دانیل غیرین

و. له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌ :سه‌لام عارف

بانکه‌کانی پشتیوانە [الاعتماد] لای حکومه‌تی بۆرجوازی کۆماریی مانه‌وه‌، واته‌ لای که‌رتی تایبه‌تی، بێگومان به‌ چاودێریی ده‌وڵه‌ت، به‌هیچ کلۆجێك بواری ئه‌وه‌ نه‌ده‌درا، ئه‌و بانکانه‌ بکرێنه‌ خزمه‌تکاری خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، گه‌رچی باره‌که‌ ئاواهی بوو، هه‌ندێك هەرەوەزی هه‌ر به‌رده‌وامبوون و به‌وه‌ پشتیانبه‌ستبوو، که ‌له‌ شۆڕشی ته‌موزی 1936 ده‌ستخرابوو، سه‌رباری ئه‌و ده‌ستکه‌وته‌ش به‌ناچاریی ده‌ستیانگرت به‌سه‌ر هه‌ندێك که‌لووپه‌لی حازربه‌ده‌ستدا، بۆ نموونه‌ خشڵ و زێڕ و زیو و پاشماوه‌ی دێرینی په‌رستگەکانی فرانکیه‌کان، ئه‌وده‌مه‌ (کۆنفیدرالی نیشتمانی بۆ کار) پێشنیاری دامه‌زراندنی (بانکی کۆنفدرالی) کرد، به‌ڵام گوزه‌راندن و به‌ڕێکردنی پێشبڕکێی سه‌رمایه‌ی پاره‌یی، جۆرێك بوو له‌ جۆره‌کانی خه‌و وخه‌یاڵ، ئه‌و ده‌مه‌ گواستنه‌وه‌ی سه‌رمایه‌ی پاره‌یی بۆ ده‌ستی پرۆلیتاریای ڕێکخراو ته‌نها چاره‌ بوو، به‌ڵام (کۆنفدرالی نیشتمانی بۆکار) نه‌یده‌وێرا به‌و ئاڕاسته‌یه‌ کاربکات و زیاتر هه‌نگاوبنێت،چونکه‌ به‌ندی “به‌ره‌ی میلی” بوو.

ئه‌و به‌ره‌یه‌ به‌ربه‌ستی سه‌ره‌کی بوو، خۆراک به‌خشه‌که‌شی سه‌رکرده‌ ڕامکارە [سیاستەبازە] جیاوازه‌کانی ئیسپانیای کۆماریی بوون، خۆبه‌ڕێوه‌بردنیان به‌وه‌ تاوانبارده‌کرد، که‌ گورزی کوشنده‌ له‌ “به‌ره‌ی میلی” ده‌وه‌شێنن، به‌واتایه‌کی دیکە له‌ یه‌کێتی چینی کرێکار و ورده‌بۆرجواز، ئه‌و ڕه‌خنه‌یە‌شیان تێپه‌ڕکردن و جێبه‌جێکردنی گه‌مه‌ فرانکیه‌که‌ بوو، خودی ئه‌و گه‌مه‌یه‌ گڕخۆشکه‌ری ئه‌و ڕه‌خنه‌گرانه‌ بوو، هه‌ر ئەو‌انیش بوون، که‌ به‌هه‌موو فڕوفێڵ و ته‌ڵه‌بازییه‌ك ئه‌وه‌یان ڕه‌تدکرده‌وه‌، چه‌ك به‌ پێشڕه‌ویی ئازادیخوازی ناوچه‌ی ئاراگۆن بده‌ن، چاری ناچار ئه‌وان به‌دەستی به‌تاڵه‌وه‌ به‌ڕووی گوله‌ڕێژه‌کانی فرانکۆ ڕاوه‌ستانه‌وه‌، که‌چی دواتر ئازادیخوازه‌کانیان به‌ سڕ و سستی و به‌سته‌ڵه‌کی تاوانبارکرد.

به‌ ڕاگەیێندراوی 7ی تشرینی یه‌که‌می 1936ڕه‌وایی به‌ به‌شێك له‌ هەرەوەزییە‌ کشتوکاڵیه‌کانی دێهاته‌کان درا، ئه‌و ده‌مه‌ ئەریبە Aribe وه‌زیری کشتوکاڵ بوو، ئه‌و کەسێکی کۆمونیست بوو، دژایه‌تیکردنی هەرەوەزیی له‌ شاده‌ماره‌کانیدا هاتوچۆی ده‌کرد. زۆر به‌تاسه‌ی ئه‌وه‌وه‌ بوو، که‌ جوتیارانی هەرەوەزییەکان بەگومان و نائومێد بکات، ته‌ندروستی هەرەوەزییه‌کانی خسته‌ژێر باری هه‌ندێك بنه‌مای بێبه‌زەییانە و ئاڵۆزه‌وه‌، ماوه‌یه‌کی دیاریکراوی به‌سه‌ر هه‌موو ئه‌و هەرەوەزییەکان‌دا سەپاند، که ‌له‌ کاتی خۆیدا یاسایینه‌کراون، ئه‌وانه‌ هه‌موو یاساخن و ده‌بێت بۆ خاوه‌نه‌کانی پێشووتریان بگێڕدرێنه‌وه‌، ئه‌و کەسە‌ واته‌ ئەریبە جوتیارانی هانده‌دا، تا نه‌چنه‌ هەرەوەزییە‌کانه‌وه ‌و نه‌فره‌تییده‌کردن**، کانونی یه‌که‌می 1936، له‌ وته‌یه‌کدا بۆ زەمیندارە گچکه و تاک و تەنیاکان، وتی تفه‌نگه‌کانی پارتیی کۆمونیست و حکومه‌ت له‌به‌رده‌ست و له‌ خزمه‌تی ئه‌واندایه‌، به‌بێ ئه‌وه‌ی هیچ به‌سه‌ر هەرەوەزییه‌کاندا دابه‌شبکات، په‌ینی هاورده‌ی به‌سه‌ر ئەواندا دابه‌شکرد، ئه‌و هاوەڵی کوموریرا بوو. کوموریرا به‌رپرسی گشتی ئابووری ناوچه‌ی کاتالۆنیا بوو، به‌جووته‌ زەمیندارە‌ گچکه‌کان و ناوه‌نده‌کان و بازرگانه‌کان و ته‌نانه‌ت خاوه‌نداراییه‌ گەورە‌کانیش، هه‌موو ئه‌وانه‌یان له‌ سه‌ندیکایه‌کی کۆنەپارێزدا گردکرده‌وه‌، هه‌روه‌ها له‌ به‌رشه‌لۆنه‌ ڕێکخستنی ئازوقه‌یان له‌ سه‌ندیکا کرێکارییه‌کان سه‌نده‌وه‌، دایانه‌ ده‌ست فرۆشیارەکانی [باییعە‌کانی] کەرتی بازرگانی تایبه‌ت.

له‌ دوا وه‌رچه‌رخاندا دوای وردوخاشکردنی پێشڕه‌ویی شۆڕشگێڕی به‌رشه‌لۆنه‌، هاوپه‌یمانیی حوکمه‌تی به‌بێ سڵکردنه‌وه‌ ئایاری 1937 به‌ شێوازی سه‌ربازیی خۆبه‌ڕێوه‌بەریی کشتوکاڵی ته‌فروتوناکرد، ڕاگەیێندراوی10ی ئابی 1937 ده‌رکرد به‌و ڕاگەیێندراوە‌ “ئه‌نجومه‌نی به‌رگری هه‌رێمیی” ‌ناوچه‌ی ئاراگۆنی هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌، گوایه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ” دەسەڵاتی ناوه‌نده‌”، (جواکین ئاسکاروز  چالاکی به‌وه‌ تاوانبارکرد، که‌ گوایه‌ “خشڵ و زێڕ و زیوی” فرۆشتووه‌، له‌ ڕاستیدا ئه‌و ته‌نها هێنده‌ی فرۆشتبوو، که‌ بۆ دابینکردنی که‌لوپه‌لی هەرەوەزییه‌کان ته‌رخانکرابوو، پاش ماوه‌یه‌کی که‌م تیپی یازده‌ی گه‌ڕۆك به‌ سه‌رکرده‌یی ئەفسەر لیستێرLister ستالینیست و به ‌پشتیوانی زرێپۆشە‌کان هێرشیکرده‌ سه‌ر ناوچه‌ی ئاراگۆن، به‌رپرسە‌کانی هەرەوەزییەکانی ده‌ستگیرکرد، بنکەکانی قفڵدان و هه‌موو لیژنه‌کانی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌، فرۆشگەکانی شاره‌وانییه‌کانی تاڵانکردن و ده‌زگەکانیانی شکاندن، (ڕۆژنامه‌ی کۆمونیست)یش نه‌فره‌تی خۆی ئاڕاسته‌ی هەرەوەزیی کرد و به تاوانی ‌” هەرەوەزیی سەپێندراوی ناچاریی” تۆمه‌تباریکرد ئه‌و کەسە‌ ستالینیسته‌ له ‌30% هەرەوەزییه‌کانی ته‌فروتوناکرد، ئه‌وه‌ش که‌ مایه‌وه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌بوو که‌ شێوازی داپڵۆسینی ستالینیستی نه‌یتوانی به‌ته‌واوی جوتیاران ناچاربکات ببنه‌ زەمینداری کەرتی تایبه‌تی، هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی تیپەکی لیستێرLister تێپه‌ڕبوو، جوتیاران هه‌موو ئه‌و گرێبه‌ستانه‌یان دڕاند، که ‌به‌ زه‌بری ده‌مانچه‌ واژۆکرابوون، سه‌رله‌نوێ جارێکی دیکە ده‌ستکرایه‌وه‌ به‌ درووستکردنه‌وه‌ی هەرەوەزییه‌کان، ده‌رباره‌ی ئه‌و گ. مونیس G Munis نووسیویه‌تی “یه‌کێك له‌ بازنه‌ نموونه‌ییه‌کانی شۆڕشی ئیسپانیا ئه‌و کارانه‌ی ئه‌نجامدا، هه‌رچه‌نده‌ تۆقاندنی حکومه‌تی و هه‌ڕه‌شهی گه‌ماڕۆی ئابووریی له‌ئارادابوو، جوتیاران‌ له‌سه‌ر بڕوابوونیان به‌ سۆسیالیزم جه‌ختیانکرده‌وه” دروستکردنه‌وه‌ی هەرەوەزییه‌کانی ئاراگۆن کارێکی زۆرگران نه‌بوو، پێویستی به‌ پاڵه‌وانییه‌کی مه‌زن نه‌بوو، دواتر پارتیی کۆمونیست ئه‌وه‌ی تێبینیکرد، که‌ زیانێکی زۆری له‌ هێزه‌ زیندووه‌کانی ئابووریی دێهاتی داوه‌، هه‌روه‌ها به‌گشتی له‌ به‌رهه‌مهێنان و نەبوونی هێزی کار و ڕوخانی ورەی جه‌نگاوه‌رانی به‌ره‌ی جه‌نگ، به‌جۆرێکی مه‌ترسیدار بوونه‌ هۆی به‌هێزبوونی چینی مامناوه‌ندی زەمیندارەکان، ئه‌و پارتییە‌ ویستی هه‌ڵه‌کانی خۆی چاکبکات، گه‌ره‌کی بوو گیان به‌ جه‌سته‌ی هەرەوەزیه‌کاندا بکاته‌وه‌، به‌ڵام کار له ‌کار ترازابوو، هه‌وڵه‌کانی ناکام بوون، چونکه‌ هەرەوەزییه‌ تازەکان، نه‌یانتوانی نه‌ ڕووبه‌ره‌کان و نه‌ ژماره‌ی کارگه‌ران و نه‌ چلۆنایه‌تی زه‌وییه‌کانی هەرەوەزییە کۆنه‌کان ده‌ستبخاته‌وه‌، زۆر له‌ کارگه‌ران له‌ ترسی داپڵۆسیین خۆیان گه‌یاندبووه‌ به‌ره‌ی جه‌نگ، هه‌ندێکیشیان به‌ندکرابوون.

له‌ ناوچه‌ی لوڤان Lovan، له‌ کاستیل Castel ، له‌ هەرێمەکانی هویسکا Huesca و تێرویل Teruel ، کۆمارییه‌کان به‌هه‌مان شێوه‌ هێرشی چه‌کداریان کرده‌ سه‌ر خۆبه‌ڕێوه‌به‌رییە کشتوکاڵییەکان، به‌ڵام تاڕاده‌یه‌ك خۆبه‌ڕێوه‌بردن به‌ زیندووی مایه‌وه‌، به‌تایبه‌تی له‌و جێگانه‌دا که‌ نه‌که‌وتبوونه‌ ژێرده‌ستی فرانکیه‌کان، به‌تایبه‌تی له‌ لوڤان.

له‌ ڤالێنسیا ڕامیاریی حکومه‌ت ده‌رباره‌ی سۆسیالیزمی کشتوکاڵی دێهاتی، ڕامیارییەکی ته‌مومژاوی بوو، ئه‌وه‌ش له‌ هه‌ره‌سی کۆماری ئیسپانیا به‌شداربوو، بێجگه ‌له‌وه‌ جوتیاره‌ هه‌ژاره‌کانیش خه‌باتکردنیان له‌پێناوی کۆمارییدا به‌ خه‌باتی خۆیان نه‌ده‌زانی به‌رژه‌وه‌نده‌ییه‌کانی خۆیان تیادا نه‌ده‌بینی.

بیرۆکراتیی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سۆسیالیسته‌ ده‌سه‌ڵاخوازه‌کان، به‌ هه‌ڵمه‌تێکی نه‌خشه‌داڕێژراو له‌ ڕێگه‌ی ڕۆژنامه ‌و ڕادیۆوه‌ هێرشیانده‌کرده‌ سه‌ر سه‌رکه‌وتنه‌کانی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری، ڕاستوڕه‌وانی خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیان خسته‌ خانه‌ی گومانه‌وه‌، به‌نه‌فرت و سه‌رزه‌نشتکاریی گورزی خۆیان لێ وه‌شاند، حکومه‌تی ناوه‌ندیی ئه‌وه‌ی ڕه‌تکرده‌وه‌، که‌ هیچ پشتیوانەیەك/ پشتبەستنێك به‌ خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کاتالۆنیا ببه‌خشێت، ئه‌و ده‌مه‌ که‌سێکی ئازادیخواز شالیاری ئابووریی کاتالۆنیا بوو، له‌ خەزێنەی سندوقی پاشه‌که‌وت ملیاردێکی به‌ خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری کاتالۆنیا به‌خشی، به‌ڵام دواتر کومویرا ستالینیست بووه‌ وه‌زیری ئابوری و هه‌موو کارگه‌کانی خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له‌ که‌ره‌سه‌ سه‌ره‌تاییه‌کان بێبه‌شکرد و که‌ره‌سه‌کانی به‌که‌رتی تایبه‌ت به‌خشی، بێجگه ‌له‌وه‌ش به‌ڕێوه‌بەریی کاتالۆنیا پێویستییه‌کانی خۆی له‌ هەرەوەزییەکان کریبوو، که‌چی ئه‌و کەسە‌ ستالینیسته‌ پێدانی ئه‌و بڕه‌شی له‌بیری خۆی برده‌وه ‌و به‌هاوبه‌شیکراوەکانی نه‌یدا‌.

حکومه‌تی ناوه‌ندیی هه‌موو ئامرازه‌کانی خنکاندنی هەرەوەزییه‌کانی به‌ده‌سته‌وه‌بوو، خۆماڵیکردنی هاتوچۆ به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌ ڕێگه‌ی بۆ خۆشبوو، تا بتوانێت خۆراکی هه‌ندێکیان ببه‌خشێت به‌ هه‌ندێکی دیکەیان، بێجگه‌ له‌وه‌ش لەجیاتی ئه‌وه‌ی پۆشاکی سه‌ربازیی له‌ هەرەوەزییه‌کانی چنیین بکڕێت، له ‌ده‌ره‌وه‌ هاورده‌یده‌کرد، هه‌روه‌ها به‌ به‌هانه‌ی به‌رگری نیشتمانییه‌وه‌ به‌ ڕاگەیێندراوی 22ی ئابی1937، ڕاگەیێندراوی تشرینی یه‌که‌می1936ی ناکاراکرد، ڕاگەیێندراوی ناکاراکراو بۆ بەهەرەوەزییکردنی دامەزراوه‌کانی کانزایی ده‌رکرابوو، بیانووی ئه‌و ناکاراکردنه‌ش ئەوە ‌بوو، که ‌گوایه ‌”سه‌رپێچییه‌ له‌ هۆشمەندیی ده‌ستوور”، سه‌رباری ئه‌وه‌ش هه‌موو ئه‌و فه‌رمانبه‌ر و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ زلانەی که‌ خۆبه‌ڕێوه‌بردن وەلاینابوون،گه‌ڕاندنییه‌وه‌ سه‌ر جێگه‌کانیان، ئه‌وانه‌ هه‌موو کەسانی ڕقئه‌ستوور و تۆڵه‌چی بوون.

به‌ ڕاگەیێندراوی 11ی ئابی 1938 خاڵی کۆتایی خرایه ‌سه‌ر چڕکردنه‌وه‌ی پیشه‌سازیی جه‌نگی و کرایه‌ خزمه‌تکاریی شالیاریی پڕچه‌ککردن، ژماره‌یه‌کی لەڕادەبەدەر له‌ که‌سانی بیرۆکراتی سەر بە پارتیی خزێنرایه‌ نێو کارگه‌کانییه‌وه‌، ئه‌و کەسە‌ بیرۆکراتانه‌ش زیاتر له‌وانه‌ بوون، که‌ تازه‌کی چووبوونه‌ پارتیی کۆمونیستەوە، کرێکاران له‌ هه‌لومه‌رجێکی زۆر ناله‌باردا ئه‌و دامه‌زراوانه‌یان دامه‌زراندبوو، به‌و ده‌ستێوه‌ردانه‌ چاودێرکردنی به‌رهه‌مهێنانیان له‌ده‌ستچوو.

تا سەردەمی وردوخاشکردنی ئیسپانیای کۆماری خۆبه‌ڕێوه‌بەریی پیشه‌سازیی کاتالۆنیا و لقه‌کانی دیکە به‌ زیندوویی مایه‌وه‌، به‌ڵام دەرووەکانی فرۆشتن و ساخکردنه‌وه‌ی له‌ده‌ستدابوو، چونکه‌ حکومه‌ت هه‌موو پشتیوانەیەکی کڕینی لێ دابڕیبوو.

به‌کورتی هه‌ر که‌ هەرەوەزییه‌کانی ئیسپانیا له‌دایکبوون، سنووردارکراون و له‌ مه‌نگه‌نه‌ی توندوتۆڵی جه‌نگ دران، به‌ڵام وانه‌یه‌کی به‌هێز و بزوێنه‌ری له‌ دوای خۆی جێهێشت، هه‌ر ئه‌وه‌ش ئاوای له‌(ئێما گۆڵدمان) کردووه‌، تا بڵێت “با له‌ دوایین وه‌رچه‌رخانیشدا فرانکۆ سه‌رکه‌وتووبووبێت،به‌ڵام گردکردنه‌وه‌ی پیشه‌سازییه‌کان و زه‌وییەکان مه‌زنتریین ده‌سکه‌وتی هه‌ر قۆناخێکی شۆڕشگێڕه‌، ئازادیخوازان ته‌فروتوناکران، به‌ڵام بیرۆکه‌که‌یان به‌ زیندووی ده‌مێنێته‌وه‌” ڕۆژی ‌21ی ته‌موزی 1937 له‌ به‌رشه‌لۆنه‌ له‌ وته‌یه‌کدا (ڤێدریکا مونسنی) ناوه‌ڕۆکی دوو ئه‌لته‌رنه‌تیڤی خسته‌ڕوو “له‌لایه‌ك لایه‌نگرانی ده‌سه‌ڵات و ئابووری ئاڕاسته‌کراو له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه، ڕێکخستنی کۆمه‌ڵایه‌تیی هه‌موو خه‌ڵك ده‌کاته‌ سوخره‌کێش و ده‌وڵه‌تیش ده‌کاته‌ خاوه‌نکار و جامبازێکی زه‌به‌لاح، له‌لایه‌کی دیکه‌وه‌ خستنه‌گه‌ڕی کانه‌کان و کێڵگه‌کان و کارگه‌کان و پیشه‌کان له‌لایه‌ن چینی زەحمەتکێشانەوە، که‌ له‌ فیدریالییه‌ سه‌ندیکاییه‌کاندا ڕێکخراوه‌”، ده‌شێت سبه‌ینێ پرس‌ و گرفتی هه‌موو سۆسیالیزم بێت.

—————————————————————————————————————

* بابەتێكە لە په‌ڕتووکی (التحرریة من العقیدة الی الممارسة) دانییل گرین

          زاهیر باهیر- له‌نده‌ن

          30/01/2016

به‌شی پێنجه‌م:

• هه‌ڵه‌کانی ئه‌م دواییه‌ی په‌که‌که‌و که‌وتنه‌داوی حکومه‌ته‌که‌ی ئاکه‌په‌وه‌ ‌:

گه‌ر له‌سه‌ره‌تاشدا لامان ڕووننه‌بووبێت، که‌ده‌وڵه‌تی تورکیا و ئاکه‌په‌نیازی ئاشتییان له‌گه‌ل کوردانی باکوردا نه‌بووبێت ‌و ئه‌وه‌ی که‌کردیان هه‌ر وه‌کو تاکتیکێك به‌کاریانهێنابێت بۆ به‌ڕێکردنی وه‌خت‌، ئیدی هۆیه‌کانی چاوه‌ڕوانکردنی وه‌خت چیبێت ‌ زۆربه‌یان لای ئێمه‌نه‌زانراوه‌. به‌ڵام له‌سه‌ره‌تای ساڵی ڕابوردووه‌ئه‌م ده‌سته‌ده‌رکه‌وتووه و که‌شفه‌‌که‌پرۆسه‌ی ئاشتی ته‌نها له‌و ڕێگایه‌وه‌سه‌رکه‌وتوو ده‌بێت که‌ئۆجه‌لان و چه‌ند که‌سێکی که‌می په‌که‌که‌باوه‌ڕیان پێی هه‌یه‌که‌ڕاوه‌ستانی شه‌ڕی ماڵکاولانه‌ی شاخ و شاره‌، هه‌تا ئه‌گه‌ر ئه‌م‌شه‌ڕڕاگرتنه‌یه‌کلایه‌نانه‌ش بێت و هه‌ر بۆ به‌ڕیکردنی وه‌ختیش بێت.

ئۆجه‌لان له‌م بواره‌دا که‌هه‌وڵێکی یه‌کجار زۆر و هه‌نگاوی گه‌وره‌گه‌وره‌ی ناوه‌، که‌ له‌زۆر شوێنی دیکه‌دا باسمکردون‌، تا مانگی ته‌موزی ساڵی ڕابوردوو توانی تاکتیکه‌کانی ده‌وڵه‌ت و ئاکه‌په‌یه‌ک به‌یه‌ك پوچبکاته‌وه‌، توانی کێشه‌ی کورد له‌کێشه‌یه‌کی داخراوی نێوخۆی تورکیاوه‌بکاته‌‌کێشه‌ی سه‌رمێزی وڵاتان و ده‌سه‌ڵاتداره‌کانییان، توانی بزوتنه‌وه‌ی په‌که‌که‌له‌بزوتنه‌وه‌یه‌کی نه‌ته‌وه‌یی چه‌کدارانه‌ی چه‌قبه‌ستتوه‌وه‌بگوێزێته‌وه‌بۆ بزوتنه‌ویه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی زیندوی نموونه‌یی ، بۆ بزوتنه‌وه‌ی دژه‌ده‌وڵه‌ت و دژه‌ده‌سه‌ڵات له‌هه‌ر شێوه‌و ناوه‌رۆكێکدا بێت ، شۆڕشی سیاسی پارتیانه‌ی گۆڕی بۆ شؤڕشێكی کۆ‌مه‌ڵایه‌تی له‌هه‌موو بوارێکدا به‌مه‌ش توانی به‌ملوێنه‌ها خه‌ڵکی له‌سه‌رانسه‌ری ئه‌م دونیایه‌دا له‌کوڕان و کچانی گه‌نج بکاته‌هاوکار و کۆمه‌ککار به‌ڕۆژاوا و به‌باکور … توانی گه‌لێکی دیکه‌له‌مانه‌‌بکات.

به‌ڵام مه‌خابن، هه‌موو ئه‌م هه‌وڵ و کۆششانه‌ی ئۆجه‌لان ، گه‌ر ئه‌م بارودۆخه‌وابڕوات، به‌دڵنیاییه‌وه‌به‌زایه‌ده‌ڕوات و ده‌بێت بگه‌ڕێینه‌وه‌‌بۆ ساڵانی هه‌شتا و نه‌وه‌ده‌کانی سه‌ده‌ی پێشوو، ئه‌مه‌جگه‌له‌وه‌ی که‌هه‌نگاوی یه‌که‌میش ده‌بێت بۆ تێشکانی بزوتنه‌وه‌ی ڕۆژاواش.

وه‌ستانی شه‌ڕ، گواستنه‌وه‌ی بزوتنه‌وه‌که‌له‌شاخه‌وه‌بۆ شار و شارۆچکه‌و لادێکان کردنی به‌شۆشێکی کۆمه‌ڵایه‌تی قۆڵی شه‌ڕخوازانه‌ی ده‌وڵه‌ت و ئاکه‌په‌ی له‌بندا بڕی و خستنییه‌ژێر فشارێکی ناوخۆی تورکیا و سه‌راپای ده‌ره‌وه‌و سیاسه‌تیی ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی تورکیای خسته‌ژێر چاودێریه‌کی یه‌کجار ورده‌وه‌.

له‌کاتێکدا که‌ده‌وڵه‌ت و ئاکه‌په‌هه‌رگیز نێتی ئاشته‌واییان نه‌بووه‌و نییه‌و به‌ڵام که‌وتبوونه‌به‌رده‌م واقیعێکه‌وه‌که‌نه‌یانده‌توانی هه‌ر به‌و ئاسانییه‌بگه‌ڕینه‌وه‌بۆ شه‌ڕکردن. ده‌یانزانی ئه‌م ڕێگایه‌ی که‌په‌که‌که‌گرتویه‌تییه‌به‌ر تاکه‌ڕێگه‌ی سه‌رکه‌وتنتی ئه‌وانه‌ و تێشکانی ئه‌مانه‌، ده‌زانن که‌ده‌روازه‌ی هاتنه‌ناوه‌وه‌ی یه‌کێتی ئه‌وروپای لێداده‌خرێت، ده‌که‌وێته‌به‌ر لۆمه‌و گازه‌نده‌یه‌کی زۆره‌وه‌، ئه‌مانه‌و سه‌رکه‌وتنی پارتی هه‌ده‌په‌و که‌مکردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئاکه‌په‌له‌ده‌وڵه‌تدا……. له‌به‌ر ئه‌مانه‌ئاکه‌په‌به‌یارمه‌تی ده‌زگه‌سیخوڕییه‌که‌ی ‘ میت ‘ تاکه‌چاره‌یه‌ك لای ئه‌وان گه‌ڕانبوو به‌دوای ڕیزێك تاکتیکدا که‌هه‌رچۆن هه‌یه‌په‌که‌که‌ی ‌پێبخه‌نه‌داوه‌که‌وه‌ و بزوتنه‌وه‌که‌ی ڕۆژاواشی پێلاواز بکه‌ن تاکو ‌ڕۆژاواش ڕێڕه‌وی سازشکارییه‌کی وا بگرێته‌به‌ر که‌ببێته‌وانه‌یه‌ك بۆ هه‌موو چه‌پ و کۆمۆنیست و سۆشیالیت و ئازادیخوازانێك که‌به‌و ئاسانییه‌ئیدی پشتگیری هیچ بزوتنه‌وه‌یه‌ك نه‌که‌ن.

به‌داخه‌وه‌ده‌قاو ده‌ق په‌که‌که‌ئه‌وه‌ی کرد که‌ئاکه‌په‌ویستی که‌له‌کوشتنی دوو پۆلیسه‌وه‌ده‌ستیپێکرد و ( گه‌رچی په‌که‌که‌ئه‌و هه‌واڵه‌ی به‌درۆ خسته‌وه‌) بیانوی دایه‌ده‌ست ده‌وڵه‌ت نه‌ک له‌گرتنی ده‌یه‌ها که‌سدا و هه‌ڵوه‌شاند‌نه‌وه‌ی پرۆسسه‌ی ئاشتی و کردنی هه‌ڕه‌شه‌و گوڕه‌شه‌، هێڕشکارییه‌کانی به‌ندبکات، به‌ڵکو بۆ ماوه‌ی چه‌ند ڕۆژێکیش کوردستانی باشوریشی بۆمببارانکرد و چه‌نده‌ها گوند و چه‌نده‌ها خه‌ڵکانی سیڤڵ له‌گه‌ڵ هه‌ندێك له‌گه‌ریلاکانی په‌که‌که‌شدا، کوشت .

دوای عه‌مه‌لییه‌تیرۆرریستییه‌که‌ی داعش له‌ئه‌نقه‌ره‌و گیانله‌ده‌ستدانی زیاتر له‌130 که‌س و به‌کارهێنانی سیاسه‌‌تی توندوتیژانه‌ی ده‌وڵه‌ت دژی شاره‌کانی کوردستان ، په‌که‌که‌له‌بری گرتنه‌به‌ری سیاسه‌تی یاخود چالاکی دیکه، هاتن داوای جۆرێك به‌رخۆدانیان له‌خه‌ڵکی کرد و بانگه‌شه‌ی خۆبه‌ڕیوه‌به‌ری گه‌لیییان کرد . ئاخر له‌که‌شوهه‌وای جه‌نگ و له‌ژێر سێبه‌ری ده‌بابه‌و ته‌نك و ته‌قه‌دا چۆن خۆبه‌ڕێوه‌به‌ریی گه‌لی دروستده‌کرێت؟!! گه‌ر خۆبه‌ڕیوه‌به‌ری گه‌لی له‌حه‌قه‌تدا خۆبه‌ڕێوه‌به‌ریی گه‌لی بێت، ده‌بێت هه‌م خودی گه‌ل خۆی بڕیار بدات و دروستی بکات هه‌میش ده‌بێت له‌ئاووهه‌وایه‌کی ئاشتی و به‌گرتنه‌به‌ری پرۆسه‌ی دیمۆکراسی ڕاسته‌وخۆبێت نه‌ك به‌بڕیاری گه‌ریلا یا ده‌سته‌یه‌کی چه‌کدار و له‌که‌ش و هه‌وای شه‌ڕدا!! ئه‌مه‌جگه‌له‌وه‌ی که‌کارێکی نادیمۆکراتیانه‌یه‌و کۆمه‌ڵێکی که‌م بڕیار بۆ سه‌رجه‌می هاووڵاتیان له‌و شوێنه‌دا ده‌ده‌ن ، دیسانه‌وه‌بیانویه‌کی باشیشه‌بۆ ئاکه‌په‌بۆ کوشتن و بڕینی خه‌ڵکی و خولقاندنی بارودۆخێك‌که‌به‌ته‌نها له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌وه‌ بۆ چڕکردنه‌وه‌و گه‌وره‌کردنی شه‌ڕه‌که‌و دانی په‌یامێکی وا به‌تایبه‌ت‌له‌کاتێکیشدا که‌پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردان به‌ڕیوه‌ده‌چوو به‌خه‌ڵکانی تورکیا که‌زۆربه‌یان تورکن و چه‌نده‌ها پارتی ڕاستڕه‌و ڕایسستی تیادایه‌و بڵێت ” بڕوانن په‌که‌که‌ده‌یه‌وێت که‌خاکی تورکیا به‌شبه‌ش بکات”.

له‌مه‌ش خراپتر ‌‌‌له‌ڕۆژانی 24/12 و 25/12/15 له‌شاره‌کانی وه‌کو نوسه‌یبین و بۆتان و جزیره‌” پارتی سیڤل” له‌لایه‌ن هه‌ندێك که‌سه‌وه‌ڕاگه‌ینرا هه‌ر ده‌موده‌ستیش ‌‌هێزی یه‌کینه‌کانی پاراسنتنی شاریان له‌گه‌نجان ڕاگه‌یاند و وێنه‌ی هه‌ندێک له‌و گه‌نجانه‌به‌چه‌ک و نارنجۆکه‌وه‌که‌وته‌سه‌ر ڕوی ماڵپه‌ڕه‌کوردییه‌کان و فه‌یسبوك و به‌مژده‌یه‌کی خۆش و به‌رخۆدان ، ڕاگه‌یه‌نرا ، که‌له‌ڕاستیدا گه‌وره‌ترین هه‌ڵه‌یه‌و ده‌وڵه‌تی تورکیا به‌ملوێنه‌ها دۆلار ئه‌م هه‌له‌‌ده‌کرێت .

له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌ ده‌بینین که‌تاکه‌که‌سێك ده‌یه‌وێت فرمانێکی گه‌وره‌بۆ گه‌لێك، ده‌ربکات ، بێ له‌بیرکردنه‌وه‌ له ئاکامی بڕیاره‌که‌ی و نه‌گه‌ڕانه‌وه‌ته‌نانه‌ت بۆ ئه‌و که‌سانه‌شی که‌هه‌ڵیانبژاردووه‌.   ڕۆژنیوزی 30/12/2015 په‌یامێکی گوڵتان کشانک بڵاه‌ده‌کاته‌وه‌،ده‌ڵێت:

کشاناک رایگەیاندبوو:” ئەگەر دەوڵەت هاوسەرۆکی شارەوانیەکەمان ده‌ستبه‌سه‌ر

ده‌کات ئەوە منیش خۆبەرێوەبەری رادەگەیەنم”

له‌ئێستاشدا باس له‌وه‌ده‌کرێت که‌به‌‌رده‌وامی بدرێت به‌م جۆره‌به‌رخۆدانه‌و له‌ئاینده‌نیه‌کی نزیکیشدا گه‌ریلا بێته‌وه‌ناوشارو جه‌نگ بگوێزرێته‌وه‌بۆ قوڵایی شاره‌کانی تورکیا . سه‌باره‌ت به‌مه‌ش به‌گوێره‌ی ڕۆژنیوزی 02/01/2016 فه‌رمانداری بڕیارگه‌ی ناوه‌ندی په‌ژا ستار ، ده‌لال ئامه‌د، له‌به‌رامبه‌ر هێرشه‌کانی ساڵی 2015 .ده‌ڵێت …..” ئه‌گه‌ر له‌ساڵی 2016 دا هێڕشه‌کان زیاتر بن، ئێمه‌ده‌ستتێوه‌ردان له‌شاره‌کان ده‌خه‌ینه‌ڕۆژه‌فه‌وه‌” ده‌لال ئه‌مه‌ی له‌چاوپێکه‌وتنێك له‌گه‌ڵ ئاژانسی فورات ساڵی نوێ له‌گه‌ڵ کورد و به‌تایبه‌تی ژنانی کورد، وت.

لای من گرتنه‌به‌ری ئه‌م تاکتیکانه‌‌‌زۆر مه‌ترسیدارن‌و ته‌نها که‌سێکیش بتوانێت ئه‌م تاکتیکانه‌پوچه‌ڵبکاته‌وه‌، ئۆجه‌لانه‌و ئه‌ویش ڕێگای پێنادرێت که‌ببینریت و ئه‌مه‌ش به‌ئه‌نقسه‌سته‌‌و نه‌وه‌کو ئۆجه‌لان په‌یامێك بنێرێت بۆ ده‌ره‌وه و‌یارییه‌که‌ی ئاکه‌په‌کۆتایی پێبهێنێت و بزوتنه‌وه‌که‌ش ‌بخاته‌وه‌سه‌ر ڕێگا ڕاسته‌که‌ی خۆی، پێشئه‌وه‌ی هه‌موو شتێکمان له‌ده‌ست بچێت.

درێژه‌ی هه‌یه‌

Zaherbaher.com

بۆ خوێندنەوەی پەرتووکەکە، لەسەر ئەم لینکە کیکبکە

http://issuu.com/anarkistan/docs/xewne_yaxiyekan_-_keshkolli_dwem._o

بۆ داگرتن و چاپکردنی لەسەر کاخەز لەسەر ئەم لینکە کلیکبکە

https://www.facebook.com/download/1687384464833728/Xewne%20Yaxiyekan%20-%20Keshkolli%20dwem.%20print.pdf

نێوەڕۆکی پەرتووك

– پارتیی و چینی کرێکار (١)

– پارتیی و چینی کرێکار (٢)

– كۆمۆنیزمی سۆڤیەتی و ڕه‌خنه‌ له‌ بۆلشه‌ڤیزم

– سۆڤیه‌ته‌كان و كۆمیته‌كانی كارخانه‌ لەنێو‌ شۆڕشی ڕوسیه‌

– كڕۆنشتات، به‌سه‌رهاتی پرۆلیتێریانه‌ی شۆڕشی ڕوسیه‌

– کڕۆنشتات، ڕاپه‌ڕینی کرێکاران و سه‌ربازان له‌ دژی دیكتاتۆریی بۆلشه‌ڤیكه‌كان.

– دژه‌خونیی نێوه‌كی له‌ شۆڕش

– ئەناركیزم ، مه‌رگ و ژیان

– هاوینی كورتی ئەنارکی

– ڕه‌خنه‌ له‌ به‌رنامه‌ی پارتیی سۆشیال دێمۆكراتی ئاڵمانیا

– ئه‌ناركیزم و هونه‌ر

– هاوسه‌ری و ئه‌ڤین

– ماركسیزم و ئەناركیزم

– کاتێك کە مارکس یەکەمین پارتیی کۆمونیستی مێژووی هەڵوەشاندەوە

– سۆشیالیزم، ئەناركیزم و فێمینیزم (١)

– فێمینیزمی ڕادیكاڵ و فێمینیزمی ئەناركیست (٢)

– بارگەرایی و ئەناركۆفێمینیزم (٣)

– بنچینه‌كانی یه‌كێتیگه‌رایی شۆڕشگێڕانه‌

– سێكس، چین و شاژنی ئینگلاند

– ئێما گۆڵدمان، ژنێك كە ڕووی لە یەزدان و مێرد و كۆیلەتی وەرگێڕا

– نێستۆر ماخۆ گه‌ریلایه‌کی ئه‌نارکیست

– ڤۆلین، تێكۆشەری شۆڕشێكی نەناسراو

– بەشێك لە مێژووی ڕۆژی 1ی ئایار

– ڕێپێوانی پشتیوانیکردن له‌ زانۆن

– زانۆن – ‌ئه‌رژه‌نتین

– هاوپشتی نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ کرێکارانی كارخانه‌ی زانۆن له‌ ئه‌رژه‌نتین

– خاوه‌نكاران و ڕامیاران ‌ده‌ربکەن، هه‌ر ئێستا‌ تایبه‌تیكردنی کەرتەکان ڕابگرن

– دەستبەسەرداگرتنی كارخانەی (bike systems) لە ئاڵمانیا

– نامەیەكی كراوە بۆ ڕێكخستنە ئەناركییەكان و خەڵكی سەرتاسەری جیهان

– گوشتخواردن هۆكارێك بۆ برسیەتی جیهانی

– له‌ كام قۆناخی په‌سه‌ندكردنی ڕاستیدایت؟

– په‌رتووكی “تالیبان – ئیسلام، نه‌وت و بونیادگه‌رایی له‌ ئاسیای ناوین

– تیرۆریستی ڕاستەقینە، داگیركەرانن

                                                                                                                                                             زاهیر باهیر- له‌نده‌ن

                                                                                                                                                                                   30/01/2016

به‌شی چواره‌م:

• مامه‌ڵه‌ی دیبلۆماسیانه‌ی په‌که‌که‌و په‌یه‌ده‌‌له‌گه‌ڵ حکومه‌تی هه‌رێم، به‌تایبه‌تی پارتی:

ناکۆکی نێوانی هێزه‌کوردییه‌کانی باشور و په‌که‌که‌لانیکه‌م ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ساڵانی سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌کانی چه‌ر‌خی ڕابوردوو که‌له‌زنجیره‌شه‌ڕێکی خوێناویدا خۆی بینییه‌وه‌. گومانی تیادا نییه‌هیچ هێز و پارتێکی کوردی له‌باشوردا نه‌بووه‌و نییه‌که‌چاوی دۆستانه‌و هاونه‌ته‌وه‌یی به‌په‌که‌که‌دا هه‌ڵهێنابێت و هه‌ڵیشبهێنێت هه‌میشه‌زه‌مینه‌ی به‌یه‌کادان و یه‌کدیکوشتن ئاماده‌بوون‌. ڕاسته‌له‌گه‌ڵ گۆڕان و یه‌کێتی و ئیسلامییه‌کاندا دوژمانیه‌تییه‌که‌ی نێوانیان له‌ئیستادا تۆزێك ئه‌هونتره‌، به‌ڵام ئه‌مه‌ش مانای ئه‌وه ‌نییه‌که‌ئه‌و 3 لایه‌نه‌ش دۆستی په‌که‌که‌و په‌یده‌یا باکور و ڕۆژاوا بن .

پارتی ئه‌وه‌نده‌ی که‌په‌که‌که‌‌به‌دووژمنی خۆی ده‌زانێت هیچ هێزو حکومه‌تێکی ئه‌م جیهانه‌ئه‌وه‌نده‌ به‌دووژمنی خۆی نازانێت، هاتنی هێزی تورکیا و دانانی سه‌ربازگه‌یان له‌خاكی کوردستان و هێنانی داعش، هه‌ر هه‌موو ئه‌مانه‌ بۆ‌دژایه‌تیکردنی په‌که‌که‌و په‌یه‌ده‌و هێزه‌سه‌ربازییه‌کانیانه‌. ‌هێزه‌کانی پارتی ته‌نانه‌ت ڕێگا ناده‌ن که‌‌له‌خۆپیشاندانێکدا به‌یانێك بخوێنرێته‌وه‌‌یا هیتافێك بکێشرێت دژی حکومه‌تی تورکیا ، ئیدی له‌مه‌ دۆستایه‌تیی زیاتر و پاڵپشتکردنی ئۆردگان و ڕژێمه‌که‌ی چی دیکه‌هه‌یه‌؟!! من ‌له‌به‌شێك له‌و ڕاپۆرته‌ی که ‌له‌سه‌ر سه‌فه‌ره‌که‌ی ڕۆژاوامم نوسیوه‌ باسم له‌ناکۆکی و هۆکاری ئه‌م ناکۆکییه‌ی نێوانی پارتی و په‌که‌که‌کردوه‌ ، بۆیه‌لێره‌دا نامه‌وێت خۆم دووباره‌بکه‌مه‌وه‌.

دڵنیام په‌که‌که‌و په‌یه‌ده‌زۆر زۆر له‌ئێمه‌زیاتر سه‌باره‌ت به‌ناحه‌زێتی پارتی و هه‌ڵوێستی دووژمنانه‌یان ده‌زانن که‌ڕه‌نگه‌چه‌نده‌ها دۆکۆمێنتی فه‌رمیشیان له‌لابێت . ئه‌وان ئه‌وه‌نده‌گێل نین که‌له‌هه‌ڵسوکه‌وت و چالاکی په‌یمانه‌مۆرکراوه‌کانی پارتی و حکومه‌تی تورکیا و ئه‌مه‌ریکا و بڕێك له‌حکومه‌تانی ڕۆژاوا، نه‌زانن. به‌ڵام گرفتی په‌که‌که‌و په‌یه‌ده‌ ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌دیلۆماسییه‌بێتام و بیبه‌رهه‌م و زیاد له‌حه‌د دڵڕاگرتنه‌ی پارتییه‌، که‌گه‌یشتۆته‌ڕاده‌یه‌ك که‌له‌سه‌ریان که‌وتووه‌و ده‌که‌وێت. بۆ نموونه‌چونی صاڵه‌ح موسلیم بۆ سه‌ر گۆڕی بارزانی گه‌وره‌و داوه‌تکردنی بارزانی بۆ کۆنفرانسی په‌یه‌ده‌ له‌قامیشلی ، مانایه‌کی نییه‌جگه‌له‌کردنی جۆرێك له‌سیاسه‌ت که‌ئه‌ونده‌ی دیکه‌ڕه‌شتده‌کات. بردنت بۆ سه‌ر گۆڕی بارازانی گه‌وره‌سوکایه‌تیپێکردنه‌، داوه‌تکردنی بارزانی بۆ کۆنفرانسی په‌یه‌ده‌، له‌کاتێکدا که‌خۆی ناچێت و یه‌کێك له‌مه‌هتوكه‌کانی پارته‌که‌ی ده‌نێرێت ڕێز لێنه‌نان و وه‌زن نه‌دانیشه‌به‌په‌یه‌ده‌‌.

پارتی شایانی هیچ جۆره‌په‌یوه‌ندییه‌ك نییه‌له‌گه‌ڵیدا ببه‌سترێت . هه‌ڵبه‌ت هۆکانی پاساودانی ئه‌مه‌لای هه‌موو کوردێکی نا’ پارتی ‘ ئاشکرایه‌. دیاره‌من خوازیاری شه‌ڕی نێوانی په‌که‌که‌و نه‌ك هه‌ر پارتی به‌ڵکو هیچ هێزێکی دیکه‌ش نیم ، ته‌نها ئه‌وه‌نده‌ده‌ڵێم پارتی نه‌ك شایانی هاوکاری نییه‌به‌ڵکو ده‌بێت ڕێگه‌خۆشبکرێت بۆ له‌ناوبردنی ده‌سه‌ڵاتی پارتی که‌بارزانی و خێزانه‌که‌یه‌تی، سیساسه‌تی په‌که‌که‌له‌گه‌ڵ پارتی-دا ده‌بوایه‌ هه‌مان سیاسه‌تی په‌یه‌ده‌بێت له‌که‌ڵ حکومه‌تی ئه‌سه‌د-دا که‌سیاسه‌تی ” نه‌شه‌ڕ و نه‌ئاشتی ” .

هه‌مووان ده‌زانن که‌کێشه‌کانی نێوانی پارتی و په‌که‌که‌و په‌یه‌ده‌خۆشی کێشاوه‌بۆ کێشه‌ی نێوانی به‌ره‌ی نیشتمانی کوردستان “ئه‌نه‌که‌سه” ‌له‌ڕۆژاوا‌له‌گه‌ڵ په‌یه‌ده‌و خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری گه‌ل و بزوتنه‌وه‌ی تێڤده‌م . دیاره‌ئه‌مه‌ش شتێکی ئاساییه‌که‌له‌کاتێکدا په‌که‌که‌و پارتی ناکۆكن چونکه‌دوو ڕێڕه‌و و دوو داهاتوی جیایان بۆ کوردستانه‌کان ده‌وێت . هاوکاتیش که‌ده‌بینرێت په‌یه‌ده‌پارتێكی ده‌سته‌خوشکی په‌که‌که‌یه‌و پارته‌کانی ڕۆژاواش دروستکراوی پارتین و ته‌نها مه‌به‌ستیشیان به‌ڕێکردنی پلانه‌کانی پارتی-ن له‌وێ.

له‌وتووێژ و سازشی نێوانی ئه‌که‌نه‌سه‌و هێزه‌کانی ڕۆژاواد، له‌ساڵی پاردا که‌سه‌رئه‌نجام گه‌یشتنه‌جۆرێک له‌سازان به ‌ڕێکه‌وتن له‌سه‌ر کورسییه‌کان له‌ڕۆژاوادا، ده‌توانرێت دوو تێبینی گه‌وره‌بکرێت. یه‌که‌مایان: ئاڵدار خه‌لیل که‌نوێنه‌ری سه‌ره‌کی په‌یه‌ده‌و تێڤده‌م بوو که‌خۆشی‌یه‌کێکه‌له‌ده‌سته‌ی باڵای بزوتنه‌وه‌ی تێڤده‌م بێگه‌ڕانه‌وه‌بۆ ڕای تێڤده‌م ، بێ گه‌ڕانه‌وه‌بۆ ئه‌و گروپه‌لۆکاڵییانه‌و ماڵی گه‌ل که‌بزوتنه‌وه‌ی تێڤده‌می پێکهێناوه‌ ، له‌گه‌ڵ هاوه‌ڵانی دیکه‌یدا و ڕه‌نگه‌گه‌ڕانه‌وه‌ش بۆ چه‌ند که‌سێکی سه‌ره‌کی دیکه‌له‌ناو بزوتنه‌وه‌که و په‌که‌که‌و په‌یه‌ده‌دا ، بڕیاری دابه‌شکردنی ئه‌و کورسیانه‌یان دا . ئالێردا له‌دانی ئه‌م بڕیاره‌گه‌وره‌یه‌دا ، گه‌ر سه‌ری بگرتایه‌‌بارودۆخی هه‌نوکه‌و ئاینده‌ی ڕۆژاوای دیاری ده‌کرد نه‌دیمۆکراتی ڕاسته‌وخۆ و نه‌ناڕه‌سته‌وخۆی تیادا به‌کارنه‌هێنرا ، واته‌خاوه‌نبڕیاران نه‌گه‌ڕانه‌وه‌بۆ بزوتنه‌وه‌ی تێڤده‌م و نه‌گه‌ڕاشنه‌وه‌بۆ ڕای هه‌موو گه‌ل له‌ ڕۆژاوا.   لای من ئه‌مه‌پاشه‌کشه‌یه‌کی گه‌لێك گه‌وره‌بوو له‌ڕێڕه‌و و ئامانجی شؤڕشی کۆمه‌ڵایه‌تی له‌ڕۆژاوا، یه‌که‌م: به‌حسابنه‌کردن بۆ بزوتنه‌وه‌ی تێڤده‌م که‌تاکه‌هیوای سه‌رکه‌وتنی ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌.   دووهه‌م: ئه‌و موغازه‌له‌و موجامه‌له‌یه‌ی که‌په‌که‌که‌و په‌یه‌ده‌بۆ پارتی ده‌که‌ن گه‌ر به‌زیادیشه‌وه‌ئه‌وه‌یان ‌بۆ خودی ‘ ئه‌نه‌که‌سه’‌ بکردایه‌‌زۆر به‌جێتر و کاراییتر ده‌بوو .. به‌کردنی ئه‌م کاره‌هه‌م کییان و قه‌باره‌یه‌کیشیان بۆ داده‌نان و هه‌م حسابنه‌کردنێکیش بوو بۆ پارتی . به‌ڕای من ده‌بێت به‌چاوێکی زۆر له‌وه‌زیاتر و به‌تواناتر له‌ئه‌و حیزبانه‌ی که‌ له‌و چوارچیوه‌یه‌دا هه‌ن، بڕوانرێت له‌وه‌ی که‌خۆیان له‌واقیعدا هه‌ن. ئه‌وان هه‌رچه‌ند گه‌وره‌بن یا بچوک ته‌نها له‌ماوه‌یه‌کی زۆر که‌مدا ده‌توانن ڕێسه‌که‌ی ڕۆژاوا بکه‌نه‌وه‌به‌خوری ، ئه‌مه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌چه‌نده‌ها هه‌ڵبژارده‌یان هه‌یه‌به‌حوکمی هه‌بوونی دوژمنێکی زۆری شؤڕشی ڕۆژاوا ، ده‌توانن به‌ئاسانی بچنه‌باوه‌شی لایه‌نێکه‌وه‌ هه‌موو شتێکیشیان بۆ دابینبکرێت ، له‌و لایه‌نانه‌ش؛ پارتی، ڕژێمی سوریا، تورکیا ، وڵاتانی ڕۆژاوا و ئه‌مه‌ریکا و ئێران و وڵاتانی دیکه‌ی دراوسێ. به‌بۆچونی من گه‌ر مه‌سه‌له‌بێته‌سه‌ر ڕێکه‌وتن له‌گه‌ڵ دۆستان و دووژمناندا ، هیچوه‌خت پێویست ناکات له‌ڕێگای لایه‌نی سێهه‌مه‌وه‌بێت ، هه‌میشه‌بۆ که‌مکردنه‌وه‌ی ‌تێچوونی وه‌خت و ‌پاره‌هه‌روه‌ها   دانانی هه‌ژموونی ڕاسته‌وخۆ، لێدوانی دووقۆڵی ڕاسته‌وخۆ سه‌رکه‌وتووتر و کاریگه‌رتره‌.

درێژه‌ی هه‌یه‌

Zaherbaher.com

زاهیر  باهیر:
به‌شی سێهه‌م:
دیمانه‌ و ڕاگه‌یاندنی نابه‌جێ، زمانگۆڕین و بۆنی پاشه‌کشه‌کردن له‌ سیسته‌می  کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیك:
به‌وه‌ی که‌ له‌ نزیکه‌وه‌ چاودێری قسه‌ و باس و دیمانه‌ و میدیای هاوکار  به‌ ڕۆژاوا و باکور ده‌که‌م،  پاشه‌کشه‌‌ی گه‌وره‌ له‌  زمانی به‌رپرسان و هه‌ندێك که‌س و هه‌ندێك له‌ به‌شه‌کانی میدیا ، ده‌بینم .  هه‌ستده‌که‌م که‌ له‌ مانگی نیسانی پاره‌که‌وه‌ ، 2015، که‌ بینینی ئۆجه‌لان له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی تورکیاوه‌ قه‌ده‌خه‌کراوه‌ ، سه‌رجه‌می هه‌ردوو حیزبه‌که‌ی باکور و ڕۆژاوا و هه‌ردك بزوتنه‌وه‌که‌ له‌ به‌های  تێفکرین و ئایدیا و تاووتوێکردنی کێشه‌کان و پلانکێشان و چاودێریکردنی  چالاکییه‌کان ، که‌ ئۆجه‌لان به‌شداریده‌کات و ئاگه‌داریان ده‌کاته‌وه‌،  بێبه‌شن ، ئاوای ده‌بینم  نه‌بینینی ئۆجه‌لان  بووه‌ته‌ هه‌لێك بۆ هه‌ندێك که‌س که‌ نه‌ك هه‌ر به‌ پێچه‌وانه‌‌ی ئه‌وه‌ی که‌ ئۆجه‌لان ده‌یه‌وێت  قسه‌ ده‌که‌ن و  دیمانه‌ده‌که‌ن،  به‌ڵکو سیاسه‌تی پارته‌کان و هه‌ڵسوکه‌و‌تیشیان گۆڕیوه‌  ، تا ئه‌و  ڕاده‌یه‌ی ، که‌ ڕه‌نگه‌ به‌ قازانجی هیچکام له‌و دوو بزوتنه‌وه‌یه‌ نه‌گه‌ڕێته‌وه‌ .
وه‌کو له‌ سه‌ره‌وه‌  ئاماژه‌م پێکرد  زۆر جار و له‌ زۆر بواردا زمانی ڕایسیستانه‌ به‌کار ده‌هێنرێت.  جگه‌ له‌مه‌ش قسه‌ی نابه‌جێ و بێسه‌ر و به‌ره‌ش ده‌کرێت .  لیره‌دا بۆ به‌ڵگه‌ی قسه‌کانم چه‌ند نمونه‌یه‌کی تازه‌کی ده‌هێنمه‌وه‌ :
له‌ سێپته‌مبه‌ری 2015 دا قه‌ریلان ده‌ڵێت ” کاروانی شۆڕشەکەمان بۆ سەرکەوتنی هەموو کوردستان  …….. کە گەلی کورد بە قۆناغێکی مێژووی گرنگدا دەرباز ‌ و دەڵێت:” ئەم قۆناغەی  ئێستا تێیداین، قۆناغی ئاواکردنی کوردستانی ئازادە، لەبەر ئەوە لە هەموو کات زیاتر پێویستیمان بە یەکێتی نەتەوەییە”
لەپەیامەکەیدا کارایڵان دەڵێت:” لەبەر ئەوەی ئێوە منتان بە شایانی ئەندامێتی کەنەکە بینی، منیش بە هەموو نرخە پیرۆزەکانی خۆم پەیمان دەدەم کە لە تێکۆشانی ئازادی کوردستاندا وەک فیداییەکی ئاپۆچی جێگە بگرم، پڕەنسیپەکانی یەکێتی نەتەوەیی دیموکراتیک بەجێبهێنم و بۆ کوردستانی ئازاد و دیموکراتیک و سەرکەوتوو، بەهەموو هێزی خۆم تێبکۆشم دژ به‌ سیاسه‌تی داگیرکاری ده‌وڵه‌تی تورك” ..”له‌ قۆناغێکی وه‌ها    گرنگدا، لەهەموو کات زیاتر پێویستمان بە یەکێتی هەیە، هەروەها لەم قۆناغەدا بۆ سەرکەوتنی گەلەکەمان و هەم بۆ پێکهێنانی یەکێتی نەتەوەیی، من لەو باوەڕەدام کە کەنەکە ڕۆڵی خۆی دەبینێت و مۆری خۆی لە خەباتی گرنگ دەدات”
من ده‌توانم چه‌ند لاپه‌ڕه‌یه‌ك له‌سه‌ر ئه‌م قسه‌ بێسه‌روبه‌رانه‌ی قه‌ریلان بنوسم به‌ڵام لێره‌دا هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ ده‌ڵێم له‌ سه‌ره‌تای قسه‌کانییه‌وه‌ تاکو  کۆتاییه‌که‌ی ،‌ هیچی له‌ خزمه‌تی کێشه‌ی کورددا نییه‌ و  زۆر  ئازادانه‌ و بێ منه‌تیش دژایه‌تی هزر و حه‌ل و پلانی ئۆجه‌لان  بۆ لابه‌لاکردنه‌وه‌ی کێشه‌ی کورد له‌ هه‌ر به‌شێکی کوردستاندا، ده‌کات .  وشه‌ی سواوی یه‌کێتی کورد ته‌نها بارزانی و تاڵه‌بانی نه‌وشیروان مسته‌‌فا به‌کاریده‌هێنن ، ده‌نا ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌لفوبایه‌کی مێژو و سیاسه‌ت و  پێکهاته‌ی نه‌ته‌وه‌   ‌ بزانێت ، ده‌زانێت که‌ یه‌کێتی نه‌ته‌وه‌ وجودی نییه و  هه‌رگیزیش نه‌بووه‌ ‌ .  نه‌ته‌وه‌ نه‌ له‌ که‌ڵچه‌ردا و نه‌ له‌ زماندا یکگرتوو نه‌بووه‌ وناشبێت ، هه‌موو نه‌ته‌وه‌کان له‌  چین پێكهاتوه‌و  به‌رژه‌وند و ناکۆکی چینایه‌تییان هیچ وه‌خت ڕێگا نادات که‌ یه‌کبگرن ، حیزبچێتی و  سه‌رکرده‌چێتی و  ده‌سه‌ڵاتخوازیش  هه‌روه‌کو  چۆن ڕه‌نگدانه‌وه‌ی نه‌بوونی یه‌کێتی نه‌ته‌وه‌ییه‌ ، هه‌ر ئاواش ئه‌وه‌نده‌ی  دیکه‌ له‌ت و په‌تیان ده‌کات و یه‌کگرتنیان هه‌رگیز  له‌ خه‌ون تێناپه‌ڕێنێت.
ئه‌مه‌ی که‌ قه‌ریلان ده‌ێڵێت دژی ڕۆحی هزری ئۆجه‌لان و ‘ بوکچینی’ مامۆستایه‌تی  که‌ کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیکه‌ ، ناسێنترا‌ڵیزمه‌ / ناناوه‌ندگه‌ریی، یه‌کگرنتی  خه‌ڵکانی وڵاته‌که‌ به‌ جودایی  نه‌ته‌وه‌یی و ڕه‌گه‌زیی  و دینی  و مه‌زهه‌به‌کانیان ‌ له‌و ‌ کۆنفیدراڵیزمه‌دا‌ ، له خۆبه‌ڕێوه‌به‌ریی‌ دامه‌زراندنی یه‌کێتی کۆنفیدراڵیزمدا‌ .  نه‌ك سه‌ربه‌خۆیی نه‌ته‌وه‌یی  و  ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی .
‌ قسه‌کانی ‌ 30/12/15 ی قه‌ریلان پشتڕاستکردنه‌وه‌یه‌كن  بۆ  قسه‌کانی مانگی سێبته‌مبه‌ری، که‌  ده‌ڵێت  :” ئه‌و به‌رخۆدانه‌ى ئێستاى باکوورى کوردستان به‌رخۆدانێکى نه‌ته‌وه‌یه‌ و ده‌بێت هه‌مو هێزه‌ کوردستانیه‌کان پاڵپشتى بکه‌ن ، چونکه‌ ئه‌م به‌رخۆدانه‌ بۆ ته‌واوى کورد و                        ..
هیوامان هه‌یه‌ سیاسیه‌کانى باشوورى کوردستان به‌هێزتر پشتیوانى له‌باکوورى کوردستان بکات”
قه‌ریلان یا زۆر سیاسییانه‌ یا زۆر بێئگایانه‌ قسه‌ ده‌کات ئه‌م داخوازییه‌ گرنگه‌ و ئه‌م ئه‌رکه‌ قورسه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ ده‌خاته‌ سه‌رشانی ‌هیزو لایه‌نه‌ سیاسییه‌کانی باشوور .  من تێناگه‌م بۆچی ئاوا به‌ خشکه‌یی  خۆی له‌ هه‌ڵوێسته‌کانی حکومه‌تی هه‌رێم سه‌باره‌ت به‌و ‌ ڕوداوانه‌ی که‌ ڕویداوه، لاده‌دا‌  . كێ بوو  له‌شکری ده‌وڵه‌تی تورکیا و داعشی ‌هێنایه‌ سه‌ر  کوردستان و  بۆچی هێنانی ؟ ئه‌وه‌ حکومه‌تی هه‌رێم نییه‌ که‌ ته‌وقی ئابوری له‌سه‌ر ڕۆژاوا داناوه‌ ؟ ئه‌وان نین که‌ ڕێگرن له‌ چاره‌سه‌ری بریندارانی جه‌نگاوه‌رانی  یه‌په‌ژه‌ و یه‌په‌گه‌ ‌ له‌ جه‌نگی دژ به‌ داعشدا له‌ خه‌سته‌خانه‌کانی ژێر ده‌سه‌ڵاتیاندا؟ ئه‌وه‌ ئه‌وان نین ته‌نانه‌ت ڕێگاناده‌ن که‌ جه‌نازه‌ی گیانبه‌ختکردوانی باکور و ڕۆژاوا له‌ ناو یه‌په‌گه‌ و یه‌په‌ژه‌  و گه‌ریلاکاندا بۆ ناشتنیان به‌ که‌سوکاریان بسپێرێن؟ ئه‌وه‌ ئه‌وان نین که‌ ڕێگا ناده‌ن هاووڵاتیانی باشور و ڕۆژهه‌ڵات و بێیانه‌ سنوریان ببه‌زێنن  بۆ  کۆمه‌ك به‌ ڕۆژاوا ؟ ئه‌وه‌ ئه‌وان نین له‌ پیلانگێڕاندان له‌گه‌ڵ تورکیادا، دژیان وا جارێکی دیکه‌ش له‌شکری ده‌وڵه‌تی تورکیایان هێناوه‌ته‌ سه‌نجار بۆ گیانی ئه‌وان؟ ئه‌وه‌ ئه‌وان نین که‌ چه‌نده‌ها بنکه‌ی سه‌ربازی له‌شكری تورکیایان له‌ خاکی کوردستاندا مۆڵه‌ت پێداوه‌؟ ئه‌وه‌ ئه‌وان نین که‌ خوێن ده‌به‌خشنه‌ خوێنبه‌ره‌کانی ده‌وڵه‌تی تورکیا و هێزه‌کانی داعش به‌ فرۆۆشتنی نه‌وتی هه‌رزان و کارئاساکردن بۆیان و  هێنانی زیاتر له‌ 4000 کۆمپانیای تورکی بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان؟ ئه‌وه‌ ئه‌وان نین ڕۆژێك له‌ ئه‌مه‌ریکا و ڕۆژێک له‌ وڵاتێکی ڕۆژاو و ڕۆژێکی دیکه‌ له‌ یه‌کێك له‌ پاشا و میر نشینه‌کانی که‌نداون که‌ خاڵی یه‌که‌می ئه‌جه‌نده‌ی کۆبوونه‌وه‌کانی نێوانیان له‌ناوبردنی ئێوه‌یه‌؟
ئه‌ی  چۆن دڵت به‌ گۆڕان خۆشده‌بێت و ئه‌و داخوازییه‌ی لێده‌که‌یت که‌ تا ئه‌م چرکه‌یه‌ هیچ هه‌ڵوێستێکی فیعلی نه‌ دژ به‌ پارتی و نه‌ له‌ قازانج به‌ ڕۆژاوا و باکور نییه؟‌   خۆ  یه‌کێتیش هه‌روه‌کو ئه‌وان تاوانباره‌ .  ئه‌مان هه‌ر هه‌موویان بۆ حاڵی خۆیان زۆر  زیره‌کن و ده‌زانن چیده‌که‌ن ،  یارمه‌تیدانی ئه‌وان به‌ بزوتنه‌وه‌ی ڕۆژاوا و باکور یانی کۆمه‌كکردن به‌  له‌ناوبردنی خۆیان ، یانی  هه‌ڵکه‌ندنی چاڵ  بۆخۆیان ،  چونکه‌ به‌ڕێکردنی هه‌مان مۆدێلی ڕۆژاوا له‌ باشووردا یانی تیاچونی ئه‌وان.

ده‌میرتاشیش له‌ سه‌فه‌ره‌که‌ی بۆ ئه‌مه‌ریکا  له‌‌ سه‌ره‌تای مانگی دیسه‌مبه‌ردا له‌ کۆبوونه‌وه‌یه‌کی گه‌وره‌دا له‌ واشنگتۆن وتی  “..بێ كەموكوڕی نین، بەڵام دەتوانم بڵێم كە زۆر بەرەوپێشچووین، بەئاراستەی وەدیهێنانی یەكێتی نەتەوەیی . لە مەهابادەوە بۆ قامیشلی و هەولێر و سنە، هەموومان بە یەك ئاراستەدا دەڕوانین. بەبۆچوونی من، لە سەتەی ٢١دا گەیشتووینەتە خاڵێكی مەزن بۆ ئەوەی كورسی خۆمان لەنێو خێزانی نەتەوە شكۆمەندەكاندا هەبێت و وەك دەوڵەت بژین”
ئاشکرایه‌ که‌ ده‌میرتاش لێره‌دا وه‌کو هاوسه‌رۆکی هه‌ده‌په‌ قسه‌ ناکات ، وه‌کو هاووڵاتییه‌کی تورکیا که‌ با‌نگه‌شه‌ی بۆ کرده‌وه‌ ، قسه‌ ناکات ، به‌ڵکو وه‌کو بارزانی قسه‌ ده‌کات .  ئه‌وه‌ی له‌بیرچۆته‌وه‌ که‌ ئه‌و ئامانجی له‌ باکور و تورکیا خۆسه‌ری دیمۆکراتی و کۆنفیدراڵیزمی دیمۆکراتیکه‌ ‌ نه‌ك هه‌وڵی شه‌کاندنه‌وه‌ی ئاڵای ده‌وڵه‌تی کوردستان و خوازیار  و پێشبینکه‌ری ئاڵای ده‌وڵه‌تی کوردی له‌نێو  “ئه‌و خێزانه‌ شکۆمه‌نده‌”ی که‌ بۆ جارێکیش له‌سه‌ر کوردی باکور دژی تورکیا نه‌هاتۆته‌ قسه‌. دوای ئه‌مه‌ش  کام یه‌کێتی کورد ، ئه‌و‌ به‌وه دڵی خۆشه‌  که‌ چه‌ند هه‌زارێك له‌ کوردانی باشور و ڕۆژهه‌ڵات له‌ناو هێزه‌کانی یه‌په‌گه‌ و یه‌په‌ژه‌ و په‌که‌که‌ له‌ چه‌ند ملۆێنێک گه‌نجی کورد، به‌شدارن؟!!   باشه‌ خۆ له‌ سه‌دا 30 هێزی یه‌په‌گه‌ غه‌یره‌ کوردن دوای ئه‌وه‌ ئه‌ی چیده‌ڵێت به‌و  چه‌ند سه‌د که‌سه‌ بێیانانه‌ی که‌ له‌ وڵاتانی دونیاوه‌ خۆیان كێشکردوه‌ بۆ کۆمه‌ك و هاوکاری بزوتنه‌وه‌که‌؟!!

درێژه‌ی هه‌یه‌

زاهیر  باهیر:
به‌شی دووهه‌م:
که‌موکوڕییه‌کان  چیین؟
ده‌بێت له‌ ڕاپۆرتی سه‌فه‌‌ره‌که‌ی مانگی ئایاری 2014 مه‌وه‌ بۆ ڕۆژاوا ، ده‌ستپێبکه‌م  که‌ له‌ دوو به‌شی سه‌ره‌کی پێکهاتبوو،  یه‌که‌میان سه‌باره‌ت به‌و  واقیعه‌ی ئه‌و کاته‌  بوو که‌ له‌ ڕۆژاوادا ده‌گوزه‌را و چۆنێتی دروستبوونی پێگه‌ ئابوریی و کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسییه‌کانی بوون که‌ وه‌کو  وێنه‌ گرتنه‌وه‌یه‌کی  حه‌قیقی ئه‌وێ وابوو  .  به‌شی دووهه‌می، که‌ ” مه‌ترسی و پێشبینیه‌کان” بوون ، که‌ پێموانییه‌ له‌به‌ر درێژی ڕاپۆرته‌که‌ که‌ زیاتر له‌ 50 لاپه‌ڕه‌ بوو، خوێنه‌ر زۆر دیقه‌تی له‌و به‌شه‌ گرنگه‌ی ڕاپۆرته‌که‌م دابێت .  لای خۆمه‌وه‌  ئه‌و به‌شه‌م ‌ زۆر  به‌ گرنگ ده‌زانی ، چونکه‌ داهاتوی ڕۆژاوام له‌و  مه‌‌ترسیانه‌دا ده‌بینییه‌وه‌ ، که‌ ده‌ستنیشانم کردبوون ، جگه‌ له‌ مه‌ترسی هێزی داعش که‌ تا ئه‌و کاته‌ نه‌بووبووه‌‌ هێزێکی وا تۆکمه‌ی مه‌ترسیداری دوژمنی هه‌موو گیانله‌به‌رێك و هه‌تا ژینگه‌ش .
به‌شێکی زۆری ئه‌م گرفتانه‌شی که‌ ئێستا ڕووبه‌ڕووی ڕۆژاوا ده‌بنه‌وه‌ و  ڕه‌نگه‌ داهاتوی  ئه‌و ئه‌زموونه‌ گه‌وره‌ و به‌هاکانی، دیارببکه‌ن ، به‌شێکیان  ئه‌و گرفتانه‌ن که‌ من په‌نجه‌م بۆ ڕاکێشاون  به‌ڵام گه‌وره تر و ئاڵۆزتر و مه‌ترسیدارتر بوون، له‌ واقیعی  ئه‌گه‌ره‌کانی منه‌وه‌ گوێزراونه‌ته‌وه‌ بۆ واقیعه‌که‌ی خۆیان  و بوونه‌ته‌ حه‌قیقه‌ت.
هه‌ندێك له‌و  که‌مووکوڕییانه‌  بچوکن و له‌ ماوه‌یه‌کی کورتدا ده‌توانرێت چاره‌سه‌ربکرێن.  ئه‌وانی دیکه‌یان گه‌وره‌ن و تا ڕه‌ده‌یه‌كیش ئاڵۆزن و کارێکی زۆری ده‌وێت تاکو  به‌سه‌ریاندا سه‌رکه‌ویت‌.   گرفته‌کان هه‌ر ئه‌وه‌ نیین که‌ ڕۆژانه‌ بێن و بڕۆن تاکو ئێمه‌ بتوانین لێیان گه‌ڕێین و بیانده‌ینه‌ ده‌ستی ڕۆژگار.  به‌پێێچه‌وانه‌وه، هه‌ندێکیان ئه‌وه‌نده‌ گه‌وره‌ن که‌ کارایی خۆیان له‌سه‌ر بزوتنه‌وه‌کان به‌ قورسی داده‌نێن و  ته‌نانه‌ت ئاینده‌شیان دیاریده‌که‌ن له‌و ئاراسته‌یه‌ی که‌ ده‌یگرنه‌ به‌ر ‌ .
من لێره‌دا گرفته‌کان  له‌ چه‌ند خاڵێکدا کۆه‌ده‌که‌مه‌وه‌ ‌ تاکو  خوێنه‌ر  به‌ ئاسانی لێیان تێبگات:
میدیا و زمانی به‌کارهێنراو:
گه‌ر به‌وردی هه‌واڵه‌کانی  ‘ ڕۆژنیۆز’ و  ئه‌وانه‌ی که‌ ده‌خرێنه‌  سه‌ر‌ فه‌یسبوك و  دیمانه‌کان و هه‌ندێکی دیکه‌یان بخوێنیته‌وه و گوێ له‌ که‌ناڵی  ‘ستێرك’ بگرین، ده‌بینین که‌  زمانێکی ڕایسستانه‌ به‌کارده‌هێنرێت  .  به ‌به‌رده‌وامی ئێمه‌ ده‌بینین ده‌ڵێت ‘ پۆلیسێکی تورك’  ، ‘هێزی تورك’ ،’ هێزه‌ تورکه‌کان’ ، ‘ جه‌ندرمه‌کانی تورك’ ، ‘ حکومه‌تی تورك’ یا ‘ ده‌وڵه‌تی تورك’  زۆری تر له‌مانه‌ به‌کارده‌هێنرێت .  من ده‌زانم که‌ ئه‌وانه‌ی ئه‌و  جۆره‌ زمانه‌ به‌کارده‌هێنن ڕایسست نین ، به‌ڵام   پرۆفیشناڵیش نین ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌ربڕینی ئه‌و زمانه‌ له‌ هه‌ر سه‌رچاوه‌یه‌که‌وه، بێت، له‌ خانه‌ی ڕایسیسمدا خۆی ده‌بینێته‌وه و له‌گه‌ڵ په‌یامی ئۆجه‌لان و  داخوازی ئامانجی ئیستای په‌که‌که‌ و په‌یه‌ده‌دا یه‌كناگرێته‌وه‌ .  ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی که‌ ڕه‌نگه‌ ڕاستیشی  تیادا نه‌بێت.  باشه‌  تۆ  چوزانی که‌ ئه‌و ‘ پۆلیسه’   ئه‌و ‘ جه‌ندره‌مه‌یه‌ ‘ ئه‌و  ‘ که‌سه‌ کوژراوه’‌  یا ‘ بکوژه’  تورکه؟ ‌ ئه‌ی بۆ کورد نه‌بێت ؟.  هه‌تا تورکیش بێت ده‌بێت بوترێت ” پۆلیسێکی ده‌وڵه‌تی تورکیا ، جه‌ندرمه‌یه‌کی هێزه‌ فاشییه‌کانی حکومه‌تی تورکیا”  .
گومان له‌وه‌دا نییه‌ که‌ خه‌ڵکانێكی زۆری کوردیش ده‌سه‌ڵاتداره‌ و  له‌ ده‌سه‌ڵاتدایه‌ و خزمه‌تی ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ ده‌که‌ن ، با به‌ کوردیش قسه‌نه‌که‌ن و نه‌هی کوردبوونیشیان بکه‌ن ته‌نانه‌ت پارتی دینی کوردی هه‌یه‌ و به‌رگریی له‌  ئاکه‌په‌ ده‌کات .
خۆبه‌دوورگرتن له‌ به‌کارهێنانی ئه‌م جۆره‌ زمانانه‌ له‌و  میدیایه‌دا   زه‌رورییه‌ و  ده‌بێت زمانیان له‌و  جۆره‌ وشه‌ و ده‌سته‌اژانه‌، پاکژ بکه‌ن .  من تێناگه‌م بۆچی له هه‌مان ‌ میدیادا وشه‌یه‌کی سێکسیزم یاخود سوکایه‌تی به‌ ئافره‌ت نابینرێت ، به‌ڵام له‌م بواره‌ی دیکه‌دا ناتوانرێت ڕیشه‌کێش بکرێت؟!!
چۆن ده‌بێت میدیایه‌کی ئاوا تایتڵی ‘ چه‌ته’  بۆ  داعش دانێت و ‌ به‌ ‘ چه‌ته’ ناویان به‌رێت.   ئه‌م زمانه‌ش بووه‌ته‌ زمانێكی باو و هه‌موو ڕۆشنبیرانی کورد له‌ هه‌موو بواره‌کانی میدیادا ، که‌ دێنه‌ سه‌ر باسی داعش هه‌ر ئه‌وه‌ به‌کار ده‌هێنن .   ده‌بێت به‌ ویژدانه‌وه‌ باس له‌ ‘چه‌ته‌’ بکرێت ‘چه‌ته’‌  له‌ زۆربه‌ی کرده‌وه‌کانیاندا ته‌نها کاروان و رێپێگیراوانیان ڕووتکردۆته‌وه‌،  که‌ی کوشتونی ؟ که‌ی ده‌ستدرێژی کردۆته‌ ‌ سه‌ر ئافره‌ت و که‌ی کوشتونی ؟  که‌ی بازاڕفرۆشی  کردون؟، چه‌ته‌ که‌ی دوژمنی زیاتر له‌ 4 ملیار دانیشتوی ئه‌م جیهانه‌ بووه‌؟   چه‌ته‌ که‌ی دوژمنی گیانله‌به‌ر و ئاژه‌ڵ و سرشت بووه‌؟    شه‌رمه‌زاریی و پاکانه‌یه‌ بۆ داعش و   هه‌ژاری زمانه‌وانییه‌ ‌ که‌  بۆ  داعش وشه‌ی ‘چه‌ته’ ی  ‌ زمانی کوردی   به‌کاربهێنرێت  .
دیسانه‌وه‌ وشه‌ی ‘ شه‌هید’ بۆ  گیانبه‌ختکراوان به‌کار هێنراوه‌ و ده‌هێنرێت، که‌ وشه‌ی شه‌هید و ڕیشه‌ی وشه‌که‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ دین ، که‌ له‌ کاتێکدا زۆربه‌ی زۆری جه‌نگاوه‌ره‌کانی یه‌په‌گه‌ و یه‌په‌ژه‌ و گریلاکان دیندار/ ئایندار نین و سه‌ر به‌ پارتێكی عه‌لمانین .
ئه‌م زمانه‌ ڕایسسته‌ بێ مانایه‌ ‌ ته‌نها له‌ میدیای ئه‌وان له‌  ئه‌وروپا و باشوور  و  باکوردا زاڵه‌ ده‌نا له‌ ڕۆژاوادا ئه‌م زمانه‌ یا نابیستی یا به‌ده‌گمه‌ن دێته‌ به‌رگوێت ئه‌ویش ،مه‌گه‌ر له‌ لایه‌ن کورده‌ ڕۆژهه‌ڵاتی و باشورییه‌کانه‌وه، بێت‌ .
ئه‌م زمانه‌ ڕایسستانه‌  ته‌نانه‌ت له‌  قسه‌ و دیمانه‌ی به‌رپرسانیشدا ده‌یانبیستیت.  بۆ نموونه‌ بڕوانه‌ قسه‌کانی  موراد قه‌ریلان بۆ ڕۆژنیوز له‌ 30/12/15 دا :       “له‌باکوورى کوردستان گه‌لى کورد له‌به‌رامبه‌ر توندوتیژى و زوڵمى ده‌وڵه‌تى تورک خۆبه‌رێوه‌به‌رى رێگه‌یاندووه‌ ، رۆژانه‌ش هاوڵاتیان ، ژن و منداڵ له‌لایه‌ن پۆلیس و سه‌ربازانى تورک تیرۆرده‌کرێن..” قه‌ریلان درێژه‌ به‌ قسه‌کانی ده‌داو سه‌باره‌ت به‌ هه‌ڵوێستی هه‌رێم له‌ باشوردا ده‌ڵێت  “له‌و چوارچێوه‌یه‌دا هیودارین ته‌واوى سیاسه‌تى کوردیش ئه‌مه‌ ببینێت و پشتگیرى بکات ، له‌به‌رامبه‌ر ره‌فتاره‌کانى ده‌وڵه‌تى فاشیست و داگیرکه‌رى تورک خاوه‌ن هه‌ڵوێست بێت..”
ئاخر ئه‌مه‌ کاره‌ساته‌ که‌ ئه‌م جۆره‌ ئاخاوتنه‌ له‌ زاری سه‌رکرده‌ی سه‌ربازی هیزی په‌که‌که‌ و ئه‌ندامێکی سه‌رکردایه‌تییه‌وه، ‌ بێته‌ ده‌ره‌وه‌.  ئه‌م قسه‌ و هه‌ڵوێستانه‌ هه‌موو ڕێسه‌که‌ی ئۆجه‌لان ده‌کاته‌وه‌ به‌ خوری، چونکه‌ له‌ ئاستێکی ئاوادا یا ده‌بێت ده‌مت داخه‌یت یا که‌ قسه‌ ده‌که‌یت ده‌بێت ڕه‌نگدانه‌وه‌ی سیاسه‌تی سه‌ره‌کی پارته‌که‌ت ، بزوتنه‌وه‌که‌ت بێت.
ته‌نانه‌ت سه‌لاحه‌دین ده‌ممیرتاشیش ناوبه‌ناو ده‌که‌وێته‌ ئه‌و هه‌ڵه‌وه‌  هه‌ندێك جار  وه‌کو که‌سێکی ناشینالیستی بزوتنه‌وه‌ی کوردی قسه‌ده‌کات.  من له‌ خاڵێكی دیکه‌دا به‌ به‌ڵگه‌وه‌ دێمه‌وه‌ سه‌ری.
ڕۆژنیوزی 05/01/2016 ده‌ڵێت :  ساڵح موسلم پێشره‌وه‌یه‌کانی هێزه‌کانی سوریای دیموکراتیک و کۆنترۆڵکردنی ئه‌و هه‌رێمانه‌ له‌ده‌ستی داعشدان به‌گرنگزانی و هاوکات کاردانه‌وه‌ دوژمنکاریه‌کانی تورکیا له‌م رووه‌وه‌ ره‌خنه‌ کرد و وتی:” چی‌ په‌یوه‌ندیه‌کی به‌تورکیاوه‌ هەیە سه‌باره‌ت به‌ده‌وڵه‌تێکی تر هێڵی سور دیار بکات، کاربەدەستانی تورکیا چاوی بینینی هاوکاری هێزه‌ عه‌رب، سوریانی و تورکمان و گروپه‌ نه‌ته‌وه‌یه‌کانی له‌گه‌ڵ کوردان نیه‌، تورکیا و سوریا وه‌کو یه‌کن، سوپای تورک له‌سنور ده‌ستی به‌کوشتنی هاوڵاتیانی مه‌ده‌نی رۆژئاوای کردوه‌، به‌ڵام مرۆڤکوژیه‌کانیان ناتوانێ بەر به‌سه‌رکه‌وتنه‌کانمان بگرێت”
به‌ڕای من کارکردن بۆ  پاکژکردنی زمانیان و  گونجاندنی له‌گه‌ڵ ئامانجی  شۆڕشی کۆمه‌ڵایه‌تیدا، کارێکی گران نییه‌ و  به‌دانانی لیژنه‌یه‌کی پیاچونه‌وه‌ی ئه‌و  هه‌واڵ و  باسوخواسانه‌، ده‌توانرێت ڕیشه‌کێش بکرێن  هه‌رکه‌سێکیش زمانه‌که‌ی چاکنه‌کات  جه‌نده‌ها شێوه‌ هه‌یه، ده‌توانرێت ‌ بگیرێنه‌ به‌ر بۆ  هێنانه‌وه‌ سه‌رخه‌تی نوسه‌ره‌که‌ی ، هه‌واڵنوسه‌که‌ی یا که‌سی دیمانه‌که‌ر.
درێژه‌ی هه‌یه‌

زاهیر  باهیر

له‌نده‌ن
30/01/2016

به‌شی یه‌که‌م

وتارێکی زۆر  له‌  خه‌ڵکانێکی جیا جیاوه‌  ، کورد که‌متر ، به‌ڵام بێیانه زۆر ‌ زیاتر ‌ سه‌باره‌ت   به‌ لایه‌نه‌ پرشنگدار و  باشه‌کانی ئه‌زموونی ڕۆژاوا و  سه‌رجه‌می ڕوداوه‌کانی نوسراوه‌.   من خۆم یه‌كێکم له‌و که‌سانه‌ی که‌ چه‌نده‌ها وتار و  به‌ ده‌یه‌ها دیمانه‌ی ته‌له‌فزووێنی و ڕادوێی ئه‌نارکستانی  فه‌ره‌نسی و یۆنانی  و ئیتاڵی و شوینه‌کانی دیکه‌  و له‌گه‌ڵ ڕۆژانامه‌ و گۆڤاری بێیانه‌دا  کردوه‌ و ‌ له‌  چه‌نده‌ها  میتینگیش نه‌ك هه‌ر له‌ بریتانیا به‌ڵکو  له‌ وڵاتانی دیکه‌ش  که‌ هه‌ندێکیان بۆ من گیراوه‌   قسه‌م ‌ له‌سه‌ر  به‌هاو  نوێیه‌تی بزوتنه‌وه‌یه‌کی ئاوا که‌ لانی که‌م 60 ساڵه‌ ده‌رنه‌که‌وتوه‌ته‌وه‌‌ جگه‌ له‌وه‌ی زاپێتێستا ،  ئه‌مه‌ بێ له‌ به‌شداری کردنم له‌ ده‌یه‌ها کۆبونه‌وه و ده‌ربڕینی ناڕه‌زایی و  خۆپیشاندان که‌ بۆ هاوکاری ڕۆژاوا و‌  قسه‌وباسی  له‌سه‌ر کراوه‌ .  هاوکاتیش سه‌رکه‌وتوبووم له‌  کردنی  ئه‌زموونی  ڕۆژاوا به‌ خالێکی نێو ئه‌جه‌نده‌ی میتینگه‌ گرنگه‌کانی  ساڵی 2014 و 2015 ی  ڕۆژی په‌رتوکی ئه‌نارکستان له‌ له‌نده‌ن.   هه‌ر ئه‌مه‌ش بوه‌ هۆکارێک که‌ له‌ شاره‌کانی دیکه‌ و  هه‌ندێك وڵاتانی دیکه‌ش‌  کرایه‌‌ ئه‌جه‌نده‌ی ڕۆژی په‌رتوکی ئه‌نارکستان.

هه‌ڵبه‌ته‌ قسه‌ی من به‌ ته‌نها له‌سه‌ر ڕۆژاوا نییه‌ به‌ڵکو به‌شی باکوری-شه‌  که‌ من هیوایه‌کی زۆرم پێوه‌ گرێداوه‌ و‌ تا ئێستاش هه‌ر وایه‌ ، بۆ ئه‌مه‌ش دووجار چومه‌ته‌ باکور و  له‌سه‌ر چونه‌کانیشم ڕاپۆرتی دوور و درێژم نوسیوه‌.

ئه‌م درێژدادڕییه‌ی  سه‌ره‌وه‌م بۆ باسکردنی خۆم و هه‌ڵنانم و منه‌تکردنم به‌سه‌ر ئه‌و دوو بزوتنه‌وه‌یه‌دا ، باکور و ڕۆژاوا نییه‌، ( ببورن گه‌ر ئه‌و ده‌نگه‌  له‌ خوێندنه‌وه‌یدا بداته‌وه‌)  به‌ڵکو ته‌نها بۆ ئه‌وه‌یه‌  که‌خوێنه‌ری ئه‌م وتاره‌ بزانێت که‌ من له‌ هه‌ڵوێستی هاریکاریانه‌ و  کۆمه‌که‌وه‌ ، یا هه‌ڵوێستی کورد وته‌نی ” دۆستم ئه‌وه‌یه‌ ده‌مگرێنێت و دوژمنم ئه‌وه‌یه‌ ده‌مخه‌نێنێت”  ، سه‌رنجه‌کانم ده‌خه‌مه‌ پێشچاوی خوێنه‌ر.  هاوکاتیش په‌یمانیش ده‌ده‌م  تا نه‌بینم  ئاڕاسته‌ی ئه‌و دوو بزوتنه‌وه‌یه‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ ده‌ڕوات که‌ بانگه‌شه‌ی ده‌کات ، ئاماده‌م به ‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك ته‌نانه‌ت به‌ ڕۆحی  خۆشم خزمه‌ت به‌و بزوتنه‌وانه‌ ‌ بکه‌م.  له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ، گه‌ر خوێنه‌ریش به‌ هه‌ڵوێستێکی دژ به‌و دوو بزوتنه‌وه‌یه‌ی، ده‌زانێت و هه‌ر شتێك ده‌ڵێت گه‌ردنی ئازا بێت و  خۆشی له‌ ژیاندا هه‌ر ئازاد بێت، چونکه‌ من باوشم به‌و دوو بزوتنه‌وه‌یه‌دا له‌به‌ر کوردایه‌تیکردن و قه‌ومچێتی نه‌کردوه‌ ، به‌ڵکو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ هه‌ردوك بزوتنه‌وه‌، تا ڕاده‌یه‌ك ڕێڕه‌يوێکی ئه‌نارکستیانه‌یان گرتوه‌ و  به‌تاڵیش نیین‌ له‌ که‌مو کوڕی .

ئه‌وه‌ی که‌ ماوه‌ته‌وه‌‌ بیڵێم ، پێشئه‌وه‌ی بچمه‌ سه‌ر کرۆکی باسه‌که‌م ، ئه‌وه‌یه‌ که‌ هه‌وڵده‌ده‌م به‌ ویژدانه‌وه‌  و به‌ به‌ڵگه‌ وه‌‌ قسه‌ بکه‌م  مه‌به‌ستیشم به‌ئاگاهێنانه‌وه‌یه‌، تاکو فشارێك له‌ ده‌ره‌وه‌ له‌سه‌ر به‌رپرسان و داڕێژه‌نه‌رانی پلان ، بۆ پڕکردنه‌وه‌ی ئه‌و که‌لێنانه‌ی که‌ له‌ بزوتنه‌وه‌کاندا به‌ تایبه‌ت ڕۆژاوادا هه‌یه، دروستبێت‌.  سه‌کۆی ئه‌نارکیستانی کوردستان، که‌ من براده‌ێکیم، ساڵی پار و پێشتریش  له‌ ڕێگای چه‌ناڵه‌ فه‌رمییه‌کانی بزوتنه‌وه‌که ‌و ئۆرگانه‌کانییه‌وه‌ ‌ و  قسه‌کردن له‌گه‌ڵ به‌رپرساندا ڕه‌خنه‌کانی خۆی  پێڕاگه‌یاندوون ، نه‌ك جارێک به‌ڵکو دوو چاریش به‌ڵام ، به‌داخه‌وه‌ که‌ ئه‌وان هه‌ر وه‌ڵامیشیان نه‌داینه‌وه‌ چجای ئه‌وه‌ی که‌ بڵێن هاوڕێیان ئه‌وه‌ وایه‌ یا وانییه‌.

که‌موکوڕییه‌کان  بۆچی ؟

ئه‌وه‌ی که‌ بزوتنه‌وه‌یه‌کی  پاکژ و بێ که‌موکوڕی بوێت ، یا له‌ دونیای که‌تواریی  نه‌گه‌یشتووه‌ ، یا هه‌ر ده‌یه‌وێت هه‌موو که‌س و بزوتنه‌وه‌که‌ش به‌ویست و ئاره‌زوی ئه‌و بڕوات.   خودی ژیان ڕاسته‌ڕێگایه‌کی بێ پێچ و په‌نا نییه‌،  وه‌کو پێشتریش له‌ وتارێکی دیکه‌مدا په‌نجه‌م بۆ ڕاکێشاوه‌ ، بزوتنه‌وه‌ ، بزوتنه‌وه‌ی خه‌ڵكه‌ و خه‌ڵکیش پێکهاته‌ی تاکه‌کانی کۆمه‌ڵه‌ و تاکه‌کانیش  به‌ ده‌یه‌ها داوه‌وه‌ به‌ خراپییه‌کان و  پاشه‌ڕۆی ئه‌م سیسته‌مه‌وه‌ به‌ستراونه‌ته‌وه‌.  هه‌ر چۆن بته‌وێت و هه‌ر ‌ هه‌نگاوێک به‌کرده‌وه‌  بگرینه‌به‌ر  تاکو ‌ هه‌ندێك شت له‌ ئێستادا ڕه‌تبکه‌ینه‌وه‌   هه‌وڵه‌کان له‌ سنورێکی دیاریکراو  ده‌رناچێت ،  ‌ ئیدی له‌هه‌ر شێوه‌یه‌کدا  بانگه‌شه‌ی پاکێتی خۆمان و کامڵی ئه‌نارکستێتی و سۆشیالیستی خۆمان   بکه‌ین،  له‌به‌رئه‌وه‌ی  که‌ ژیانمان له‌ نێو ‌ سیسته‌مه‌که‌دا ‌ سنورێکی دیاریکراوی بۆ نه‌خشاندوین،‌  خۆڕزگارکردنمان لێی، کارێکی  مه‌حاڵه،‌  مه‌گه‌ر  ژیانێکی دێوانه‌یی بێ هووده‌یی‌ بژین.

ئه‌مه‌ی سه‌ره‌وه‌ش به‌رانبه‌ر به‌ ڕۆژاو و باکور و کۆمه‌ڵی کوردی و تاکی کورد، هه‌ر ڕاسته‌ .  ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی که‌  گه‌ر تۆزێك به‌ ویژدانه‌وه‌  له‌و بزوتنه‌وه‌یه‌  ڕابمێنین و  ئه‌مجا دادگایی بکه‌ین ، ده‌بێت  نه‌ک هه‌ر باره‌که‌ی/کۆڵه‌که‌ی  به‌ڵکو سه‌رباره‌کانیشی ، به‌تایبه‌ت له‌  بزوتنه‌وه‌ی  ڕۆژاوادا  ببیبین وه‌کو : بوونی له‌ شه‌ڕدا به‌به‌رده‌وامی، مه‌ترسی شه‌ڕی ناوخۆ و هاتنه‌وه‌ی ئه‌سه‌د و  ده‌وڵه‌تی فاشی تورکیا و  ئابڵوقه‌دانی ئابوری و سیاسی و ڕۆشنبیری و کۆه‌مه‌ڵایه‌تی و  هه‌بوونی دوو پارتی سیاسی هیراشی که‌ به‌ته‌واوی له‌ پشتی  ئه‌و بزوتنه‌وانه‌وه‌ن تا ڕاده‌ی دانانی پلان و پرۆژه‌ بۆیان ….گه‌لێکی دیکه‌ .  هه‌موو ئه‌مانه‌ قورسیی دیکه‌ ده‌خه‌نه‌‌ سه‌ر شانی ئه‌و بزوتنه‌وانه‌،  به‌تایبه‌ت ڕۆژاوا ، هه‌ر ئه‌م هۆکاره‌ش وای لێده‌کات ئه‌گه‌ر بێ ئه‌و  کێشانه‌ی سه‌ره‌وه ‌ گه‌ر  یه‌ك که‌موکوڕی هه‌بێت ، ئه‌م کێشانه‌ی دیکه‌   سه‌نگ و  ژماره‌ی گرفته‌کان  بیگومان زیاد ده‌که‌ن.

ئه‌و‌ که‌سانه‌ی که‌ ڕه‌خنه‌ له‌و بزوتنه‌وه‌یه‌ ده‌گرن به‌ دابڕینی له‌ باره‌‌ کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری و سیاسییه‌که‌ی  که‌ بزوتن و پێشه‌وچونی بزوتنه‌وه‌که‌ی‌  سنوردار کرده‌وه ‌ و له‌و زه‌مینه‌یه‌ی که‌ بزوتنه‌وه‌ی  “به‌هاری عه‌ره‌بی” تیادا ڕویدا و سه‌ره‌نجامه‌که‌ی، به‌ بێ ڕه‌چاوکردنی ئه‌و  بارودۆخانه‌ی سه‌ره‌وه‌، هه‌وڵه‌کانیان یه‌كلایه‌نه‌یه‌.  هه‌روه‌ها حساب نه‌کردنی نه‌بوونی ئه‌و هاریکارییه‌ پته‌وه‌ی که‌ به‌ بزوتنه‌وه‌ی که‌ته‌لۆنیا له‌ ئیسپانیا و ئه‌وه‌ی زاپێتێستای 1994 و هه‌تا ئه‌وه‌ی وڵاتی نیکه‌راگوای ساڵانی هه‌شتاکانی چه‌رخی پێشوو، کرا،  ڕه‌خنه‌کانیان زڕه‌ و بێ به‌ره‌ ، ته‌نها ڕه‌خنه‌یه‌ و هاریکاری و کۆمه‌کی له‌گه‌ڵدا نییه‌ ، ته‌نها سوکایه‌تی پێکردنێتی  و داوه‌ریی تیادا نییه‌.

له‌ بزوتنه‌وه‌ی ڕۆژاوادا دوو هه‌ڵسه‌نگاندن گرنگه‌ و  ده‌بێت  به‌ هه‌ند وه‌ربگێرێن ، ڕه‌نگه‌ ئه‌و کاته‌ حوکمێکی باشتری به‌سه‌ردا بده‌ین.   یه‌که‌میان:  ئایا کاره‌ خراپه‌کانی زۆرتره‌ له‌  کاره‌ باشه‌کانی یا پێچه‌وانه‌که‌ی ڕاسته‌؟ ئایه‌ کێشی کاره‌ خراپه‌کان له‌ کاره‌ باشه‌کانی سه‌نگتره‌  یاخود پێچه‌وانه‌که‌ی؟.  لای من کاره‌ باشه‌کان که‌ ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌  ئه‌نجامیداون‌ و  ئه‌وانه‌ی که‌ به‌دیهێناوه‌  به‌ به‌راورد له‌ گه‌ڵ کاره‌ خراپه‌کاندا و ئه‌و چالاکییانه‌ی که‌ کراون له‌ دیدی مندا ، کاره‌ باشه‌کان زۆر  زیاترن‌ ، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی کاره‌ هه‌ڵه‌کان نه‌گه‌یشتونه‌ته‌‌ قۆناغێک که‌ ڕاستکردنه‌وه‌یان مه‌حاڵ بێت‌ .  دووهه‌م: ئاڕاسته‌ی ئه‌و بزتنه‌وه‌یه.  لای من ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌ هێشتا ڕاسته‌ڕێگای خۆی وننه‌کردووه‌ و به‌و ئاقاره‌دا ده‌ڕوات که‌ بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌کات، لانیکه‌م تاکو ئێستا ئه‌مه‌ وایه‌ ، داهاتوش په‌نجا په‌نجایه‌ و به‌لابردنی ئه‌و زه‌مینه‌یه‌ی که‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ باسمکرد یا لابه‌لاکردنه‌وه‌ ئه‌و کێشانه‌ ، ده‌توانرێت ڕێژه‌ و هیوای  سه‌رکه‌وتنی ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌ زیاتر بێت، بۆ ئه‌مه‌ش ئه‌رکی که‌سانی سۆشیالیست و ئازادیخوازان و چه‌پ و کۆمۆنیست و  نقابییه‌کانه‌  که‌ کۆمه‌کی پێبکه‌ن تاکو سه‌رکه‌وتن مسۆگه‌ر بکات.

درێژه‌ی هه‌یه‌

هەژێن