یاسایی یا یارمه‌تی یاسایی ، ( Legal Aid )ه‌ كه‌ ماوه‌یه‌كی زۆره‌ ده‌یانه‌وێت ئه‌وه‌ی كه‌ پێی ده‌ڵێن No win, No fee – (نەبردنەوە، خەرج نەدان) بیگۆڕن و ده‌ستكاری بكه‌ن به‌ بیانووی ئه‌وه‌ی كه‌ وه‌زاره‌تی داد بودجه‌كه‌ی به‌ بڕی 350 ملیۆن پاوه‌ند كه‌م ده‌كرێته‌وه‌، بۆیه‌ ناچارن كه‌ ده‌ستكاری ئه‌م بڕگه‌ یاساییه‌ی كه‌ له‌ ‌سه‌ره‌وه ناوم ‌ هێنا بكه‌ن، به‌ حسابی ئه‌وان له‌م بار و دۆخه‌ی ئێستادا پاره‌یه‌كی بێشومار بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ده‌ڕوات.

“No win, No fee”، مێژووه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ساڵی 1995. له‌وكاته‌وه‌ له‌ هه‌بوونی كێشه‌یه‌كی یاساییدا، ئیتر هه‌ر جۆرێكیان بووبێت‌ وه‌كو مه‌سه‌له‌ی‌ جیابوونەوەی ژن و مێرد، برینداربوونی كرێكارێك له‌ سه‌ر كار و ده‌یه‌وێت قه‌ره‌بوو بكرێته‌وه‌ ( ساڵانه‌ له‌ بریتانیادا 2.5 ملیۆن كرێكار له‌سه‌ر كار و به‌هۆی كاره‌وه‌ بریندار ده‌بن) ‌ یا ده‌ركردنی به‌ هۆی چالاكییه‌كانییه‌وه،‌ به‌هۆی جیاوازیی ڕه‌گه‌ز و دین و بنه‌چه‌ و كه‌مئه‌ندامی و ڕه‌نگ و پێست و سه‌ر به‌ سەندیکا بوونی و گروپی ڕادیكاڵه‌وه‌، یا كێشه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ پۆلیسدا، یا كه‌شفكردنی كارێكی ناڕێكی ئه‌ندامێكی په‌ڕله‌مان، كه‌سێكی بەناوبانگ، كۆمپانیایه‌ك، یا ناردنه‌وه‌ی په‌نابه‌رێك كه‌ داوای یاسایی له‌سه‌ر ده‌وڵه‌ت تۆمار ده‌كات، بێتاوانێك كه‌ له‌ به‌ندیخانه‌دایه‌ و تاوانبار كراوه‌، گه‌لێكی تر له‌م كێشانه‌.

تا ده‌ستكاریكردنی ئه‌م یاسایه‌ له‌ زۆربه‌ی ئه‌م كێشانه‌دا گه‌ر بهاتایه‌ خاوه‌نكێشه‌ بیدۆڕانایه‌‌ ئه‌وه‌ خه‌رجی دادگە و دادوه‌ر و پارێزه‌ر و یاساناس و هه‌تا قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌كه‌ش ده‌وڵه‌ت بۆی ده‌دا، چونكه‌ كه‌سی دۆڕاو مافی داواكردنی كۆمه‌كی یاسایی له‌ ده‌وڵه‌ت هه‌بوو. بۆیه‌ زۆربه‌ی زۆری ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ بێده‌رامه‌ت بوون یا ده‌رامه‌تێكی كه‌میان هه‌بوو مافی وه‌رگرتنی كۆمه‌كی یاساییان هه‌بوو، گه‌ر ته‌واوی یارمه‌تییه‌كه‌شیان دستگیر نه‌بووایه‌ ئه‌وا مافی وه‌رگرتنی بڕێك له‌و كۆمه‌كه‌یان هه‌ر هه‌بوو، كه‌ ده‌كه‌وته‌ سه‌ر بڕی داهاتیان.

وه‌كو پێشتر وتم ئه‌م یاسایه،‌ “No win, No fee”، له‌ ساڵی 1995 دا به‌ فه‌رمی له‌ بریتانیاندا ناسراو په‌یڕه‌و كرا. ئه‌م یاسایه‌ ته‌نانه‌ت به‌سه‌ر ئه‌و كۆمپانیانه‌شدا ده‌چه‌سپا، كه‌ كه‌یسێكیان ده‌دۆڕاند، له‌ كاتێكدا سه‌باره‌ت به‌ وێرانكردنی ژینگه‌ی وڵاتێك ‌یان زه‌ره‌رمه‌ندبوونی دانیشتوانه‌كانیان، داوای یاساییان له‌سه‌ر تۆمارده‌كرا.

له‌ ساڵی 2000دا بیانووی كه‌مبونه‌وه‌ی بودجه‌ی وه‌زاره‌تیان كرد به‌ هۆیه‌ك بۆ كردنی چه‌ند گۆڕانكاریه‌ك له‌ یاسای (legal Aid) و ئه‌و بڕگه‌یه‌ی سه‌ره‌وه‌شی گرته‌وه‌. ئه‌و گۆڕانه‌ش ئه‌وه‌ بوو كه‌ ئیتر خه‌ڵكی له‌كاتی چونه‌ لای یاساناسێك یا پارێزه‌رێك تاكو بیكات به‌ نوێنه‌ری خۆیی و سه‌رپه‌رشتی كێشه‌كه‌ی له‌ دادگەدا بۆ بكات، مافی ئه‌وه‌ی نامێنێت كه به ‌ئۆتۆماتیكی ئه‌و یارمه‌تییه‌ی ده‌ست بكه‌وێت. له‌به‌رئه‌مه‌ هاتن (Conditional Fee Agreement)، واته‌ ڕێكه‌وتنێكی مه‌رجدارانه‌یان، داسه‌پاند، مه‌رجه‌كه‌ش ئه‌وه‌ بوو كه‌ پارێزه‌ره‌كه‌، یاساناسه‌كه،‌ پێش بردنی كه‌یسه‌كه‌ بۆ دادگە ته‌ماشای كه‌یسه‌كه‌ بكات و بزانێت كه‌ كه‌یسه‌كه‌ قابیل به‌ بردنه‌وه‌یه‌ یا نا، بۆ ئه‌مه‌ش ڕێكه‌وتنێكی به‌ نووسین له‌گه‌ڵ كابرای خاوه‌نكێشه‌دا ده‌كرد و هه‌ردوو لا واژۆیان لەسەر ده‌كرد كه‌ گه‌ر نه‌برێته‌وه‌، ئه‌وا خاوه‌نكه‌یسی دۆڕاو قه‌ره‌بوو و خه‌رجی لاكه‌ی تر بدات. ده‌بێت ئه‌وه‌ش بڵێم كه‌ زۆربه‌ی‌ كه‌یسه‌كان له‌لایه‌ن یاساناساكانه‌وه‌ ده‌زانران كه‌ چ كه‌یسێك ده‌توانرێت ببرێته‌وه، هه‌ر‌ له‌به‌رئه‌وه‌ زۆربه‌ی كه‌یسه‌كانیان وه‌رده‌گرت.

بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر‌ له‌لایه‌ن شالیاری داد و شالیاری ناوخۆ و گه‌لێكی تریش له‌ ئه‌نجومه‌نی شالیاران ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ له‌ تاووتوێدابوو‌ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ بتوانن كه‌لێنی بڕینی 350 ملیۆن پاوه‌نده‌كه‌ پڕ بكه‌نه‌وه، له‌به‌رئه‌وه‌ ویستیان گۆڕانكاری بنه‌ڕه‌تی له‌م یاسایه‌دا‌ بكه‌ن. گه‌رچی كه‌مپه‌ینێكی گه‌وره‌و زۆر له‌لایه‌ن گه‌لێک خه‌ڵكی ناسراوه‌وه‌ له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤ و لایه‌نی تریشدا كرا، بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ ده‌وڵه‌ت و په‌ڕله‌مان له‌ ده‌ستكاری كردنی ئه‌م یاسایه‌دا بوه‌ستێنن، به‌ڵام بێسوود بوو. ئه‌وه‌ بوو پاش چه‌ند جارێک ده‌ستکاریکردنی و هێنانوبردنی له‌ په‌ڕله‌ماندا بۆ ئاڵوگۆڕ کردنی چه‌ند ڕێساو په‌ڕه‌گراف و به‌ندێکی ، توانرا له‌ هه‌ندێک به‌ندیدا وه‌کو خۆی بمێنێته‌وه‌ به‌ڵام له‌ زۆربه‌یاندا یا ئه‌و مافانه‌ی خه‌ڵکی نه‌ما یا به‌ ته‌واوی که‌مکرانه‌وه‌، ئیدی له‌م مانگه‌دا، مانگی نیسان، بۆ دواجار برایه‌ ‌ House of Lords ئه‌وانیش پرۆژه‌که‌یان به‌و ده‌ستکاریکردنه‌وه‌، که‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی ده‌وڵه‌ت و کۆمپانییه‌ گه‌وره‌کان و بزنسمانه‌ گه‌وره‌کان، بوو، قبوڵ کردوو له‌م شێوه‌یه‌ی ئێستایدا که‌ هه‌یه‌ و بوو به‌ یاسا.

قبوڵکردنی ئه‌م یاسایه به‌و گۆڕانکاری و ده‌ستکاریکردنه‌وه‌‌، به‌ ده‌ستكاریكردنی No win, No fee، له‌ ژێر ناوی ڕادیكاڵێتی و ڕیفۆرمكردنی ” كۆمه‌كی یاسایی یا یارمه‌تی یاسایی” Legal Aid كارێكی نامرۆڤانه‌ بوو، زه‌ربه‌یه‌كی گه‌وره‌ بوو، كه‌ له‌ سه‌رجه‌می خه‌ڵكانی هه‌ژار و بێده‌رامه‌تان و كه‌مده‌رامه‌تان، درا، ده‌ستكه‌وتێكی گه‌لێك گه‌وره‌ی خه‌ڵكی به‌ریتانی زه‌وت كرا، كه‌ نه‌ك تەنیا به‌ریتانیانییەکان چیتر ناتوانن ئه‌و مافه‌ پێشینه‌یان به‌كار بەرن، به‌ڵكو خه‌ساره‌یه‌كی گه‌وره‌ش بوو بۆ‌ دانیشتوانی ئه‌و وڵاتانه‌ی كه‌ له‌سەر ڕێگەی په‌ره‌سه‌ندن و گه‌شه‌كردنی ئابووریدان، ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر خودی ده‌وڵه‌ته‌كانیشیان، كه‌وت.

بێگومان خه‌ڵكانی هوشیار به‌ یاسا و ڕێسای په‌ڕله‌مان و چۆنیەتی كاركردنی و ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌تی لیبراڵ، ئه‌م ده‌نگدانه‌ بۆ ده‌ستكاریكردنی ئه‌م یاسایه،‌ موچڕكیان پیا ناهێنێت، چونكه‌ ئه‌وان پێشه‌كی ئه‌وه‌ ده‌زانن، كه‌ ده‌سه‌ڵات به‌ هه‌موو چه‌شنه‌كانییه‌وه‌ و په‌ڕله‌مان و ئه‌ندامه‌كانی په‌ڕله‌مان، شتێك نین بێجگه‌ له‌ پۆلیس و پاسه‌وان و پارێزه‌ری مانه‌وه‌ی هه‌موو جۆره‌كانی موڵكیه‌تی تایبه‌تی و په‌یوه‌ندی به‌رهه‌مهێنانی چینایەتی سه‌رده‌م نه‌بێت. كار و ئه‌ركی ئه‌وان ته‌نها بۆ كۆنترۆڵكردنی خه‌ڵكی و زه‌وتكردنی ئازادییه‌كانیانن، نوێنه‌رایه‌تی بزنسمانه‌ گه‌وره‌كان و كۆمپانییه‌ گه‌وره‌كان ده‌كه‌ن، ده‌نگده‌ری یاسایه‌كن و په‌یڕه‌ویكه‌ری یاسایه‌كن، كه‌ به‌ سوود و قازانجی به‌ره‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندان و كۆمپانییه‌ گه‌وره‌كان، بشكێته‌وه‌. كۆمپانییه‌كان و بزنسمانه‌ گه‌وره‌كان‌ ده‌توانن به‌ یاسایی یه‌خه‌یان پێبگرن بەكردنی لۆبی و به‌رتیلدان پێیان، سیاسه‌تی خۆیان به‌ ده‌وڵه‌ت په‌یڕه‌و بكه‌ن و ئه‌وه‌ی ده‌یانه‌وێت به‌ یاسایی له‌ گه‌مه‌ی په‌ڕله‌ماندا، به‌ده‌ستی بهێنن.

بۆ سه‌لماندنی قسه‌كه‌م ده‌توانم ده‌یه‌ها نمونه‌ به‌ دۆكۆمێنته‌وه‌ بهێنمه‌وه‌ به‌ڵام لێره‌دا ته‌نها تازه‌ترین نموونه‌یان ده‌هێنمه‌وه‌:

له‌ كۆتایی مانگی ئازاردا بوو، ڕۆژنامه‌وانێكی یه‌كێك له‌ ڕۆژنامه‌كانی ئێره‌ خۆی له‌ ئه‌مینی مالییه‌ی پارتی تۆری بریتانی كه‌ ناوی Peter Cruddas، [ ئه‌و پارته‌ی كه ‌له‌گه‌ڵ پارتی لیبراڵدا ده‌وڵه‌ت به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن] گۆڕی و به‌ناوی بزنسمانێكی گه‌وره‌وه‌، نوێنه‌ری كۆمپانیایه‌كه‌وه‌، سەردانی ئه‌م كابرایه‌ی كرد و داوای هه‌ندێك ڕێنمایی كرد، تاكو وه‌كو كۆمپانییایەك، چۆن كاریگه‌رییان له‌ سه‌ر ده‌وڵه‌ت و سیاسه‌ته‌كه‌ی هه‌بێت. ئه‌ویش به‌وپه‌ڕی ڕاستی و ‌ ڕاشكاوییه‌وه‌ پێیوت: ده‌توانێت 200 یا 250 هه‌زار پاوه‌ند بدات بۆ خوانێك له‌گه‌ڵ سه‌رۆكشالیاران، ده‌یڤد كامیرۆن و شالیاری دارایی . هه‌ر له‌سه‌ر خوانه‌كه‌ ده‌توانیت كه‌ هه‌موو باس و خواسێكیان له‌گه‌ڵ بكات و ئه‌و كاته‌ش ده‌توانرێت كه‌ ڕێنماییه‌كانی ئه‌و و داخوازییه‌كانی بخرێته‌ لیستی به‌رنامه‌مانه‌وه‌ و له‌ ئاینده‌دا له‌ نه‌خشه‌ی ئابووریماندا بكرێته‌ سیاسه‌تمان. ئه‌مه‌ شیاوه‌ و پێشتریش كراوه‌.

دوای تۆماركردنی هه‌موو قسه‌كان و ته‌واوبوونی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی، كابرای ڕۆژنامه‌وان ته‌واوی دیمانه‌كه‌ی دا به‌‌ میدیا، ئیتر له‌ ته‌له‌فزیۆن و ڕادیۆ و ڕۆژنامه‌كاندا هه‌ندێكجار له‌ژێر تایتڵی جیاجیای وه‌كو Cash for Access و Dinner for Donor،Cash for Cameron واته‌ پاره‌ی نه‌خت بۆ هه‌بوونی ئه‌کسێس، خوانی ئێواره‌ بۆ پیتاكی پاره‌، پاره‌ی نه‌خت بۆ كامیرۆن، ‌ بڵاوکرایه‌وه‌. كابرای ئه‌مینی مالییه‌ش، چاری نه‌ما و پێش ئه‌وه‌ی كامیرۆن ده‌ری بكات، خۆی به‌ناچاری ده‌ستی له‌ كار كێشایه‌وه‌. به وتنی ئه‌م ڕاستیانه‌ كێشه‌یه‌كی گه‌وره‌ی بۆ سه‌رۆكشالیاران و پارتی تۆری دروست كرد، له‌لایه‌ن ئۆپوزسیۆنه‌وه‌ فشار خرایه‌ سه‌ر سه‌رۆكشالیاران و پارتی تۆری كه‌ ده‌بێت سه‌راپای ئه‌و خوانانه‌ی كه ‌بۆ بزنسمانه‌ گه‌وره‌كان و سه‌ره‌کكۆمپانییه‌كان، ڕێكخراون، هه‌موو بخرێنه‌‌ ڕوو، ئه‌وانیش هه‌ندێكیان خسته‌ڕوو، كه‌ ته‌نها له‌ نێوانی 2010 وه‌ تا ئه‌مساڵ، 2012، كراون، كه‌ له‌م ماوه‌یه‌دا سه‌ره‌كشالیاران چه‌ند میواندارییه‌كی گێڕاوه، كه‌ بۆ 6 سه‌رۆكی كۆمپانیای گه‌وره‌ كه‌ هه‌ندێكیان سه‌رۆكی سوپه‌رماركێته‌ گه‌وره‌كان بوون، کە به‌ خۆیان و ژنه‌كانیانه‌وه‌ له‌ میوانداریه‌كه‌دا به‌شدار بوون و به‌مه‌ش 23 ملیۆن پاوه‌ندیان‌ بۆ بودجه‌ی پارته‌كه‌یان، په‌یداكردووە.

ئه‌مه‌ی كه‌ باسم كرد بێگومان ته‌نها به‌شێكی كه‌می گه‌نده‌ڵییه‌كانه‌ و‌ خاڵێك و نموونه‌یه‌كی زۆر بچووكیشه‌ له‌ پشتیوانیكردنی بزنس و كۆمپانییه‌ گه‌وره‌كان بۆ ده‌سه‌ڵات‌ كه‌ ‌ خۆیان به‌شێكی په‌ڕله‌مانن، هه‌روه‌ها ده‌سه‌ڵاتیش بۆ ئه‌وان، ئه‌م نه‌رێته‌ش به‌رده‌وامه‌ و به‌ به‌رده‌وامیش ڕوو ده‌دات.

ده‌ستكاریكردنی ئه‌و بڕگه‌ یاساییه‌ و ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی ئه‌م مافه‌ و ڕێگه‌گرتن له‌ خه‌ڵكانی بێكار و كه‌مده‌رامه‌ت له‌ ته‌حه‌داكردنی پۆلیس و خه‌ڵكانی ده‌ستڕۆیشتوو و كۆمپانیای گه‌وره و میدیا و هه‌تا ده‌وڵه‌تیش و بردنیان بۆ دادگەی بریتانی و دادگەی ئه‌وروپی، هیچ دادوه‌رییه‌كی تێدا نییه‌، سه‌پاندنی ملكه‌چكردن و ڕازیبوونه‌ به‌ هه‌موو ئه‌و سوكایه‌تی و خراپییه‌ی كه‌ به‌خه‌ڵكی ده‌كرێ، ئاوه‌ڵاكردنی زیاتری ده‌ستی میدیایه‌ به‌ ته‌شهیركردن به‌ هه‌ركه‌سێك كه‌ ده‌یه‌وێت یا تۆمه‌تباركردن و به‌دناوكردنی هه‌ركه‌سێك كه بیه‌وێت، یا ڕێگه‌دان به‌ پۆلیس كه‌ به‌ ئاره‌زوی خۆیان چییان ده‌وێت به‌ خه‌ڵكی بیكه‌ن، له‌ گرتن و سوكایه‌تی پێكردنیان. شایانی باسه‌ لێره‌دا ئه‌وه‌ بڵێم. كه‌ له‌ ماوه‌ی كه‌متر له‌ 20 ساڵدا 17 كه‌س به‌ ده‌ستی پۆلیس گیانیان له‌ده‌ستداوه‌، له‌ كاتێكدا كه‌ ته‌واوی كۆمه‌كی یاسایی بۆ كه‌سانی نزیكی گیانله‌ده‌ستدراوان هه‌بووه‌ بۆ تۆماركردنی داوای یاسایی له‌ سه‌ر ده‌سگه‌ی پۆلیس، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا تا ئه‌م ساته‌وه‌خته‌ هیچ پۆلیسێك نه‌ك هه‌ر سزا نه‌دراوه‌، به‌ڵكو‌ ته‌نانه‌ت كاره‌كه‌شی له‌ده‌ست نه‌چووه‌، ئه‌ی كه‌ كۆمه‌كی یاسایی نه‌مێنێت چۆن ده‌توانرێت كه‌یسه‌كان بخرێته‌ دادگەوه‌؟ له‌ كاتێكدا زۆربه‌ی زۆری كه‌یسه‌كان چه‌ند ملیۆنێك پاوه‌ن خەرجەكه‌یه‌تی. كێ هه‌یه‌ له‌ ناو خه‌ڵكانی هه‌ژار و كرێكاراندا یا هه‌تا چینی مامنه‌وه‌ندیشدا بتوانێت 100 یا دوو سه‌د هه‌زار پاوه‌ند بدات له‌ كاتێكیشدا لای ڕوونه‌ ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌م ده‌یباته‌ دادگە سامانه‌كه‌ی له‌ بن نایه‌ت و ئاماده‌یه‌ باشترین یاساناس بگرێت بۆ به‌رگری له‌ خۆی، ئیتر له‌وه‌ی گه‌ڕێ، كه‌ بتوانێت ملیۆنێك پاوه‌ند بدات!!!

ئه‌مه‌ی كه‌ كرا خه‌ڵاتێك بوو، بۆ كۆمپانییه‌ گه‌وره‌كان، بانقه‌كان، سوپه‌رماركێته‌كان، چونكه‌ له‌مه‌ولا به‌ ده‌گمه‌ن ڕێكده‌كه‌وێت‌ كه‌ كه‌سێك، لایه‌نێك، هه‌تا وڵاتێكیش بتوانێت له‌سه‌ر وێرانكردن و تاڵانكردنی به‌روبوومی سروشتی و نا شروشتی وڵاته‌كه‌یان، بیاندات به‌ دادگە. هه‌ركه‌س یا هه‌ر لایه‌ك بییه‌وێت داوایان له‌سه‌ر تۆمار بكات، ده‌بێت پێشه‌كی چه‌ند ملیۆنێك بخاته‌ لاوه‌ تاكو هه‌نگاوێكی سه‌ره‌تایی بۆ ئه‌و كاره‌ بنێت، له‌ زۆر حاڵه‌تیشدا ده‌بێت ده‌ستیشی لێ بشوات. ناچارم لێره‌دا دوو نمونه‌ی بچووك سه‌باره‌ت به‌ كۆمپانییه‌كان باس بكه‌م، تاكو خوێنه‌ر مه‌به‌ستی وتاره‌كه‌ و ڕاستییه‌كانی زیاتر بۆ ڕۆشن ببنەوە:

یه‌كه‌میان: وڵاتی (IvoryCoast-ساحلالعاج)كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ وڵاته‌ هه‌ژاره‌كانی ئه‌فه‌ریکا ژماره‌ی دانیشتوانه‌كه‌ی 22 ملیۆنه‌، تێكڕای داهات و بڕی ساڵانه‌ی مووچه‌ی کەسێك 730 پاوه‌ندی بریتانییه‌ و له‌ سه‌دا42.7ی دانیشتوانه‌كه‌ی له‌ هه‌ژاریدا ده‌ژین و تێكڕای درێژی ڕادەی ته‌مه‌ن له‌وێ ته‌نها  54 ساڵه‌.

ئه‌م وڵاته‌ به‌ پێی چه‌ند ڕاپۆرتێكی چه‌ند ساڵ له‌مه‌وپێشی ڕۆژنامه‌ی گاردیانی بریتانی، بووه‌ته‌ جێگەی فڕێدانی پاشماوه‌ی نیوكلێر پاوه‌ری وڵاتانی ئه‌وروپی، كۆمپانیایه‌كیش به‌ ناوی Trafigura Company كه‌ سه‌رمایه‌كه‌ی 121.5 ملیارد پاوه‌نده‌ و قازانجی ته‌نها ساڵێكی 1.11 ملیارد پاوه‌نده‌، كۆنتراكتی گواستنه‌وه‌ی ئه‌م پاشه‌ڕۆیانه‌ی له‌ گواستنه‌وه‌ی ئه‌م نه‌هامه‌تییه‌ بۆ ئه‌و وڵاته‌ی كه‌ له‌سه‌ره‌وه ناوم هێنا، بەست. ئه‌مه‌ی كه‌ ئه‌م كۆمپانییه‌ كرد‌ی بوه‌ه‌ هۆی تێكدانی ژینگه‌ له‌ (ساحل العاج) و ناڵاندنی خه‌ڵكێكی زۆر له‌وێ که‌ به‌ ده‌ست نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌وه‌ دەناڵینێت، كه‌ به‌ هۆی زبڵ و پاشماوه‌ی نیوكلێره‌وه‌ كه‌ هه‌مووی کەرەستەی كیمیاوی بووه‌ و گوێزراوه‌ته‌وه‌ بۆ ئه‌وێ.

سه‌ره‌ئه‌نجام كۆمپانییه‌كه‌ ڕۆژنامه‌ی گاردیانی برده‌ دادگە، كه‌ گوایه‌ به‌ هه‌ڵبه‌ستنی ناڕاستی تاوانباریكردووە، ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی زڕاندنی ناو و ناوبانگی. ڕۆژنامه‌ی گاردیانیش له‌ سه‌رده‌می ڕۆژانی دادگەدا و پێش ئه‌وه‌ش توانی به‌ دۆكۆمێنت و به‌ڵگه‌ی زانستی و پزیشکی كه‌یسه‌كه‌ی بسه‌لمێنێت، كه‌ چۆن ئه‌م كۆمپانییه‌ كاره‌ساتێكی گه‌وره‌ی بۆ ژینگه‌ و به‌شێك له‌ دانیشتوانی ئه‌و وڵاته‌ خولقاندوه. سه‌رئه‌نجام‌ كه‌یسه‌كه‌ی برده‌وه‌ و له‌ ڕێگەی دادگەوه‌ 100 ملیۆن پاوه‌ندی بچڕی بۆ حكومه‌تی(ساحل العاج)، تاكو وڵاتەکەی له‌ پاككردنه‌وه‌ی ئه‌و پاشه‌ڕۆیانه‌ و نەهێشتنی كاریگه‌رییاندا سه‌رفی بكات، له‌هه‌مان كاتیشدا 30 ملیۆنی تریش پاوه‌ند له‌ كۆمپانیه‌كه‌ سه‌ندرا بۆ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی ئه‌و خه‌ڵكانه‌ی كه‌ به‌ هۆی ئه‌م كۆمپانییه‌وه‌ توشی جۆره‌ها نه‌خۆشی بوون، تاكو چاره‌سه‌ری خۆیانی پێبكه‌ن.

حكومه‌تی (ساحل العاج) كه‌ خۆی زۆر له‌پێش گاردیانه‌وه‌ ئه‌م ڕاستیانه‌ی ده‌زانی، به‌ڵام هیچ وه‌خت زات و زوقره‌ی ئه‌وه‌ی نه‌كرد، كه‌ كۆمپانیه‌كه‌ بداته‌ دادگە، چونكه‌ له‌ وڵاتێكی ئاوادا كه ئه‌وه‌ دۆخ و باری ژیانی خه‌ڵكه‌كه‌ی بێت، وه‌كو‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ باسم كرد، مه‌حاڵه‌ بتوانرێت چه‌نده‌ها ملیۆن بۆ بردنه‌ دادگەی كۆمپانیه‌كی وا زه‌به‌لاح و پاوه‌رفول، ته‌رخان بكرێت، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ش، كه‌ ئه‌گه‌رێكی زۆری دۆڕاندنیشی هه‌بوو و ئه‌و كاته‌ش نه‌ك هه‌ر‌ ده‌بووایه‌ كولفه‌ی دادگەی بدایه‌، به‌ڵكو ده‌بوایه‌ كولفه‌ی تێچوی دادگەییكردنی كۆمپانیه‌كه‌ و قه‌ره‌بووشی بدایه‌ پێیان.

نمونه‌ی دووهه‌م، وڵاتی نایجیریایه‌ له‌ ناوچه‌ی بۆدو، كه‌ به‌هۆی كۆمپانیای شێڵه‌وه‌ ژینگه‌ی ئه‌و ناوچه‌یه وێرانبووە و بووەته‌‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ 69 هه‌زار كه‌س له‌و ناوچه‌یه‌دا توشی جۆره‌ها نه‌خۆشی قورس و پیس ببن، كه‌ هه‌ند‌ێكیان بووبوونه‌ شێرپه‌نجه‌ی كوشنده‌. من له‌ وتارێكی ترمدا كه‌ پێشتر بڵاومكردۆته‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ ده‌وری كۆمپانیا و سوپه‌رماكێته‌كان، باسی ئه‌مانه‌م كردووە، بۆیه‌ لێره‌دا هه‌ر وه‌كو نمونه‌یه‌ك په‌نجه‌ی بۆ ڕاده‌كێشم. ئه‌م كۆمپانیه‌ش به‌هۆی دانی كۆمه‌كی یاساییه‌وه‌ توانرا ببرێته‌ دادگە و له‌وێدا شێڵ دانی به‌ تاوانه‌كه‌یدا ناو ئاماده‌بوو قه‌ره‌بووی خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ بكات و 800 ملیۆن پاوه‌ندیش ته‌رخان بكرێت بۆ پاككردنه‌وه‌ی ناوچه‌كه‌ له‌ ماك و كاریگه‌ری ئه‌و كیمیاویه‌ی كه‌ ساڵانێكی دوورودرێژ به‌هۆی ده‌رهێنانی نه‌وت و دزه‌ی نه‌وت له‌ بۆرییه‌كانه‌وه‌ بۆ سه‌ر زه‌وی و كێڵگه‌ و كانیاو و ڕوباره‌كان، ڕویداوه‌ و ئامێتەبوونی ئەو مادە کیمیاییانە لەگەڵ سه‌رچاوه‌كانی ژیانی خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌، بووه‌ته‌‌ هۆی سه‌رهه‌ڵدانی نه‌خۆشییه‌كان.

اللاسلطوية ( الأناركية ) كما نراها

الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) – بريطانيا

مقدمة

العالم الذي نعيش فيه عالم غير معقول ( لا يخضع للعقل ) . حيث يجوع الملايين في العالم الثالث بينما يراكم المجتمع الاقتصادي الطعام الذي لا يجد من يشتريه . يستخدم قادة العالم العنف لتعزيز السلام . تقاتل الشعوب الصغيرة جيرانها في سبيل أجزاء صغيرة من الأراضي . تضع الحكومات المكاسب قصيرة الأمد قبل الحفاظ على موارد الكوكب . تكدح الغالبية العظمى من العالم من أجل البقاء بينما تعيش قلة صغيرة في ترف بلا حدود . الفقراء مضطهدون في كل مكان من العالم ، بينما يواجه النساء و السود اضطهادا و صعوبات إضافية .

في مواجهة هذا الجنون تقترح الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) عالما مختلفا بالكامل . عوضا عن النهب ندافع عن التعاون . و يجب استبدال الفقر المصطنع بالوفرة للجميع . يجب أن نعيش في تناغم مع الكوكب ، لا ضده . نظام الحكومة و الاستغلال الذي اعتبر بديهيا يجب التخلص منه . إن عالما أفضل ممكن . نريد هنا أن نشرح ما هو البديل الشيوعي اللاسلطوي ( الأناركي ) ، فعوضا عن أن يكون مجرد حلم طوباوي ، إنه في الواقع يقدم أفضل حل ممكن ، عقلاني و عاقل لمشاكل العالم .

1 – نظام عفن

نعيش في عالم غني و مزدهر . عندما تفكر في الفقر في هذا العالم يبدو من الصعب تصديق أنه يوجد هناك أكثر مما يكفي للجميع . ينتج من الغذاء ما يكفي في الواقع ليطعم كل العالم 3 مرات أكثر مما هو عليه الآن . لكن ما يزال هناك أناس لا يحصلون على هذا الغذاء ، بينما يستطيع البعض إنفاق الملايين على الحفلات و المآدب لأصدقائهم الأثرياء . حقيقة أننا نعيش في عالم تسيطر عليه طبقة واحدة شيء واضح لكل شخص . لكن ما الذي نعنيه بالطبقة ؟ بأبسط ما يمكن ، هناك طبقتان : أولئك الذين يلعبون دورا رئيسيا في السيطرة على ثروة و موارد العالم ، طبقة السادة الرأسماليين و أولئك الذين عليهم أن يعملوا أو أن يحصلوا على المعونات لكي يبقوا على قيد الحياة ، أي الطبقة العاملة .

النظام الطبقي هو جزء ضروري و أساسي من النظام الاقتصادي الذي يؤثر على حياة كل شخص بسيط في العالم . يسمى هذا النظام ب”الرأسمالية” و رغم أنه يغير شكله من وقت لآخر ، فإنه قد أصبح القوة المهيمنة في المائتي سنة الأخيرة . ذات قدرة عالية على التكيف ، و فاسدة و تمتد لتشمل لكل شيء في نفس الوقت فإن الرأسمالية ترى من قبل كل شخص تقريبا على أنها طبيعية و حتمية . لكن الأمر ليس كذلك .

رغم أن الرأسمالية نظام عالمي للاستغلال و اللصوصية حيث تعمل الشركات متعددة الجنسيات في كل مكان ، فإن أساسه بسيط جدا . حيث ينتج الثروة في الأساس الناس الذين يستخدمون الأدوات ليحولوا المواد الخام المأخوذة من الطبيعة . فقط لكي يبقوا على قيد الحياة يجبر العمال على أن يبيعوا عملهم ( ما يسمى “بعبودية العمل المأجور” ) و ذلك بسعر السوق . في أثناء عملهم يصنع العمال البضائع التي هي جزء من الحياة اليومية و يوفرون الخدمات . لكن المكافأة التي يحصل عليها العمال بشكل أجور أقل من قيمة المنتجات و الخدمات التي أنتجوها .

الفرق في القيمة بين ما أنتجه العمال و ما يكسبونه هو أساس الربح الذي يذهب إلى الرأسمالي . بهذه الطريقة يتعرض العمال في كل مكان للسرقة من حصتهم في موارد الأرض و من قيمة عملهم . بهذا المعنى فإنهم يتعرضون للاستغلال . من خلال تجميع قيمة ( فضل قيمة – المترجم ) عمل ملايين العمال ، يزيد الرأسماليون من ثروتهم و قوتهم .

الرأسمالية هي نظام للمنافسة الشديدة ( العنيفة ) و هي نظام غير مستقر إلى حد كبير . تقود الرأسمالية إلى أزمات اقتصادية متكررة يمكن فيها للرأسماليين فقط أن ينجوا ( يبقوا ) على حساب العمال . عندما تتراجع الأرباح ، يطرد العمال ، و تتشكل حالة من البطالة الجماعية التي هي ميزة واسمة لحياتنا اليوم .

تنتج الرأسمالية الأشياء مقابل الربح عوضا عن أن تفعل ذلك في سبيل الحاجة ( لتلبية الحاجات ) . لذلك عوضا عن أن تنتج عددا قليلا من المنتجات المفيدة ، تحاول الشركات باستمرار أن توسع عدد منتجاتها في سبيل الربح . لذلك نجد في الأسواق المركزية ( السوبرماركت ) دزينات من مزيلات الروائح ، معاجين الأسنان ، بودرة الغسيل . الأسواق المركزية ( سوبرماركت ) مثل تيسكو ، سينسبري و أسادا جمعها تبيع نفس المنتجات تقريبا و لجميعها نفس الحافز : أن تجعل المستهلكين يشترون بضائعها . عوضا عن أن تهتم بتوفير الأشياء الضرورية لبقائنا فإنها تهتم فقط بجني الأرباح . لا يكفي أن تكون جائعا ، يجب أيضا أن تملك المال و سيفضل صانعو الأرباح ترك الطعام يتعفن من أن يطعموه للجوعى و الفقراء ( مجانا – المترجم ) .

هذا يصبح صارخا ( واضحا ) أكثر عندما تكنز دول المجموعة الأوروبية جبالا من اللحم و الزبدة و الحبوب بينما تضرب المجاعة الرهيبة أجزاءا كبيرة من أفريقيا . في هذا السياق فإن كل الأفعال الخيرية غير ذات أهمية . إن خلق جبال الغذاء هو نتيجة للنقص المفروض ، الذي يعني في السوق ، أسعارا أعلى و أرباحا أكثر . يفضل بيروقراطيو المجموعة الأوروبية رمي جبال الغذاء هذه في البحر عن أن يهددوا الربحية أو الأرباح . هذا الشيء يحدث في كل العالم .

بحثا عن الأرباح انتقلت الرأسمالية إلى عصر الاستهلاك . يطلب إلينا أن نشتري و نشتري و نشتري . حتى الأطفال ليسوا آمنين من المعلنين الذين يقتحمون بيوتنا و يغطون كل بقعة متاحة بلوحات إعلاناتهم و شعاراتهم و شارات متاجرهم . لا تستطيع الصحف و المجلات البقاء ما لم تحشى بالإعلانات . بمساعدة المصادر التكنولوجية الهائلة تخلق الرأسمالية منتجات جديدة تتفوق على السابقة . انظر فقط إلى تغير تكنولوجيا الكاميرات على مر السنين . إن أعجوبة السنة الماضية التكنولوجية قد أصبحت لاغية اليوم . علينا أن نشتري آخر منتج ، أفضل منتج .

نزعة استهلاكية كهذه لا تقتصر على البلدان الغربية “المتقدمة” . حتى أفقر المدن الأفريقية تغطيها الإعلانات التي تحث الناس على شراء منتجات غير نافعة و حتى خطيرة . لكنها الطبقة العاملة في العالم الثالث هي التي تعاني أشد من غيرها بسبب الرأسمالية العالمية ، بينما تحصل الطبقة الحاكمة هناك على نصيبها من الثروة . فمواردها منهوبة – انظر إلى قتل الغابات المطرية – ، و يجبر عمالها على الحياة بمستوى يسمح لهم فقط بالبقاء على قيد الحياة . أجزاء كثيرة من أفريقيا لا تستطيع أن تطعم شعوبها ، لكنها تزرع الغذاء لغايات التصدير . أصبح جنوب شرق آسيا مكان العمل الشاق للعالم و مبغى العالم في نفس الوقت . في كل مكان ، تخترق الرأسمالية كل جوانب الحياة . الكوكا كولا و سندويشات همبرغر ماكدونالد هي رموز حقيقية “للنظام العالمي الجديد” .

2 – السيطرة الاجتماعية

نتيجة للحياة في ظل نظام كهذا ، يصاب كثير من العمال بالحيرة ( التشوش ) بشكل طبيعي ، لدرجة أو أخرى ، في معظم الوقت . للحفاظ على السلام و النظام في المجتمع ، ظهرت مجموعة كاملة من الأساليب للسيطرة على البشر . أكثرها قوة هي الدولة ، مع ذلك توجد تقنيات السيطرة الاجتماعية في كل مستويات المجتمع .

تعمل الدولة متحالفة مع الرأسمالية ، التي تتقاسم معها كثيرا من المصالح المشتركة . تقدم الرأسمالية للدولة نظاما اقتصاديا يمولها من خلال الاستغلال . الدولة بدورها توفر نظاما يسمح للرأسمالية بالقيام بأعمالها بشكل جيد . في بلدان مثل الصين ، كوبا ، كوريا الشمالية ، الخ ، فإنهما تندمجان في نظام واحد ، إن أفضل وصف له هو “رأسمالية الدولة” .

الدولة هي في الأساس نظام للعنف المنظم للحفاظ على هيمنة الطبقة الرأسمالية الحاكمة . لكن النظام أفضل ما يحقق من خلال قبول الناس ، أكثر منه من خلال القوة العارية ( المباشرة ) . بالنتيجة ، تحتوي الدولة المعاصرة على عناصر تهتم بمحاولة جعلنا نفكر بطرق معينة و نتصرف كمواطنين مطيعين . للدولة أيضا وجه لطيف ظاهريا في أنها توفر منافع رفاهية يفترض أن تكون لمساعدة الفقير ، المريض و المتقدم بالسن .

عبر أساليب الحكومات التي تعمل داخل النظام البرلماني و الخدمة المدنية ، تسيطر الدولة على عملياتها . القوات المسلحة ، م آي 5 ( اختصار للمخابرات العسكرية البريطانية ، القسم أو الفرع 5 – المترجم ) ، م آي 6 ( المخابرات البريطانية الخارجية – المترجم ) ، قوة الشرطة ، المحاكم و السجون ، جميعها تعمل لتسيطر علينا جسديا ( ماديا ) . إنهم عملاء وحشيون ( قساة ) يوقعون العقاب بنا إذا حاولنا مناقشة “حقهم” في حكمنا . إن الدولة و قوات القمع التابعة لها ليست محايدة بأي حال من الأحوال و تعارض بقوة النضال في سبيل التحرر .

دولة الرفاه ، منظومة المدارس و العمال الاجتماعيين ، الخ ، يبدو أنهم جميعا يحملون مصالحنا في قلوبهم . لكنهم في الواقع أشكال مختلفة و أكثر تخفيا فقط للسيطرة أو أنها قد أصبحت ضرورية لأسباب اقتصادية .

توجد الخدمة ( الرعاية ) الصحية أساسا للحفاظ على قوة عمل جيدة الصحة لكن فقط للدرجة التي يحتاج فيها النظام إلى عمال أصحاء ليعملوا . تناول الكحول و السجائر سببان هامان للمرض ، لكنهما يمنحان للدولة قدرا كبيرا من المال بشكل ضرائب . و لذلك لم تكن هناك أية محاولة جدية لتقويض ربحية هاتين الصناعتين . الأرباح تأتي قبل الصحة .

بشكل مشابه ، فإن منظومة التعليم ، بطريقة أكثر وضوحا ، تنظم لتؤمن قوة عمل يمكن أن تقرأ و تكتب و تقوم بالحسابات الأساسية ، إضافة إلى تعلم كيف تطيع الأوامر و تقبل السيطرة من الأعلى . يملأ المعلمون رؤوس تلامذتهم الصغار بالأفكار المقبولة من طرف الطبقة الحاكمة .

هذه الأفكار تعززها وسائل الإعلام الجماهيرية بما في ذلك التلفزيون ، الراديو ، صناعة الأفلام ، و المجلات . يقومون فيم بينهم بخلق منظومة أفكار تعرف عادة ب”الحس ( الرأي ) العام” . الحس ( الرأي ) العام هي منظومة القيم الدارجة للطبقة المستغلة التي تقف في مواجهة الطبقة العاملة . هكذا فإن القومية ، الدين ، الوطنية ، العنصرية و التمييز الجنسي التي تضعف من تضامن الطبقة العاملة تصبح شائعة بين الطبقة العاملة ذاتها .

كل هذه العوامل تساهم في الوهم بأن هناك حرية ، عدالة ، مساواة و ديمقراطية بينما تقوي في الحقيقة قبضة الرأسمالية و الدولة . خذ “الديمقراطية” كمثال . أيا كان الحزب الذي “يربح” الانتخابات العامة ، فإن الرأسمالية و الدولة تبقيان بمنأى عن أي تأثير أو تغيير إلى حد كبير . ستبقى الطبقة العاملة عرضة للاستغلال و الاضطهاد و سيحتقظ الأغنياء و الأقوياء بامتيازاتهم . بما أن حزب المحافظين منخرط بشكل أكثر مباشرة في إقامة الهيمنة ، فإنه في موقع أفضل للنجاح في الانتخابات . أما حزب العمال ، حتى عندما يعطى فرصة الحكم ، فإنه يتصرف مثل عميل أليف للرأسمالية .

خارج الدولة توجد منظمات تدعي تمثيل مصالح الطبقة العاملة بينما تساعد في حقيقة الأمر في الحفاظ على منظومة الاضطهاد و الاستغلال . النقابات هي أمثلة على هذه المنظمات . أولا إنها تضعف أي إحساس بالهدف و التضامن داخل المعامل و الصناعات بتقسيم العمال حسب مستوى مهارتهم . هذا يؤبد الاختلافات في الدخل و الوضعية ( الاجتماعية ) داخل الطبقة العاملة و يخلق “أرستقراطية عمالية” . ثانيا تنظم النقابات غالبا على أساس الصناعات و بهذا فإنها تقسم النضال . كم مرة كسرت الإضرابات في صناعات مختلفة ، فقط لكي يستفرد بها واحدة تلو الأخرى ؟

النقابات هي أيضا منظمات بيروقراطية ذات مصالح منفصلة عن مصالح العمال الذين تدعي قيادتهم . يريد أعضاء النقابات أن ينتصروا في الإضرابات ، يريد قادة النقابات أن يحافظوا على نمط حياتهم المريح . عندما يتعارض هذان الاثنان ، يتعرض العمال للخيانة . بيروقراطيات النقابات منخرطة بشكل عميق في الرأسمالية من خلال استثماراتها ، ملكيتها الخاصة ، الخ .

كل عملية التفاوض بين النقابات و الإدارة ( التي تعرف بالمفاوضة الجماعية ) تخدم فقط في أفضل الأحوال حصول العمال على بعض الفوائد الإضافية بينما تحافظ على منظومة الاستغلال سليمة .

على مستوى آخر تتصرف العائلة كعدو هام جدا في أيدي من يسيطرون علينا . يتعلم الأطفال غالبا من آبائهم ( كما فعلوا هم من آبائهم أيضا ) أفكار سيطرة الذكر ، العنصرية ، الوطنية و ضرورة الهيمنة و الخضوع . الطرق التي يقدم فيها الناس لبعضهم البعض تعزز غالبا من هذه المظالم الفردية التي يجب تحديها .

3 – تغييرها كلية

عندما تكون قد قرأت كل ما سبق قد تكون الآن تتساءل ما الذي يمكن فعله للإطاحة بأنظمة السيطرة و الاستغلال التي تسيطر على كل جانب من حياتنا . هل التغيير ممكن حقا ؟

الجواب هو نعم بالتأكيد ! توجد الدولة و سائر المنظمات ( التنظيمات ) القمعية بالتحديد لأن هذا التغيير ممكن . إن النظام الرأسمالي في حالة دائمة من الأزمة . لدرجة ما فإن الصيرورة ( الحركة ) المستمرة من الازدهار و الركود هي جزء من كيفية عمل الرأسمالية التي تساعدها بتأكيد البقاء للأصلح فقط . من جهة أخرى فإنها تعني عدم الاستقرار الدائم و احتمال قيام انتفاضات العمال مع تزايد فشل الرأسمالية في الوفاء بوعودها .

كانت بريطانيا في الثمانينات و التسعينيات تتميز بانتفاضات محلية دورية ضد الشرطة ، و البطالة ، ضد الملل و ضريبة الفرد . لكن هذه محدود مقارنة بما حدث في الماضي و ما يمكن أن يحدث في المستقبل . داخل هذه العملية من التغيير الاجتماعي الراديكالي تقع الشيوعية اللاسلطوية ( الأناركية ) . لكن ما هي الشيوعية اللاسلطوية ( الأناركية ) ؟

باختصار ( سنشرحها أكثر في الفصل التالي ) ، يريد الشيوعيون اللاسلطويون ( الأناركيون ) أن يروا تدمير النظام الحالي الذي يخدم الغني و القوي . نريد خلق عالم ينظم لتلبية الحاجات الأساسية لكل البشرية ، حيث تعود كل منتجات عمل الجميع للجميع ( أي الشيوعية ) . نريد أيضا أن نرى إلغاء سلطة الطبقة الحاكمة . ستتم السيطرة على المجتمع من قبل جميع البشر من خلال منظماتهم الخاصة ( اللاسلطوية أو الأناركية ) . لكن أليس هذا كله حلم جميل ؟

إرث الطبقة العاملة

ليست اللاسلطوية ( الأناركية ) نتاج عقول بعض المفكرين الذين لا تواصل بينهم و بين الجماهير العريضة من البشر . إنها تنشأ مباشرة من نضالات العمال و المضطهدين ( بفتح الهاء ) ضد الرأسمالية ، من حاجاتهم و كل رغباتهم غير المتحققة للحرية ، و للمساواة ، للسعادة و الإشباع الذاتي . في الماضي في كل مكان حدثت فيه الثورات ضد السادة ، ظهرت الأفكار اللاسلطوية ( الأناركية ) و أشكالها للتنظيم ، و لو لبعض الوقت فقط ، غالبا دون أن تسمي نفسها لاسلطوية ( أناركية ) .

في الثورة الانكليزية للقرن 17 ، فإن جماعات مثل المساواتيين ( مجموعة سياسية ظهرت أثناء الحرب الأهلية الانكليزية دعت إلى المساواة و إلى التسامح الديني – المترجم ) ، المفرطين ( المفرطون في الكلام هو الترجمة الحرفية لهذه الفرقة المسيحية التي ظهرت في القرن 17 و اعتبرتها الكنيسة فرقة مهرطقة ، دعوا إلى وحدة الوجود و أعلنوا ان المؤمن متحرر من كل قيد تقليدي و أن الخطيئة نتاج للمخيلة فقط و أن الملكية الخاصة خاطئة ، اعتبرتهم الحكومة يومها تهديدا للنظام الاجتماعي – المترجم ) ، الحفارين ( مجموعة من الشيوعيين البروتستانت الانكليز الزراعيين ، دعوا إلى المساواة و إلغاء الملكية الخاصة ، ظهرت في القرن 17 – المترجم ) طوروا فكرة الحرية ، المساواة و العدالة . أما أثناء الثورة الفرنسية فإن العمال و الحرفيين الذين طوروا وعيهم الطبقي الخاص بدؤوا بتطوير الأفكار اللاسلطوية ( الأناركية ) ( الغاضبون ) . في كومونة باريس عام 1871 خلق العمال الفرنسيون في الواقع تنظيمات السلطة الجماهيرية التي تحدت النظام القديم لفترة محدودة من الوقت قبل أن يجري إغراقها في الدماء . في الثورات الروسية لعامي 1905 و 1917 طور العمال و الفلاحون بنى شبيهة لتلك من السلطة الديمقراطية المباشرة مثل مجالس العمال و لجان المعامل . ليس لهذا بالمناسبة أي علاقة باستيلاء البلاشفة على السلطة في أكتوبر تشرين الأول 1917 . بنفس الطريقة أقام العمال في الثورة الهنغارية لعام 1956 مجالس العمال عندما واجهوا مضطهديهم “الشيوعيين” . في أيام مايو أيار من عام 1968 في فرنسا تم الاستيلاء على المعامل و الجامعات و في كثير من الحالات أديرت هذه وفق قواعد قريبة من القواعد اللاسلطوية ( الأناركية ) .

من حركات العمال ( الشغيلة ) هذه تطورت اللاسلطوية ( الأناركية ) كقوة بين أكثر العمال وعيا طبقيا . بدأت في القرن 19 في الأممية الأولى ، حيث ظهر تيار لاسلطوي ( أناركي ) متمايز ، تحت تأثير الثوري الروسي ميخائيل باكونين و أصدقائه و رفاقه .

منذ ذلك اليوم كان للاسلطوية ( الأناركية ) تأثير هام على حركات الطبقة العاملة على امتداد العالم ، من أمريكا اللاتينية إلى ألمانيا و السويد ، إلى الصين و اليابان . و أصبحت متجذرة عميقا و مؤثرة في منظمات النضال الطبقي للعمال في إيطاليا ، إسبانيا و البرتغال . و لعبت دورا في كل الثورات المعاصرة الكبرى .

دافع اللاسلطويون ( الأناركيون ) و ناضلوا دوما عن حاجة العمال ( الشغيلة ) لتولي زمام المجتمع و إدارته ، و أن يأخذوا في أيديهم السيطرة على معاملهم . و حذروا من إمكانية تسلق أي حزب أو آخرين إلى السلطة على ظهور الطبقة العاملة أثناء هذه الفترات الثورية .

أثناء الثورة الروسية عام 1917 ما حذر منه اللاسلطويون ( الأناركيون ) من أن النضال قد جرى اختطافه من قبل المحترفين و السياسيين المحترفين قد ثبت أنه حقيقي . لعب المناضلون اللاسلطويون ( الأناركيون ) دورا فاعلا و هاما بين الجنود المجندين ، الذين رفضوا مواصلة القتال في الحرب العالمية و شاركوا في الاحتجاجات في المدن و الريف . و ساعدوا في إسقاط النظام القيصري و حكومة سياسيي الطبقة الوسطى التي جاءت بعده .

مع تقدم عام 1917 أصبح العمال أكثر كفاحية و راديكالية . و استولوا بحماسة على إدارة المعامل و طالبوا بوضع نهاية لنظام الهيمنة القديم . و استولى الفلاحون على الأرض و عاد الجنود من العمال و الفلاحين إلى بيوتهم . الشعار اللاسلطوي ( الأناركي ) “الأرض لمن يعمل بها ، المعامل لمن يعمل فيها !” و “كل السلطة للسوفييتات ( و هي مجالس العمال )” أخذها منهم الحزب البلشفي ( الشيوعي ) . بطريقة ماهرة و سريعة خدع لينين الجماهير ليستولي على السلطة . أصبح العمال خاضعين لديكتاتورية الحزب على الفور تقريبا هذه الديكتاتورية التي أصبحت أكثر وحشية بشكل متزايد مع مر السنين .

كانت الحركة اللاسلطوية ( الأناركية ) أيضا ضحية للقمع البلشفي و أعدم كثير من اللاسلطويين ( الأناركيين ) ، و سجنوا أو تم نفيهم . خاف البلاشفة من التأثير المتزايد للاسلطويين ( الأناركيين ) بين الجماهير – كان اللاسلطويون ( الأناركيون ) في الخط الأمامي لإقامة لجان المعامل لإدارة المصانع .

في أوكرانيا لعبت الحركة الماخنوفية ، تحت قيادة المناضل اللاسلطوي ( الأناركي ) نستور ماخنو ، دورا رئيسيا في هزيمة الجيوش البيضاء ( القيصرية ) ، التي كانت تتقدم في طريقها لسحق الحكومة البلشفية في بتروغراد . لقد أنقذت حياة النظام البلشفي حرفيا . لكن هذا لم يعفهم من هجمات لينين و تروتسكي . أجبر الماخنوفيون على القتال على عدة جبهات ضد الأعداء المتفوقين و هزموا في نهاية المطاف . لكن على الرغم من ذلك و في ظروف حربية صعبة للغاية ، حاولوا تحقيق الملكية الجماعية للأرض في المنطقة التي كانت تحت سيطرتهم .

أيضا في قاعدة كرونشتادت البحرية ، وصم البحارة و الجنود الثوريون ، الذين وصفوا في عام 1917 بأنهم “زهرة الثورة” من قبل القيادة البلشفية ، في عام 1921 على أنهم من “الثورة المضادة” و “حراس بيض” . ما كانت جريمتهم ؟ لقد انتقدوا ببساطة الديكتاتورية البلشفية على السوفييتات التي كانت قد أصبحت الآن أشكالا فارغة عوضا عن أن تكون منظمات للسلطة العمالية . بحارة كرونشتادت ، بردة فعلهم على الوحشية الرهيبة للسياسات البلشفية ، و فساد الدولة و مقننات الجوع ، كانوا في الحقيقة يحيون القضية اللاسلطوية ( الأناركية ) ضد الدولة . و بسبب هذه الجرأة تعرضوا للمذبحة ( للمجرزة ) .

في إسبانيا عام 1936 واجهت الحركة اللاسلطوية ( الأناركية ) واحدة من أعظم تحدياتها و فتحت المجال أمام ثورة تلهمها الأفكار اللاسلطوية ( الأناركية ) . النقابة اللاسلطوية ( الأناركية ) الجماهيرية ، الكونفيدرالية الوطنية للشغل ، و المنظمة اللاسلطوية ( الأناركية ) الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) الإيبيرية ( في شبه الجزيرة الإيبيرية ) ( أو الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) الإسبانية ) ، كانوا في الخط الأول للقتال عندما حاول فرانكو ( مدعوما من الجيش ، و الفاشيين ، و الملكيين و الكنيسة الكاثوليكية ) الإطاحة بالحكومة الجمهورية . في العديد من المناطق هزمت قوات فرانكو أول الأمر من قبل العمال و الفلاحين المسلحين . في مناطق ككتالونيا و آرغون ، سيطر العمال و الفلاحون على شؤون حياتهم ، و أصبحت الارض و المعامل ملكية جماعية بينهم . لكن اللاسلطوية ( الأناركية ) الإسبانية ، التي كانت قد أسست أساسا حول النقابات ، كان يعوزها الإدراك السياسي و سرعان ما كانت عرضة لتلاعب سياسيي الحكومة الجمهورية و “الشيوعية” . أدى هذا للأسف إلى المساومة على الكثير من الموقف و السياسات اللاسلطوية ( الأناركية ) . هزمت اللاسلطوية ( الأناركية ) الإسبانية ليس فقط من قبل الفاشيين و رأس المال الكبير بل أيضا من قبل الستالينيين و بسبب ضعف سياساتها الداخلية نفسها .

خلاصة تطور اللاسلطوية ( الأناركية ) المسجلة هنا تظهر أن التغيير الحقيقي يمكن أن يحدث فقط من قبل العمال الذين تلهمهم اللاسلطوية ( الأناركية ) . اللاسلطوية ( الأناركية ) ليست حلما طوباويا . إنها تيار تحتي ( قاعدي ) دائم الوجود في ممارسة الطبقة العاملة ، المهمة المطلوبة هي في جعله التيار الرئيسي . بينما قد يسعى العمال إلى الحلول التحررية لمشاكلهم في الفترات الثورية ، فهناك آخرون مثل التروتسكيين و سياسيي الطبقة الوسطى الذين يحاولون استخدامهم لكي يتسلقوا إلى السلطة .

كان اللاسلطويون ( الأناركيون ) سذجا في الماضي . رأوا أعداءهم الرئيسييين ( عن حق ) على أنها الرأسمالية الكبيرة و الدولة لكنهم لم يكونوا واعين بما يكفي للمخاطر التي يمثلها أولئك الذين يدعون أنهم جزء من حركة العمال . لهذا السبب نحتاج إلى منظمة لاسلطوية ( أناركية ) كبيرة حسنة التنظيم و واعية سياسيا . منظمة كهذه ستقدم رؤى بديلة للمستقبل ، و ستطور الأفكار اللاسلطوية ( الأناركية ) و تقدم حججا ( دفاعات ) معارضة للاشتراكيين الدولتيين و الليبراليين و بقية الأصدقاء المزيفين للطبقة العاملة . إن أعداء اللاسلطوية ( الأناركية ) جيدو التنظيم ، و لذلك تحتاج اللاسلطوية ( الأناركية ) لأن تكون أفضل تنظيما . المساعدة بإقامة مثل هذه المنظمة هي مهمة الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) .

4 – اللاسلطوية ( الأناركية ) – مستقبل ممكن

سيكون المجتمع الشيوعي اللاسلطوي ( الأناركي ) مختلف جذريا عن الطريقة التي نعيش بواسطتها اليوم . لقد غيرت الرأسمالية العالم أبعد من أي خيال أو تصور في المائتي سنة الأخيرة . حاول الرأسماليون و “الشيوعيون” ( رأسماليو الدولة ) الهيمنة على الطبيعة و عند قيامهم بهذا جعلونا أقرب إلى كارثة بيئية . إن أوضاعا كابوسية وشيكة جدا مع إخضاع الطبيعة للتصنيع ، و الطاقة النووية ، و إطراح غاز ثاني أوكسيد الكربون ، إزالة الغابات ، الزراعة الصناعية ، الخ .

ستعني الشيوعية اللاسلطوية ( الأناركية ) إعادة تفكير جذرية ( راديكالية ) في كيف ندير حياتنا . سيتعين علينا أن نعيش في تناغم مع الطبيعة ، و ليس في مواجهتها . هل نحتاج بالفعل للكثير من السيارات ؟ هل نحتاج بالفعل لعشرين نوعا من معاجين الأسنان ؟ أليست هناك أشكال خالية من التلويث لتوليد الكهرباء ؟ هذه القضايا البيئية و أخرى لا حصر لها يتعين علينا مواجهتها إذا كان للبشر أن يكون لهم مستقبل .

إضافة إلى تغيير علاقتنا بالطبيعة ، سيكون علينا أن نغير الطريقة التي نرتبط فيها بعضنا ببعض . كل جوانب حياتنا الآن تخضع للسيطرة من الأعلى ( سيطرة من هم في الأعلى ) . الآلاف يقومون بوظائف السيطرة على البشر من حولهم و تقييد حريتهم . الشباب ، الزنوج ، المثليون جنسيا ، و غير المتكيفين خاصة هم عرضة لتحرش الشرطة . ما أن تدخل المعمل حتى يغيب أي مظهر لسيطرتك الذاتية لصالح الإدارة التافهة و تنمرها ( إرهابها ) . بالنسبة لكثير من النساء و الأطفال فحتى بيوتهم غير آمنة في وجه العنف الأسري .

اللاسلطوية ( الأناركية ) تعني الحرية . يجب ألا يخضع الأفراد لتدخل خارجي طالما أنهم لا ينكرون حرية الآخرين . لكن الحرية لا تكمن فقط في أن تترك لتهتم بشؤونك بنفسك . لكي توجد الحرية الحقيقية يجب أن يكون لدى الناس أمان ، بيئة آمنة و حانية ( أو مهتمة ) و وسائل تحقيق كامل الكمون البشري ( الإمكانيات البشرية ) . الحرية تعني إذن أفضل تعليم و رعاية صحية ممكنة لتسمح لنا بأن نحصل على أفضل ما يمكن من حياتنا .

ستتعزز الحرية بأفضل ما يمكن مع تطوير الجماعات ( المجتمعات ) التي يمكن للناس فيها أن يديروا حياتهم بأنفسهم . في ظل الرأسمالية تختفي هذه الجماعات لأن الأفراد و الأسر تغلق على نفسها في بيوتها منعزلة عن الآخرين . في مجتمع لا سلطوي ( أناركي ) ستظهر جماعات ذات أشكال مختلفة ، غالبا على أساس العمل أو مكان السكن . هذه الجماعات ستنضم طوعا مع بعضها البعض لتخلق شبكةhttps:// من المنظمات المستقلة لكن المتعاونة فيم بينها و التي ستدير المجتمع .

هذا النظام المعروف بالفيدرالية سينضم مع مجموعات أخرى من المستوى المحلي إلى العالمي . بإقامة التنظيم الاجتماعي على معاني التضامن و التعاون يمكن للأفراد أن يشاركوا في إدارة شؤون حياتهم بأنفسهم ، و أن يشاركوا في توسيع حريتهم .

لذلك سيأخذ البشر ، لأول مرة في التاريخ ، السيطرة الكاملة على حياتهم . لن يكون هناك مكان لقيادات ( زعامات ) ، أو لسادة ، و لسياسيين محترفين و موظفين حكوميين . سيقوم الناس بهذه الوظائف بحيث يكون من يمارسها عرضة للاستدعاء الفوري من قبل الناس الذين يخدمونهم .

ستكون اللاسلطوية ( الأناركية ) نهاية “القانون و النظام” كما نعرفه . النظام القانوني الذي يتضمن الشرطة ، القضاة ، و السجون كوسائل لحماية الأغنياء و الأقوياء من الجمهور العريض للبشر . بعد تدمير انعدام المساواة و الحكومة فإن أجهزة كهذه ستحل . ستدمر السجون ، و يتقاعد القضاة و سيعاد تشغيل ضباط الشرطة في أعمال مفيدة اجتماعيا . معظم الجرائم تقع ضد الملكية و سببها انعدام المساواة في الثروة . عندما تصبح الملكية جماعية و يختفي انعدام المساواة ، ستختفي الجريمة أيضا . ستبقى هناك عناصر معادية للمجتمع لكن سيجري التعامل مع هؤلاء من قبل تلك الجماعات نفسها على أساس عادل و إنساني .

لقد شوهت الرأسمالية و أفسدت كل علاقة إنسانية . الجشع ، البحث عن الثراء ، و التقدم في الوظيفة، اختزال البشر إلى وحدات اقتصادية ، عزل الأفراد ، و ما إلى ذلك ، هي كلها نتيجة مباشرة لوضع النقود قبل البشر .

ستلغي الشيوعية اللاسلطوية ( الأناركية ) الرأسمالية و الملكية الخاصة و تضعها ( أي الملكية ) في أيدي الناس . المباني العامة ، المتاجر ، المكاتب و المعامل ، المستودعات و الأرض ستمتلكها الجماعات لتطورها في صالح الجميع . لكن هذا لن يعني نهاية الممتلكات الشخصية .

تتطلب الشيوعية إلغاء النقود ، و إذا سمحت الظروف ، توزيع البضائع و الخدمات بحرية على أساس الحاجة الشخصية . بكلمات أخرى سيكون بمقدور الناس أن يحصلوا على أي شيء يريدونه عندما يحتاجونه . إذا كان الإنتاج غير كافي لتوفير هذه الوفرة الضرورية ، عندها سيجري التشارك في هذه البضائع و الخدمات بالتساوي لتأكيد توزيعها العادل . أخذا بالاعتبار تكنولوجيا الكومبيوتر الحديثة ستكون هناك القليل من الصعوبات في تخطيط الإنتاج و التوزيع ليتناسبان مع حاجات كل فرد ، خاصة إذا لم يكن هناك زيادة ضائعة في الإنتاج التي تميز النظام الحالي .

في الوقت الحاضر فإن العمل بالنسبة لمعظم البشر شيء يراد تجنبه أكثر ما يمكن لكنه أيضا ضروري لتوفير مستوى مقبول للحياة . في الاقتصاد الشيوعي اللاسلطوي ( الأناركي ) سيجري إلغاء العمل غير الضروري و سيخفض العمل الضروري إلى أدنى حد ممكن ليتناسب مع رغبات البشر . عندها إما أن يقسم العمل غير الممتع بعد أن يخفض إلى أدنى حد ممكن من خلال التكنولوجيا الملائمة أو أن يقوم به أولئك الذين يجدون في أنفسهم الميل لتلك الأعمال . التمييز بين العمل و اللاعمل سيلغى ما أن يمارس البشر مرة أخرى طريقة تناغمية ( منسجمة ) للحياة .

لكن الشيوعية اللاسلطوية ( الأناركية ) ليست فقط طريقة لنوع جديد من الاقتصاد أو أسلوب جديد للتنظيم الاجتماعي . كعملية ( صيرورة ) مستمرة فإنها تبدأ قبل الثورة و تتطور بعدها ، توجد هناك حاجة لمهاجمة كل المعتقدات ، الأفكار ، المؤسسات و الممارسات التي تحد من الحرية و العدالة . الدين ، التمييز الجنسي ، التمييز حسب العمر ، العنصرية ، الوطنية ، الجشع و الاستغراق في الذات ، جميعها تحتاج لأن يجري التخلص منها ، و إلا فإن الثورة لن تكون ذات جدوى . لكن لا يمكننا القيام بما هو أكثر من تلخيص بعض التطورات التي ستحدث ( أو تتلو ) . كثير من الأشياء التي قد تظهر لا يمكننا أن نتنبأ بها الآن و لذلك فإن هذا التلخيص للمجتمع اللاسلطوي ( الأناركي ) ليس بأي حال من الأحوال مخططا “مقدسا” و غير قابل للتغيير .

5 – العالم بين يديك

إذا نظرت للعالم كما هو عليه اليوم بالفعل ، مقارنة بالنظام الذي نريد نحن الشوعيون اللاسلطويون ( الأناركيون ) أن نراه ، عندها – لنقولها بطريقة معتدلة – نكون قد حددنا حجم عملنا المطلوب ! أن نحدث تغييرا كهذا قد يبدو مهمة هائلة للغاية .

لكن قبل أن نبدأ بالشعور بشيء من الخوف بسبب هذا ، تذكر أننا نعيش في عالم يتغير بسرعة . العالم الذي نعيش فيه اليوم لم يكن من الممكن تخيله قبل 20 سنة فقط . في الواقع ، لقد تغير العالم في الخمسين سنة الأخيرة أكثر مما تغير في الخمس مائة سنة الماضية .

أشياء كالاقتصاد و التكنولوجيا تلعب دورا في تشكيل العالم لكن في نهاية المطاف البشر هم الذين يغيرون الأشياء بالفعل . ذكرنا سابقا دولة الرفاه كشكل من أشكال السيطرة . لكن من جهة أخرى فإن أشياء مثل الرعاية الصحية الأساسية وجدت فقط لأن الطبقة العاملة حاربت من أجلها ( رغم أن السياسيين قد ينسبوا الفضل لأنفسهم ) . من دون التهديد بالتحرك لم نكن لنفوز بتلك الأشياء أبدا . الإضرابات أو التهديد بها يساعد في تحسين الأجور و ظروف العمل . من دون الأعمال من جانب طبقتنا فإن الأشياء ستصبح أسوأ فقط . كذلك فإن الضريبة الفردية ألغيت فقط لأن الناس حاربوا و رفضوا أن يدفعوها .

حتى اليوم لدينا القدرة على التغيير إذا عملنا سوية . قوة تحويل المجتمع تكمن في أيدي من يخلقون كل شيء – أي الطبقة العاملة . هذا هو مصدر قوتنا ، إذا ما استخدمناه ، يمكن لهذه القوة ألا تحقق بعض الإصلاحات فقط بل أن تغير النظام بأكمله ، أن تخلق ثورة اجتماعية .

اليسار

ليس الشيوعيون اللاسلطويون ( الأناركيون ) وحدهم من يتحدث عن الثورات . كان هناك الكثير من “الثورات” في الماضي ، لكن الرأسمالية ما تزال موجودة . لم توجد الشيوعية الحقيقية في أي مكان بعد ، الاتحاد السوفيتي السابق في عنفوان “اشتراكيته” لم يكن شيئا من هذا القبيل . بقيت “شيوعية” الدولة أحد أشكال الرأسمالية ( رأسمالية الدولة ) حيث كان الحزب الشيوعي هو السيد و بيروقراطي و الحزب هم أصحاب الامتيازات .

مع انهيار “شيوعية” الدولة ( رأسمالية الدولة ) في أوروبا الشرقية ، قد يفاجئنا أن نجد مجموعات ما تزال موجودة في بريطانيا تريد ان تسير على نموذج الاتحاد السوفيتي . لكن منظمات مثل المناضل و حزب العمال الاشتراكي تستمر في الوجود حاملة نفس الرسالة القديمة ، يقولون أن “العمال متخلفون” ، “و يحتاجون إلى قيادة منظمات كمنظماتنا” ، و يواصلون “هناك أزمة قيادة ، نحن فقط نعرف الطريق إلى الأمام … نحتاج إلى الانضباط الحزبي .. إلى حزب يتألف من القادة و ممن يقادون ..” ، و ما إلى ذلك .

نموذج الاتحاد السوفيتي السابق لما يسمى بالاشتراكية كان كارثة على الطبقة العاملة في كل العالم . سواء كانت هذه الدول تتبع تعاليم لينين ، تروتسكي ، ستالين أو ماو ، فالواقع هو أن هؤلاء الأنبياء أثبتوا أنهم خصوم وحشيون للطبقة العاملة الحقيقية ( التي تتناقض مع خيالاتهم عن الطبقة العاملة ) . الرسالة واضحة : الطبقة العاملة و المضطهدون ، إذا كان من الممكن أن يكونوا أحرارا على الإطلاق ، يحتاجون لأن يقوموا بالعمل بأنفسهم ، دون هؤلاء القادة الذين نصبوا أنفسهم بأنفسهم .

لو أن هؤلاء الأشخاص كانوا ناجحين هنا أيضا ( أي في بريطانيا – المترجم ) لجاؤوا بأشكال جديدة من الاستغلال و الاضطهاد . سيصرخون عن الاشتراكية و العالم الجديد الشجاع لكنهم هم من سيكون في موقع السيطرة و ليس المظلومين . الاسم الذي يعطونه للنظام سيتغير لكن الاستغلال و الاضطهاد سيستمران .

يستخدم حزب العمال أحيانا كلمة “الاشتراكية” لوصف سياساته ، لكن ليس كثيرا ! مرة أخرى فإن حزب العمال لم و لن يكون اشتراكيا على الإطلاق . يوفر حزب العمال عدة مئات من الوظائف لمحترفي الطبقة الوسطى لكنه لم يقدم أي فائدة حقيقية لأي بشر آخرين . رغم قيام عدة حكومات لحزب العمال ( قبل سنوات كثيرة ؟ ) لم يتغير أي شيء . ما تزال هناك بطالة هائلة ، اقتطاعات من نفقات الرفاهية ، العنصرية و ما إلى ذلك . كانت الرأسمالية تعمل تماما كما كان عليه الحال من قبل .

البديل اللاسلطوي ( الأناركي ) – الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية )

أسست الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) للمساعدة في النضال في سبيل عالم أفضل – عالم دون سياسيين و جنرالات ، دون كهنة و سادة . بينما لا نرى أنفسنا على أننا مجموعة من المعلمين الذين يملكون كل الأجوبة ، فإننا نعتقد أنه لدينا بعض الآراء و الأفكار المفيدة التي يمكن للطبقة العاملة أن تستخدمها . لدينا أيضا رؤية واضحة عن كيف نحقق عالما ليس فيه استغلال .

في الوقت الراهن فإننا نحاول أن ننشر أفكارنا بين الطبقة العاملة . هذا يعني إنتاج المجلات ، الكراسات ، الكتيبات ، البوسترات ، شرائط الكاسيت ، الخ ، لإيصال الرسالة اللاسلطوية ( الأناركية ) إلى أوسع جمهور ممكن . لكن الشيوعية اللاسلطوية ( الأناركية ) لا تتعلق فقط بالأفكار الجيدة . الأفكار لوحدها عديمة الفائدة ، يجب أن يصار إلى تطبيقها . لذلك تنخرط الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) في الدعم النشيط للمضربين ، سكان البيوت ، المستأجرين و السجناء ، التظاهرات ، الاعتصامات ، الاحتجاجات ، الخ . نحن لا ننخرط فحسب لننشر أفكارنا بل لأننا نؤمن بأن نضالات كهذه و ربطها بالحركات الاجتماعية سيخلق ثقة طبقية في قدرتنا على تغيير الأشياء . إن تعزيز مثل هذه الثقة مهم لأنه يعني أن انتصارا صغيرا اليوم يمكن أن يؤدي إلى انتصار أكبر في الغد .

إننا ننخرط في هذه الأمور كشيوعيين لاسلطويين ( أناركيين ) ، بكلمات أخرى إننا ندفع فكرة أن كل النضالات يجب أن يقودها أولئك المنخرطين فيها مباشرة و ليس من قبل أحزاب من السادة أو المحرضين أو بيروقراطيي النقابات ، أو قادة المجتمع الذين ينصبون أنفسهم بأنفسهم .

إننا ندعم خلق منظمات قاعدية في كل جوانب المجتمع ، مثل مجموعات الطبقة العاملة و المجموعات المستقلة ذاتيا ( المسيرة ذاتيا ) لمحاربة الاضطهاد الجنسي . أيضا فإننا ندعم مجموعات الطبقة العاملة المستقلة ذاتيا من الزنوج و نشارك في النضال ضد العنصرية و الفاشية . في أماكن العمل ندعو إلى الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) – بريطانيابناء حركة مستقلة قوية خارجة عن سيطرة النقابات و الإدارة . في نفس الوقت نسعى لخلق مجموعات لاسلطوية ( أناركية ) ثورية في الصناعات لكي تنشر الرسالة اللاسلطوية ( الأناركية ) . في كل الحالات فإن النضال في سبيل الحرية هو في نفس الوقت نضال ضد الرأسمالية .

تحاول الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) ألا تجعل لأية قضية أو نضال أولوية على القضايا الأخرى . لأنه لوقت طويل كانت الطبقة العاملة مقسمة و محكومة . من الهام جدا ربط كل نضالات الطبقة العاملة لكي نخلق حركة جماهيرية اجتماعية ضد النظام القائم .

و هدفنا على المدى المتوسط هو خلق حركة تضامن هائلة من المقاتلين ضد اضطهاد الطبقة الحاكمة .

ثقافة مقاومة الطبقة العاملة

الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) – بريطانيا

من المهم خلق الوسائل و وضعها بيد طبقتنا للرد على الهجمات . هذه الأيام لأن النضالات ترى غالبا منفصلة عن بعضها البعض ، يجري الاستفراد بها واحدة تلو الأخرى . إن خلق وحدة حقيقية للطبقة العاملة يعني أن الهجوم على أي جزء من طبقتنا سيرى على أنه هجوم عليها كلها .

إننا لا نقول أن حركة كهذه يجب أن تكون دفاعية . إننا من خلال بناء الثقة في أنفسنا كطبقة فإننا نخلق الوسائل لنبدأ بالهجوم الفعلي ضد النظام .

و بالبدء بالهجوم نعني خلق حركة جماهيرية منظمة ذاتيا و خلق مجالس العمال كأسلوب لسلطة الطبقة العاملة و تنظيمها الذاتي . يضاف إلى هذا منظمات المجتمع و السكان الجماهيرية التي تقع تحت سيطرة أولئك المنضوين في و الداعين إلى إضرابات جماعية عن دفع الإيجارات ، التظاهرات ، الاحتجاجات ، و الاضطرابات الاجتماعية . حركة كهذه ستملك القوة لكي توقف آلة الطحن الرأسمالية .

إن طبقة السادة سعيدة بالأشياء كما هي ( حتى مع التأرجحات الاقتصادية الحادة ) . إنهم مرعوبون من أفكار الشيوعية اللاسلطوية ( الأناركية ) . و عندما نتحدث عن خلق حركة اجتماعية جماهيرية للمقاومة ستقوم بمهاجمة أسس النظام الرأسمالي ذاتها ، نعرف عندها من التاريخ أن الرأسماليين سيستخدمون كل قوى الدولة ليوقفوها . هذا لأننا نتحدث عن ثورة اجتماعية . سيحاولون إدخال ليس فقط الشرطة بل الجيش أيضا ( إذا بقي مواليا للنظام ) . سيستخدمون مجموعات الفاشيين ، الجواسيس ، العناصر الاستفزازية ، المرتزقة ، أي شيء ليوقفونا .

لهذا فمن المحتمل أن يتلو أي ثورة اجتماعية محاولة للقيام بثورة مضادة من طبقة السادة و طفيلييها . لذا ستتطلب أية حركة اجتماعية انتفاضة مسلحة ضد طبقة السادة . الصراع الطبقي تحت سلطة العمال يمكن أن يضع في الممارسة عدة جوانب من الشيوعية اللاسلطوية ( الأناركية ) ، لكن قد تكون هناك حاجة لإقامة ميليشيات عمالية لكي يدافع العمال عن أنفسهم و ليهزموا الرأسمالية في نهاية المطاف و يدمروها بشكل كامل .

قد يبدو هذا شيئا صعبا شيئا ما ، لكن مع اندفاع الرأسمالية نحو المزيد من انعدام الاستقرار الاقتصادي ، و الحروب النووية و “التقليدية” ، و تدمير البيئة ، فإن الأوقات السيئة موجودة بالفعل و هي تصبح أسوأ مع كل دقيقة .

الوسائل و الغايات

إننا نريد مستقبلا لأنفسنا و لأطفالنا – مستقبلا يعد بأقصى درجة من الحرية و من دون استغلال اقتصادي . إننا نؤمن بأننا قد وضعنا الأساس لذلك اليوم . تناضل الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) في سبيل مستقبل كهذا . إننا ننظم أنفسنا اليوم بطريقة تعكس هدفنا النهائي . نحن لسنا بيروقراطية متصلبة ( مثل المنظمات اليسارية ) تدار و تخضع لتلاعب سادة الحزب . في الواقع ليس لدينا موظفون دائمون أو موظفون طوال الوقت و لا لجان مركزية ، لا قادة و لا من يقادون . مواقفنا فيما يتعلق بالعديد من القضايا و الأفعال نقررها بالمشاركة المتساوية ( طالما اختار الناس المشاركة ) بطرق متعددة . تتضمن هذه المناقشات المطبوعة في نشرة داخلية ، و الكونفرانسات السنوية ( المفتوحة أمام جميع الأعضاء ) ، و اجتماعات المندوبين ( المكونة من المندوبين المؤقتين للمجموعات المحلية و الأعضاء الأفراد ) و المدارس النهارية المنتظمة . كل “الموظفين” ( مثل أمناء الصندوق ) ينتخبون لفترات محددة و يمكن تغييرهم من قبل الكونفرنس ( المؤتمر ) أو اجتماعات المندوبين إذا تصرفوا بطريقة غير مناسبة .

الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) ، كما يقترح اسمها ، هي فيدرالية . المقصود من الفيدرالية أن تعمل بطريقة موحدة لتحصل على أكبر تأثير داخل الطبقة العاملة . لذلك فإن أعضاءها المنضمين إليها يقبلون عددا من الأهداف و المبادئ الأساسية ( المطبوعة في آخر هذا الكراس ) . يشارك الأعضاء أيضا في رسم سياساتنا ، و يتحملون مسؤولية مساعدة وضعها في التطبيق . لكن هذا يعني أن المجموعات المحلية و الأعضاء الأفراد سيضعون أهدافهم و أفعالهم في هذا السياق .

تقع مسؤولية إدارة الفيدرالية اللاسلطوية ( الأناركية ) بيد كل أعضائها . إننا نريد أن خلق عالما توجد فيه السلطة بأيدي كل البشر

Anarchism in Arabic

به‌زمی سه‌رۆککۆمار و 1ی ئایار له‌ فه‌ره‌نسه‌

سه‌لام عارف

05.05.2012

ئەگه‌ر پرسیار ده‌رباره‌ی به‌زمی سه‌رۆککۆماری نوێی فه‌ره‌نسا بکرێت و پرسیاره‌که‌ش به‌م جۆره‌ بکرێت ئه‌رێ ئه‌وه‌ به‌زمی سه‌رۆککۆماره‌که‌ی دیکه‌ گه‌یشته‌ کوێ؟

خولی یه‌که‌می ده‌نگدان بۆ به‌زمەکەی سه‌رۆککۆمارچییەتیی 22ی ئەپڕیڵ ته‌واو بوو، کاندیداکانی هه‌موو پارت و گروپه‌ چه‌په‌کان، ‌که‌سیان هیچان به‌ هیچ نه‌کرد و فتکران.کاندیدای پارتی ڕاستڕه‌وی خاوه‌نده‌سه‌ڵات (نیکۆلا سارکۆزی) پله‌ی دووه‌می ده‌ستخست و بۆ خولی دووه‌م مایه‌وه‌. کاندیدای پارتی سۆسیالیست (فرانسوا هۆله‌ند) پله‌ی یه‌که‌می ده‌ستخست و بۆ خولی دووه‌م مایه‌وه‌، واته‌ بۆ بەدەستهێنانی تەختی سه‌رۆککۆماریی پێشبڕکێکه‌ له‌ نێوان ئه‌و دووانه‌ (نیکۆلا سارکۆزی)و (فرانسوا هۆله‌ند)دایە و له‌ هه‌مووی مه‌ترسیدارتر ئه‌وه‌یه‌،که‌ کاندیدای به‌ره‌ی نه‌ته‌وه‌یی نیۆنازییه‌کان– (مارتین لۆپێن) له‌ سه‌دا 20ی ده‌نگه‌کانی ده‌ستخست و پله‌ی سێهه‌می هێنا و توانی بۆ خولی دووه‌م ببێته‌ هێزێکی یه‌کلاکه‌ره‌وه‌، جا له‌وه‌ها بارێکدا که‌شی ڕامیاریی فه‌ره‌نسا ئه‌م پرسیاره‌ی هێناوەتە پێش :

له‌و دوو کاندیدا زه‌به‌لاحانه‌ کامیان ده‌بێت به‌ سه‌ره‌كکۆمار؟

به‌ بیرووبۆچوونی من که‌س نییه‌، بتوانێت به‌وردی ئه‌وه‌ دیاری بکات،کامیان ده‌بێته‌ سه‌رۆكکۆمار بۆ؟

لاتان سه‌یر نه‌بێت،گه‌ر بڵێم پرۆسه‌ی ڕامیاری به‌ تایبه‌تی له‌ کاتی هه‌ڵبژاردنه‌کاندا سه‌یروسه‌مه‌ره‌ و بزێوه‌ و ئاڕاسته‌که‌شی ڕۆشن نییه‌. پڕۆسه‌ی ڕامیاری زیاتر له‌ که‌وچکێك جیوه‌ ده‌چێت،که‌ کرابێته‌ سه‌ر ڕووبه‌رێکی سافوسفت،یان باشتر بڵێم، له‌ فیشه‌که‌ شێته‌یه‌ك ده‌چێت،که‌ به‌ هه‌موو لایه‌کدا پڕیشك ده‌هاوێژێت، ئەوەی ئه‌و نه‌سره‌وتن و ئاڕاسته‌ تاریکه‌ی پرۆسه‌ی ڕامیاری له‌ کوێوه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتوه‌، به‌ بیروبۆچوونی من له‌وێوه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتوه‌، کە له‌ کاتی هه‌ڵبژاردنه‌کاندا جەمسەربەندی (پۆلاریزاسیۆنی الإستقطاب) چین و توێژه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و هێزه‌ ڕامیارییه‌کان زۆر خێرا گۆڕانی به‌سه‌ردا دێت، هه‌ندێک جاریش هۆکاره‌کانی ئه‌و خێرایی گۆڕانانه‌ یا دیارنین، یان به‌ ڕواڵه‌ت هیچیان تیادا به‌سته‌ نییه‌، جەمسەربەندییەکه‌ش پابه‌ندی ئه‌و بارەیه‌، له‌به‌رئه‌وه‌یه‌ که‌س نییه‌ بتوانێت پێشکات به‌ وردی ئه‌نجامی ئه‌و ده‌نگدانه‌ی خولی دووه‌م دیاری بکات. هه‌ندێك جار ئه‌م و ئه‌و پێش کاتی ڕووداوه‌که‌ ده‌که‌ون و حوکمی خۆیان ده‌ردە‌که‌ن، به‌ڵام ئه‌و حوکمدانه‌ ته‌نها مه‌زه‌نده‌کردنه‌ و هیچیتر، ئێستاکه‌ پێشبڕکێکه‌ وا له‌ نێوان پله‌ی یه‌که‌م (فرانسۆ هۆله‌ند)و پله‌ی دووه‌می (نیکۆلا سارکۆزی)دا و (نیۆنازییه‌کان)یش بوونه‌ته‌ هێزی ئه‌و یه‌کلاکردنه‌وه‌یە و سەره‌نجامی کۆتایی خولی دووه‌میش که‌وتووەته‌ کاتژێری8ی ئێواره‌ی ئەم یه‌کشه‌مه‌یە، واته‌6 ڕۆژی ی ئایار، هەنووکە چاره‌نووسی ئه‌ویان یان ئه‌میان که‌وتووەته‌ سه‌ر هه‌ڵوێستی چه‌په‌کان و ڕاستڕه‌وه‌ په‌ڕگیرەکان، هه‌روه‌ها ئه‌و به‌شه‌ی خه‌ڵك،که‌ له‌ خولی یه‌که‌مدا نه‌چوونەتە پای ده‌نگدان.

یه‌کی ئایار و هه‌ڵبژاردنه‌که‌

ئه‌م ساڵ ئاوا ڕێکه‌وت بۆنەی 1ی ئایار (ڕۆژی جیهانی خەباتی کار و کارگه‌رانی دنیا) که‌وته‌ گه‌رمه‌ی ئه‌و پرۆسه‌ ڕامیارییه‌وه‌، ده‌سه‌ڵات ئه‌وه‌ی به‌ هه‌لزانی بۆ که‌رتکردن و به‌ ڕامیاریکردنی ئەم بۆنەیە، ده‌سه‌ڵاتداران و ده‌سه‌ڵاتخوازان دوای هه‌وڵێکی زۆر و پاره‌خه‌رجکردنێکی زۆر ئەم ڕۆژەیان کرده‌ جه‌ژنێکی ڕامیاریی بۆ ڕاوکردنی ده‌نگه‌کان و ئه‌وه‌ بوو چه‌ند کۆبونه‌وه‌یه‌یه‌کی جه‌ماوه‌ری بۆ ئەو مەبەستە ڕێکخران :

1- کۆبونه‌وه‌ی پارتی ڕاستڕه‌وی خاوه‌نده‌سه‌ڵات (نیکۆلا سارکۆزی)

2- کۆبونه‌وه‌ی پارتی ڕاستڕه‌وی پەڕگیر (نیۆنازیه‌کان) (مارتین لۆپێن)

3- کۆبونه‌وه‌ی به‌شێکی زۆری خواره‌وه‌ی کۆمه‌ڵگه‌ و سه‌ندیکاکانن

4- کۆبونه‌وه‌ی پارتی سۆسیالیستی فه‌ره‌نسی(فرانسوا هۆله‌ند)*

1- کۆبونه‌وه‌ی پارتی ڕاستڕه‌وی خاوه‌نده‌سه‌ڵات، توانی له‌ مه‌یدانێك له‌ مه‌یدانه‌کانی دوو گه‌ڕه‌کی ده‌وڵه‌تمه‌ند، گه‌ڕه‌کی15و 16ی پاریس نزیکه‌ی200 هه‌زار که‌س کۆ بکاته‌وه‌،(نیکۆلا سارکۆزی)ی وتاربێژ سه‌ری زمان و بنی زمانی بوو بوو به‌ پاڕانه‌وه‌ بۆ ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌ت و جامبازه‌کانی بواری پاره‌وپول (بانکه‌کان) و هێرشکردنه‌ سه‌ر کۆمونیزم و سۆسیالیزم و کاره‌گه‌رانی بیانی، گوایه‌ ئەوە ئه‌وانن بوونه‌ سه‌رچاوه‌ی گه‌ڕه‌لاوژێ و مه‌ترسی پاشه‌ڕۆژێکی ڕه‌ش بۆ ده‌ستکه‌وته‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و نیشتمان و (35 کاتژێر کارکردنی حه‌وتانه‌)ی کردبووه‌ فاکته‌ری سه‌ره‌کی هه‌موو نه‌کبه‌تییه‌ ئابویریی و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و داوای سنورداشکردنه‌وه‌ی بیانییه‌کان و داخستنی سنووره‌کانی دەکرد. (سارکۆزی) به‌سه‌ر هێرشکردنه‌سه‌ر کۆمونیزم و سۆسیالیزم و سروشتی نێونەتەوەیی ڕۆژی 1ی ئایاردا بازینه‌دا و به‌ناوی یه‌کێتی و ته‌باییبوونیشه‌وه‌، په‌یتا په‌یتا داوای له‌ کارگه‌ران ده‌کرد (ئاڵا سووره‌کانیان فڕێ بده‌ن و ئاڵای سوور و سپی و شینینه‌ته‌وه‌یی) به‌رز بکه‌نه‌وه‌ و به‌ره‌ی نیشتمانی به‌هێز بکه‌ن و فه‌ره‌نسا بپارێزن، چونکه‌ ته‌نها له‌وێوه‌ ده‌توانن پاشه‌ڕۆژێکی به‌ختیار بۆ خۆیان دابین بکه‌ن و بیپارێزن.

2- کۆبونه‌وه‌ی پارتی ڕاستڕه‌وی پەڕگیڕ (نیۆنازییه‌کان) له‌ گۆڕه‌پانی (جه‌ندارك) – جه‌ندارك کابرایه‌کی ناسیۆنالیستی پەڕگیری مرۆڤکوژ بووه‌،گوایە شه‌هیدی نەتەوەیەله‌و کۆبوونه‌وه‌یه‌دا چه‌ند هه‌زار که‌سێك به‌شداربوون، وه‌کو باسمکرد ئه‌و پارته‌ له‌ سه‌دا20ی ده‌نگه‌کانی هێناوە، سه‌روه‌ری پارته‌که‌ (مارتین لۆپێ) له‌ وته‌که‌یدا، هه‌ر قسه‌کانی(سارکۆزی)ی ده‌کرده‌وه‌، ده‌تگوت نیو کاتژێر له‌وه‌وپێش پێکه‌وه‌ ئەو قسانەیان داڕشتووب، یان لەو بارەوە قسه‌وباسیانکردوه‌ و له‌سه‌ر خاڵه‌ سه‌ره‌کییه‌کانی ڕێکه‌وتوون. ئه‌ویش وه‌ك(سارکۆزی)ده‌ستکه‌وته‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانی به‌ زیاد ده‌زانی و داوای ئه‌وه‌ی ده‌کرد ، کە ژماره‌ی کرێکارانی بیانی بگه‌یه‌نرێته‌(0) واتە هیچ، بێجگە لەمە خەریکی کوڕووزانه‌وه‌ بوو بۆ نه‌ته‌وه‌ و پشتگوێنه‌خستنی په‌رژه‌وه‌ندییه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کان، سه‌رباری ئه‌وه‌ تیژکردنه‌وه‌ی ڕکوکینه‌ له‌ کۆمونیزم و سۆسیالیزم و بیرکردنەوە و دەرك و گیانی نێونەتەوەیی.

گه‌ر به‌ وردی ته‌ماشای بزووتنه‌وه‌کان بکه‌ین، له‌ وڵاته‌ ئه‌وروپییه‌کان به‌ باشی هه‌ڵکشانی بزوتنه‌وه‌ی ناسیۆنالیستی پەڕگیر به‌ باشی ده‌بینین، ئه‌و هه‌ڵکشانه‌ مه‌ترسیداره‌ زۆر له‌ هه‌ڵکشانی بزووتنه‌وه‌ی فاشیستی کۆتایی ساڵه‌کانی30ی سه‌ده‌ی ڕابوردوو ده‌چێت هتلەر له‌ ئه‌ڵمانیا، فرانکۆ له‌ ئیسپانیا، موسولونی له‌ ئیتالیا ، جه‌نه‌راڵ پوتان له‌ فه‌ره‌نسا، زیادبوونی ئه‌و هه‌ڵکشانه‌ی بزووتنه‌وه‌ی نازیی مه‌ترسی ئه‌وه‌ دروستده‌کات، دیسانه‌وه‌ مرۆڤایه‌تی به‌ره‌و مه‌رگه‌ساتێکی دیکە ببرێت.

له‌ڕاستیدا چۆن جێگه‌ی سه‌رسوڕمان و حه‌سره‌ته‌،که‌ له‌ وڵاتێکی وه‌ك فه‌ره‌نسادا،که‌ به‌ وڵاتی شۆڕشه‌کان و ڕاپه‌ڕینه‌کان و مانگرتنه‌ سه‌رسه‌خته‌کان و مافه‌کانی مرۆڤ و لانه‌ی گیانی نێونەتەوەیی ناسراوه‌،بزووتنه‌وه‌ی ناسیۆنالیستی به‌و چه‌شنه‌ چوبێته‌ پێشه‌وه‌، ئاواش جێگه‌ی سه‌رسوڕمان و ئاخوداخه‌،که‌ هه‌ندێك که‌س هه‌ن، له‌ هیچی نه‌بوو له‌ خۆیانه‌وه‌ قه‌شمه‌ری به‌ ڕۆژی 1ی ئایار و ناوه‌ڕۆکه‌ ئینته‌رناسیۆنالیستییه‌که‌ی ده‌که‌ن ، ئه‌وه‌ش به‌ بیانووی ئه‌وه‌ که‌ کارگه‌ران ،هێنده‌ به‌شمه‌ینه‌تن ده‌بێت له‌بری شایی شین بکه‌ن، به‌ بیروبۆچوونی من ئه‌و جۆره‌ که‌سانه‌ له‌وانه‌ن، که‌ هه‌نووکه‌ به‌ تیۆری حازربه‌ده‌ست مامه‌له‌ له‌گه‌ڵ واقعه‌ مادییه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌که‌ دە‌که‌ن، ئه‌وانه‌ کەسانی دابڕاو و گروپچین.چونکه‌ نایانه‌وێت له‌وه‌ تێبگه‌ن، که‌ ته‌نها به‌ گیانی خه‌باتی شۆڕشگێڕانه‌ی ئینته‌رناسیۆنالیستی ده‌توانرێت دژایه‌تی گیانی ناسیۆنالیزمی پەڕگیر و خۆپه‌رست بکرێت، ئا ئه‌وه‌یه‌ کڕۆکی ڕۆژی جیهانی 1ی ئایار، ڕۆژی کارگه‌رانی دنیا ،نه‌ك چه‌له‌حانێ و جوینه‌وه‌ی تیۆره‌ حازربه‌ده‌سته‌کان، بۆ نموونه‌ جوینه‌وه‌ی تیۆری (شۆڕشی کوتوپڕیی تاکه‌ وڵاتی) ‌هه‌ر به‌و واتا ئینته‌رناسیۆنالیستییه‌ی بۆنەکە و بڕوانه‌کردن به‌ لۆجیکی بزوێنه‌ری ڕه‌های ده‌ره‌وەی چین و وتنه‌وه‌ی ئه‌م گۆرانییه‌ له‌و ڕۆژی خرۆشانەدا پڕ به‌ پێستی ڕۆژەکە (بۆنەکە)یە

(کارگه‌رین جه‌نگاوه‌رین، بۆ قه‌ڵای سه‌رمایه‌دار تێکده‌رین …)

خۆپیشاندانه‌کانی خه‌ڵك و سه‌ندیکاکان

خۆپیشاندانی خه‌ڵك و سه‌ندیکاکان وه‌ك هه‌موو جارێکی دی له‌ پاریس، له‌ مه‌یدانی (باستی)یەه‌وه‌ ده‌ستیپێکرد، مه‌یدانی (باستی) شوێنه‌واری به‌ندیخانه‌ی(باستی) سه‌رده‌می پاشایه‌تیه‌، ئه‌و مه‌یدانه‌، هه‌ر له‌ دێر زه‌مانه‌وه‌ بۆته‌ سه‌مبۆلی دژایه‌تیکردنی جه‌ور و سته‌مکاری، خۆپیشاندانه‌که‌ نزیکه‌ی 50.000 که‌س تیایدا به‌شداربوو، خۆپیشاندانه‌ جه‌ماوه‌ری و سه‌ندیکاییه‌کان، هه‌موو شار و شارۆچکه‌کانیان گرتبووه‌وه‌، ئه‌و ڕۆژه‌ 200 خۆپیشاندان به‌ ڕێوه‌چوون ، وه‌کو ئاماژەی پێده‌کرا ، کۆی به‌شداربووان گه‌یشتبووه‌ ملیۆن و نیوێك که‌س، له‌ خۆپیشاندانه‌کاندا ئازادی به‌ هه‌موو پارته‌ ڕامیارییه‌کان درابوو تاوەکو به‌شداری بکه‌ن،به‌ڵام به‌و مه‌رجه‌ی که‌ :

* خۆپیشاندانه‌که‌ نه‌کرێت به‌ گه‌مه‌ و ئامرازی ڕامیاریی بۆ هه‌ڵبژاردنه‌که‌، چونکه‌ خۆپیشاندانه‌ ته‌نها بۆ 1ی ئایار ڕێکخراوه‌ و هیچیدیکە

** نابێت پارته‌ ڕامیارییه‌کان له‌ڕیزی پێشه‌وه‌ی خۆپیشاندانه‌که‌وه‌ بن و وه‌ك سووره‌ی به‌ر له‌شکر سنگ ده‌رپه‌ڕێنن، ئه‌و پارته‌ی به‌شداری ده‌کات، ده‌بێت ببێت بە پاشکۆی خۆپیشاندانه‌که‌ و ئاژاوه‌ و به‌ ڕامیاریکردنیش بڤه‌یه‌، ئه‌ ئاواهی بوو، به‌ره‌ی (باستی)، پێش ده‌ستپێکردنی خۆپیشاندانه‌که‌ش ڕێكخەرانی خۆپیشاندانه‌که‌ و چه‌ند که‌سێك له‌ پارت و گروپه‌ شۆڕشگێڕه‌کان به‌ گوڵێکی زۆره‌وه‌ سه‌ردانی ئه‌و جێگه‌یه‌یان کرد،که‌ به‌ره‌ی نه‌ته‌وه‌یی (نێۆنازییه‌کان) –کرێکارێکی مه‌غریبییان تێدا کوشتبوو، لاشه‌که‌شیان فڕێدابووه‌ ڕووباری سێنه‌وه‌.

به‌ڵێ به‌ڵێ 1ی ئایار ڕۆژی جیهانی خەباتی کرێکارانی سەرتاسەری دونیایه‌ و دیاری ده‌ستی پیاوماقوڵان نییه‌، به‌رهه‌می خه‌باتی خوێناوی کارگه‌ران خۆیانه‌ !

به‌ بیروبۆچوونی من شاییگێڕانی ئه‌و بۆنەیە ئه‌و واتایه‌ ده‌به‌خشێت،که‌ کرێکاران هه‌ردەم له‌سه‌ر به‌رده‌وامیدان به‌ خه‌باتی شۆڕشگێڕانه‌ی ئینته‌رناسیۆنالیستی خۆیان سوورن و خۆشیان له‌و خه‌باته‌دا ده‌یسه‌لمێنن،ئەوەی که‌ ده‌یکه‌ن، دژی گیانی ناسیۆنالیستیی بۆرژوازییە !

دروشمه‌کان

له‌به‌رخۆلادان له‌ ئاڵۆزکردنی باسه‌که‌،به‌ باشمزانی،خۆپیشاندانه‌کانی ئه‌و ڕۆژه‌ بکه‌م دوو به‌شه‌وه‌ و ناویان بنێم :

* به‌ره‌ی ڕاستڕه‌و و ڕاستڕه‌وی پەڕگیر ناو ده‌نێم به‌ره‌ی (جه‌ندارك)

* به‌ره‌ی خه‌ڵك و سه‌ندیکاکانیش ناوئ ده‌نێم به‌ره‌ی (باستی)

دروشمی سه‌ره‌کی و ناوه‌ندی (جه‌ندارك) به‌گشتی داواکاریی ده‌رکردنی بیانییه‌کان و داخستنی سنووره‌کان بوو، به‌رته‌سکردنه‌وه‌ی ده‌ستکه‌وته‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان بوو، گه‌یشتن به‌ده‌سه‌ڵات و چاکسازی ئامێره‌کانی ده‌سه‌ڵات و سیستەمی بانکه‌کان و لابردنی 35 کاتژێری حه‌وتانه‌ بوو، ئه‌و دروشمانه‌ و زۆری دیکەی دژی مرۆڤه‌کانی ژێر ئاڵا سووره‌کان بوون.

* به‌ره‌ی (باستی) ته‌واو به‌پێچه‌وانه‌ی (جه‌ندارك)ه‌وه‌ بوو، بانگه‌واز بوو بۆ به‌رزنرخاندنی 1ی ئایار و له‌یادنه‌کردنی و سووربوون بوو له‌سه‌ر خه‌باتکردن بۆ پاراستنی ده‌ستکه‌وته‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و زیادکردنیان، به‌ تایبه‌تی له‌بواری خوێندن و ته‌ندروستیدا، گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ته‌مه‌نی خانه‌نشینی بۆ60 ساڵی، زیادکردنی لانی که‌می موچه‌ی بێکاری بۆ 1700 یۆرۆ مانگانه‌ و قه‌ده‌خه‌کردنی هورژمی ده‌رکردنی کرێکاران، که‌مکردنه‌وه‌ی باج له‌سه‌ر موچه‌ی کرێکاران، پاراستنی 35 کاتژێری کارکردنی حه‌وتانه‌، به‌خۆڕاییکردنی ئامرازه‌کانی هاتوچۆکردن بۆ هه‌ژاران، لابردنی هه‌موو به‌ربه‌سته‌ ڕامیاریی و یاساییه‌کان له‌به‌رده‌می جموجۆڵی سه‌ندیکایی، ڕاگرتنی هێرشی دڕندانه‌ و تۆقێنه‌ر بۆ سه‌ر کرێکارانی بیانی و کۆتاییهێنان به‌و بیرکردنەوەیە، که‌ پێیوایه‌ برسێتی کرێکارانی فه‌ره‌نسی له‌ بوونی کرێکارانی بیانییه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتوه‌، ئه‌و دروشمانه‌ و زۆری دیکەیش،که‌ زۆر زه‌ق دیارنه‌بوون، جگه‌ له‌وه‌ گوتاری ڕامیاریی که‌سی و پارتی بڤه‌ بوون

من له‌ قوڵایی دروشمه‌کانی ئه‌مان و ئه‌واندا دوو هه‌ڵوێست و ئه‌قڵیه‌تی دژ به‌یه‌کم ده‌بینی :

له‌ دروشمه‌کانی به‌ره‌ی (جه‌ندارك)دا بمرێ ژیانم ده‌بینی و له‌ دروشمه‌کانی به‌ره‌ی (باستی)یشدا بژی ژیانم ده‌بینی، به‌کورتی و به‌کوردی شه‌ڕه‌که‌ شه‌ڕی نێوان دوو هه‌ڵوێست و دوو بیرکردنەوەی دژ به‌یه‌ك بوو، واته‌ هه‌ڵوێست و بیرکردنەوەی بمرێ ژیانو هه‌ڵوێست و بیرکردنەوەی بژی ژیان“. ئەگەر بە وردی سەرنجی خەبات و ململانێی هەزاران ساڵەی نێوان چەوساوان و لایەنگرانی چەوسانەوە بدەین، ئەگەر بە روردی سەرنجی خەباتی 126ی کرێکارانی جیهان لەم سەر تا ئەو سەری دونیا لە ڕۆژی یەکی ئایاردا بدەین، ئەوا دەبینین، کە جەنگ و پێکدادانەکان لەنیوان بەرەی ئازادی و سۆشیالزمخواز و بەرەی ناسیونالیزم و دەسەلاتخوازیدا، هەر لەسەر ناکۆکی و دژبەیەکبوونی ئەو وتەیە بووە بمرێ ژیانو بژی ژیان“.

هر شاعر آرمانگرا در نهایت امر، یک آنارشیست تام و تمام است

احمد شاملو


مقدمه
از کتاب “ در باره هنر و ادبیات ” ، گفت و گوی ناصر حریری با احمد شاملو ( از انتشارات نگاه، چاپ پنجم 1385) بخشی را بنام ” در بارەی سهراب سپهری “ (ص 183-187) برای خوانندگان این صفحه انتخاب کردەایم که در ذیل درج میگردد.

***************************************************************************

– در باره ی سهراب سپهری نظرتان چیست؟

– باید فرصتی پیدا کنم یک بار دیگر شعرهایش را بخوانم شاید نظرم در باره کارهایش تغییر پیدا کند. یعنی شاید بازخوانیش بتواند آن عرفانی را که در شرایط اجتماعی سالهای پس از کودتا 32 در نظرم نامربوط جلوه میکرد امروز به صورتی توجیه کند . سر آدم های بی گناهی را لب جوب می برند و من دو قدم پایین تر بایستم و توصیه کنم که ” آب را گل نکنید “!

– تصورم این بود که یکی مان از مرحله پرت بودیم, یا من یا او . شاید با دو باره خوانی اش به کلی مجاب بشوم و دست های بی گناهش را در عالم خیال و خاطره غرق بوسه کنم.آن شعرها گاهی بیش از حد زیبا است.فوق العاده است . اما گمان نمی کنم آب مان به یک جو برود. دست کم برای من ” فقط زیبایی ” کافی نیست . چه کنم. اختلاف ما در موضوع کاربرد شعر است. شاید گناه از من است که ترجیح می دهم شعر شیپور باشد نه لالایی , یعنی بیدار کننده باشد نه خواب آور .

– نمی شود گفت منظور او از گل نکردن آب همان بوده و اختلاف، ناشی از آن است که شما به سطح شعر نگاه کرده اید؟

– نه.گیرم این شعر را از این زاویه دیدیم، تکلیف باقی اشعارش چه میشود؟ آیا ممکن است این برداشت را به سایر اشعار او هم تعمیم داد؟ می بینید که نمی شود… می دانید؟ شاعر ذاتا آنارشیست است . آنارشیست به مفهوم واقعی کلمه نه آن معنای حقەبازانەای که بەاش دادەاند. یعنی نه به معنای دیوانەای هرج و مرج طلب و ای جور حرف ها که به کلی خلط مبحث است….

– منظورتان چیست که خلط مبحث است؟
– هی حرف تو حرف می آید . می بینید؟ – خب، زیاد هم بد نیست… عرض کنم یک گروه دانشمند انسان شناس رفتەاند میان قبایل آدمخوار راجع به مسالەی “ کانی بالیسم ” یا “همنوع خواری”  که مشخصا فقط در میان قبایل وحشی آدمیزاد شایع است مطالعاتی کردەاند…

– یعنی به عقیدەی شما بین جانداران فقط انسانها یکدیگر را می خورند ؟
– اسباب تاسف است ولی حقیقت دارد. فقط آدمیزاد است که همنوعش را می خورد. آخرین نفرشان که خیلی هم مشهور تشریف دارد (ایدی امین) بود که مخالفانش را تناول می فرمود. گمان میکنم عکس نهایی را که پس از فرار او در فریزر کاخش پیدا کردند یک جایی داشته باشم. – استفاده از وسایل تمدن مدرن برای ادامەی وحشیگری . دمش گرم !

– پس گرگ ها آقای شاملو؟ ….. مگر گرگ ها همدیگر را نمی خورند؟

من هم بدم نمی آمد در این مورد یک همجرم برای آدمیزاد همنوع خوار گیر بیارم ولی توفیق دست نداد. حضورتان عرض کنم که گرگ بینوا مثل آدمیزاد برای خوردن همنوعش نقشه نمی ریزد. گرگ ها در مناطق یخبندان دچار گرسنگی مزمن میشوند و هرگاه موجود زندەای گیرشان بیاید گلەوار به تعقیبش بر می آیند و فقط در آن شرایط اگر یکی شان به هر علتی زخمی بشود بوی خون و جنون ناشی از گرسنگی اشتهای به شدت تحریک شدەی آن ها را به دریدن و خوردن او وا میدارد. مگر یادتان نیست بازماندگان هواپیمائی که سال‌ها پیش در کوەهای آند سقوط کرده بود از فشار گرسنگی جنازەهای قربانیان حادثه را خوردند؟

– این فرق می کند با وقتی که از پیش برای خوردن همنوع زمینه چینی بشود یا خوردن همنوع را آیین مقدسی بشمارند و کلەای آن جناب جلالت مآب را که با تمهیدات ویژەای کوچک کردەاند با تفاخر به در کلبه آویزان کنند که ما اینیم !

– بسیار خوب انسان شناس ها می فرمودید…….

– بله. آن‌ها به نکتەی جالبی بر خوردند که بسیار شنیدنی است و آن این بود که معلوم شد در زبان همنوع خواران کلمەای که برای مفاهیمی مثل “ قبایل دیگر” یا مثلا “ بیگانگان ” یا “ دیگران” یا “ غیر خودی” به کار می برند با کلمەی” شکار” یا مثلا “ گوشت قابل اکل” از یک ریشه است. به عبارت دیگر: روی کسی که قرار است خورده بشود پیشاپیش اسمی گذاشتەاند که به خودی خود جواز کشتن و تناول فرمودن مشارالیه است. وقتی ما در زبان مان برای مصداق ”همسایه” فقط کلمەی” کباب چنجه” را داشته باشیم، نام مطبوعش نه فقط  اشتهامان را تحریک می کند بلکه به همت اجداد والاتبار سخن شناس خودمان جواز قطعه قطعه کردن و در ماست و پیاز و آبلیمو خواباندن و حتا شیوەی آیینی طبخ او را هم که در کلمه مستتر است به زبان می آریم . تفنگ را روغن می زنیم می گذاریم دم دست ، به ضعیفه فرمان می دهیم برای ناهار فردا مبلغی برنج خیس کند، حسنی را هم می فرستیم قوم و خویش ها را خبر کند که فردا ظهر تشریفات بیارند به صرف چلو و کباب چنجه سراقرازمان کنند .

– خیلی جالب است

– به این می گوییم خلط مبحث. در آرمان آنارشیسم هم چنان خلط مبحثی فرموده شده که فریب خوردگان بینوا تا این کلمه را شنیدند دیوانەای جلو چشم شان مجسم می شود که با وجود هر نظم و قانونی در جامعه مخالف است. در صورتی ک آنارشیسم، انسانی ترین آرمانی است که دو هزار و پانصد سال پیش برای آسایش انسان ها و رسیدن آدمی به کمال مطلوب عرضه شد. هر شاعر آرمانگرا در نهایت امر، یک آنارشیست تام و تمام است . اشکال سهراب در همین است که ذاتا آنارشیست نیست و در نتیجه، دارویی که تجویز میکند مسکن است نه معالج .

– اجازه بدهید من این را به حساب اختلاف مشرب ها بگذارم.

– طبیعی است . من هم به همین نیت مطرحش کردم . و گرنه در شاعر بودن سهراب که بحثی نداریم، بحث در آنارشیست نبودنش است .

– چند لحظه قبل گفتید و یک جا هم به صراحت نوشته اید با این عقیده که هر چیز  ” زیبا ” قطعا “مفید” هم هست موافق نیستید؟
– بله . یک آلت قتاله ممکن است فوق العاده زیبا باشد ولی من از مشاهدەی چنین چیز زیبایی حالم بهم می خورد… البته زیاد سخت نگیرید، این اقتباس مع الفارقی است

– در باره فرم کارهایش چه می گویید؟

– از این جهت او را در ردیف فروغ می گذارم . آن سنگینی و تقید به وزنی که در کار اخوان هست و کارش را از شعر دور میکند و به حیطەی قدرت ادبی می کشد در کار این دو نیست. ضمنا برای آن که همه چیز را گفته باشم این را هم اضافه کنم انسانی شریف تر از سهراب کم تر شناختەام . اختلاف مشرب ها به جای خود من از صمیم قلب به خلوص این انسان بی غل و غش حرمت می گذاشتم.

1 mayis 2012 zurih

Bu sene 1 mayis hafta sonu na denk gelmedigi icin yurus ve standlar ayri gunlerde kuruldu. 28-29 Nisan da standlar, panaller, konserler yapildi.

Bu sene 1 mayis da yine 3 blok birlikde yurundu.

1 –    1 mayis komitesi ;  Sendikalar, partiler, sivil dernek ve kuruluslar. Turkiyeli ve baska ulkelerden ML grublar

2 – devrimci blok;   isvicre ML gruplar, antifasistler, anarsistler ve hayvan haklari

3-    grup;   liberter blok; Anarsistler, anorko sendikalistler, sol komunistler, liberter maksistler, isgalciler, ve kisiler.

Yuruyus den sonra polis her yeri abluka altina aldi. Her yil oldugu gibi yasal 1 mayis yuruyusunun sonra  izinsiz yapilacak antifasist sokak eylemlikleri  icin polis  kimlik kontrolu yapmaya basladi. Basin ve  Polis  izinsiz sokak eylemlerine katilanlarin  ve seyredenlerin   tutuklanacagini belirti. Eylemlikler sehir  merkezi disinada  yapildi. bazi yerler tahrip oldu. 150 kisi gozaltina alindi

karakok otonomu


Um keine E-mails von diesem Absender mehr zu erhalten, bitte an laydaran@immerda.ch antworten. Kurzer Hinweis im Betreff genügt (“delete”, “löschen”, “austragen”, etc.).

To receive no longer e-mails from this adress, please answer to laydaran@immerda.ch. Short note in subject is sufficient (f.e. “delete”, “unsubscribe”).

Bu adresden artik e-mail almamak icin, laydaran@immerda.ch yi cevaplayip, konu’ya kisa bir not yazmaniz (“sil”, “cikis”, vs.) yeterli.

Turkey : May day 2012

May day to fight againts capitalism and goverment also has historical advance since 1886 up to day has possed with loudly and colourfull protests of antiauthoritarian and the others. Beside festive celebrations ,nervy attack against goverment and capitalism has broken out from Istanbul, Amed, Dersim (Turkey – Kurdisyan) to Seattle, Oakland, Montreal and Berlin.

In İstanbul the preparetions of the celebration started at 7:30 am when many groups including anarchists,parties.and other formations reached to the way to Taksim Square . Three distinct cortege departed on şişli location were including anarhist block,Collective Earth and Freedom, Black and Red Cortege, Revalutionary Anarchist Action. Meeting at the entry of the metro station there was a festive cortege created with anthems and songs broadcasting by a sound system accompanied by drums and trumpets including, Anarchist block, Animal liberation activists and Freedom to earth activists behind the placard that ‘we are going to make fire of Banks ,factories, Jails,constitutions, Flags and uniforms. After the departure a group of activist from anarchist block attacked to the targets of local and multinational bank and companies on cumhuriyet street such Starbucks, Burger King, McDonalds, Halk Bank, İş Bank, 2 Garanti bank branches, Şekerbank, Kuveyttürk, Akbank, Yapıkredi, Defacto, Anadolu İnsurance, Beytem Plaza and the group making way demolishing advertisement boards and bus stations, shouted slogans that Riot revolution anarchy, Direct action against capitalism. Neither dictator nor democracy riot destruction anarchy in Harbiye on the frence of military musium a placard hanged that ‘Fire to jails freedom to prisoners,Rawin Sterk and Osman Evcan are with us” and then activists reached the check point and burning the black flags ended the action .

As usual dominant media and liberal left media maked inaccurate speculations against activists. The city governor declared the threat that the activiests is going to get haviest punishments.

Revolutionary Anarchist action,High School Anarchist action.Anarchist Womens, Colective 26a as previous year walked as a complete cortege and behind them the group with name of Disobedients walked with the placard that “Dont work, eat the boss before the demonstration” the group prepared a sharing table and distributed manifests and sandwiches.The group walked to the check points by slogans and by a media declaration ended the demonstration.

Black/red cortege gathered in early time of morning front of the Şişli mosque on the invitation of earth and freedom collective. After then the group met to anarchist block and stood here for a while then got the right side of the road.Later walked to 1 may area and entered.

Ankara – During the world worker’s day celebration in Ankara Tandoğan and Sıhhıye area police interfered by gas bombs.İn Ankara the celebrations were held on two distinct area.Police attacked by gas bombs to the demonstrations of the non governmental organizations like KESK,DİSK,Halk evleri,Doctors union,in Sıhhıye.The workers assambled in early times at the front of the train station walked Sıhhıye area.After then hundreds of people wanted to walk to the train station and forced the police barricade.Polices using gas bomb increased the tension.

Dersim – In the 1 may celebration held by unions and policial parties masses exposed to police terror.Thousand of people gathered on different points in the city departed to the meeting area by slogans and applause.The police surrounded the meetin area by barriers the first celebrated may 1 for the workers after then polize wanted to monitorized the masses taking camera and checking up.After then tension came out between the demonstrators reacting the aplications and then police attacked by gas bombs.Clashes broke out between the demonstrators wanted to enter the area and police.Masses responded the attacks by stones and breaking down the barriers entered the area.Arter the negotiations between police and celebration comittee the incidents ended.

Amed – After the 1 may celebration held in diyarbakur in bağlar neighbourhood a clash broke out between police and demonstrators.After the 1 may meeting held in station square in bağlar neighbourhood dörtyol and kuru çeşme district clashes broke out between demonstrator and police.Polices interference by armored vehicles demonstrators responden by sound bombs and molotof coctails.In additional against polices interference by gas bombs and compressed water to the demonstrators responded by stones.Groups disbanded at the evening hours.Because of the slogans in the meeting diyarbakır republic prosecution office declared to start an investigation.

Ankara – Anarchists participated to 1 may as Ankara anarchy initiative anarchist-communist collective by a associated pancarte.The cortege reached 300 people by the people who participated after seeing the cortege.After reached the check point the group didn’t want to be checked by police that’s why tension rised up between the group and police.The demonstrator participated the demonstration by a pancarte that ‘we carying a new world in our hearts and if the heart goes on to puls this fight continue.And anarchist carried portraid and pictures quoted from many anarchist and rebellious authors.

Mersin – In mersin anarchist walked by slogans iot revolution anarchy,Neither god nor state.Don’t pray just rebel.With or without money no education.Don’t cry because of hunger loot the markets .Break the office free police. Police steep tea .Very low attendance 1 may left behind.

Izmir – Anarchist this year participated dye demonstrations by invitation of black wind by a pancarte that’anarchy is to organize.The group containing almost 80 persons shouted many slogans entering the area by black red and black green slogans.

Bursa – Anarchist carnaval was in the street this year again by banner that ‘When the goverment take aim at the life ,the life become a resistance to government.Anarchist s didn’t want to be checked by police thats why tension rised up between anarchist and police,demonstration comitee.And then near the barricade they shouted a slogan that not to trap to the street ‘ and disbanded.

videos:
https://youtu.be/7ggJhxDHwJ8

https://youtube.com/watch?v=H3A1wQK4sgE&list=PLDB5039AF17BA616F&feature=plpp_play_all

images:


Aforum – www.internationala.org

بەشێك لە مێژووی ڕۆژی 1ی ئایار / 1

بەشێك لە مێژووی ڕۆژی 1ی ئایار

و. لە ئاڵمانییەوە: هەژێن

چیرۆکی ڕووداوەکەی هایمارکت (Haymarket)

مشتومڕی نێو بزووتنەوەی کرێکاری سەدەی 19 لە چەند پرسێکدا چەقی بەستبوو، لەوانە دەستلەکارکێشانەوەی هەرەوەزییانە، کە مانگرتنی گشتی کۆمەڵایەتی بوو بۆ بەدەستهێنانی داخوازییەکان. یەکێتییەکانی ئینگلتەرە لە 1ی ئایاری 1833دا 8 کاتژێر ڕۆژانەکاریان کردە ئامانجیان و بڕیاری مانگرتنی سەرتاسەرییان دا، کە تیایدا شتێكی ئاوا نەتوانرا بەتەواوی بهێنرێت دی. سەرمایەداری پیشەسازیی بۆ بزووتنەوەی تازە پێگرتووی کرێکاریی دژێکی بەهێز بوو، لەلایەکی دیکەوە ناسیونالیزم بەزۆری بەری بە هاوپشتییە سنووربەزێنەکان دەگرت.

پاش ئەوەی کە شۆرشی 1848/1849 بە سەرکوتنی بۆرجوازی نەتەوەیی کۆتایی هات،زۆرێك لە کرێکارانی سۆشیالیست بەرەو ئەمەریکا ڕەویان دەکرد. زۆرێکیان هزر و بیرۆکە ئەنارکیستییەکانیان لەتەك خۆیان بردە ئەمەریکا، لەوێ کە ژیان و هەلومەرجی کارکردن زۆر خراپتر بوو لە ولاتانێك کە لێوەی هاتبوون. بەتایبەت لە یەکەمین قەیرانی ئابووریی لە ساڵی 1857وە تا گەرمەی قەیرانەکە داتەپینە گەورەکە”، لە ساڵی 1883وە کرێکاران بەدەست بێکاری و بێسەرپەناییەوە گیرۆدە بوون.

لەبەرامبەر بزووتنەوەی کرێکاریی ئەو کاتدا، لە ئیمپراتۆریی تازە پێکهێنراوی ئاڵماندا ساڵی 1878 یاسا کۆمەڵایەتییەکان ”لەدژی جالاکییە مەترسیدارەکانی سۆشیال دیمۆکراسی” پەسەند کران. لە پێکهێنانی کۆمەڵەی نێونەتەوەیی کرێکاران (IAA) لەساڵی 1872دا، سۆشیالدێمۆکرات و کرێکارانی ئاڵمان گەورەتری هێز بوون. بەم جۆرە جێی سەرسووڕمان نییە، کە زۆرێك لەو سەدان هەزار کرێکارە ئاڵمانەش لە ئەمەریکا خۆیان لە یەکتییەکاندا ڕێکبخەن. “پاڵەوانانی کار” (Knights of Labor) کە ساڵی 1869 لە فیلادیلفیا پێکهێنران، بوونە پێشینەی یەکێتییە کرێکارییەکانی دواتر.

پرسی توندوتیژی

لە سەردەمی مانگرتنی گشتی هێڵی شەمەندەفەری1877وە، یەکێتییەکان جەماوەرێکی زۆریان لی کۆبووبووەوە، بەڵام لەلایەن بەکڕیگیراوان و مانشکێنانی چەکداری نووسینگەی (Pinkerton Agency) وەك پێسپڕدراوی سەرمایەدارەکان، دژایەتی دەکران. پۆلیس و میدیاکانیش لەم ڕووەوە ڕۆڵی خۆیان دەگێڕا، بۆ نموونە ”New York Tribune” ئاوا داوای دەکرد، کە پێویستە خۆپیشاندانی کرێکارانی مانگرتوو بە نارنجۆك تێکبشکێندرێن. لە بەرامبەردا وەك ڕێکخراوی چەکداری خۆپاراستن، لە هەندێك لە شارەکانی ئەمەریکادا یەکێتیی فێرکاریی و ئەنجومەنی خۆپارێزیپێکهێنران. هەڵدەستان بە ڕاهێنانی تەقەکردن و ڕێپێوانی ساڵیادی کۆمونەی پاریس. ساڵی 1880 “پارتی سۆشیالیستی کرێکارانلەسەر پرسی چەکداربوون بوو بە دوو باڵەوە، باڵی ڕاستی پارلەمانی و باڵی چەپی شۆڕشگێڕ.

هاوکات لە نیویۆرك ئەنارکیست و نوێنەری پارلەمانی جارانی سۆشیالدێمۆکراتی ئاڵمان یوهان مۆست Johann Most نووسەری زانستی جەنگی شۆڕشگێڕانەوەك پرۆپاگەندەی چالاکی”، لە شیکاگۆ ئەلبێرت پێرسن Albert Parsons و ئاوگوست شپیس August Spies ی ئاڵمانی ناسراوترین قسەکەری بزووتنەوەی کرێکاریی توندوتیژ بوون. شپیس لە ڕۆژنامەی کرێکاری شیکاگۆی ئاڵمانی زماندا کاری دەکرد و پێرسنس ڕۆژنامەی ئاگاداری” Alarmی ئینگلیزی زمانی دەردەکرد. ساڵی 1883 هەدووکیان لە شاری Pittsburgh پێکەوە لەتەك سۆشیالیستە شۆڕشگێڕەکان و ئەنارکیستەکانی دیکەدا لەسەر شێوازی میخائیل باکونین لە نێونەتەوەیی یەکەم، کۆمەڵەی نێونەتەوەیی خەڵکی زەحمەتکێش (کەسانی کرێکار) „International Working People’s Association (IWPA)“یان پێکهێنا.

تێکەڵەی ئەنارکیزم و سەندیکالیزم ئەوسا وەك بیرۆکەی شیکاگۆ – Chicago Idea ” دەخرایە ڕوو. لە هەژمارێکی زۆر ڕۆژنامەدا نێونەتەوەیی ڕەش” پاگەندەی بۆ پلانە شۆڕشگێڕییەکانی خۆی بە زمانی ئاڵمانی، ئینگلیزی و چێچی دەرکرد. بەتەنیا لە شیگاکۆ پێنج ڕۆژنامەی دەردەکرد، لەوانە ڕۆژنامەی کرێکاران – Arbeiter-Zeitung” کە لەلایەن ئاوگوست شپیس، ئادۆڵف فیشەر Adolph Fischer و میشایل شڤاب Michael Schwab ەوە، ڕۆژانە بە تیراژی 6.000 دانە دەردەکرا.

خەبات لەپێناو 8 کاتژێر ڕۆژانەکاردا

ساڵی 1884 “کۆنگرەی یەکێتییە فیدراڵییەکان و کۆمەڵە کرێکارییەکاندواتر ناسراو بە فیدراسیۆنی کرێکارانی ئەمەریکای ئەمەریکای باکووری بڕیاری دا داواکاری 8 کاژێر ڕۆژانەکار وەك سەرخەتی ناوەندیی خەباتی داهاتوو بێت.

سەرەکیترین داواکاری کرێکاران کەمکردنەوەی ماوە (کاتژێر)ی کار بوو. هەر لەسەر ئەمە بوو کە کرێکاران لە یەکی ئایاری 1886دا خەباتی خۆیان لەسەر کەمکردنەوەی ماوەی کار، توندتر کردەوە.

لە یەکی ئایاری 1886دا، زیاتر لە 340.000 کرێکار لە ئەمریکا دەستیان لەکار کێشایەوە، تەنیا لە شیکاگۆدا هەژماری کرێکارانی مانگرتوو 40.000 کەس بوو. چەند ڕۆژ دواتر پۆلیس لە مەیدانی هایمارکت Haymarket دەستیان بە ڕەشەکوژی کرد. سەرەنجام لەو پێکدادانەدا زیاتر لە 7 کەس کوژران، لەلایەکی دیکەوە لە راگەیاندنەکانی دەوڵەتدا ڕاگەیێنرا، کە ئەفسەرێکی پۆلیس بەهۆی بۆمبی دەستی ئەنارکیستێکەوە کوژراوە و هەروەها 6 پۆلیسی دیکە لە پێکدادانەکاندا کوژران. هەژماری برینداران لە هەردوولا لەنێوان 30 تا 40 کەس ڕاگەیێندرا. کەمکردنەوەی دوو کاتژێر لە ( 10 کاژێر زیاتری) ڕۆژانەکار، بۆ سەندیکالیستە ئەنارکیستەکان، ڕیفۆرمیستی دەهاتە بەرچاو، بەڵام سەرەرای ئەوەش پشتیوانیان لە کەمپەینەکە دەکرد. داواکارییەك کە لە ساڵی 1960ەوە لەجێی خۆی مابووەوە، دەبوو لە یەکی ئایاری 1886دا بە مانگرتنی سەرتاسەری بسەپێنرێت. لە شیکاگۆ یەکێتی ناوەندیی کرێکاران – Central Labor Union” شەممەی پێش 1ی ئایار خۆپیشاندانێکی گەورەی بە بەشداری نزیکەی 25.000 کەس بەرپاکرد. لە خودی یەکی ئایاردا مانگرتن لە ناوەندە پیشەسازییەکانی ئەمەریکادا زیاتر لە 300.000 کرێکار، بەتەنیا لە شیگاکۆ 40.000 کرێکار دەستیان لە کار کێشایەوە و لەسەر شەقامەکان 80.000 خۆپیشاندەر یەکیان گرتبوو.

پێشتر لە ئەپڕیڵی 1886دا لە شیکاگۆ لە کارخانەی میك‌کارمیك McCormick، کە درەوکەر (ماشێنی درەوکردن / دەراسە) ئامادە دەکرا، زۆربەی کرێکارەکان لەبەرامبەر ڕەفتاری نامرۆڤانەی شوێنی کار، بڕیاری مانگرتن دەدەن. ئەو کات لەبەرامبەر 12 کاتژێر ڕۆژانەکار بەگشتی 3 دۆلاری ئەمەریکی دەدرا، کە مرۆڤ دەیتوانی لە چێشتخانەیەکدا تەنیا ئێوارە ئێوارەخوادنێکی هەژارانەی پێ بکڕێت. خاوەنکار ڕێگری لە چوونەسەرکاری تێکرا کرێکارەکان دەکات، تاوەکو نزیکەی 1000 شوێنکاری خاڵی، بە کۆچەرانی تازە پڕ بکاتەوە، کە لە ئاوا بارێکدا لەبەر دەرگەی کارخانەکاندا بۆ پەیداکردنی کار دەوەستان. وێڕای بانگەوازی ڕۆژنامەی کرێکار، بۆ ئەوەی مانشکێنی نەکرێت، هێشتا 300 کەس بۆ داخوازی کار خۆیان ناونووس کرد. ئێوارەی 1ی ئایاری 1886 لە مەیدانی هایمارکت لە شەقامی ڕاندۆڵفRandolph Streetی شیکاگۆ کۆبوونەەیەکی کرێکاری کرا و ئەوەبوو کە مانگرتنی چەند ڕۆژەی کارخانەی میك‌کارمیك McCormick ی بەدوادا هات.

شیکاگۆ 1886

لە 3ی ئایاردا پۆلیس ڕژایە ئەو ناوە، بۆ ئەوەی کۆبوونەوەی مانگرتنی 6.000 خۆپیشاندەر لە نزیکی کارخانەی مێك‌کارمیك بڵاوە پێبکات. لە پێکدادانەکانی دواتردا 6 کرێکار کوژران و زۆرێك بریندار بوون. لە شەوی پێش 4ی ئایاردا هەزاران خۆپیشاندەر بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر توندوتیژی پۆلیس کۆبوونەوە و بەرەو مەیدانی هایمارکت بەرێکەوتن. سەرلەنوێ پۆلیس هەوڵی دا وەك ئەوەی ڕۆژی پێشوو، بە توندوتیژی بڵاوەی پێ بکات. سەرەرای ئەوەش کاروانی ناڕەزایەتی کرێکاران توانی بەرەویێش بڕوات و ئاشتییانە تێپەڕی. پارێزگاری شار هێرسن Harrison، کە بەخۆی لەوێندەرێ چاودێریی ئاساییشی شارەکەی دەکرد، زوو بەرەو ماڵ چووەوە.

نزیکەی 1000 خۆپیشاندەر، کە زۆربەیان کرێکاری ئاڵمانی بوون، گوێیان لە وتاردانەکان ڕاگرتبوو. دەمەو ئێوارە پاش ئەوەی ئەنارکیستانی ناسراو ئەلبێرت پێرسنس، ئاوگوست شپیس و ساموێل فیڵدن وتارەکانیان دا، بارودۆخەکە دژوارتر بوو. هێزی پۆلیس لە کۆڵانەکانی دەوروبەرەوە بە چەکەوە ئامادەباش وەستابوو. هەرکە هەوری باراناوی ئاسمانی تەنییەوە، زۆرێك لە خۆپیشاندەران شوێنی ناڕەزایەتییەکەیان جێهێشت، تەنیا نزیکەی 300 کەس لە وێندەرێ مانەوە.

کەمێك پێش کۆتاییهاتنی قسەکانی ئاوگوست شپیس، پشکێنەری پۆلیس بۆنفیڵد Bonfield فەرمانی هێرشبردن دەدات. 200 پۆلیس بەرەو ئۆتۆمەبێلی سەکۆی قسەکردنەکە کەوتنەڕێ و چوارلایان گرت، کاتێك کە بۆمبەکە هەڵدایە نێوەندی خەڵکەکە. دەستبەجێ پاش تەقینەوەکە، پۆلیس دەستی بە تەقەکردن لە کرێکارەکان کرد. لە شوێنی ڕووداوەکەدا پۆلیسێك کوژرا و شەش کرێکار دواتر بەهۆی برینداربوونیانەوە مردن. ئەوەی کە وتاردەرەکان وەك ئەنارکیست ناسراوبوون، پۆلیس و راگەیاندن ئاوایان لێكدایەوە، کە ڕووداوەکە هێرشێکی ئەنارکیستییە بۆ سەر پۆلیس. هەرچەند لەلایەن دادگەوە هیچ بەڵگەیەك بۆ وەها پەیوەندییەك نەتوانرا بخرێنە ڕوو.

سەرەرای ئەوەی کە لەو ساوە تا هەنووکەش هیچ کەس وەك هەڵدەری بۆمبەکە نەناسراوە، کەچی 8 کەس ، کەسانێك کە بەشداری ڕێکخستنی مانگرتنەکە بوون، سکاڵایان لەسەر تۆمار کرا و لە ئۆگوستی 1886دا تاوانبار کران. هەرچەندە تەنانەت بەڵگەی بەشدارنەبوون و تاوانبارنەبوونیان هەبوو، دادوەر جۆزیف گاری Joseph Gary بە تاوانباری ناساندن، گوایە بۆمبهەڵدەرەکە لەسەر بنەمای بۆچوونی ئەنارکیستانەی ئەم کەسانە بەکارەکە هەستاوە. لەسەر ئەو بنەمایە ئەوان تاوانبارن، هەروەك ئەوەی کە بەخۆیان بە هێرشەکە هەستابن. شایانی باسە خەرجی پارێزەری تاوانبارکراوان، نزیکەی 50.0000 دۆلار بوو، کە لە پارەی کۆمەكی هاوپشتی لە هەموو لایەکی جیهانەوە دابین کرا.

سزادراوان گیۆرگ ئێنگل Georg Engel (نیگارکیش خەڵکی کاسڵئاڵمان) ، ساموێل فیڵدن Samuel Fielden (کرێکاری بارکردن خەڵکی لەنکشەیر ئینگلاند) ، ئادۆڵف فیشەر Adolph Fischer (جاپگەر خەڵکی برێمن – ئالمان) ، لویس لینگ Louis Lingg (دارتاش خەڵکی مانهایمئاڵمان) ، ئۆسکار نێبە Oscar Neebe (لولەکیش خەڵکی نیویۆرك، تا سەردەمی لاوی لە کاسڵ ژیاوە) ، ئەلبێرت پێرسنس Albert Parsons (جاپگەر خەڵکی ئالاباما) ، میشایل شڤاب Michael Schwab (پەرتووکچن خەڵکی ئونتەرفرانکینئاڵمان) ، ئاوگوست شپیسAugust Spies (مۆبیلدانەر خەڵکی هێسنئالمان). پاش دادگەییکردنێکی ڕواڵەتییانە (شانۆگەرییانە) بە بەڵگەی دۆرینەوە، لەلایەن لێژنەیەکی سوێندخۆری ساختەوە بە لەسێدارەدان سزا دران. هەروەها ئۆسکار نێبە بە 15 ساڵ زیندانی سزا درا. لویس لینگ لە ژووری زینداندا بەهۆی دەمانجەیەکی بەقاجاخ بەدەستهێنراو خۆکوژی کرد و لایەکی سەری هەڵتەقاند. دادگە و دەسەلاتداران بەزۆر ئەو بڕئارەیان سەپاند و داوای پێداچوونەوەی بڕیارەکە لە سەرەتای نۆڤەمبەری 1887دا لەلایەن دادگەی بالاوە ڕەتکرایەوە.

سزای لەسێدارەدانی ساموێل فیڵدن و میشایل شڤاب لەلایەن فەرماندارOgelsby ەوە گۆڕدرا بە سزای زیندانی هەمیشەیی. ئێنگل، فیشەر، پێرسنس و سشپیس لە ڕێکەوتی 11ی نۆڤەمبەری 1887 لە زیندانی Cook County لەسێدارە دران. سەدان هەزار کەس لە ڕێپێوانی ناڕەزایەتی و بەگۆڕسپاردنی لەسێدارەدراواندا لە گۆڕستانی ڤاڵدهایم Waldheim لە ( Forest Park Illinois) بەشدارییان کرد. ڕۆبێرت ڕایتسیڵ Robert Reitzel ی ئەنارکیست خەڵکی بادن Baden، بەو بۆنەوە وتارێكی خوێندەوە. لە ساڵی 1893وە لەم گۆڕستانە، پەیکەرێکی یاداوەی بۆ قوربانیانی ڕووداوەکەی هایمارکت دانراوە.

هەروەها لە ساڵی 1893دا هەر سێ زیندانی، فیڵدن ، نێبە و شڤاب لەلایەن فەرماندار (پارێزگار) جۆن ئاڵتگێڵد John Altgeld وە بە بێتاوان و قوربانی دادگە ناسران و لێبوردیان بۆ دەرچوو. ( ساڵی 1936 دەستەیەکی لێکۆڵینەوە بەو سەرەنجامە گەیشت، کە هەموو 8 سزادراوەکە بێتاوان بوون). ئۆسکار نێبە پاش ئازادکردنی وەك پێشتر لە بزاڤی کرێکاریدا چالاك مایەوە. دواتر بووە ئەندامی کرێکارانی پیشەسازیی جیهان ( IWW – Industrial Workers of the World ) و لە میتینگی 1ی ئایاری 1906ی شیکاگۆدا قسەکەری یەکەم بوو. نێبە ساڵی 1916 مرد و لە گۆڕستانی ڤاڵدهایم لەتەنیشت پەیکەری یاداوەری گیانبەختکراوانی هایمارکتدا بەخاك سپێردرا.

پاشان، سەرەڕای ئەوەش، سزاکە و جێبەجێکردنەکەی بوونە هاندەری ناڕەزایەتی بەردەوامی بزووتنەوەی کرێکاری لە سەرتاسەری جیهاندا. 1888 فێدراسییۆنی کرێکارانی ئەمەریکا ( American Federation of Labor – AFL) بڕیاری دا 1ی ئایاری 1890 بکرێتە ڕۆژی خەبات بۆ سەپاندنی 8 کاتژێر ڕۆژانەکار. هەرچەندە کە لە ئاڵمان پارتی سۆشیالدێمۆکرات دژی بانگەوازی مانگرتنی گشتی بوو، لە هەموو شارەکان مانگرتن و کۆبوونەوەی جەماوەری بەرپاکران. زیاتر لە 100.000 کرێکار بەشدارییان تێددا کرد، بەتایبەت شاری هامبورگ Hamburg.

دواجار کۆنگرەی دامەزراندنی ڕۆژنامەی نێونەتەوەیی“‌ سۆشیالدێمۆکرات لە ساڵی 1889دا بڕیاری دا 1ی ئایاری بکرێتە ڕۆژی خەباتیسالانەی بزووتنەوەی کرێکاری و لەو کاتەوە ئەم ڕۆژە بە کۆبوونەوەی جەماوەری و مانگرتن دەستی پێکردووە. بەڵام هەروەها هەر لە دەستپێکەوە لەناو بزووتنەوەکەدا ڕەخنەش لە1ی ئایار هەبوو: لە فەرەنسە لە ساڵی 1892دا هەژمارێکی زۆر لە ئەنارکیستەکان ڕەخنەیان لەو کەمپەینە گرت، لەوانە سیباستیان فۆرێ Sebastien Faure، وتی چیتر ئەمە ڕۆژێکی شۆڕشگێڕانە نییە، بەڵکو سەکۆیەکی دەستەمۆکراوە بۆ هەڵبژاردنی دەسەلاتخوازان، تا لەڕێگەی دەنگی کرێکارانەوە بۆ پارلەمان هەڵببژێردرێن”. ساڵی 1893 لە کۆنگرەی یەکێتییە کرێکارییەکاندا لە مارسێل Marseille جارێکی دیکە ئاراستەی خەباتکارانی 1ی ئایار وەك ڕۆژی مانگرتنی گشتی پێداگری لەسەر کرایەوە، شتێك کە زیاتر دابڕانی لە پارتی سۆشیا دێمۆکرات واوەتر بەرەوپیش برد. دواتر ساڵی 1896 کاتێك کە ئەندامانی ئەنارکیست لە نێونەتەوەیی دووەمدا لە لەندەن لەبەر ڕەتکردنەوەی پارلەمانتاریزم دەرکران، ئەو لێکدابرانە فراوانتر بوو.

هاوپشتی نێونەتەوەیی لەبری ناسیونالیزمی خۆجێی

ئەوڕۆکە بۆ زۆرینەی زۆری کرێکارانی کرێکرتە (پابەند بە مووچە)، 1ی ئایار واتایەکی زۆر نابەخشێت. زۆر دەمێکە چیتر ڕۆژی خەباتی چینایەتینییە. لەبری ئەوە 1ی ئایار بۆ زۆرێك هەلێکی گونجاوە بۆ گەشتێکی خێزانی بۆ ناو سەوزایی (پارك و باخی کەنار شار)، یا لەوانەیە بۆ ڤورست [قیمەیەکی خۆشەکراوە بۆ برژاندن] خواردن لە جەژنی سەرشەقامی کۆنفیدراسیۆنی یەکێتییەکانی ئاڵمان (DGB). لەوێندەرێ وتاری فریودەرانەی سەرانی یەکێتییەکان، ئەوانەی کە لەبارەی هاوپەیمانی لەپێناو کار لەتەك خاوەنکاران وەك پێداویستی و هەنگاونان بۆ پێشەوە، قسە دەکەن، پەخش دەکرێت.

بۆ ئەو مەبەستە سەرانی یەکێتییەکانی (DGB) پارێزگاری لە ئاڵمانیا” بە هەموو هێزە ناسیونالیستەکانییەوە لەبەرامبەر کێبرکێی وڵاتانی کرێ کەم (کار هەرزان)ی ئۆروپای خۆرهەلاتی و ئاسیا، دەکەن. تەنانەت ئەمە واوەتر دەڕوات، کە (IG BAU ) پێکەوە لەتەك کاربەدستانی گومرگ دەچنە شوێنەکانی کارکردن (خانوو و تەلارکردنەوە)، تاوەکو کاری تۆمارنەکراو (ڕەش) و شێوەکانی دیکەی کارکردنی نایاسایی لەناوبەرن. کۆنفیدراسیۆنی یەکێتییەکانی ئاڵمان لەپێناو دابینکردنی بەرژەوەندی ئەندامانی، بەشێوەیەکی سەرەکی کرێکارانی شارەزا، بە پاراستنی پلەی مووچە و مافی خانەنشینی، نوێنەرایەتی دەکات. بۆ بەشێکی ڕوو لە زیادی خەڵك، ئەوانەی کە لە دەرەوەی پلەی مووچە ( ناجێگیر/ نایاسایی)ن، 1ی ئایار بەهیچ شێوەیەك ڕۆژی پشوو نییە و پاداشتی پشوویان بەرناکەوێت.

شەقام خاوێنگەران، قاپشۆران و سەرپەشتیگەرانی مناڵان و پیران، چایچی و قاوەچییان، کرێکارانی فەرمانگەکانبەردەوام زۆتر کارە پێویستەکانی کۆمەڵگە بەهۆی کرێکاری قەرزکراوەوە (کرێکاری کاتیی وەرگیراو لە نووسینەگانی کار)، نیوەکاران یا یەك یۆرۆ کارەوە پڕ دەکرێنەوە. کاری زۆرەملێیانەی دەوڵەتی لەلایەن ARGE (گروپی کار) و فشاری کرێی کەمی بازارەوە لەشکری کارکەرانی هەژارلە ئاڵمانیا دەسەبەر دەکەن. بۆ یەکەمین جار پاش دووەمین جەنگی جیهانی دووەمەوە، بەشێکی دانیشتوان ناچار کراون و خراونەتە ژێر هێڵی هەژاری، لەو شوێنانەی کە دەمێکە پڕۆلیتاریای بیانیی (بە دەربڕینی یەکێتی پۆلیس“) لێیە. بۆ ئەوەی خەبات دژی وەها بارێك ڕۆژانە بەڕێبخرێت، ئەرکی یەکێتییەکانە. دەی ئەگەر DGB نەیکات، ئەوا ئێمە بەخۆمان دەیکەین!

بەشێك لە مێژووی ڕۆژی 1ی ئایار / 2

بەشێك لە مێژووی ڕۆژی 1ی ئایار

و. لە ئاڵمانییەوە: هەژێن

بەشی دووەم

چیرۆکی (بەشداریی کۆمەڵایەتی)

هاوپەیمانی چینایەتی کۆنفیدراسیۆنی یەکێتییەکانی ئاڵمان ڕیسا [سوننەتی] خۆی هەیە : ساڵی 1920 لە کۆماری ڤایمارەرWeimarer دا یاسای شوراکانی کارخانەی ئیمپراتۆری ئاڵمان پەسەند کرا. پاش جەنگی دۆراوی یەکەمی جیهانی (1914-1918) و شۆڕشی نۆڤەمبەری کرێکاران – و شوراکانی سەربازان (1918/19) سۆشیالدێمۆکراتی و یەکێتییەکانی وەك دەستەبژێری سەروەر خۆیان سەپاند. هەر ئەو سۆشیالدێمۆکراتە، ساڵی 1914 دەنگی بە جەنگی ئیمپراتۆریی دا، تاوەکو ‌دیسانەوە لەلایەن هێزە کۆنەپەرستەکانەوە وەك نانیشتمانی” سووکایەتییان پێنەکرێت.

ڕابەڕانی پارتی سۆشیالدێمۆکرات ئالمان ئیبێرت Ebert و نۆسکە Noske دەیانەویست بەشی خۆیان لە ولاتانی داگیرکراو شوێنێك لەبەر خۆرەتاوبپچڕن، لەو ڕووەوە یەکێتییە سۆشیالدێمۆکراتەکانیش لەوپێناوەدا ئامادەبوون، لە کاتی جەنگی ئیمپریالیستانەدا دەم و دەست و پێ بەستراو بن. ئەم گونجانە چینایەتییە وەك هودنە” بووەتە سیمبوڵی میانجیکاریی و هاریکاریی (corporatism) یەکێتییەکان. ئیمپراتۆر (قەیسەری پروس) بە بەفەرمیناسین لە یاسای کۆمەکیی خزمەتگوزارییە نیشتمانییەکانی 1916دا سوپاسگوزاری کردن. لە ڕێکەوتننامەی ستینیس لێگیین Stinnes-Legien نێوان ئەنجومەنی ناوەندیی کار (ZAG) لەتەك پیشەسازیدا سەرلەنوێ لە سالانی 1918 تا 1924 گیانی سازشکارانی تەبایی چینایەتی یەکێتییەکان خۆی دەردەخاتەوە.

1919 : ڕۆژی پشوو و ڕەشەکوژی

لەتەك سەرکەوتنی سۆشیالدێمۆکراتی لە کۆماری ڤایمەر Weimarer دا، ساڵی 1919 ئیتر ڕۆژی 1ی ئایار کرا بە پشوو ڕۆژی جەژنی نیشتمانی“. بۆ ئەوەی چیتر یاداوەری کوشتاری مانگرتنە جەماوەرییەکەی 1886 لەپێناو 8 کاتژێر ڕۆژانەکاردا، نەبێت. سۆشیالدێمۆکراتەکان دەیانویست پشوویەکی یاساییانەی دەوڵەتیی، وەك باڵاترین ئامانج پاراستنی کرێکاران و ئاشتی جیهانیی هەمیشە دابینکراو” نیشان بدەن. دەبوو ئەمە ببێتە ئامرازێك بۆ یەکگرتن و تەبایی تەواوی گەل“.

لە یەکەمین 1ی ئایاری بە پشووکراوی ساڵی 1919دا کۆماری شۆڕشگێڕی میونیخ (Münch) لەلایەن سوپا و فاشیستەکانەوە سەرکوتکرا، سەدان کرێکار کوژران. هەزاران زیندانی کران و بە کوشتن یا زیندانی هەمیشەیی سزا دران. سۆشیالدێمۆکراتی ترسی ئەوەی هەبوو، کە لە ساڵانی داهاتووشدا ئەم ڕۆژە دووبارە ببێتە ڕۆژێکی خوێناوی پێکدادان لەتەك کرێکاراندا. هەر لەبەرئەوە ئەو ڕۆژی جەژنی نیشتمانییە دەستبەجێ هەڵوەشێنرایەوە، بەڵام سەرەرای ئەوەش لە زۆر بەشی (کۆماری ڤایمەر)دا ڕۆژی 1ی ئایار بە ڕۆژی پشوو مایەوە.

لە ئەپڕیڵی 1920دا میرایەتی سۆشیالدێمۆکرات ڕێگەی دا بە کۆمەکی ‌هێزی پارێزگاریی نیشتمانی (Reichswehr) و سوپای فاشیستی، ڕاپەڕینی کرێکارانی ناوچەی (Ruhrgebiet) کوشتوبڕ بکرێت و پشتیوانی لە بکوژان کرد. ئەو ‌هێزە سەربازییانەی، کە لەپێناو قەیسەر و نیشتمانشۆڕشی نۆڤەمبەری 1918یان سەرکوتکرد، سەرلەنوێ بە چاوپۆشی میرایەتی سۆشیالدێمۆکرات، بزووتنەوەی دژە فاشیستانەی کرێکارانیان خەڵتانی خوێن کرد. بەڵام سۆشیالدێمۆکراتی و یەکێتییەکانیان لەو ئاستەدا نەبوون ئەزموون وەبگرن و بەر بە هەڵکشانی سۆشیالیزمی نەتەوەیی بگرن.

لە ساڵی 1924ەوە خۆپیشاندانەکانی 1ی ئایار لەسەر شەقامەکان (لە دەرەوە) قەدەخە بوون، لەبەرئەوە لەو سالانەدا هیچ شتێکی ئاوا نەهاتووەتە ڕوودان. ساڵی 1929 لە وەها بارێکدا سەرۆکی پۆلیسی بێرلین Zörgiebel خۆپیشاندانی 1ی ئایاری سەرکوت کرد، بۆ ئەوەی بەر بە مانگرتنی ڕۆژی 2ی ئایار، کە پارتی کۆمونیستی ئاڵمانیان (KPD) رایگەیاندبوو، بگرێت. لە (بەرلین) پایتەختی پروس، لەوێ کە 1ی ئایار (بەپێچەوانەی بەشەکانی دیکەی دەوڵەتی نیشتمانی ئاڵمان)ەوە ئەم ڕۆژە پشوو نەبوو، نزیکەی 8 هەزار کرێکار لە گەڕەکەکانی ڤێدینگ و نۆیکلین Wedding ، Neukölln خۆپیشاندانی 1ی ئایاریان بەرپاکرد. هەرچەندە کە پارتی سۆشیالدێمۆکراتی ئاڵمان تەنیا خوازیاری بەرپاکردنی کۆبوونەوەی ناو هۆڵەکان بوو، سۆشیالدێمۆکراتیك کوژرا، لەسەر ئەوەی کە نەیویستووە دەستبەجێ پەنجەرەکەی دابخات. سەرۆکی پۆلیس Zörgiebel ی سۆشیالدێمۆکرات باری نائاسایی ڕاگەیاند و لە دوو ڕۆژی دواتردا هەموو خۆپیشاندان و کۆبوونەوەکانی مانگرتنی بە چەکی قورسی وەك دۆشکە سەرکوت کرد. 30 کەس لە نزیکەی 25 هەزاری خۆپیشاندەری بێچەك کوژران و سەدان کەسیش بریندار کران.

سۆشیالدێمۆکراتی و کۆنفیدراڵی گشتی یەکێتییەکانی ئاڵمان (ADGB)

شالیاری کاری ئەوسای ولات تیۆدۆر لایپارت Theodor Leipart (دامەزرێنەری دێمۆکراتی ئابووریی بۆرجوازی) لە ساڵی 1921ەوە سەرۆکی کۆنفیدراڵی گشتیی یەکێتییەکانی ئاڵمان (ADGB) بوو. بە دروشمەکەی ڕێکخراو، خۆپیشاندان نییە!” لایپارت هەڵوێستی خۆپاریزانەی ناتوندوتیژی بەرامبەر نازییەکان نیشاندا و زۆریش تێکۆشا، تاوەکو بەرهەڵستی دژە فاشیستانەی کرێکاران سەرکەوتوو نەبێت.

پاش دەسەڵاتسپاردن بە سەرۆکشالیارانی دەوڵەتی نیشتمانی ئاڵمان ئادۆلف هیتلەر Adolf Hitler لە 1933دا، لایپارت هەوڵێکی ناکامی دا یەکێتییەکانی ئاڵمان بداتە پاڵ میرایەتی یاسایی نازی. لە ترسی لەنابردنی یەکێتییەکان، ئەو لە دژی ڕامیاریی مانگرتنی جەماوەری لە قسەکردن بەردەوان بوو و بە دەربڕینی ناڕەزایەتی زارەکی و بێلایەنیی ڕامیاریانەی پارتیی، پشتی تێکرد.

دیکتاتۆری نازیی و کولتوری کار (کارپەرەستی)

لە 19. ئەپڕیڵی 1933دا کۆنفیدراسیۆنی گشتی یەکێتییەکانی ئاڵمان ADGB ڕایانگەیاند، ئەرکی سەر شانی ئەندامانی یەکێتییەکانە، کە لە جەژنیی دەوڵەتیی ئایاردا بەشداری بکەن. کۆنفیدراسیۆنی گشتی یەکێتییەکانی ئاڵمان داوای لە دەوڵەت کرد، کە هێزی کار بەتەواوەتی ببێتە بەشێك لە دەوڵەت”ی پارتی دیکتاتۆری ناسیونال سۆشیالیست (سۆشیال نەتەوەیی). لە 1ی ئایاری 1933دا بەشێکی ئەندامانی یەکێتییەکان لەتەك نازییەکان بەکردەوە ڕێپێوانیان کرد. لە بێرلین لەبەردەم یەك ملیۆن ئاڵمانیدا هیتلەر ڕایگەیاند سیمبولی خەباتی چینایەتی و ململانێ و ڕووبەڕووبوونەوەی بەردەوام، دیسانەوە دەبێتەوە بە سیمبوڵی یەکێتی باڵا و سەرنجڕاکێشی نەتەوە”. ئیتر دژە جولەکەبوون و دژە کۆمونیستبوون کرانە ئایینامەی دەوڵەت.

لە ڕۆژی دووەمدا (02.05.1933) نازییەکان بەهۆی کۆمیتەکانی چالاکی بۆ پاراستی هێزی کاری ئاڵمانی– Aktionskomitee zum Schutze der deutschen Arbeit”ەوە کۆمەڵە کرێکارییەکان، بنکە و پارەی یەکێتییەکان دەستیان بەسەردا گیرا و سەرانی یەکێتییەکان (وەك تیئۆدۆر لایپارت) لە زیندانی چاودێریی” ئاخێنران و ئەشکەنجە دران و هەندێکیان کوژران.

ناسیونال سۆشیالیستەکان (نازییەکان) لەڕێی زۆرەوە خەباتی چینایەتییان لەنێوبرد و بە تێکۆشانی نەژادیی جێگەیان گرتەوە. لەجێی بەشداریی و دەنگداریی کرێکاران لە کارخانەدا، رابەری کارخانەو بەرەی کاری ئاڵمان(DAF) “یان دانا. هەموو کرێکاران وەك وەفاداریکرانە ئەندامی زۆرەملێیانەی بەرەی کاری ئاڵمانی (DAF) و ئەنجومەنە سەرتاسەرییەکانی کرێکاران و کارمەندان کرانە یەکێتی یەکەیی [تاك یەکێتی – single union].

مافی مانگرتن هەڵوەشینرایەوە و دەبوو بڕواپێکراوانی کار– Trustees of the work” وەك میانجیکار لە مشتومڕەکاندا ئاشتی کۆمەڵایەتی لەنێوان خاوەنکار و هێزی کرێکاراندا لە شوێنەکانی کاردا دابین بکەن. دەبوو هەموو ساڵێك بۆ 12 مانگ 1ی ئایار ناو بنێن و ڕاستەوخۆ لەژێر فەامانی شالیاریی کاری دەوڵەتی ئاڵماندا بوون. “ڕۆژی خەباتی چینی کرێکاری جاران کرابووە سیمبوڵی کاری داهێنەرانە” وەك نیشانەی هاوپشتی نەتەوەییلە شۆشیالیزمی نەتەوەییدا.

لە ساڵی 1934ەوە 1ی ئایار چیتر هیچ پەیوەندییەکی بە چینی کرێکارەوە نەمابوو و ناوی نرا بوو ڕۆژی پشووی نیشتمانی نەتەوەی ئاڵمان”. دەبوو بە ڕازاندنەوەی درەختی ئایاری maypoles ، گۆرانیبێژیی، کاروانی ترومبێل و ڕپێوانی سەربازیی،1ی ئایار وەك جەژنی نەتەوەیی بێتە بەشی سەرەکی لە ئایدیۆلۆجی شۆشیالیزمی نەتەوەیی (NS). لە زۆر شوێندا وەك لاساییکردنەوەی پێشەنگیی بێرلین لە 1ی ئایاری 1933دا، تەنانەت درەختیان دەچاند، ئەوەی کە پێیان دەوت داربەڕووی هیتلەر”. هاوکات نازییەکان بە تیرۆر و ڕاونان پاشماوەی بزووتنەوەی کڕیکاریی (ئاڵمانیا و نەمسا)یان سەرکوتکرد. زۆرێك لە ئوردووگەکانی قەڵاچۆکردندا لەتەك جوولەکەکان و ناکۆمەڵایەتییەکان – Asozialen (لە ڕوانگەی نازییەکانەوە)” بەهۆی کاری زۆرەملێوە لەناو بران. بەڕێکەوت نەبوو، کە لەسەر دەرگەی ئوردووگەی قەڵاچۆکردنی داخاو Dachau ، دروشمی : “کار مرۆڤ ئازاد دەکات – !Arbeit macht frei” نووسرابوو. ئەم بارە بەردەوام دەبێت تا ئەو کاتەی کە هێزەکانی بەرەی دژ لەپێس هەموویانەوە یەکێتی سۆڤیەت و دەوڵەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا لە 8ی مای 1945دا کۆتایی بە دیکتاتۆریی سۆشیالیزمی نەتەوەیی دەهێنن.

یەکی ئایار پاش 1945

لە ساڵی 1946دا 1ی ئایار وەك ڕۆژی پشوو لەلایەن هێزەکانی هاوپەیمانانەوە بە فەرمی ناسرا. بەڵام هێشتاکە دەتوانرا بانگەواز و کۆبوونەوە ئایارییەکان بەرتەسك بکرێن. ئەمڕۆکە لە ئاڵمانیا یەکی ئایار ڕۆژی پشووی یاسایی و پاڕێزراوە. لە ڕووی یاساییەوە پرسێکی هەرێمییە، بۆ نموونە لە هەرێمی نۆرد ڕاین ڤێستفالن NRW ئەم ڕۆژە ناوی ڕۆژی پابەندبوونە بە ئازادی و ئاشتی و دادپەروەری کۆمەڵایەتی، تەبایی نێونەتەوەیی و ڕێزی مرۆڤایەتی“.

لە دەوڵەتەکانی سەرمایەداری دەوڵەتی بلۆکی خۆرهەڵاتیدا، ڕۆژی یەکی ئایار وەك خەباتی نێونەتەوەیی و ڕۆژی پشووی خەڵکی کرێکار بۆ ئاشتی و سۆشیالیزملەلایەن فەرمانڕەوایە مارکسیستلێنینیستەکانەوە دیاری کرابوو. بەشداریکردن لە ڕێپێوانە سەربازییەکاندا بە بەردەم ڕیزی ئەندامانی پارت و میوانەکانیاندا، ئەرکی بێچەندوچوونی کرێکاران و خوێندکاران بوو. وەك سیمبولی 1ی ئایار گوڵەمێخەکێکی سوور پێشکەش دەکرا یا وەك یاداوەریی سەرکوتکرانی بزووتنەوە کرێکارییەکان دادەنرا.

یەکی ئایار وەك نیشانەی دژەکۆمونیستانەی خۆرائاوا

پاپ پیوسی دوازدەهەم Pius XII کە لەسەردەمی کارگێڕییەکەیدا لە ساڵی 1939وە بەبێ ڕەخنە چاوپۆشی لە فاشیزم کردبوو، لە ساڵی1955دا 1ی ئایاری وەك یاداوەری یوسفی پیرۆز (باوکی عیسی) ڕاگەیاند، کە گوایە دارتاش بووە.

لە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی ڕابوردوو [سەدەی بیست]ەوە لە بێرلینی خۆراوایی (BRD) یەکی ئایار بووەتە سیمبولی جەنگی میلیشیایی سەرشەقامەکان لەنێوان ئۆتۆنۆمەکان [خودموختارەکان] و پۆلیس. کە تێیدا سەنگەربەندی جەنگ و زیانگەیاندن، بەشێوەیەکی سەرەکی لە گەڕەکی کرۆیتسبێرگ Kreuzberg ڕوودەدەن، هەروا بەرادەیەك دانیشتوانی ئەو گەڕەکە و کەسانی دیکەی کە لە شوێنەکانی دیکەوە هاتوون، چالاکانە بەشداری تێدا دەکەن. بەزۆری ئێوارە خۆپیشاندانی چەپە رادیکاڵەکان، هەل بۆ توندوتیژی پۆلیس و پێکدادانەکانی دواتر دەڕەخسێنن.

لە ساڵی 1911ەوە لە هەندێك شاری ئۆروپیدا ڕێپیوانی ڕۆژی ئایاری ئۆروپا– EuroMayday ” وەك ئەڵتەرناتیڤی ڕامیاریی بۆ جەژنە شەقامییەکانی کۆنفیدراڵیی یەکێتییەکانی ئاڵمانDGB بەرپا دەرکرێن. چالاکان دەیانەوێت لە وێنای ڕیزبەندی ڕەش و ئاهەنگگێران بە پاپموزیك و پۆشاکی ڕەنگاوڕەنگی بەرهەڵستکاری کرێکارانی ناڕێکخراو و ناجێگیر، دووری بگرن.

ئەورۆکە لە ئاڵمانیا، نەمسا و بەشێکی سویسرا 1ی ئایار ڕۆژی پشووی فەرمییە، هەروەها لە وڵاتانی وەك برازیل، چاینا، فینلەند، فەرەنسە، یۆنان، ئیتالیا، مەکسیکۆ، کۆریای باکووریی، پۆتوگال، ڕوسیا، سوید، تایلاند، تورکیە، عیراق و هەدێك وڵاتی دیکە پشووی فەرمییە. سەرەرای ئەوەش هێشتاکە لە هەندیك وڵاتدا خۆپیشاندانە ئایارییەکان قەدەخە دەکرێن و بۆ سەرکەوتیان ڕێگە بە توندوتیژی پۆلیس و گرتن دەدرێت. بەڵام زۆربەی خۆپیشاندانە ئایارییەکان لەژێر کارایی بزووتنەوەی سوونەتیی کرێکاران و کۆمونیستەکان و بەرادەیەك پارتە سۆشیالدێمۆکراتەکاندا، لەناو ڕامیاریی نوێنەرایەتی و پارەلەماندا خۆیان گونجاندووە.

ئەوڕۆکە چیتر بازرگانەکان و پێشڕەوانی بازار”، بۆ ئەوەی کرێکاران ئارام و خاو بکەنەوە، پێویستیان بە 1ی ئایار نییە. ئەو کارە یەکە یەکێتییەکان [یەکێتییە پیشەییەکان]ی کۆنفیدراڵیی یەکێتییەکانی ئاڵمان DGB خۆبەخۆیی ئەنجامیان داوە. هەردەم بەردەام هەوڵ دراوە، 1ی ئایار وەك پشووی فەڕمیی هەڵوەشێنرێتەوە، بۆ ئەوەی لەم ڕۆژەشدا وەك ئاسایی و بەبێ پاداشتی زیادەی کار، کار بکرێت.

بەڵام چ پشوو بێت یان نا: ئەوە تەنیا مانگرتنی هاوپشتی، بایکۆت و خەباتی ڕاستەوخۆن، کە هەموو ڕۆژیك دەکەنە 1ی ئایار!

سەندیکای ئەنارکیستی کۆڵن / بۆن

http://anarchosyndikalismus.org

سەرچاوەکان:

هافبرۆد، مایکڵ : “مانگرتنی گشتی، 8 کاتژێر ڕۆژانەکار و یەکی ئایار. گەنجینەی بزووتنەوەی ڕادیکاڵی کرێکاری، ئامادەکردنی بلاکبۆکس ، بیلیفیلد 1997

Halfbrodt, Michael: „Generalstreik, Achtstundentag und Erster Mai. Ein Kapitel aus der radikalen Arbeiterbewegung“, Edition Blackbox, Bielefeld 1997

کاراسێك، هۆرست: “هایمارکت، ئەنارکیستە ئاڵمانەکانی شیکاگۆ. وتە و ژیاننامە.” جاپکراوی کلاوس ڤاگنباخ، بێرلین 1973

Karasek, Horst (Hg.): “Haymarket. Die deutschen Anarchisten von Chicago. Reden und Lebensläufe.” Verlag Klaus Wagenbach, Berlin 1973

کۆڵن/ ئاڵمان : خۆپیشاندانەکانی یەکی ئایاری 2012

کۆڵن/ ئاڵمان : خۆپیشاندانەکانی یەکی ئایاری 2012

ئەم ساڵ بەپێچەوانەی سالانی پێشوو، گروپە ئەنارکیستەکان چەند مانگ پێشتر هاوپەیمانییەکان لە گشت گروپەکان و تاکە ئازادیخوازەکان پێكهێنا؛ لەوانە یەکێتی ئازادی کرێکاران-کۆڵن، سەندیکای ئەنارکیستی لاوانی کۆڵن، ڕێکخراوی بێکارانی شاری کۆڵن، فۆرومی ئەنارکیستانی شاری کۆڵن و چەندین کەسی دیکەی ناڕێکخراوی ئەنارکیست لە پەنابەران (ولاتانی دی) و شارەکانی دیکەی ئاڵمانەوە بەشدارییان تێدا کرد.

ئامادەکاری 1ی ئایاری ئەم ساڵ بێجگە لە کۆبوونەوەی بەردەوامی هەفتانە، چەندین چالاکی دیکەی گرتبووە خۆ، لەوانە ئێوارە کۆڕ لەسەر مێژووی یەکی ئایار و دیوە شاراوەکانی ئەو مێژووە، ئێوارە سینەما بە نیشاندانی فیلمی دۆکومێنتەری لەو بارەوە و وۆرکشۆپ و یاداوەی قوربانیانی کار و ڕێپێوان بەو بۆنەوە لە 28ی ئەپڕیڵی 2012 بەناو چەند ویستگەیەکی شاری کۆڵن دا و چەند ئێوارە میتینگ و جەژنی هاوپشتی و هەندێك چالاکی دیکە، لە ماوەی چەند مانگدا بەرپاکران.

بەشداری ڕێپێوانی 1ی ئایاری 2012 **

ئەم ساڵێش وەك چەند ساڵی پێشوو، ئەنارکیستەکان وەك ڕیزبەندییەك (بلۆکێك)ی ئەنارکی، لە ڕێپێوانی فەرمی یەکی ئایاری ئەم ساڵدا بەشدارییان کرد و هەژماری بەشداربووان لەچاو سالانی پێشوو، هەم لە ڕیزبەندی ئەنارکییەکاندا ڕوو لە زیادبوون بوو و هەم لە ڕیپێوانە گشتییەکەدا هەژماری بەشداربووان زۆرتر بوو.

ڕیزبەندیی ئەنارکی نێو ڕێپێوانەکە فرە ڕەنگ و دەنگ بوو؛ ئەندامانی یەکێتی ئازادی کرێکاران- کۆڵن، ڕێکخراوی بێکارانی شاری کۆڵن، سەندیکای ئەنارکیستی لاوان کۆڵن، ئەنارکۆ- فێمینیستەکان، ئەنارکۆ-کۆمونیستەکان، ئەنارکۆ- سەوزەکان و ئەنارکۆ-تاکگەراکان لە زۆر ولات و نەتەوەوە (پەنابەران و کۆچەران) هاتبوون و بەشدارییان کرد و لە کۆتایی ڕێپێوانەکەدا لە دەوری چادری راگەیاندنی ڕێکخراوی بێکاران و وێنەگرانی ئازاد و کرێکاری کۆبوونەوە و تا کۆتایی کۆبوونەوە جەماوەرییەکە مانەوە و بە درێژایی ڕێپێوان و کۆبوونەوەکە بە دروشمی ئازادیخوازانە و سۆشیالیستانە رامیاریی دەوڵەت و سەرمایەدارەکان و کۆنفیدراڵی یەکێتییەکانی ئاڵمان (DGB)یان ڕسواکرد, لە کاتێکدا پارت و ڕێکخراوە دەسەلاتخواز و ڕیفۆرمیستەکان تەپل و زوڕنا و گۆرانی و دروشمی ڕیاکارانەیان دەکوتا و دەوتەوە، بەردەوام دروشمەکانی ئەنارکیستەکان دژی ناسیونالیزم و دژی دەوڵەت و دژی سەرمایەداری و دژ یەکێتییە زەردەکان و بانگەوازی هاوپشتی نێونەتەوەیی گەرمییان بە ڕێپیوانەکە دەدا، لەوانە: «سەد ساڵ تەمەنی (DGB)، هیچ زیانی بە سەرمایەداری نەگەیاندووە» ، «بژی هاوپشتی دژەنەتەوەیی» ، ئەمانە و کۆمەلێك دروشمی دیکەی پەیوەست بە باری گوزەران و نەبوونی کار و پەرەسەندنەوەی نیۆنازییەکان و … هی دیکە .

** شایانی باسە زۆرێك لە چالاکانی ڕیزبەندیی ڕەش و سوور، لەم شارەوە چووبوون بۆ شاری بۆن بۆ بەرەنگاریی ڕێپوانی نیۆنازییەکان لە یەکی ئایاری ئەم ساڵی ئەو شارەدا…

خۆپیشاندانی ئامادەکاریی ئایار لە 30ی ئەپڕیڵی 2012

خۆپیشاندانی ئامادەکاریی ئایار لە 30ی ئەپڕیڵی 2012

ئێوارەی 30ی ئەپڕیڵی 2012 لە کاتێکدا ڕێپیوانی ئایاریی بە بڕیزبەندییەکی ڕەش و کۆمەلێك لافیتە و ئاڵای ڕەش و سوور و بڵندگۆوە بەبەردەم بنکەی پۆلیسی گەڕەکی (ئێرنفێڵد)دا تێدەپەڕین، لەلایەن هێزەکانی پۆلیسەوە هێرشیان دەکرێتە سەر و سەرەنجام پاش بریندارکردنی 2 خۆپیشاندەر و دەستگیرکردنی 10 کەسی دیکە، دەکەونە بەر ڕاونان و گرتنی خۆپیشاندەران.

لە دەستپێکەوە هەژماری خۆپیشاندەران نزیکەی 70 کەسێك بوو و بەرە بەرە ڕێبوارانی سەرشەقامەکان پەیوەست دەبوون یا بە دەستهەڵبڕین و دەنگهەڵبڕین و فیکە لێدان، پشتیوانی خۆیان دەنواند. زۆربەی خۆپیشاندەران کەسانی لاو بوون یەکێك لە دەستگیرکراوەکان، لەبەرئەوەی شوناسنامەی پێ نەبوو، یەکسەر پاش لێکۆڵینەوەی کەسیی، لەتەك 9 کەسەکەی دیکە ئازاد نەکرا و یەکێك لە بریندارەکان، کە ژنێكی لاو بوو، برینەکەی سەخت بوو، لەبەرئەوەی هێزەکانی پۆلیس سەریان بە دیواردا کوتابوو، هەردوو بریندارەکە گوازرانەوە بۆ خەستەخانە، بەشی فریاگوزاری.

سەرچاوەی هەواڵ : https://secure.flickr.com/photos/strassenstriche/sets/72157629570714048/