اسـنـاد آنـارکـو – سـنـدیـکـالـیـسـتـی -١١

اسـنـاد آنـارکـو – سـنـدیـکـالـیـسـتـی ١١

گـردآوری و بـرگـردان: تـوفـان آراز

اعـلام اصـول 1976 اس.آ.ثـی بـا تـفـاسـیـر

١سـازمـان مـرکـزی کـارگـران سـوئـد( اس.آ.ثـی) یـک جـنـبـش کـارگـری سـنـدیـکـالـیـسـتـی بـا هـدف مـتـحـقـق سـاخـتـن سـوسـیـالـیـسـم آزاد اسـت. تـحـت ایـن[سـوسـیـالـیـسـم آزاد] وسـایـل تـولـیـد بـه تـمـلـک مـشـتـرک هـمـگـان درمـی آیـد و بـه وسـیـلـۀ کـارگـران اداره مـی گـردد. بـه ایـن طـریـق پـیـش شـرط یـک جـامـعـۀ بـدون طـبـقـات ایـجـاد مـی شـود.

٢تـضـاد تـعـیـیـن کـنـنـده تـحـت سـرمـایـه داری بـیـن طـبـقـۀ مـالـک وسـایـل تـولـیـد و طـبـقـۀ انـجـام دهـنـدۀ کـار ارزش زا مـی بـاشـد. ایـن تـضـاد بـه مـبـارزۀ طـبـقـاتـی مـنـجـر مـی گـردد، کـه در آن کـار گـران دسـتـمـزدی تـنـهـا مـی تـوانـنـد بـه خـود اطـمـیـنـان داشـتـه بـاشـنـد.

٣تـحـت سـرمـایـه داری کـلـیـۀ وسـایـل بـرای افـزایـش تـولـیـد سـود بـه کـار بـرده مـی شـونـد. بـا بـهـره کـشـی سـتـمـگـرانـه از انـسـان هـا و مـحـیـط رشـد کـنـتـرل نـشـده صـورت مـی گـیـرد: کـارگـران فـرسـوده و بـه خـارج از زنـدگـی کـار پـرتـاب مـی شـونـد، غـنـایـم طـبـیـعـی جـبـران نـاپـذیـر بـه تـاراج مـی رونـد، وسـایـل تـولـیـد تـخـریـب مـی گـردنـد، و شـکـاف بـیـن جـوامـع مـخـتـلـف تـعـمـیـق مـی شـود.

٤گـفـتـمـان بـورژوایـی دمـوکـراتـیـزه کـردن مـحـدود بـه زنـدگـی سـیـاسـی مـی گـردد. اس.آ.ثـی درصـدد تـعـویـض پـارلـمـانـتـاریـسـم مـیـهـن پـرسـتـانـه بـا یـک دمـوکـراسـی واقـعـی اسـت، کـه هـم چـنـیـن شـامـل عـرصـه هـای اقـتـصـادی، صـنـعـتـی و فـرهـنـگـی بـاشـد. یـک جـامـعـۀ سـوسـیـالـیـسـتـی آزاد تـنـهـا بـه وسـیـلـۀ اکـثـریـت مـردم بـا مـلاحـظـۀ اقـلـیـت هـا ایـجـادپـذیـر اسـت. لـذا از آزادی هـا و حـقـوق تـا کـنـون کـسـب شـده بـایـد دفـاع نـمـود و تـکـامـل شـان داد.

٥سـنـدیـکـالـیـسـم درصـدد خـلـق جـامـعـۀ آزاد اسـت، و اس.آ.ثـی بـرطـبـق اصـول فـدرا لـیـسـتـی بـنـا شـده. ایـن بـدان مـعـنـاسـت کـه کـلـیـۀ کـسـانـی کـه تـصـمـیـمـی شـامـل حـال شـان مـی گـردد، از حـق شـرکـت در اتـخـاذ آن بـرخـوردارنـد. هـیـچ گـروهـی نـبـایـد بـرخـلاف تـصـمـیـمـات مـشـتـرکـانـۀ مـتـخـذ عـمـل کـنـد.

٦گـروه هـای بـزرگ مـردم بـایـد تـصـمـیـمـات را بـه تـوسـط نـمـایـنـدگـان اتـخـاذ نـمـایـنـد. در جـامـعـۀ سـوسـیـالـیـسـتـی انـتـخـاب ایـن گـونـه نـمـایـنـدگـان بـه صـورت گـردنـده، یـعـنـی انـتـخـاب اعـضـاء گـروه بـه نـوبـت اسـت، اخـتـیـارات نـمـایـنـدگـان مـحـدود مـی بـاشـد، و وکـالـت شـان بـایـد از سـوی انـتـخـاب کـنـنـدگـان آن هـا سـلـب شـدنـی بـاشـد، زیـرا نـبـایـد هـیـچ بـرگـزیـده ای بـا مـنـافـع شـخـصـی ویـژه وجـود داشـتـه بـاشـد.

٧سـازمـان سـنـدیـکـالـیـسـتـی بـایـد بـرای فـراگـرفـتـن جـمـیـع کـارکـردهـای اجـتـمـاعـی تـوسـعـه یـابـد. آن بـایـد دسـتـگـاه اداری کـنـونـی را بـا سـاخـتـار جـامـعـۀ مـطـلـوب خـود تـعـویـض نـمـایـد. نـظـر بـه ایـن اس.آ.ثـی مـتـشـکـل از دو جـزء صـنـفـی و تـشـکـیـلات اجـتـمـاعـی اسـت. رشـد سـازمـان مـبـارزاتـی و تـجـربـه و دانـش افـزایـش یـافـتـۀ اعـضـاء پـیـوسـتـه زایـنـدۀ مـطـالـبـات تـازه ای مـی گـر دد، کـه نـهـایـةً بـه تـصـرف قـطـعـی وسـایـل تـولـیـد مـنـتـهـی مـی شـود.

٨سـنـدیـکـالـیـسـم بـر حـسـب طـبـیـعـتـش بـیـن الـمـلـلـی اسـت و در جـهـت هـمـبـسـتـگـی و هـمـکـاری کـارگـران دسـتـمـزدی در کـلـیـۀ کـشـورهـا کـار مـی کـنـد. آن درصـدد ایـجـاد فـدراسـیـون هـایـی از جـوامـع آزاد اسـت، کـه جـای گـزیـن دولـت هـای مـلـی کـنـونـی گـردنـد.

٩انـسـان نـفـس خـود را در و از طـریـق کـارش مـتـحـقـق مـی سـازد. بـنـابـرایـن اس.آ.ثـی بـرای حـق هـمـگـان بـه اشـتـغـال پـرمـعـنـی کـار مـی کـنـد. فـقـط در چـارچـوب خـوداداری فـرد از امـکـانـات ریـخـت دهـی وضـعـیـت کـارش بـرخـوردار مـی گـردد.

١٠هـمـبـسـتـگـی صـنـفـی، آگـاهـی و سـازمـان یـابـی اسـاس مـبـارزۀ طـبـقـاتـی بـر ضـد اسـتـثـمـار و سـرکـوب اسـت. بـنـابـرایـن اس.آ.ثـی بـه سـازمـان دهـی کـلـیـۀ کـارگـران مـزدگـیـر، بـی تـفـاوت بـه نـامـیـده شـدن بـه صـورت کـارگـران، کـارمـنـدان یـا مـسـتـخـدمـیـن مـی پـردازد.

١١اس.آ.ثـی خـشـونـت نـسـبـت بـه انـسـان را نـاشـایـسـت مـی دانـد و از خـشـونـت اجـتـمـاعـی و فـردی فـاصـلـه مـی گـیـرد. امـا وضـعـیـت هـایـی پـدیـد مـی آیـنـد، کـه کـارگـران مـزدگـیـر مـجـبـور از دفـاع از آزادی و حـقـوق کـسـب کـردۀ شـان [ بـا اِعـمـال خـشـونـت] هـسـتـنـد.

١٢اس.آ.ثـی عـمـل مـسـتـقـیـم را وسـیـلـۀ تـغـیـیـر جـامـعـه و شـرایـط زنـدگـی تـلـقـی مـی نـمـایـد. تـنـهـا بـه ایـن طـریـق مـسـئـولـیـت فـردی کـه پـیـش شـرط سـوسـیـالـیـسـم اسـت، تـکـامـل پـذیـر مـی بـا شـد.[8]

[ هـر نـکـتـۀ اعـلام اصـول 1976 بـا یـک تـفـسـیـر ویـژۀ اس.آ.ثـی بـه قـرار زیـر تـوأم اسـت:]

تـفـاسـیـر اعـلام اصـول

١جـنـبـش کـارگـری بـه مـثـابـۀ سـلاحـی در مـبـارزه عـلـیـه سـرمـایـه داری و قـوانـیـن طـبـقـاتـی پـدیـد آمـده اسـت. آن امـروزه بـه طـور عـمـده شـامـل سـه شـاخـه مـی گـردد:

آ) اتـحـادیـه هـای ذیـنـفـع صـنـفـی، کـه بـه سـازمـان دهـی دسـتـجـات مـحـدودی مـی پـردازنـد و صـرفـاً بــیـانـگــر مـطـالـبـات روزانــۀ آن هــا هـسـتــنـد. نـمـونــه هـای ایـنـان سـازمـان مـرکـزی مـسـتـخـدمـیـن ( تـی.ثـی.او)(Tjenestemændenes Central-Organisation(TCO)) و سـازمـان مـرکـزی اعـضـاء فـرهـنـگـسـتـان سـوئـد( اس.آ.ثـی.او)(Svenske Akademikeres Central-Organisation(SACO)) مـی بـاشـنـد.

بـی) سـوسـیـالـیـسـت هـای مـقـامـاتـی، از قـبـیـل اصـلاح طـلـبـان و انـقـلابـیـون مـبـارزۀ صـنـفـی را تـحـت الـشـعـاع مـبـارزۀ سـیـاسـی حـزبـی مـلاحـظـه مـی نـمـایـنـد. آن هـا بـنـای سـازمـان هـای هـدایـت شـده از بـالا و کـار بـا وسـایـل غـالـبـاً غـیـرمـسـتـقـیـم و قـاعـدةً تـدافـعـی را بـرگـزیـده انـد. اصـلاح طـلـبـان مـقـامـاتی، مـثـلاً سـازمـان کـشـوری حـزب کـارگـران سـوسـیـال دمـوکـرات( ال.اواس.آ.پـی)

(Landsorganisationen – Socialdemokratiska Arbetarepartiet(Lo-SAP))، خـواهــان تـغـیـیـر گــام

بـه گـام جـامـعـه، آن انـدازه بـطـیء و مـحـتـاطـانـه هـسـتـنـد، کـه هـدف در واقـع بـه نـظـر دور مـی رسـد.انـقـلابـیـون مـقـامـاتـی بـر ایـن هـسـتـنـد، کـه تـغـیـیـر جـامـعـه بـدون وجـود بـرگـزیـدگـان هـدایـت کـنـنـده و بـدون تـصـرف دسـتـگـاه دولـت امـکـان پـذیـر نـمـی بـاشـد. آن هـا پـس از تـصـرف قـدرت بـه دولـت و خـشـونـت مـسـلـحـانـه بـرای حـفـظ قـدرت وابـسـتـه مـی گـردنـد و در بـعـضـی مـوارد تـرور و سـرکـوب را حـتـی نـسـبـت بـه یـکـدیـگـر اِعـمـال نـمـوده انـد. در سـوئـد آنـان از سـوی فـراکـسـیـون هـای کـمـونـیـسـتـی مـخـتـلـفـی نـمـایـنـدگـی مـی گـردنـد.

ثـی) سـوسـیـالـیـسـت هـای آزاد سـنـدیـکـالـیـسـت هـا، کـه در سـوئـد بـه وسـیـلـۀ اس.آ.ثـی نـمـایـنـدگی مـی شـونـد. بـه اسـتـنـبـاط سـنـدیـکـالـیـسـتـی سـوسـیـالـیـسـم هـرگـز از طـریـق تـصـمـیـمـات مـرکـزیـت یـافـتـه، چـه بـه صـورت احـکـام رؤسـای شـغـل پـرسـت اتـحـادیـه هـای صـنـفـی و چـه قـوانـیـن دیـوان سـالاران مـرکـزی تـحـقـق پـذیـر نـیـسـت. سـوسـیـالـیـسـم تـنـهـا از پـایـیـن بـه صـورت نـتـیـجـۀ فـعـا لـیـت کـارگـران تـحـقـق یـافـتـنـی اسـت.

حـق مـالـکـیـت کـنـونـی بـر وسـایـل تـولـیـد در یـک جـامـعـۀ سـوسـیـالـیـسـتـی بـایـد جـایـش را بـه حـق مـحـدود بـه بـخـشـد: حـق بـرنـامـه ریـزی مـحـدود، کـه عـبـارت اسـت از حـل مـسـائـل مـربـوط بـه سـطـوح مـخـتـلـف جـامـعـه و بـنـابـرایـن بـایـد بـه وسـیـلـۀ نـمـایـنـدگـان مـحـلـی سـازمـان هـای اشـتـراکـی مـجـری گـردد.

حـق خـوداداری، کـه عـبـارت اسـت از هـدایـت و تـقـسـیـم کـار، هـم چـنـیـن حـل سـائـر مـسـائـل در چـارچـوب مـعـیـن شـده. ایـن قـبـل از هـمـه مـربـوط بـه کـارگـران مـی گـردد و بـنـابـرایـن بـایـد بـه وسـیـلـۀ آن هـا از طـریـق سـازمـان هـای مـحـل کـارشـان تـعـیـیـن شـود.

٢نـیـروی هـادی اقـتـصـاد سـرمـایـه داری حـداکـثـر سـود بـرای اقـلـیـت کـنـتـرل کـنـنـدۀ مـنـابـع اقـتـصـادی اسـت. اکـثـریـت مـردم بـایـد نـیـروی کـارشـان را بـه فـروشـنـد و مـجـبـور از چـشـم پـوشـی از ارزش اضـافـه و مـحـول کـردن حـق تـصـمـیـم گـیـری بـه صـاحـبـان سـرمـایـه گـردنـد.

مـبـارزۀ مـسـتـمـر بـیـن کـارگـران دسـتـمـزدی و سـرمـایـه داران بـر سـر تـقـسـیـم نـتـایـج تـولـیـد در جـریـان اسـت. هـمـکـاری طـبـقـاتـی بـا وجـود مـنـفـعـت ظـاهـری، مـوجـب تـقـویـت سـرمـایـه داری مـی گـردد. قـدرت بـر اقـتـصـاد پـیـوسـتـه در دسـت هـای قـلـیـلـی مـتـمـرکـز مـی شـود. کـارخـانـه هـا و شـرکـت هـای چـنـدمـلـیـتـی نـفـوذ فـزایـنـده در بـازار دنـیـا و در زنـدگـی تـولـیـدی و اقـتـصـادی کـسـب مـی کـنـنـد.

٣در سـابـق رشـد اقـتـصـادی بـه صـورت هـدف عـمـده مـلاحـظـه مـی گـردیـد. امـروز واضـح اسـت، کـه رشـد کـنـتـرل نـشـده در مـنـازعـۀ شـدیـد بـا مـحـیـط مـا، هـمـبـسـتـگـی مـا، بـا مـمـالـک فـقـیـر و مـسـئـولـیـت مـا در قـبـال نـسـل هـای آیـنـده قـرار مـی گـیـرد.

مـلاحـظـات زمـانـی و مـسـابـقـات کـار کـنـتـراتـی مـوجـد شـرایـط کـار نـاسـالـم مـی گـردنـد. مـواد مـسـمـوم، سـر و صـدا، گـرد و خـاک و لـرزش هـا مـحـل هـای کـار زیـادی را بـرای کـارگـران خـطـر نـاک مـی سـازنـد. زمـان کـار قـانـونـی بـا مـجـبـور گـردانـده شـدن بـسـیـاری بـه سـفـرهـای طـولانـی مـخـدوش مـی شـود، مـنـافـع سـود تـعـیـیـن کـنـنـدۀ بـرنـامـه ریـزی جـامـعـه مـی گـردد. عـواقـب آن مـحـیـط هـای آشـفـتـه و فـشـارآمـیـز شـهـرهـای بـزرگ، هـم چـنـیـن روسـتـاهـا و مـنـاطـق کـم جـمـعـیـت و خـالـی از سـکـنـه اسـت.

سـرمـایـه داری تـکـنـولـوژی را بـه مـقـاصـد سـودکـشـی و بـهـره بـرداری بـی رحـمـانـه از مـنـابـع طـبـیـعـی بـه کـار مـی گـیـرد: زمـیـن، آب و هـوا مـسـمـوم، اراضـی کـشـت و زرع شـده تـخـریـب مـی شـونـد. مـمـالـک فـقـیـر و نـسـل هـای آیـنـده از مـنـابـع مـحـروم مـی گـردنـد. بـحـران فـعـلـی مـنـابـع و مـحـیـط دارای ارتـبـاط مـسـتـقـیـم بـا روابـط اقـتـصـادی پـوسـیـده اسـت. هـم چـنـیـن در کـشـورهـایـی کـه خـود را سـوسـیـالـیـسـتـی مـی نـامـنـد، اهـداف رشـد سـرمـایـه داری بـه ضـایـع سـاخـتـن مـنـابـع مـنـجـر گـشـتـه اسـت. سـرمـایـه داری مـولـد ازدیـاد اقـتـصـاد بـرای اغـنـیـاء، ولـی نـاتـوان از تـسـهـیـم عـادلانـۀ غـنـایـم اسـت. آن در مـمـالـک صـنـعـتـی کـثـرت کـالا ایـجـاد مـی کـنـد، در حـالـی کـه بـخـش اعـظـم بـشـریـت بـا کـمـبـود غـذا روبـه رو اسـت.

٤هـر سـیـاسـت پـارلـمـانـتـاریـسـتـی و حـزبـی بـه ایـن مـفـهـوم اسـت، کـه نـمـایـنـدگـان بـدون اجـازۀ انـتـخـاب کـنـنـدگـان عـمـل کـنـنـد. مـطـالـبـۀ قـدرت از طـرف نـمـایـنـدگـان مـنـتـخـب بـا مـنـفـعـل گـرد یـدن انـتـخـاب کـنـنـدگـان افـزایـش مـی یـابـد و شـکـاف بـیـن آن هـا ژرف تـر مـی شـود. ایـن در مـورد سـیـاسـت شـهـرداری و کـشـور، هـر دو صـادق اسـت.

در مـقـابـل سـیـاسـت حـزبـی، اس.آ.ثـی بـر ایـن اسـت کـه مـسـائـل بـایـد مـشـتـرکـاً بـه وسـیـلـۀ اشـخـاص مـربـوط حـل شـونـد حـتـی الامـکـان مـسـتـقـیـمـاً، تـوسـط نـمـایـنـدگـان، هـر جـا کـه وجـود شـان ضـروری بـاشـد.

تـصـمـیـمـات مـهـم مـربـوط بـه شـرایـط هـسـتـی مـردم اغـلـب در بـیـرون از مـجـامـع پـارلـمـا نـتـاریـسـتـی اتـخـاذ گـردنـد. تـصـمـیـمـات مـبـتـنـی بـر پـیـش شـرط هـایـی هـسـتـنـد، کـه در نـهـایـت از طـرف سـرمـایـۀ بـزرگ دیـکـتـه مـی شـونـد و در خـدمـت مـنـافـع آن هـسـتـنـد. بـنـابـرایـن مـبـارزه بـرای یـک سـیـسـتـم اقـتـصـادی چـاره ای در وهـلـۀ نـخـسـت در داخـل تـولـیـد بـایـد بـه عـمـل آیـد. ایـن جـا و در زنـدگـی اجـتـمـاعـی مـشـارکـت خـود مـردم بـایـد تـعـیـیـن کـنـنـده بـاشـد.

تـجـربـه نـشـان داده اسـت، کـه مـالـکـیـت دولـتـی بـر وسـایـل تـولـیـد خـود بـه خـود بـه حـکـومـت مـردمـی مـنـجـر نـمـی گـردد. دمـوکـراسـی واقـعـی وانـگـهـی مـشـروط بـه خـوداداری قـرار گـرفـتـن تـولـیـد در اخـتـیـار کـارگـران و حـق خـودمـخـتـاری در امـور خـویـش در هـر سـطـحـی اسـت. ایـن هـدف بـدان مـفـهـوم نـیـسـت، کـه سـنـدیـکـالـیـسـت هـای امـروز نـسـبـت بـه آزادی هـا وحـقـوق دمـوکـرا تـیـک مـوجـود بـی تـفـاوت بـاشـنـد. سـازمـان هـای سـنـدیـکـالـیـسـتـی تـنـهـا در مـمـالـکـی بـا دمـوکـرا سـی سـیـاسـی قـادر بـه فـعـالـیـت عـلـنـی هـسـتـنـد، بـا وجـودی کـه امـکـانـات در ایـن جـاهـا نـیـز مـی تـوانـد مـحـدود بـاشـد.

٥فـدرالـیـسـم یـعـنـی ایـن کـه هـر گـروهـی در امـور خـود تـصـمـیـم گـیـرد، هـمـزمـان کـلـیـۀ گـروه هـا در امـور مـشـتـرک هـمـکـاری نـمـایـنـد. فـدرالـیـسـم مـبـتـنـی اسـت بـر ایـن کـه هـمـگـان بـرای نـیـل بـه تـصـمـیـمـات مـشـتـرکـانـه و عـمـلـی سـاخـتـن آن هـا کـار کـنـنـد. فـدرالـیـسـم جـای گـزیـن انـدیـشـگـی دولـتـی مـی گـردد و جـوامـع مـحـلـی را بـه وحـدت بـیـن الـمـلـلـی مـی کـشـانـد. ایـن بـدان مـعـنـاسـت کـه ارگـان هـای مـرکـزی مـادام کـه واحـدهـای مـحـلـی در امـورشـان، بـه مـسـئـولـیـت خـود و بـا مـنـابـع طـبـیـعـی خـود عـمـل نـمـایـنـد، قـادر بـه تـحـمـیـل یـا غـدغـن سـاخـتـن امـری بـه آن هـا نـمـی گـردنـد. چـنـان کـه بـه عـنـوان مـثـال سـازمـان هـای مـحـلـی اس.آ.ثـی از حـق اعـتـصـاب بـر خـوردارنـد، و هـیـچ حـق ردمـرکـزی قـادر بـه سـلـب آن از آن هـا نـیـسـت؛ الـبـتـه آن هـا بـایــد صـنـدوق اعـتـصـاب مـحـلـی تـهـیـه بـه بـیـنـنـد. بـه نـظـر اس.آ.ثـی حـق ردی کـه رهـبـری اتـحـادیـه هـای ال.او از آن بـرخـوردارنـد، تـجـاوز بـه حـق خـودمـخـتـاری مـحـلـی اسـت.

تـصـمـیـمـات مـشـتـرک بـایـد از سـوی هـمـگـان مـحـتـرم شـمـرده شـود. چـنـیـن تـصـمـیـمـاتـی بـایـد مـشـخـصـاً بـه خـوبـی در مـیـان افـراد مـشـمـول آن هـا ریـشـه کـنـد. ایـن بـا اِعـمـال قـدرت از طـریـق پـارلـمـان، دولـت، مـقـامـات و سـازمـان هـای بـا سـاخـتـار مـرکـزیـت دار مـمـکـن نـیـسـت.

٦تـا جـایـی کـه عـمـلاً امـکـان پـذیـر بـاشـد، تـصـمـیـم گـیـری بـایـد بـه شـکـل مـسـتـقـیـم صـورت گـیـرد. در مـوارد مـهـم تـر بـایـد نـمـایـنـدگـان مـنـتـخـب طـبـق نـظـم جـلـسۀ عـادی عـمـل کـنـنـد. اخـتـیـا رات نـمـایـنـدگـان بـه زمـیـنـه هـای از پـیـش مـعـیـن شـده مـحـدود گـردد.

بـیـنـش مـرکـزگـرایـانـه بـر رهـبـری در افـراطـی تـریـن شـکـلـش بـه شـخـص پـرسـتـی بـا عـواقـب مـصـیـبـت بـار مـنـتـهـی گـشـتـه اسـت.

رهـبـری حـتـی در شـکـل کـم تـر بـرجـسـتـه تـر زیـان بـخـش اسـت، زیـرا رهـبـری شـونـدگـان داو طـلـبـانـه از قـبـول مـسـئـولـیـت چـشـم پـوشـی مـی کـنـنـد، در ضـمـن ایـن کـه رهـبـران بـیـش از پـیـش حـرفـه ای و از مـردم جـدا مـی گـردنـد. بـه نـظـر سـنـدیـکـالـیـسـت هـا هـمـگـان بـایـد از امـکـان پـذ یـرش مـسـئـولـیـت بـرای خـویـش و بـرای گـروه بـرخـوردار و بـه آن تـشـویـق گـردنـد. بـهـتـریـن صـو رت عـمـلـی سـاخـتـن ایـن گـردش دادن مـشـاغـل مـعـتـمـدانـه در گـروه مـی بـاشـد. ولـیـکـن ایـن جـریـان را بـایـد بـه شـکـلـی تـرتـیـب داد، کـه تـداوم ضـروری تـصـمـیـمـات حـفـظ شـود.

ایـن اصـول بـا نـتـایـج خـوبـی بـه عـنـوان نـمـونـه در شـوراهـای یـوگـسـلاوی و در اشـکـال سـاز مـان یـافـتـۀ مـعـاوضـه در چـیـن عـمـلـی گـشـتـه اسـت.

٧سـازمـان اجـتـمـاعـی اس.آ.ثـی بـه ایـن طـرز تـشـکـیـل یـافـتـه اسـت، کـه کـارگـران دسـتـمـزدی بـه اتـفـاق سـایـر گـروه هـا از قـبـیـل دانـشـجـویـان، بـازنـشـسـتـگـان، بـی کـاران و غـیـره در یـک نـاحـیـۀ مـسـکـن یـک سـازمـان مـحـلـی ال.اس[ اخـتـصـار سـوئـدی اتـحـادیـۀ سـراسـری کـشـوری] ایـجـاد مـی کـنـنـد. چـنـد ال.اس در یـک مـنـطـقـه هـمـکـاری مـی نـمـایـنـد، و جـمـیـع ال.اس هـای کـشـور در یـک سـازمـان مـرکـزی اس.آ.ثـی بـه هـمـکـاری مـی پـردازنـد.

شـاخـۀ صـنـفـی بـه ایـن شـکـل بـنـا شـده اسـت، کـه اعـضـاء یـک مـحـل کـار یـک شـعـبـۀ کـارخـانـه تـشـکـیـل مـی دهـنــد. شـعـبـات کـارخـانــۀ مـخـتـلـف در رشـتــۀ واحـدی در یـک جـا در یـک سـنــدیـکــا ( اتـحــادیــۀ صـنــفـی) مـشـتــرکــاً عـمــل مـی کـنــنـد، و ایــن هــا نـیــز در فــدراسـیــون هـا ( اتـحـادیـه هـا)ی کـشـورشـمـول هـمـکـاری دارنـد. چـنـد فـدراسـیـون مـتـفـقـاً در کـمـیـتـه هـای صـنـعـتـی بـرای حـل مـسـائـل رشـتـه هـای مـخـتـلـط سـازمـان مـی یـابـنـد.

هـدف سـنـدیـکـالـیـسـم، یـعـنـی قـرار گـرفـتـن وسـایـل تـولـیـد و جـامـعـه در اخـتـیـار کـارگـران دسـتـمـزدی، فـعـالـیـت آمـوزشـی اس.آ.ثـی را بـه یـک امـر بـه غـایـت مـهـم و ضـروری تـبـدیـل مـی سـازد. تـجـارب عـمـلـی بـایـد بـا دانـش نـظـری تـکـمـیـل شـود. ایـن هـا جـهـت امـکـان کـار خـوداداری در یـک جـامـعـۀ صـنـعـتـی پـیـچـیـده ضـرورت دارد.

٨گـروه هـا و مـردمـی کـه اغـلـب در مـنـاطـق جـغـرافـیـایـی بـا مـرزهـا از یـکـدیـگـر جـدا شـده انـد، دارای مـنـافـع فـرهـنـگـی مـشـتـرک هـسـتـنـد. در مـقـابـل، دول مـلـی پـدیـده هـای مـصـنـوعـی مـی بـا شـنـد. کـلـیـۀ دول مـلـی شـامـل اقـلـیـت هــایـی در مـحـدودۀ خـود هـسـتــنـد. بــه عـنـوان مـثـال در سـوئــد از ازمـنـۀ قـدیـم گـروه هـای فـنـلانـدی و سـامـی بـه سـرمـی بـرنـد. و در زمـان اخـیـر صـدهـاهـزار مـهـا جـر آمـده انـد. تـحـقـق دولـت مـلـی مـنـوط بـه سـرکـوبـی اقـلـیـت هـا بـه وسـیـلـۀ اکـثـریـت اسـت.

واضـح اسـت، کـه طـبـقـۀ کـارگـر در سـرتـاسـر دنـیـا دارای مـنـافـع مـشـتـرک مـی بـاشـد، کـه حـا ئـز اهـمـیـت وافـری بـرای هـمـکـاری سـوسـیـالـیـسـتـی اسـت. دولـت مـلـی بـنـابـرایـن بـا سـوسـیـالـیـسـم سـازش نـاپـذیـر مـی بـاشـد. نـظـام فـدرالـیـسـتـی جـهـانـی تـنـهـا بـر مـبـنـای مـنـافـع مـشـتـرک طـبـقـۀ کـارگـر، هـمـزمـان بـا احـتـرام بـه مـنـافـع مـلـی ویـژۀ مـردم ایـجـادشـدنـی اسـت.

٩تـحـت سـرمـایـه داری کـارگـر دسـتـمـزدی مـجـبـور از فـروخـتـن نـیـروی کـارش بـه صـورت یـک کـالا در بـازار مـی گـردد. کـسـی کـه نـیـروی کـار را مـی خـرد، حـق صـاحـب الاخـتـیـار بـودن آن را بـه دسـت مـی آورد. کـار بـه یـک آفـت ضـروری، زحـمـت روزانـه بـرای بـقـاء تـبـدیـل مـی گـردد. تـبـعـیـض نـسـبـت بـه زنـان هـنـوز در بـازار کـار یـک واقـعـیـت اسـت. وقـت آزاد طـولانـی تـر و مـزد هـای بـالاتـر بـی گـمـان مـفـیـد مـی بـاشـنـد، ولـی هـرگـز قـادر بـه جـبـران خـطـاهـا و کـمـبـودهـا در کـار نـیـسـتـنـد.

سـوسـیـالـیـسـم آزاد ارزش واقـعـی کـار را بـه صـورت مـنـبـع وقـار و ارضـاء انـسـان بـه آن بـاز مـی گـردانـد. خـلـق اشـتـغـال پـرمـعـنـی بـرای هـمـگـان در گـرو تـقـسـیـم تـازۀ وظـایـف کـار و حـق تـصـمـیـم گـیـری بـا روح هـمـبـسـتـگـی اسـت. کـالا و اسـلـوب هـای تـولـیـد بـا نـیـازهـای انـسـان و گـردش طـبـیـعـت بـایـد وفـق داده شـونـد. تـکـنـولـوژی بـنـابـرایـن بـایـد در خـدمـت مـردم قـرار گـیـرد و خـاصـه بـا نـظـر بـه حـذف وظـایـف کـار کـسـالـت آور و بـخـصـوص دشـوار و جـریـانـات تـولـیـدی مـخـاطـره آمـیـز تـنـظـیـم گـردد.

١٠کـارگـران دسـتـمـزدی در طـی زمـان هـا تـجـربـه کـرده انـد، چـگـونـه مـبـارزۀ صـنـفـی در اثـر مـنـافـع ویـژۀ مـتـفـاوت دچـار پـراکـنـدگـی گـشـتـه اسـت، تـقـسـیـم سـازمـانـی آن هـا را بـه سـتـیـزه عـلـیـه هـم کـشـانـده اسـت. سـیـاسـت حـزبـی و تـعـصـب رسـتـه ای فـعـالـیـت صـنـفـی را مـسـمـوم و گـروه هـای بـسـیـاری را مـنـفـعـل سـاخـتـه اسـت. کـارگـران دسـتـمـزدی بـا پـراکـنـدگـی بـهـاء سـنـگـیـنـی بـرای مـنـافـع کـوتـاه مـدت احـتـمـالـی پـرداخـتـه انـد.

جـنـبـش سـنـدیـکـالـیـسـتـی بـر ایـن بـیـنـش مـبـتـنـی اسـت، کـه کـارگـران دسـتـمـزدی دارای مـنـافـع مـشـتـرک اسـاسـی مـی بـاشـنـد. نظـر بـه ایـن اس.آ.ثـی مـی کـوشـد تـا کـلـیـۀ کـارگـران را در یـک سـاز مـان واحـد گـرد آورد.

اس.آ.ثـی بـه مـنـزلـۀ یـک سـازمـان صـنـفـی بـرای بـهـسـازی شـرایـط کـار و مـزد و اسـتـخـدام کـارگـران دسـتـمـزدی مـبـارزه مـی کـنـد. اعـضـاء از مـسـاعـدت و یـاری در جـریـان مـذاکـرات، مـنـاز عـات و بـی کـاری بـرخـوردار مـی گـردنـد.

١١سـنـدیـکـالـیـسـم دشـمـن سـوگـنـد خـوردۀ نـظـامـی گـری اسـت و مـبـارزه عـلـیـه آن را یـکـی از مـهـم تـریـن وظـایـفـش بـه شـمـار مـی آورد. اس.آ.ثـی خـواسـتـار صـلـح طـلـبـی ریـشـه ای از اعـضـائـش نـیـسـت، ولـی خـواهـان احـتـرام بـی قـیـد و شـرط بـه کـسـانـی اسـت کـه از مـشـارکـت در خـشـونـت امـتـنـاع مـی نـمـایـنـد. از آزادی هـای صـنـفـی و اجـتـمـاعـی و حـقـوق بـشـر کـسـب شـده یـا کـسـب شـونـده در آتـیـه بـایـد در بـرابـر تـهـدیـد قـدرت هـای خـارجـی یـا دسـتـگـاه خـشـونـت خـود کـشـور دفـاع نـمـود.

اس.آ.ثـی خـود را بـا خـلـق هـای سـرکـوب شـده در مـبـارزۀ شـان عـلـیـه اسـتـثـمـار و سـتـم هـمـبـسـتـه مـی دانـد، حـتـی در وضـعـیـت هـایـی کـه آن هـا ضـرورةً بـه اسـلـحـه مـتـوسـل گـردنـد.

١٢اس.آ.ثـی بـر ایـنـسـت، کـه تـغـیـیـرات جـامـعـه بـایـد تـوسـط فـعـالـیـت خـود افـراد در مـحـل هـای کـار و نـواحـی مـسـکـن هـدایـت گـردد. چـنـیـن عـمـل مـسـتـقـیـمـی بـه مـفـهـوم عـمـل بـدون نـمـایـنـد گـاناسـت، یـعـنـی هـمـگـان فـعـالانـه در مـبـارزه بـه مـقـصـود حـل مـسـائـل مـشـتـرک بـه عـوض مـحـول سـاخـتـن مـنـفـعـلانـۀ امـر بـه دیـگـران شـرکـت مـی جـویـنـد. عـمـل مـسـتـقـیـم مـی تـوانـد اشـکـال گـونـاگـونـی بـسـتـه بـه قـضـیـه و وضـعـیـت مـبـارزه بـه خـود گـیـرد، امـا آن هـمـواره خـوا سـتـار هـمـکـاری سـازمـان یـافـتـه بـه صـور فـدرالـیـسـتـی اسـت.

از آن جـا کـه وظـیـفـۀ دولـت بـه صـورت یـک ضـرورت طـبـیـعـی ادارۀ جـامـعـۀ مـوجـود اسـت، احـزاب دولـتـی مـجـبـور از تـضـمـیـن مـوجـودیـت آن هـسـتـنـد. اس.آ.ثـی بـنـابـرایـن بـه شـیـوۀ سـیـاسـی حـزبـی کـار نـمـی کـنـد. اما اعـضـاء در بـیـرون از اس.آ.ثـی از حـق شـرکـت در فـعـالـیـت اجـتـمـاعـی، در مـطـابـقـت بـا اسـتـنـبـاط شـخـصـی شـان بـرخـوردارنـد، مـشـروط بـه ایـن کـه فـعـالـیـت آن هـا را بـه تـضـاد عـلـنـی بـا جـنـبـش سـنـدیـکـالـیـسـتـی سـوق نـدهـد.

از طـریـق تـصـمـیـمـات مـرکـزیـت یـافـتـه دولـت و احـزاب انـسـان هـا را مـنـفـعـل و قـوۀ ابـتـکـار و مـسـئـولـیـت را از آن هـا سـلـب مـی کـنـنـد. دولـت دیـوان سـالارسـازی و تـمـرکـز دهـی را تـشـویـق و اجـبـاری مـی نـمـایـد، حـتـی در خـصـوص سـازمـان هـای صـنـفـی و جـنـبـش هـای مـردمـی دیـگـر. بـنـابـرایـن جـنـبـش سـنـدیـکـالـیـسـتـی بـایـد از اسـتـقـلالـش دفـاع کـنـد. اس.آ.ثـی بـا تـمـام قـوت در راه یـک سـازمـان اجـتـمـاعـی ضـدمـقـامـاتـی بـا اصـول فـدرالـیـسـم مـبـارزه مـی نـمـایـد.[9]

روشـنـگـری هـا ( از بـرگـردانـنـده )

١در 1908 در اعـلامـیـۀ اصـلـی عـقـیـده بــه سـازمـان سـیـاسـیحــذف شـد، و ایـن مـنـجـر بــه جـدایـی نـمـایـنـدگـان دو حــزب ســوسـیــالــیـسـتـی، Socialist Labor Party( حــزب کــار ســوسـیـالـیـسـت) بــا دانــیـل دِ لــئـون(Daniel de Leon) (1914- 1852) در رأس آن و Socialist Party( حــزب ســوسـیـالــیـسـت) بــه رهـبــری یــوجـیــن دبـز(Eugene Debs) (1926- 1855)، گـردیـد، و در اثـر ایـن آی.دابـلـوی.دابـلـوی مـشـخـصـۀ سـنـدیـکـالـیـسـتـی بـیـش تـری یـافـت.

٢اعـلامـیـۀ آمـیـن بــه چـنـد شـکــل الـهـام بـخـش و سـمـت ده جـنـبـش هــای سـنــدیـکــالــیـسـتـی سـائــر مـمـالـک گـردیـد، و عـقـیـدۀ آن بــه بـی طـرفـی در زمـیــنـۀ سـیـاسـت حــزبـی سـپـس تــا درجـۀ زیــادی حـفـظ شـد، حـتـی در مــرحـلـه ای کـه کـمـونـیـسـت هـا بـر ثـی.جـی.تـی مـسـلـط بـودنـد، ولـی تـسـلـطـی بـیـش تـر ظـاهـری تـا واقـعـی، زیـرا آن در سـال 1947 بـه انـشـعـاب در ثـی.جـی.تـی با خـارج گـردیـدن سـوسـیـال دمـوکـرات هـا و بـعـضـی سـنـدیـکـالـیـسـت هـا از آن و ایـجـاد سـازمـان کـشـوری شـان ثـی.جـی.تی اف.او مـنـجـر گـردیـد.

٣مـجـمـوعـۀ قـوانـیـن هـم چـنـیـن شـامـل یـک رشـتـه نـکـات و بـنـدهـای دیـگـرسـت، و چـنـیـن خـاتـمـه مـی یـابـد: ” بـه ایـن صـورت بــا رأی گـیــری در اوت 1919 بـه تـصـویـب رسـیــد.” تـوضـیـح ایـن کـه در بـرنـامـۀ کـار بـالا سـازمـان شـورایـی طـرح شــده در عـرصـه هـای اقــتـصـادی و نـظـامـی، تـوأمـاً انـدیـشـۀ تـسـلـیـح طـبـقـۀ کـارگـر طـبـیـعـةً هـنـایـش پـذیـرفـتـه از جـنـبـش شـوراهـای کـارگـران و سـربـازان در روسـیـه و آلـمـان در سـال هـای 19- 1917 – اعـلانـیـه ای بـود کـه تـقـریـبـاً بـر روی کـاغـذ بـاقـی مـانـد.

٤لازم بـه تـوضـیـح اسـت کـه مـراد از کـمـونـیـسـم آزاددر ایـن اعـلام اصـول آی.آ.آ نـظـام اجـتـمـاعـی بـدون طـبـقـات و بـدون دولـت، مـالـکـیـت اشـتـراکـی کـامـل زمـیـن و وسـایـل تــولـیـد، هـم چـنـیـن اجـنـاس مـصـرفـی مـی بـاشـد، و در ایـن نـظام پــول و سـیـسـتـم دسـتـمـزدی بـنـابـرایـن نـاپـدیـد مـی گـردد، چـنـان کـه خـاصـه پـیـوتـر کـروپُـتـکـیـن(Pjotr Kropotkin )( 1921- 1842) عـقـیـده داشـت. بـه عـبـارت دیـگـر آن قـطـب مـخـالـف سـیـسـتـم اجـتـمـاعـی حـاکـم در سـدۀ پـیـشـیـن در مـمـالـکـی اسـت، کـه احـزاب بـه گـفـتـمـان کـمـونـیـسـتـی در آن هـا صـاحـب قـدرت بـودنـد.

٥در کـنـگــرۀ آی.آ.آ در 1938 چـنـد تـغـیـیـر مـهــم در اعـلام اصـول فــوق بــه عـمـل آمـد، کـه عـبـارت بـودنـد از ایـن کـه بــا تـسـلـیـح طـبـقـۀ کـارگـر و حــق دفـاع نـظـامـی از کـشـوری کـه در آن انـقــلاب اجـتـمـاعـی روی داده یـا آغـاز گـشـتـه اسـت، مــوافـقـت شـد. گـفـتـنـی اسـت کـه ایـن هــر دو مـورد مـلـهـم از تـجــربـیـات تـکـامـل مـبــارزه در اسـپـانـیـا از و بـا 19 ژوئـیـه 1936 بـودنــد. ( بـرای ایــن مـوضـوع مـی تـوانـیـد رجـوع کـنـیـد بـه بـررسـی آنـارشـیـسـت هـا در انـقـلاب اسـپـانـیـا ( 1939- 1936)” از تـوفـان آراز در تـارنـمـای آنـارکـیـسـتـان، اوت 2020.)

٦مـصــوب هـشـتـمـیـن کـنـگــرۀ اتّـحـادیـه جـوانـان سـوسـیـالـیـسـت سـوئـد(Sveriges Ungsocialistiska Förbund) در چـلـۀ تـابـسـتـان 1934 و تـأیـیـد شـده از طـریـق رأی گـیـری.

٧فــرر بـنــیـان گــذار یـک سـیـسـتـم مــدارس و آمــوزش مـبـتـنـی بــر اصــول آنــارشـیــسـتـی بــود. او بــه ایــن سـبــب در مـعــرض حـمـلـۀ شـدیـد کـلـیـسـای کـاتـولـیـک واقـع شـد، و بـر اسـاس اتـهـام جـعـلـی کـلـیـسـا بـه مـرگ مـحـکـوم و اعـدام گـردیـد.

٨اعـلام اصـول بالا از سـوی اعـضـاء اس.آ.ثـی بـا رأی گـیـری در بـهـار 1976 بـه تـصـویـب رسـیـده اسـت. آن پـنـجـمـیـن اعـلام اصـول مـی بــاشـد. در آغــاز 1910 اولــیـن آن هــا تـصـویــب گـردیــده، سـپــس اعـلام اصـول هــای دیـگــری در 1916، 1922 و 1952 صـورت گـرفـتـه اسـت.

٩در رابـطـه بـا تـکـامـل اس.آ.ثـی مـقـالـه ای تـفـسـیـری با عـنـوان اس.آ.ثـی و انـقـلاباز سـردبـیـر روزنـامـۀ سـنـدیـکـالــیـسـتـی Arbetaren( کـارگـر)( اسـتـکـهـلـم) از 1950 تـا 1968 اورت آرویــدسـسـون(Evert Arvidsson)(90- 1902)، در سـال 1979 انـتـشـار یـافـتـه اسـت.

خۆپیشاندانەکانی بەلەڕوس بەرەو کوێ؟

خۆپیشاندانەکانی بەلەڕوس بەرەو کوێ؟

زاهیر باهیر

20/08/2020

لە ڕۆژی 09/08 وە ، ڕۆژی ڕاگەیاندنی براوە و دۆڕاوی هەڵبژاردنەکەی ئەوێ خۆپیشاندان و ناڕەزایی لەسەر شەقامەکانی شارەکانی زیاتر لە 33 شاری، دەستیپێکرد دژ بە براوە،  ئەلێکسەندرا لوکاشینکا کە لە سەدا 80 دەنگەکانی گوایە بە ساختە بردۆتەوە ، بەرانبەرەکەشی سیڤێتلانە کە سەرۆکی حیزبی موعارەزەیە و ئیستا هەڵهاتووە بۆ وڵاتی لیتوانیا گوایە تەنها لە سەدا 10 بۆ 20دەنگەکانی هێناوە.

خۆپیشاندانەکان لەم ڕۆژانەی دواییدا کاراییتر بوون بەتایبەت دوای ئەوەی کە هەندێک لە کرێکارانی کارگەکان و میدیای دەوڵەتیی، هاوپشتیان لێکردون بە مانگرتن لەسەر کار.  گرانە لە ئێستادا پێشبینی چارەنوسی ئەم خۆپیشناندانانە بکەین بەڵام لەبەر ئەوەی کە لەوە دەکات ببێتە ململانێیەکی گەورە لە نێوانی وڵاتانی ئەوروپای ڕۆژاوا و ئەمەریکا لە لایەك و ڕوسیا لە لایەکی دیکە، زیاتر ڕەنگە بەرەو جۆرێك لە صوڵح و ئاشتەواییەك و بەلێن بۆ داهاتوو کۆتایی بێت.

لوکاشینکا ئەوە بۆ 26 ساڵی تەواوە لەسەر تەختەو زۆر نزیکە لە ڕوسیاوە . بەلەڕوسی-ش وەکو زۆرێك لە وڵاتانی دیکە ئازادیی و ڕادەربڕینی تیادا قەدەخەیە.

لوکاشینکا لە ساڵی 2011 دا زۆرێك لە دەزگە و کەرتە دەوڵەتییەکانی بە بڕی 6.86 ملیار پاوەندی ئەو کاتە، فرۆشت.  Beltransgaz کە نێتوەرکی بۆری نەوتی بەلەروسیایە  فرۆشت بە کۆمپانیای گاسڕووم کە کۆمپانیای غاز و نەوتی سەر بە دەوڵەتی روسیایە، ڕوسیا زۆرێك لە سامانە پیشەسازییەکانی بەلەڕوسی کڕیوە.

هاوکاتیش لۆکاشینکا لە هێڕشکردنە سەر کرێکاران و دانیشتوانی ئاسایی درێغی نەکردوە، هێڕشەکانی بۆ سەر کرێ و موچە  و موچەی خانەنشینکراوان و بە بەڕێکردنی سیاسەتی دەستگرتنەوە [ تەقەشوف] .  وردە وردە جەماوەرێتی کە لە نزمبوونەوەدا بوو ئەوەندەی تریش نزمبووەوە کاتێك کە وتی ڤایرۆسی کۆرۆنا ڕاستیی نییە و ئامۆژگاری خەڵکی دەکرد کە ڤۆدگا بخۆنەوە و بچنە سۆنەوە ئیتر ڤایرۆسەکە کارایی نابێت و نکوڵی لە ماوەی  بەینی خەڵکی لە ڕێکردن و کارکردنا  دەکرد [ سۆشیال دستانس] .

لە جەمسەرەکەی ئەو سەریشەوە داخوازییەکانی سڤێتلانە-ش ئەمانە بوو : هەڵبژاردنی ئازادانە و ڕەوایانە، دیمۆکراتیی ، بەردانی هەموو بەندییە سیاسییەکان، دوورکەوتنەوە لە ڕوسیا و کەمکردنەوەی ماوەی سەرۆکایەتی وڵات تەنها بۆ 2 جار .  هاوکاتیش موعارەزەکانی دیکە ، وەکو : Babaryka و Tsepkalo کە ئەمان  لەتەك بازاڕی ئازاد-دان .  ئەم دوانە و حیزبەکانیان ڕاستڕەون،  هاوپشتی و کۆمەکیان لە لایەن ئەوروپا و ئەمەریکاوە پێدەکریت .

بەهەحاڵ بارودۆخی بەلەڕوس بە چڕبونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا زۆر خراپتر بوو گەرچی جارەسەری خەستەخانە بە بەلاشە لەوێ بەڵام شتەکانی دیکە هەمووی بە پارەیە. بۆ نموونە بۆ پشکننیی کۆرۆنا پارەیەکی زۆر بدەیت ،  لە کاتێکدا کە حکومەت لە لایەکەوە نکوڵی لە کۆرۆنا دەکرد و لە لایەکی دیکەشەوە بە پاساوی نەبوونی پارە لە خەزێنەدا زۆر کەمی سەرف دەکرد،  بە هۆی ئەمەوە خەڵکی لە زۆر بواردا خۆیان هەندێك دەسگەیان نانێوەندێتی کرد بۆیە بەشێك لە بزنسە بجوکەکان و کۆفی شؤپ و چێشتخانە بچوکەکان بە هاوکاری کرێکاران و هاووڵاتیان خواردنیان بۆ دکتۆر و کارمەندانی خەستەخانەکان دروستدەکرد،  تەکسییەکانیش بە بەلاش بۆیان دەبردن .  لە 15 مانگی حوزەیرانیشدا هاووڵاتیان هەستیان دەکر کە ئاوەکەیان چی دی پاك نییە بۆیە داوایان لە بەشی ئاو کردکە چارەسەری ئەو کێشەیە بکات، بەڵام ئەوان دەیانوت کە زۆر پاکە ، هەر ئەمەش خەڵکەکەی  هاندا بۆ کاری هەرەوەزیی و  بە هەرەوەزی ئاوەکەیان پاککردەوە.  لە زۆر بواری دیکەدا زۆر شت بە هەرەوەزی لە لایەن خەڵکییەوە دەکرا ، بەڵام بە هاتنی هەڵبژاردنەکە ئەو پرسانەی بردە دواوە و ئێستا خەڵکی داخوازیی سیاسییان هەیە

هەڵوێست لە خۆپیشاندان و مانگرتنی کرێکاران :

بێ گومان داخوازییەکانی خەڵکی ڕەوایە و هاووڵاتیان شایستەی ئەوەن کە لە دیکتاتۆرێکی 26 ساڵەیی ڕزگاریان بێت و ژیانێکی باشتر و شایستەتریان هەبێت .  هەر لەبەر ئەمەش چەپ و کۆمۆنیست و سۆشیالیست و ئەنارکیستەکان هاوپشتییان دەکەن هاوکاتیش دەزانن کە ڕەنگە حکومەتی ئایندەش لەبەرانبەر هاووڵاتیانا لەمەی ئێستا باشتر نابێت بۆیە ئەنارکیستەکان خاوەنی بەرنامە و پرۆژەی خۆیانن لە هاوشانی خۆپتیشاندەران و کرێکارە مانگرتووەکانا وە  بە هاوپشتی و هاوکاری لەخۆنەبڕاوانەیان بەشداری ناڕەزاییەکانی خەڵکی دەکەن .

ڕۆڵی تۆڕی سیخوڕیی بریتانیا لە کودەتاکەی 1953 ی ئێراندا:

ڕۆڵی تۆڕی سیخوڕیی بریتانیا لە کودەتاکەی 1953 ی ئێراندا:

زاهیر باهیر

19/08/2020

لەم ڕۆژانەدا ڕۆژنامەی گاردیان پاش 67 ساڵ لە کودەتاکەی ساڵی 1953 کە دکتۆر موصەدەقی تیادا لابرا و شا هێنرایەوە بۆ سەر تەخت نهێنی ڕۆڵی تۆڕی سیخوڕی بریتانی، MI6 و ئەمریکی CIA، ئاشکراکرد. حەمەڕەزا شا کە ساڵی 1951 هاتە سەر تەخت دکتۆر موصەدەق بووە سەرەك وەزیران چی تر لای بریتانیا و ئەمەریکا قەبوڵنەدەکرا بۆیە  هەر لە سەرەتاوە ئەوان لە هەوڵی لێخستنی موصەدق-دا و گەڕانەوی شادا،بوون.  من لێرەدا خاڵە سەرەکییەکانی ئەو هەوڵە دەخەمە پێشچاوی بردەرانی فەیسسبوك و لینکە ئینگلیزییەکەش لە خوارەوە دادەنێم بۆ زیاتر زانیاری بۆ ئەوانەی کە کە زمانی ئینگلیزی دەزانن.

لە ڕاستیدا ئەم زانیاریانە لە زمانی سەرۆکی ئەو کاتەی تۆڕی سیخوڕی MI6 کە لە ساڵی 1985 دا لە دیمانەیەکدا درکاندویەتی، زۆر راستیی وتوە بێ ئەوەی ڕێگا بدات کە بە کامیرا خۆی پیشاننبدرێت، بەڵام دیمانەکە بووە بەژێرەوەو لەبیرکراوە و فەرامۆشکراوە تاکو ئەم ڕۆژانە کە بەدواچونی ئەو کەیسە کراوە بە تێپەڕبوونی 67 ساڵ بەسەریدا.

  • ماوەیەکی زۆری ویستوە بۆ دەزگەی سیخوڕیی بریتانیا تاکو قەناعەت بە ئەمەریکا بکات لە کردنی کوەدەتاکەی ساڵی 1953. بەڵام هاوکات خۆیان کۆڵیان نەداوەو هەر لە سەرەتاوە هەوڵی دروستکردنی سیخوڕیان لە شوێنە هەستیارەکانا کردووە و بەرتیلیان بە پارەی کاش لە ناو قوتوو و پاکەتی پسکیتا وەکو خەڵات بۆ پەڕلەمانتارەکانی ئێران، ناردووە.
  • هەر ئاواش هەردو دەزگە سیخورییەکەی بریتانیا و ئەمەریکا توانیویانە پەیوەندی بە ئەشرەف خانی خوشکی گەورەی حەمەڕەزا شاوە بکەن تاکو قەناعەت بە حەمەڕەزا بکات بە گەڕانەوەی ئەو پاش لابردنی دکتۆر موصەدەق.
  • وردە وردە پلانەکە دانراوە بە داواکردن لە نۆرمەن دێربیشەر، Norman Darbyshire ، کە ئەو پلانەکە بگرێتە ئەستۆ ، کە ئەو کاتە ئەو سەرۆکی محەتەی ڕادیۆی وڵاتی فارس بووە لە قوبرس و بگەڕێتەوە بۆ لەندەن.  ئەم کابرایەش لە ساڵی 1993 دا مردووە.
  • هەتا ئەم دیمانەیە و بەڵگەکان کە بەرچاو کەوتون ، حکومەتی بریتانی بە حکومەتی حیزبی کرێکاران و پاریزەرانەوە، نکوڵی ئەوەیان کردووە کە بریتانیا لەو کودەتایەدا، ڕۆڵی ئەساسی هەبووبێت.
  • شا لە ساڵی 1951 دا ناچار بووە کە موصەدەق بەسەرەك وەزیران دانێت پاش ئەوەی کە دەنگێکی زۆری هێناوە و لە لایەن ئەنجومەنی پەڕلەمانی ئێرانەوە . ئەمیش یەکەم کار کە کردویەتی خۆماڵی کردنی کۆمپانیای نەوتی ئەنگلۆ- ئێرانیان بووە کە دواتر بە کۆمپانیای پیترۆڵی بریتانی ناسرا،  BP .
  • ساڵی 1951 بریکاری سەرەك وەزیرانی بریتانی ، Anthony Eden ، بێ ئەوەی ڕاوێژ بە کەسە دەسڕۆیشتووەکانی ناو حکومەت بکات ، یەکسەر سیخوڕی سەردەمی جەنگ و ئەکادیمای Robert Zaehner ، سەرپشك کرد و ناردی بۆ ئێران تاکو موصەدەق لادەن بە دانی بەرتیل بە بە ئەندامانی پەڕلەمان و کەسە شۆرەتدارەکانی ئێران ڕێگەی بۆ ئەمە خۆشکرد .  بۆ ئەمەش نۆرمان دێربەشەر دەڵێت ” لام وا یە زیاتر لە  ملیۆنێ و نیوێکمان، پاوەند،  لە ڕێگای ناردنی پارەوە لەناو قوتوو و پاکەتی  پسکیتەوە بۆ ئەم مەبەستە، ناردەوە بۆیان ” .  بەڵام  Robert Zaehner نەیتوانی هیچ بکات و فەشەلی هێنا لە کودەتاکەدا و گەڕایەوە بۆ بریتانیا، ئەو دەڵێت کودەتاکە 700 هەزار پاوەنی تیادا سەرفکراوە.
  • داربێشەر دەڵێت هەوڵەکانی چڕتر کردوە لەگەڵ پارەدا کەلوپەل و کاڵاشی بۆ دەناردن. دەڵێت توانی کە زانیاری زۆری لە ڕێگای کۆماندەیەکی ئێرانیەوە دەست کەوتووە ئەویش تەنها بە ناردنی چای لوبتن کە تەنها 2 پاوەندی ئەو کاتە نرخەکەی بووە . ئەو دەڵێت توانی برایانیش قەید بکات کە لە خێزانی سامانداری anglophile بووە، ڕاشیدییەکان، و لە ڕێگای ئەوانیشەوە خەڵکی دیکە.  دەڵێت ئەو کەسانە زۆر شادومان بوون بە وەرگرتنی پارەکە و واشی هەست کردووە کە موصەدەق مەترسییەکی گەورەیە لەسەریان .
  • سیخوڕی بریتانیا توانیویانە کە جەنڕاڵ فەیزوڵا زاهیدی دەستەمۆ بکەن بیگرنە خۆیان. جەنراڵ زاهیدی زۆر نزیك بووە لە حەمەڕەزا شاوە زانیویانە کە شا زۆر متمانەی پیدەکات.
  • نۆرمان دێربیشەر دەڵێت دوای ئەوەی کە کودەتاکەی ئۆکتۆبەری ساڵی 1952 سەری نەگرت و گرفتی تێکەوت و موصەدەقیش پەیوەندی دیپلۆماسیانەی لە تەك بریتانیادا بڕی و هەمویانی دەرکرد ، ئیتر ئەو پلانەکەی ڕادەستی دەزگەی سی ئایی ئەی کە لە بەیروت بوون، کردووە . لەگەڵ ئەوەشدا سی ئای ئەی زۆر بەلایانەوە گرنگ نەبووە و ئەمانیش نەیانتوانیوە هیچ بکەن بە بێ ئەمەریکا.
  • دێربیشەر بە دیمانەکەرەکە دەڵێت : لە سەرەتای 1953 دوای دروستکردنی پەیوەندی لەگەڵ ڕاشیدییەکانا توانمیان کە یەکەی سەربازی زۆر دروست بکەین ئەوەندە هەبوون کە بتوانین کارەکەمانی پی ئەنجام بدەین . بەڵام کە لەندەنمان ئاگەدار کردوە ئەوان وەڵامێکی ساردیان پێداینەوە و سەرۆکی ئەو کاتەی هەموو دەسگەی سیخوڕیش لە منداڵێکی 10 ساڵ، زیاتری لە کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوین نەدەزانی .
  • هەر لەو ساڵەدا 1953 ، هەڵوێستی ئەمەریکا سەبارەت پلانەکە گۆڕاو ئامادەبوو ن کە هانی حەمەڕەزا شای گەنج و نائەزموون و قەلق بدەن و ئامادەبێت کە لە کودەتاکەدا بەشداری بکات و بە ڕاگەیاندنێك موصەدەق لادات و جەنڕاڵ زاهیدی بکات بە سەرەك وەزیران. بەم شێوەیە هەموو شت مەیسەر بکرێت.  ئیدی دێربشەر و سەرۆکی سی ئای ئەی، چوون بۆ پاریس بۆ بینینی ئەشرەف ، خوشکی گەورەی حەمەڕەزا شا ، تاکو قەناعەتی پێبکەن کە بگەڕێتەوە بۆ ئێران تاکو براکەی دڵنیابکاتەوە کە بریتانیا و ئەمەریکا زۆر جددین لە کردنی ئەم کودەتایەدا.  دێربیشەر دەڵێت : ئەشرەفمان دڵنیا کردەوە لەوەی کە ئەوان ئامادەی دانی هەموو سەرفیاتێکن و ئیتر سەفتە پارەیەکی زۆرمان نیشان دا ، بە بینیی  چاوی لە خۆشیدا ئەبریسسکایەوە ، دەستبەجی وتی ئەو دەچێت بۆ شاری ‘ نیس’ کە شارێکی فەرەنسایە ، بۆ هەفتەیەك، شتەکانی کۆدەکاتەوە ، دەگەڕیتەوە بۆ ئێران.
  • هەر لەو دیمانەدا دێربیشەر پێی لەوە نا کە ئەوان سەرۆکی پۆلیسی [ موحەمەد ئەفشارەتیس] موصەدەقیان ڕفاندووە بەڵام وتی مەبەستمان کوشتنی نەبووە .  ئەو لەلایەن گەنجێکی پاسەوانییەوە کاتێک کە شاردویانەتەوە  لە دوای ڕفاندنی، تەقەی لێکراوە کوژراوە، ئەوە هەرگیز لە پلانمانا نەبووە.
  • لە 19/08/53 دا ، 67 ساڵ لەمەوبەر پاش چەند هەڵەیەك پیلانەکەیان سەری گرت و دکتۆر موصەدەدقیان دەسگیر کرد و نایانە بەندیخانە بۆ 14 ساڵ تا ئەو کاتەی هەر لەوێ گیانی لەدەستدا. دێربیشەر دەڵێت بریتانیا ڕازی نەدەبوو بە هاوکاریکردنی موصەدەق هەر ویستیان کە لە کۆڵی بکەنەوە چونکە مەترسی خەتەری ڕوسیا هەبوو لە هەژموون و ڕۆلی خۆیان لەسەر ئێران .

https://www.theguardian.com/world/2020/aug/17/british-spys-account-sheds-light-on-role-in-1953-iranian-coup?CMP=share_btn_link

آنـارشـیـسـت هـا در انـقـلاب اسـپـانـیـا ١٩٣٦- ١٩٣٩ / ١

تـوفـان آراز

در جـریـان جـنـگ داخـلـی اسـپـانـیـا یـک انـقـلاب اجـتـمـاعـی بـا خـصـلـت آنـارشـیـسـتـی در بـخـش اعـظـم آن کـشـور روی داد. آزمـایـش اسـاسـی خـوداداری آنـارشـیـسـت هـا یـا مـسـکـوت و یـا مـفـتـضـح گـردانـده شـد، نـه تـنـهـا بـه وسـیـلـۀ روزنـامـه نـگـاران بـورژوایـی مـعـاصـر انـقـلاب، بـلـکـه هـم چـنـیـن تـوسـط اکـثـر نـاظـران مـارکـسـیـسـت، کـه بـا پـی روی از سـنـت مـجـادلـه ای کـارل هـیـنـریـش مـارکـس(Karl Heinrich Marx)( 83- 1818) و فـریـدریـش انـگـلـس(Friedrich Engels)( 95- 1820) آنـارشـیـسـم را یـک جـنـبـش خُـرده بـورژوایـی واهـی گـرایـانـه تـلـقـی مـی نـمـودنـد. مـورخـیـن مـارکـسـیـسـت بـعـدیـن نـیـز عـمـومـاً بـه انـقـلاب خـلـقـی ای کـه از بـالا، از یـک مـرکـز سـیـاسـی هـدایـت نـگـردیـده، و دارای مـشـخـصـۀ کـامـلاً خـودرویـانـه بـوده اسـت، بـدگـمـان بـوده انـد.

جـنـگ داخـلـی و بـا آن انـقـلاب اسـپـانـیـا بـا کـودتـای افـسـران فـاشـیـسـت بـه سـرکـردگـی فـرا نـسـیـسـکـو فـرانـکـو(Francisco Franco)( 1975- 1892)( دیـکـتـاتـور آیـنـدۀ اسـپـانـیـا ) در 18 ژوئـیـه 1936 آغـاز گـشـت. فـاشـیـسـت هـا گـمـان مـی کـردنـد نـسـبـةً آسـان تـوانـایـی بـه اجـراء گـذا شـتـن یـک کـودتـای سـنـتـی و بـه وسـیـلـۀ آن خـاتـمـه بـخـشـیـدن بـه حـیـات جـمـهـوری بـورژوا دمـو کـراتـیـک1 بـه تـازگـی مـسـتـقـرشـده را خـواهـنـد داشـت. امـا کـارگـران اسـپـانـیـا بـا اعـتـصـاب عـمـومـی واکـنـش نـشـان دادنـد، و کـودتـا شـکـسـت خـورد. شـکـسـت داده شـدن کـودتـا، کـه یـکـی از سـازمـان یـافـتـه تـریـن کـودتـاهـا بـه بـهـتـریـن وجـه در تـاریـخ بـه شـمـار مـی رفـت، بـیـش از هـمـه مـرهـون تـلاش هـای آنـارکـوسـنـدیـکـالـیـسـت هـای اسـپـانـیـا بـود.

آنـارشـیـسـت هـا بـه مـوقـع بـه بـررسـی نـتـایـج انـقـلاب روسـیـه در 1917 بـا انـحـراف زود هـنـگـام آن از اهـداف حـقـیـقـیـش پـرداخـتـه بـودنــد. نـاکـارآمـد بــودن کـمـونـیـسـم مـقـامـاتـیتـقـویـت

کـنـنـدۀ تـمـایـل آن هـا بـه حـرکـت در سـمـت کـمـونـیـسـم آزاد گـردیـده بـود. آن هـا مـأیـوس از سـراب شـوروی، چـنـان کـه دیـگـو آبـاد دِ سـانـتـیـلان(Diego Abad de Santillan)( 1983- 1879) بـعـد نــوشـت: ” آنـارشـیـسـم را واپـسـیـن امـیـد تـولـدِ دیـگـر در ایـن زمـان تـیـره و تـار2 بـه شـمـار آوردنـد. انـقـلاب آنـارشـیـسـتـی کـم و بـیـش در آگـاهـی تـوده هـای مـردم، هـمـان گـونـه کـه در انـدیـشـه هـای نـظـریـه پـردازان ضـدمـقـامـاتـی، بـارور گـشـتـه بـود. چـنـان کـه خـوزه پـیـراتـس(José Peirats)( 89- 1908) عـطـف تـوجـه داده اسـت، آنـارکـوسـنـدیـکـالـیـسـم در روان شـنـاسـی خـود، در طـبـع خـود و در واکـنـش هـای خـود اسـپـانـیـایـی تـریـن شـعـبـه در کـل اسـپـانـیـا بـود.”3 آن تـولـیـد دوگـانـۀ یـک تـکـامـل مـرکـب بـود؛ مـتـنـاسـب بـا وضـعـیـت یـک کـشـور عـقـب مـانـده، کـه در آن شـرائـط حـیـات در روسـتـا کـهـنـه بـود، و مـتـنـاسـب بـا تـکـامـل جـنـبـش کـارگـری مـتـجـدد، آفـریـدۀ صـنـعـتـی سـازی در بـعـض نـقـاط. نـمـونـگـی آنـارشـیـسـم اسـپـانـیـا در یـک درهـم آمـیـخـتـگـی مـنـحـصـر بـه فـرد قـدیـم و نـو قـرار داشـت.

در ایـام پـس از کـودتـا کـلـیـۀ کـارخـانـه هـای بـزرگ در شـهـر بـارسـلـونـا در کـاتـالـونـیـا آنـار شـیـسـتـی( اولـیـن نـقـطـه ای کـه فـاشـیـسـت هـا عـقـب رانـده شـدنـد) از سـوی صـاحـبـان و مـدیـران شـان، کـه در اکـثـر مـوارد تـمـایـل شـان بـه کـودتـاچـیـان را عـلـنـی سـاخـتـه بـودنـد، تـرک شـدنـد. پـس از بـه اتـمـام رسـیـدن اعـتـصـاب عـمـومـی، کـارگـران مـدیـریـت کـارخـانـه هـا، کـارگـاه هـا، مـجـمـوعـه هـای سـاخـتـمـانـی، نـیـروگـاه هـای بـرق، خـطـوط آهـن و غـیـره را بـه دسـت خـود گـرفـتـنـد. در بـقـیـۀ بـخـش جـمـهـوری اسـپـانـیـا4 در وهـلـۀ نـخـسـت کـارگـران روسـتـایـی ابـتـکـار خـوداداری را بـه عـمـل آوردنـد. آن هـا بـدون اعـتـنـاء بـه مـالـکـیـن اراضـی بـه کـشـت و زرع اشـتـراکـی زمـیـن اسـمـاً در آراگـون و لـوانـت سـرگـرم شـدنـد. طـی چـنـد مـاه بـیـش از 60% زمـیـن اشـتـراکـیگـشـت نـه بـه وسـیـلـۀ دولـت( مـانـنـد در اتـحـاد شـوروی بـه صـورت اشـتـراکـی سـازی اجـبـاری5)، بـلـکـه بـه وسـیـلـۀ سـازمـان هـای آنـارکـوسـنـدیـکـالـیـسـتـی مـحـلـی کـارگـران روسـتـایـی. در صـنـعـت اشـتـراکـی سـازی عـمـدةً در کـاتـالـونـیـا، آن جـا کـه تـقـریـبـاً 75% کـارخـانـجـات صـنـعـتـی اسـپـانـیـا مـتـمـرکـز بـودنـد، بـه اجـراء گـذاشـتـه شـد.

بـا تـوجـه بـه مـعـیـار درجـۀ خـوداداری تـحـقـق یـافـتـه انـقـلاب اسـپـانـیـا ریـشـه دارتـریـن انـقـلاب تـا بـه آن زمـان و هـمـزمـان انـقـلابـی قـادر بـه بـسـیـج بـزرگ تـریـن تـوده هـای مـردم نـسـبـت بـه کـل جـمـعـیـت اسـپـانـیـا بـود. عـمـر ایـن انـقـلاب نـیـز درازتـر از تـلاش هـای انـقـلابـی بـا شـوراهـای کـار گـری در مـمـالـک دیـگـری بـود. انـقـلاب در اسـپـانـیـا تـنـهـا دارای یـک مـرکـز جـغـرافـیـایـی چـون در انـقـلابـات در فـرانـسـه و روسـیـه بـا مـراکـز پـاریـس و سـان پـتـرزبـورگ نـبـود، امـا دارای مـراکـز چـنـدی، بـه ایـن سـبـب کـه آن یـک انـقـلاب اجـتـمـاعـی بـود و نـه یـک انـقـلاب مـحـدود سـیـاسـی.

 

آنـارشـیـسـت هـا در انـقـلاب اسـپـانـیـا ١٩٣٦- ١٩٣٩ / ٢

توفان آراز

سـازمـان هـای آنـارشـیـسـتـی

زمـانـی کـه جـنـگ داخـلـی آغـاز گـشـت، اسـپـانـیـا هـنـوز یـک کـشـور کـشـاورزی بـسـیـار عـقـب مـا نـده بـا قـریـب چـهـارونـیـم مـیـلـیـون کـارگـران کـشـاورزی و دهـقـانـان خُـرد بـا زنـدگـی فـقـیـرانـۀ تـو صـیـف نـاپـذیـر و فـقـط دومـیـلـیـون کـارگـران صـنـعـت بـود. اتـحـادیـه هــای صـنـفـی آنـارکــوسـنـدیـکـا

لـیـسـتـی اسـپـانـیـا کـه سـازمـان عـمـدۀ شـان کـنـفـدراسـیـون کـشـوری کـار( ثـی.ان.تـی)(Confederaci ón Nacional del Trabajo(CNT)) بـا تـقـریـبـاً 1 ونـیـم مـیـلـیـون اعـضـاء در هـنـگـام آغـاز جـنـگ دا خـلـی بـه شـمـار مـی رفـت هـم چـنـیـن شـامـل کـارگـران کـشـاورزی بـودنـد. آنـارشـیـسـم در اسـپـانـیـا بـرخـلاف سـایـر جـنـبـش هـای سـوسـیـالـیـسـتـی اروپـا هـرگـز بـه کـارگـران صـنـعـت مـنـحـصـر نـگـرد یـد.

ثـی.ان.تـی در سـال 1910، بـخـشـاً مـلـهـم از سـنـدیـکـالـیـسـم فـرانـسـه، ایـجـاد گـردیـده بـود. ثـی. ان.تـی هـمـزمـان وارث شـعـبـۀ اسـپـانـیـایـی بـزرگ انـتـرنـاسـیـونـال اوّل، بـنـیـان گـذاری شـده در 1868 بـود. شـکـل سـازمـانـی ثـی.ان.تـی فـدرالـیـسـتـی، یـعـنـی ضـدمـتـمـرکـز و ضـدبـوروکـراتـیـک بـود، بـه ایـن صـورت کـه تـشـکـیـلات مـحـلـی مـخـتـار بـه انـجـام ابـتـکـارات بـدون مـشـورت بـا یـک رهـبـری یـا کـمـیـتـۀ مـرکـزی بـودنـد. ارگـان هـای مـنـطـقـه ای و مـلـی بـالارتـبـۀ اتـحـادیـۀ صـنـفـی عـمـدةً وظـایـف هـمـآهـنـگ سـازنـده داشـتـنـد. ثـی.ان.تـی دارای سـاخـتـار کـامـلاً دمـوکـراتـیـک بـود. طـی سـال هـای 36- 1931 تـنـهـا یـک حـقـوق بـگـیـر در آن وجـود داشـت! اعـضـاء فـعـال اتـحـادیـۀ صـنـفـی بـه صـورت کـارگـران عـادی امـرار مـعـاش مـی نـمـودنـد.

ثـی.ان.تـی در کـنـگـرۀ سـاراگـوسـا در 1 مـه 1936 نـظـریـات دکـتـر ایـسـاک پـوئـنـتـه(Isaac Pu

ente) در طـرحـی از او دربـارۀ کـمـونـیـسـم آزادرا بـه پـیـش کـشـیـد، کـه مـوضـوع مـرکـزی آن دمـوکـراسـی مـسـتـقـیـم روسـتـایـی بـود: یـک شـورای کـمـونـال، کـه از سـوی مـجـمـع عـمـومـی اهـالـی بـرگـزیـده مـی شـود، و از نـمـایـنـدگـان کـمـیـتـه هـای فـنـی گـونـاگـون تـشـکـیـل مـی یـابـد. مـجـمـع عـمـومـی بـه اقـتـضـای ضـرورت مـنـافـع کـمـون، بـا مـطـالـبـۀ اعـضـای شـورای کـمـونـال یـا بـه تـمـا یـل اهـالـی مـحـل بـرگـذار مـی گـردد. مـقـام هـای مـسـئـولـیـت دار مـخـتـلـف دارای طـبـیـعـت مـجـریـه یـا بـوروکـراتـیـک نـیـسـتـنـد. آن هـا( بـه غـیـر از بـعـضـی تـکـنـیـسـیـن هـا و آمـارگـیـران) بـه صـورت مـولـدیـن وظـایـف شـان را انـجـام مـی دهـنـد، و در پـایـان روز کـار بـرای بـحـث دربـارۀ جـزئـیـات مـسـائـل گـرد مـی آیـنـد، و ایـن نـیـازی بـه قـبـول مـجـمـع نـدارد.

کـارگـران فـعـال یـک کـارت مـولـد دریـافـت مـی کـنـنـد، کـه بـر روی آن نـتـایـج کـارشـان را یـاددا شـت مـی کـنـنـد، و بـرطـبـق آن مـی تـوانـنـد کـالا دریـافـت دارنـد. عـنـاصـر مـنـفـعـل مـردم یـک کـارت مـصـرف مـعـمـولـی مـی گـیـرنـد. نـبـایـد از هـیـچ نـمـونـۀ مـطـلـقـی تـبـعـیـت گـردد. غـیـروابـسـتـگـی کـمـون هـا بـایـد مـحـتـرم شـمـرده شـود. آن هـا درصـورتـی کـه مـنـاسـب تـر تـشـخـیـص دهـنـد، مـی تـوا نـنـد سـیـسـتـم دیـگـری بـرای مـبـادلـۀ کـالا بـا یـکـدیـگـر بـرقـرار سـازنـد، مـنـتـهـا بـه ایـن شـرط کـه آن از هـیـچ نـظـر بـه زیـان مـنـافـع یـکـدیـگـر نـبـاشـد. حـق خـوداداری کـمـونـال بـه هـیـچ وجـه نـافـی وظـیـفـۀ هـمـبـسـتـگـی جـمـعـی در داخـل فـدراسـیـون هـای بـخـشـی و مـنـطـقـه ای نـمـی بـاشـد.

در جـوار( یـا بـهـتـر گـفـتـه شـود در داخـل) ثـی.ان.تـی سـازمـان آنـارشـیـسـتـی بـااهـمـیـت دیـگـر فـدراسـیـون آنـارشـیـسـتـی ایـبـری( اف.آ.آی)(Federación Anarquista Ibérica(FAI)) وجـود داشـت، کـه در 1927 بـه وسـیـلـۀ اعـضـاء رزمـجـوی اتـحـادیـۀ صـنـفـی آنـارشـیـسـتـی بـه مـقـصـود تـقـویـت روح آنـارشـیـسـتـی در ثـی.ان.تـی و مـمـانـعـت از تـبـدیـل گـردیـدن ایـن سـازمـان بـه یـک تـشـکـیـلات کـارگـری اصـلاح طـلـب مـعـمـولـی بـدون دورنـمـای ا نـقـلابـی ایـجـاد گـشـتـه بـود. در حـقـیـقـت نـیـز در داخــل ثـی.ان.تـی گــرایـشـاتـی بــه اصـلاح طـلـبـی وجـود داشـت. بــا وجـودی کـه ثـی.ان.تـی رسـمـاً

کـمـونـیـسـم آنـارشـیـسـتـی(= آنـارکـوکـمـونـیـسـم) را بـه عـنـوان هـدف خـود بـرگـزیـده بـود، سـازمـان بـه روی کـلـیـه کـارگـران( بـی تـفـاوت بـه پـایـگـاه سـیـاسـی شـان) بـاز بـود، و ایـن امـر تـهـدیـد مـداومـی دربـرابـر اسـاس نـظـر آنـارشـیـسـتـی ثـی.ان.تـی تـولـیـد مـی نـمـود. اگـرچـه تـشـکـیـل اف.آ.آی واکـنـش آنـارشـیـسـتـی درقـبـال ایـن مـسـئـلـه بـود، امـا آن بـه نـوبـۀ خـود مـسـئـلـۀ دیـگـری تـولـیـد کـرد، ایـن کـه از طـریـق آن گـروهـی بـرگـزیـدگـان انـقـلابـی در داخـل جـنـبـش آنـارکـوسـنـدیـکـالـیـسـتـی ظـا هـر گـشـتـنـد، کـه مـطـالـبـۀ بـیـان حـرف آخـر در مـسـائـل ایـدئـولـوژیـک را داشـتـنـد. عـلـی رغـم ایـن کـه اف.آ.آی دارای بـیـش از 20000 عـضـو در 1936( سـازمـان یـافـتـه بـه شـکـل نـامـنـسـجـم در گـروه هـای دوسـتـانـۀ کـوچـک) نـبـود، ولـی نـفـوذ ایـدئـولـوژیـک آن در ثـی.ان.تـی در دهـۀ 30 نـسـبـةً بـزرگ مـی نـمـود.

ثـی.ان.تـی را نـمـی تـوان بـه صـورت یـک سـازمـان آنـارشـیـسـتـی پـاکـیـزه وصـف نـمـود، زیـرا آن شـامـل جـنـاح اصـلاح طـلـب مـایـل بـه قـطـع پـیـوسـتـگـی تـنـگـاتـنـگ ثـی.ان.تـی بـا آنـارشـیـسـم و بـه ایـن شـکـل امـکـان انـبـازی در اتـحـادهـای سـیـاسـی و قـرارهـا بـا دولـت هـا بـود. بـعـضـی اصـلاح طـلـبـان حـتـی بـر ایـن بـودنـد، کـه مـی بـایـد یـک حـزب سـنـدیـکـالـیـسـتـی بـرای شـرکـت در انـتـخـا بـات عـمـومـی تـشـکـیـل داد. ایـن عـنـاصـر در 1931 از ثـی.ان.تـی اخـراج گـردیـدنـد، و بـه ایـجـاد یـک اتـحـادیـۀ صـنـفـی سـنـدیـکـالـیـسـتـی مـخـالـف شـامـل 6000 عـضـو اقـدام نـمـودنـد. ایـن جـنـاح، امـا، دو مـاه قـبـل از آغـاز جـنـگ داخـلـی از نـو بـا ثـی.ان.تـی وحـدت نـمـود.

آنـارشـیـسـت هـا در انـقـلاب اسـپـانـیـا ١٩٣٦- ١٩٣٩ / ٣

توفان آراز

دگـرگـونـی در کـاتـالـونـیـا

پـس از فـروپـاشـی کـودتـای فـاشـیـسـتـی در بـارسـلـونـا اوضـاع کـاتـالـونـیـا بـه طـور کـامـل و اکـمـل تـحـت تـسـلـط ثـی.ان.تـیاف.آ.آی درآمـد. دولـت مـنـطـقـه ای کـاتـالـونـیـا کـه در آن تـاریـخ بـرخـور دار از اسـتـقـلال داخـلـی بـا پـارلـمـان خـود بـود بـه دنـبـال انـحـلال پـلـیـس و ارتـش حـامـی کـودتـا کـامـلاً ازکـار افـتـاد. نـویـسـنـده جـورج اورول(George Orwell)(50- 1903) یـک تـوصـیـف عـیـنـی از وضـعـیـت بـه دسـت داده اسـت:

“(…) مـنـظـرۀ بـارسـلـونـا شـگـفـت انـگـیـز و بـاورنـکـردنـی بـود. بـرای نـخـسـتـیـن بـار مـن در شـهـری بـودم، کـه آن جـا طـبـقـۀ کـارگـر در رأس امـور قـرار داشـت. تـقـریـبـاً هـر سـاخـتـمـان بـزرگـی بـه وسـیـلـۀ کـارگـران ضـبـط و بـا پـرچـم هـای سـرخ یـا بـا پـرچـم هـای سـرخ و سـیـاه آنـارشـیـسـت هـا آراسـتـه شـده بـود. ایـن جـا و آن جـا کـلـیـسـاهـا مـرتـبـاً بـه دسـت گـروه هـای کـار تـخـریـب مـی گـردیـد نـد. بـر بـدنـۀ کـلـیـۀ مـغـازه هـا و کـافـه هـا نـوشـتـه هـایـی حـاکـی از تـبـدیـل آن هـا بـه امـاکـن اشـتـراکـی وجـود داشـت؛ حـتـی واکـسـی هـا اشـتـراکـی شـده بـودنـد، و جـعـبـه هـای شـان بـه رنـگ سـرخ و سـیـاه بـود. گـارسـون هـا و فـروشـنـده هـای مـغـازه هـا راسـت در چـشـم آدم نـگـاه مـی کـردنـد و بـا هـمـه بـه صـورت بـرابـر بـا خـودشـان رفـتـار مـی نـمـودنـد. اشـکـال صـحـبـت خـدمـتـگـزارانـه و تـشـریـفـاتـی تـمـامـاً نـاپـدیـد شــده بــود. هــیـچ کــس آقــا ، دوننـمـی گــفـت؛ هــمـه مـی گـفـتــنـد رفـیـقو تـو“. (…) هـیـچ اتـومـبـیـل شـخـصـی وجـود نـداشـت. جـمـیـع آن هـا از طـرف ارتـش مـصـادره شـده بـودنـد، و کـلـیـۀ تـرامـواهـا و تـاکـسـی هـا و اکـثـر وسـایـل حـمـل و نـقـل دیـگـر بــه رنـگ هــای سـرخ و سـیـاه درآمـده بـودنـد. در هـمـه جـا پـلاکـات هـای انـقـلابـی بـه چـشـم مـی خـوردنـد، آن هـا بـر روی دیـوارهـا چـنـان بـرق مـی زدنـد، کـه آگـهـی هـای مـعـدود بـاقـی مـانـده در کـنـارشـان بـه صـورت لـکـه هـای گِـل بـه نـظـر مـی رسـیـدنـد. پـایـیـن در رامـبـلاس، شـاهـرگ رفـت و آمـد مـرکـزی، پـهـن شـهـر، کـه در آن لایـنـقـطـع انـبـوه مـردم بـه پـس و پـیـش در حـرکـت بـودنـد، بـلـنـدگـوهـا در طـول روز و تـا دیـروقـت شـب آهـنـگ هـای انـقـلابـی پـخـش مـی کـردنـد. و عـجـیـب تـر از هـمـه مـنـظـرۀ جـمـعـیـت بـود. بـا نـظـر بـه قـیـافـه آن شـهـری بـود، کـه طـبـقـات مـرفـه بـاقـی نـمـانـده بـودنـد. بـه اسـتـثـنـاء شـمـار قـلـیـلـی زنـان و خـارجـیـان اصـلاً آدم هـای خـوش پـوشبـه چـشـم نـمـی خـوردنـد. لـبـاس هـمـه تـقـریـبـاً لـبـاس طـبـقـۀ کـارگـر یـا لـبـاس آبـی و یـا نـوعـی اونـیـفـورم نـظـامـی بـود. ایـن هـا هـمـه عـجـیـب و تـأثـیـربـخـش بــودنـد.”6

عـلاوه بـر دولـت مـنـطـقـه ای کـاتـالـونـیـا در ایـن بـخـش اسـپـانـیـا هـنـوز دولـت مـرکـزی در مـادریـد بـرقـرار بـود، امـا بـی آن کـه عـمـلاً صـاحـب قـدرت مـجـریـه بـاشـد. قـدرت واقـعـی در اکـثـر نـقـاط در اخـتـیـار کـمـیـتـه هـای کـارگـری و دهـقـانـی انـقـلابـی تـشـکـیـل یـافـتـه بـه صـورت خـودرویـا نـه در هـمـه جـا قـرار گـرفـتـه بـود.

فـروپـاشـی دولـت مـنـطـقـه ای کـاتـالـونـیـا نـتـیـجـۀ سـرپـیـچـی 10000 سـربـاز وظـیـفـه از اوامـر بـود. آن هـا سـربـازخـانـه هـا را اشـغـال کـرده، دسـتـورنـامـه هـای بـسـیـج دولـت را آتـش زدنـد، و اعـلام داشـتـنـد: ” مـا مـی خـواهـیـم جـنـگـنـدگـان آزادی بـاشـیـم، نـه سـربـازان اونـیـفـورم پـوش. وجـود ارتـش بـه خـطـری بـرای مـمـلـکـت تـبـدیـل شـده اسـت. (…) جـنـگـنـدگـان، آری! سـربـازان، هـر گـز!” نـظـامـیـان مـتـشـکـلـه در کـاتـالـونـیـا بـه مـقـصـود چـالـش عـلـیـه فـاشـیـسـت هـا و بـه طـور کـامـلاً مـتـفـاوت بـا واحـدهـای نـظـامـی سـنـتـی سـازمـان داده شـده بـودنـد. در واحـدهـای نـظـامـی در مـورد امـور مـذاکـره و مـشـتـرکـاً اخـذ تـصـمـیـم مـی شـد، و آن هـا خـود رهـبـران شـان را بـرمـی گـزیـدنـد. هـمـه از ژنـرال تـا سـربـاز عـادی حـقـوق یـکـسـان دریـافـت مـی داشـتـنـد، غـذای یـکـسـان مـی خـوردنـد، لـبـاس یـکـسـان مـی پـوشـیـدنـد، و بـه شـکـل افـراد بـرابـر بـا یـکـدیـگـر رفـتـار مـی نـمـودنـد. اورول، کـه شـخـصـاً در جـنـگ داخـلـی اسـپـانـیـا شـرکـت داشـتـه اسـت، مـی نـویـسـد: ” اگـر کـسـی مـی خـواسـت بـا دسـت بـه پـشـت ژنـرال فـرمـانـده بـه زنـد، و از او یـک سـیـگـار بـه خـواهـد، مـی تـوانـسـت ایـن کـار را بـه کـنـد، بـی آن کـه مـایـۀ تـعـجـب کـسـی شـود. روشـن بـود، کـه دسـتـورات مـی بـایـد اجـراء شـونـد، ولـی ایـن نـیـز روشـن بـود، کـه دسـتـورات مـی بـایـد از طـرف یـک رفـیـق بـه رفـیـق دیـگـری داده شـونـد و نـه از طـرف یـک بـالادسـت بـه زیـردسـت. افـسـران و درجـه داران وجـود داشـتـنـد، ولـی هـیـچ رتـبـۀ نـظـامـی بـه مـعـنـی عـمـومـی، هـیـچ عـنـوانـی، هـیـچ امـتـیـازی، هـیـچ پـاشـنـه بـه هـم زدنـی، هـیـچ سـلام نـظـامـی در کـار نـبـود. کـوشـیـده بـودنـد در داخـل نـیـروهـای نـظـامـی مـوقـتـاً نـوعـی کـار نـمـونـۀ جـامـعـۀ بـدون طـبـقـات پـیـاده کـنـنـد.”7

آنـارشـیـسـت هـا در انـقـلاب اسـپـانـیـا ١٩٣٦- ١٩٣٩ / ٤

توفان آراز

دگـرگـونـی در کـاتـالـونـیـا

پـس از فـروپـاشـی کـودتـای فـاشـیـسـتـی در بـارسـلـونـا اوضـاع کـاتـالـونـیـا بـه طـور کـامـل و اکـمـل تـحـت تـسـلـط ثـی.ان.تـیاف.آ.آی درآمـد. دولـت مـنـطـقـه ای کـاتـالـونـیـا کـه در آن تـاریـخ بـرخـور دار از اسـتـقـلال داخـلـی بـا پـارلـمـان خـود بـود بـه دنـبـال انـحـلال پـلـیـس و ارتـش حـامـی کـودتـا کـامـلاً ازکـار افـتـاد. نـویـسـنـده جـورج اورول(George Orwell)(50- 1903) یـک تـوصـیـف عـیـنـی از وضـعـیـت بـه دسـت داده اسـت:

“(…) مـنـظـرۀ بـارسـلـونـا شـگـفـت انـگـیـز و بـاورنـکـردنـی بـود. بـرای نـخـسـتـیـن بـار مـن در شـهـری بـودم، کـه آن جـا طـبـقـۀ کـارگـر در رأس امـور قـرار داشـت. تـقـریـبـاً هـر سـاخـتـمـان بـزرگـی بـه وسـیـلـۀ کـارگـران ضـبـط و بـا پـرچـم هـای سـرخ یـا بـا پـرچـم هـای سـرخ و سـیـاه آنـارشـیـسـت هـا آراسـتـه شـده بـود. ایـن جـا و آن جـا کـلـیـسـاهـا مـرتـبـاً بـه دسـت گـروه هـای کـار تـخـریـب مـی گـردیـد نـد. بـر بـدنـۀ کـلـیـۀ مـغـازه هـا و کـافـه هـا نـوشـتـه هـایـی حـاکـی از تـبـدیـل آن هـا بـه امـاکـن اشـتـراکـی وجـود داشـت؛ حـتـی واکـسـی هـا اشـتـراکـی شـده بـودنـد، و جـعـبـه هـای شـان بـه رنـگ سـرخ و سـیـاه بـود. گـارسـون هـا و فـروشـنـده هـای مـغـازه هـا راسـت در چـشـم آدم نـگـاه مـی کـردنـد و بـا هـمـه بـه صـورت بـرابـر بـا خـودشـان رفـتـار مـی نـمـودنـد. اشـکـال صـحـبـت خـدمـتـگـزارانـه و تـشـریـفـاتـی تـمـامـاً نـاپـدیـد شــده بــود. هــیـچ کــس آقــا ، دوننـمـی گــفـت؛ هــمـه مـی گـفـتــنـد رفـیـقو تـو“. (…) هـیـچ اتـومـبـیـل شـخـصـی وجـود نـداشـت. جـمـیـع آن هـا از طـرف ارتـش مـصـادره شـده بـودنـد، و کـلـیـۀ تـرامـواهـا و تـاکـسـی هـا و اکـثـر وسـایـل حـمـل و نـقـل دیـگـر بــه رنـگ هــای سـرخ و سـیـاه درآمـده بـودنـد. در هـمـه جـا پـلاکـات هـای انـقـلابـی بـه چـشـم مـی خـوردنـد، آن هـا بـر روی دیـوارهـا چـنـان بـرق مـی زدنـد، کـه آگـهـی هـای مـعـدود بـاقـی مـانـده در کـنـارشـان بـه صـورت لـکـه هـای گِـل بـه نـظـر مـی رسـیـدنـد. پـایـیـن در رامـبـلاس، شـاهـرگ رفـت و آمـد مـرکـزی، پـهـن شـهـر، کـه در آن لایـنـقـطـع انـبـوه مـردم بـه پـس و پـیـش در حـرکـت بـودنـد، بـلـنـدگـوهـا در طـول روز و تـا دیـروقـت شـب آهـنـگ هـای انـقـلابـی پـخـش مـی کـردنـد. و عـجـیـب تـر از هـمـه مـنـظـرۀ جـمـعـیـت بـود. بـا نـظـر بـه قـیـافـه آن شـهـری بـود، کـه طـبـقـات مـرفـه بـاقـی نـمـانـده بـودنـد. بـه اسـتـثـنـاء شـمـار قـلـیـلـی زنـان و خـارجـیـان اصـلاً آدم هـای خـوش پـوشبـه چـشـم نـمـی خـوردنـد. لـبـاس هـمـه تـقـریـبـاً لـبـاس طـبـقـۀ کـارگـر یـا لـبـاس آبـی و یـا نـوعـی اونـیـفـورم نـظـامـی بـود. ایـن هـا هـمـه عـجـیـب و تـأثـیـربـخـش بــودنـد.”6

عـلاوه بـر دولـت مـنـطـقـه ای کـاتـالـونـیـا در ایـن بـخـش اسـپـانـیـا هـنـوز دولـت مـرکـزی در مـادریـد بـرقـرار بـود، امـا بـی آن کـه عـمـلاً صـاحـب قـدرت مـجـریـه بـاشـد. قـدرت واقـعـی در اکـثـر نـقـاط در اخـتـیـار کـمـیـتـه هـای کـارگـری و دهـقـانـی انـقـلابـی تـشـکـیـل یـافـتـه بـه صـورت خـودرویـا نـه در هـمـه جـا قـرار گـرفـتـه بـود.

فـروپـاشـی دولـت مـنـطـقـه ای کـاتـالـونـیـا نـتـیـجـۀ سـرپـیـچـی 10000 سـربـاز وظـیـفـه از اوامـر بـود. آن هـا سـربـازخـانـه هـا را اشـغـال کـرده، دسـتـورنـامـه هـای بـسـیـج دولـت را آتـش زدنـد، و اعـلام داشـتـنـد: ” مـا مـی خـواهـیـم جـنـگـنـدگـان آزادی بـاشـیـم، نـه سـربـازان اونـیـفـورم پـوش. وجـود ارتـش بـه خـطـری بـرای مـمـلـکـت تـبـدیـل شـده اسـت. (…) جـنـگـنـدگـان، آری! سـربـازان، هـر گـز!” نـظـامـیـان مـتـشـکـلـه در کـاتـالـونـیـا بـه مـقـصـود چـالـش عـلـیـه فـاشـیـسـت هـا و بـه طـور کـامـلاً مـتـفـاوت بـا واحـدهـای نـظـامـی سـنـتـی سـازمـان داده شـده بـودنـد. در واحـدهـای نـظـامـی در مـورد امـور مـذاکـره و مـشـتـرکـاً اخـذ تـصـمـیـم مـی شـد، و آن هـا خـود رهـبـران شـان را بـرمـی گـزیـدنـد. هـمـه از ژنـرال تـا سـربـاز عـادی حـقـوق یـکـسـان دریـافـت مـی داشـتـنـد، غـذای یـکـسـان مـی خـوردنـد، لـبـاس یـکـسـان مـی پـوشـیـدنـد، و بـه شـکـل افـراد بـرابـر بـا یـکـدیـگـر رفـتـار مـی نـمـودنـد. اورول، کـه شـخـصـاً در جـنـگ داخـلـی اسـپـانـیـا شـرکـت داشـتـه اسـت، مـی نـویـسـد: ” اگـر کـسـی مـی خـواسـت بـا دسـت بـه پـشـت ژنـرال فـرمـانـده بـه زنـد، و از او یـک سـیـگـار بـه خـواهـد، مـی تـوانـسـت ایـن کـار را بـه کـنـد، بـی آن کـه مـایـۀ تـعـجـب کـسـی شـود. روشـن بـود، کـه دسـتـورات مـی بـایـد اجـراء شـونـد، ولـی ایـن نـیـز روشـن بـود، کـه دسـتـورات مـی بـایـد از طـرف یـک رفـیـق بـه رفـیـق دیـگـری داده شـونـد و نـه از طـرف یـک بـالادسـت بـه زیـردسـت. افـسـران و درجـه داران وجـود داشـتـنـد، ولـی هـیـچ رتـبـۀ نـظـامـی بـه مـعـنـی عـمـومـی، هـیـچ عـنـوانـی، هـیـچ امـتـیـازی، هـیـچ پـاشـنـه بـه هـم زدنـی، هـیـچ سـلام نـظـامـی در کـار نـبـود. کـوشـیـده بـودنـد در داخـل نـیـروهـای نـظـامـی مـوقـتـاً نـوعـی کـار نـمـونـۀ جـامـعـۀ بـدون طـبـقـات پـیـاده کـنـنـد.”7

آنـارشـیـسـت هـا در انـقـلاب اسـپـانـیـا ١٩٣٦- ١٩٣٩ / ٥

توفان آراز

اشـتـراکـی سـازی

در جـریـان کـوشـش هـای انـقـلابــی جـهــت پــیـاده سـاخـتــن خــوداداری سـوسـیـالــیـسـتـی در فــرانـسـه ( 1871)، روسـیــه( 1905 و 1917) و آلــمـان( 1918) مـهـم تـریـن ارگـان هـا کـمـون هـا، شـوراهـا

بـودنـد. در اسـپـانـیـا ارگـان نـویـی، اسـمـاً در مـنـاطـق روسـتـایـی آراگـون، ظـاهـر گـردیـد: اشـتـراکـیـتِ (La Colectividad) تـولـیـدی.

اشـتـراکـیـت هـای تـولـیـدی بـر اصـل هـمـکـاری و کـمـک مـتـقـابـل مـبـتـنـی بـودنـد. اراضـی اشـتـراکـی شـده مـشـتـرکـاً بـه دهـقـانـان و کـارگـران تـعـلـق داشـتـنـد، ولـی بـه ایـن صـورت کـه آن هـا تـحـت الـشـعـاع یـک اشـتـراکـیـت بـزرگ قـرار مـی گـرفـتـنـد؛ دهـقـانـان و کـارگـران مـجـاز بـه فـروش اراضـی یـا کـارخـانـه هـا نـبـودنـد. ضـامـن دیـگـر اشـتـراکـیـت نـه دولـت، بـلـکـه سـازمـان کـشـوری اتـحـادیـه هـای صـنـفـی سـنـدیـکـالـیـسـتـی، ثـی.ان.تـی، بـود.

اشـتـراکـیـت تـولـیـدی تـنـهـا دربـرگـیـرنـدۀ اعـضـاء اتـحـادیـه هـای صـنـفـی نـبـود، آن شـامـل مـایـلان بـه آن، بـی تـفـاوت بـه مـولـد بـودن و نـبـودن بـه مـعـنـای سـنـتـی نـیـز مـی گـردیـد. اشـتـراکـیـت هـا هـمـزمـان نـوعـی واحـدهـای اداری کـمـونـال بـرای امـور مـحـلـی بـودنـد؛ آن هـا هـم عـمـلـکـردهـای اتـحـادیـه هـای صـنـفـی سـنـدیـکـالـیـسـتـی( بـه مـثـابـۀ ارگـان رهـبـری مـولـدیـن بـر تـولـیـد و تـوزیـع) و هـم عـمـلـکـردهـای کـمـون را بـرعـهـده داشـتـنـد.

انـقـلاب خـلـقـی در اسـپـانـیـا یـک انـقـلاب آنـارشـیـسـتـی بـود، هـرچـنـد آنـارشـیـسـت هـا تـنـهـا انـبـازان در اشـتـراکـی سـازی نـبـودنـد. در مـواردی مـردمـی پـی رو سـمـت هـای سـوسـیـالـیـسـتـی دیـگـر نـیـز بـه اشـتـراکـی سـازی مـی پـرداخـتـنـد8، ولـی کـار آن هـا چـیـزی مـگـر تـقـلـیـد از نـمـونـۀ کـار آنـارکـوسـنـدیـکـالـیـسـت هـا نـبـود. آن هـا بـه انـدازۀ آنـارشـیـسـت هـا بـه کـاربـری اسـلـوب عـمـل مـسـتـقـیـم، کـه نـسـبـت بـه قـانـونـیـت بـورژوایـی بـی مـلاحـظـه اسـت، عـادت نـداشـتـنـد. حـتـی زمـانـی کـه ثـی.ان.تـیاف.آ.آی در کـمـیـتـه هـای بـرقـرار شـده در خـارج از کـاتـالـونـیـا در اقـلـیـت بـود، آنـارشـیـسـت هـا نـقـش تـعـیـیـن کـنـنـده ای در آن هـا ایـفـاء مـی نـمـودنـد.

اشـتـراکـی سـازی، بـه قــول آنــارکــوسـنــدیـکــالــیـسـت آگــوسـتـیـن ســوچـی(Augustin Souchy) ( 1984- 1892)، شـاهـد عـیـنـی انـقـلاب اسـپـانـیـا و انـبـاز در آن، بـرطـبـق یـک بـرنـامـۀ عـمـل بـه خـوبـی تـنـظـیـم شـده بـه اجـراء درنـیـآمـد. هـمـان گـونـه کـه در هـمـۀ انـقـلابـات روی مـی دهـد، عـمـل تـئـوری هـا را بـه مـقـتـضـای مـطـالـبـات واقـعـیـت تـغـیـیـر داد. آنـارشـیـسـت هـا در آن زمـان بـه نـیـم قـرن آزمـون اتـکـاء داشـتـنـد: فـعـالـیـن ثـی.ان.تـی و اف.آ.آی ایـفـاء گـران نـقـش اصـلـی در چـنـدیـن قـیـام، اشـغـال کـارخـانـه هـا و اعـتـصـابـات عـمـومـی بـوده انـد، و طـی ده هـا سـال تـبـلـیـغـات آنـار شـیـسـتـی کـارگـران را بـا روح خـود عـمـل کـردن آمـوزش داده بـود. طـبـق نـظـریـات آنـارکـوسـنـد یـکـالـیـسـتـی کـارگـران و دهـقـانـان خـود مـی بـایـد ادارۀ کـارگـاه هـا و اراضـی را عـهـده دار گـردنـد، و سـازمـان هـای صـنـفـی آن هـا مـی بـایـد کـنـتـرل کـنـنـدۀ کـل زنـدگـی اقـتـصـادی در هـمـکـاری بـا ار گـان هـای مـحـلـی گـونـاگـون بـاشـنـد.

در هـفـتـه هـای پـس از آغـاز جـنـگ داخـلـی در هـمـه جـا اشـتـراکـیـت هـای کـشـاورزی و صـنـعـتـی( شـامـل کـلـیـۀ شـاخـه هـای تـولـیـد صـنـعـت) بـرقـرار گـردیـدنـد. شـورای کـارخـانـه و تـلـی از کـمـیـتـه هـا بـا تـکـلـیـف عـهـده داری هـر نـوع عـمـلـکـرد و تـضـمـیـن تـنـظـیـم تـولـیـد، آذوقـه رسـا نـی و غـیـره سـازمـان دهـی گـشـتـنـد. آنـارشـیـسـت هـا اسـتـعـداد سـازمـان دهـی را در عـمـل نـشـان داد نـد. یـک نـاظـر خـارجـی، جـامـعـه شـنـاس فـرانـتـس بـورکـنـائـو(Franz Borkenau)( 57- 1900) در کـتـابـش حـاوی تـوصـیـفـات عـیـنـی از جـنـگ داخـلـی اسـپـانـیـا حـکـایـت مـی کـنـد، چـگـونـه یـک کــار

خـانـۀ اشـتـراکـی شـده، کـه او در بـارسـلـونـا بـازدیـد نـمـود، در نـهـایـت شـگـفـتـی او تـنـهـا سـه هـفـتـه پـس از آغـاز جـنـگ داخـلـی بـه طـور عـالـی کـار مـی کـرد، چـنـان کـه گـفـتـی هـیـچ اتـفـاقـی نـیـفـتـاده بـود. بـورکـنـائـو بـا وجـود احـسـاسـات خـصـمـانـه اش نـسـبـت بـه آنـارشـیـسـت هـا پـذیـرفـتـه بـود کـه ایـن امـری غـیـرعـادی بـود، کـه گـروهـی از کـارگـران کـارخـانـه ای را اشـغـال، و در عـرض چـنـد روز تـولـیـد را بـدون اشـکـال بـه راه انـداخـتـنـد. بـه هـمـان شـکـل کـارگـران تـشـکـیـلات خـطـوط راه آهـن را بـه کـنـتـرل خـود درآورده، آن هـا را بـا حـداقـل تـأخـیـر از نـو دائـر سـاخـتـنـد؛ کـل مـؤسـسـۀ حـمـل و نـقـل در شـهـر عـظـیـم بـارسـلـونـا و اطـرافـش تـحـت کـنـتـرل اتـحـادیـه هـای صـنـفـی تـغـیـیـر سـازمـان داده شـد، و مـؤثـرتـر از پـیـش بـه کـار پـرداخـت. خـدمـات دولـتـی از قـبـیـل مـؤسـسـات تـلـفـن و گـاز و بـرق نـیـز 48 سـاعـت پـس از کـودتـای نـافـرجـام فـاشـیـسـت هـا بـه طـور عـادی بـرقـرار بـود نـد.

آیـا خـوداداری تـا چـه حـد گـسـتـرده بـود؟ بـه بـرآورد مـورخ فـرانـک مـیـنـتـز(Frank Mintz)(و. 1941) در نـخـسـتـیـن سـال جـنـگ داخـلـی مـجـمـوعـاً 1865 اشـتـراکـیـت در کـشـاورزی، صـنـعـت و خـدمـات دولـتـی دایـر گـردیـدنـد. مـیـنـتـز شـمـار افـراد مـسـتـقـیـمـاً انـبـاز در اشـتـراکـیـت هـا را دو مـیـلـیـون ذکـر مـی کـنـد( از جـمـعـیـت کـل اسـپـانـیـا در شـهـرهـا و دهـات بـالـغ بـر 6 مـیـلـیـون نـفـر). بـا تـوجـه بـه ایـن هـر اشـتـراکـیـت تـولـیـد مـی بـایـد بـه طـور مـتـوسـط دارای کـم و بـیـش 1100 عـضـو بـوده بـاشـد.9

آنـارشـیـسـت هـا در انـقـلاب اسـپـانـیـا ١٩٣٦- ١٩٣٩ / ٦

توفان آراز

سـازمـان دهـی خـوداداری

کـلـیـۀ گـزارشـات عـیـنـی از انـقـلاب اسـپـانـیـا مـتـفـق الـقـول هـسـتـنـد، کـه اشـتـراکـی سـازی دارای مـشـخـصـۀ واحـدی نـبـوده، اشـکـال گـونـاگـون چـنـدی بـر حـسـب وضـعـیـت و شـرائـط داشـت، و از هـمـکـاری دهـقـانـان مـسـتـقـل تـا اشـتـراکـیـت مـلـکـی را دربـرمـی گـرفـت. اشـکـال سـازمـان مـحـلـی مـخـتـلـف مـانـع هـمـآهـنـگ سـازی لازم نـبـودنـد: هـمـۀ اشـتـراکـیـت هـا بـا فـدراسـیـون هـای مـنـطـقـه ای و مـلـی مـتـشـابـه پـیـوسـتـگـی داشـتـنـد. ایـن در مـطـابـقـت بـا نـظـریـات آنـارشـیـسـتـی بـود، کـه هـمـواره تمـرکـز را بـر ایـن گـذارده انـد، کـه افـراد و جـمـع بـایـد بـرخـوردار از آزادی بـرای تـکـامـل شـان در سـازواری بـا نـیـازهـای ویـژه و شـرایـط مـحـلـی خـود بـاشـنـد.

در روسـتـا اشـتـراکـیـت هـا تـوسـط مـجـامـع عـمـومـی بـرقـرار مـی گـشـتـنـد، کـه در آن هـا کـار گـران روسـتـایـی تـصـمـیـم تـعـلـق گـرفـتـن زمـیـن بـه جـمـع را اتـخـاذ مـی نـمـودنـد. بـرای ادارۀ اقـتـصـاد کـارگـران روسـتـایـی در هـر روسـتـا در یـک مـجـمـع عـمـومـی کـمـیـتـه ای بـرمـی گـزیـدنـد شـامـل اهـالـی از حـیـث سـیـاسـی فـعـال، اغـلـب کـسـانـی کـه خـود را در شـعـبـات کـارگـران روسـتـایـی ثـی.ان.تـی سـازمـان داده بـودنـد.

کـمـیـتـه هـا مـهـم تـریـن ارگـان هـای اداری و هـمـآهـنـگ سـازنـدۀ مـحـلـی بـه شـمـار مـی رفـتـنـد. اعـضـاء هـر کـمـیـتـه صـدری بـرمـی گـزیـدنـد، و بـعـد دسـت بـه کـار تـغـیـیـر روابـط مـالـکـیـت و تـو لـیـد بـا مـبـدأ در نـیـازهـای کـارگـران روسـتـایـی مـی گـردیـدنـد. زمـیـن مـصـادره شـده در اخـتـیـار اتـحـادیـۀ صـنـفـی کـارگـران روسـتـایـی قـرار داده مـی شـد، و آن در هـمـکـاری بـا کـمـیـتـه ابـتـکـار سـا

زمـان دهـی اشـتـراکـیـت هـا را عـمـلـی مـی سـاخـت. زمـیـن بـه نـواحـی کـشـت تـقـسـیـم مـی گـردیـد، و کـارگـران روسـتـایـی دسـتـجـات کـار ده نـفـره یـا بـیـش تـر تـشـکـیـل مـی دادنـد، کـه هـر کـدام یـک نـمـا یـنـده بـرمـی گـزیـد. ایـن نـمـایـنـدگـان، کـه بـه کـارهـای یـدی اشـتـغـال، و حـقـوق بـرابـر دریـافـت مـی داشـتـنـد، هـر شـب در کـمـیـتـه حـاضـر مـی گـردیـدنـد، و در مـشـاورت بـا یـکـدیـگـر بـه اتـخـاذ تـصـمـیـمـات ضـروری در خـصـوص سـازمـان دهـی تـولـیـد، تـوزیـع، مـازاد، مـزدهـا و غـیـره مـی پـر داخـتـنـد.

تـولـیـد بـه اتـحـادیـۀ صـنـفـی مـحـول مـی شـد، و آن مـزدهـا را پـرداخـت کـرده، کـالا را بـه فـروش مـی رسـانـد. در رابـطـه بـا شـکـل تـقـسـیـم درآمـدهـا سـیـسـتـم هـای چـنـدی آزمـایـش گـردیـدنـد. بـعـضـی بـر اصـل پـرداخـت مـزد بـر حـسـب کـیـفـیـت کـار، بـعـضـی دیـگـر بـر اصـل یـک کـمـونـیـسـم خـالـصـاً آنـارشـیـسـتـی( بـه ایـن صـورت کـه هـر کـس مـجـاز بـود بـر حـسـب نـیـازش از فـرآورده هـای جـمـع بـردارد)، و بـعـضـی نـیـز بـر تـرکـیـب ایـن دو شـکـل مـبـتـنـی بـودنـد. در اکـثـر مـوارد مـزدهـا بـر حـسـب تـعـداد اعـضـاء خـانـواده هـا تـعـیـیـن مـی گـردیـد. اجـاره خـانـه، بـرق، کـمـک پـزشـکـی و مـدارس رایـگـان بـودنـد.

سـوچـی در یـکـی ازکـتـاب هـایـش دربـارۀ انـقـلاب اسـپـانـیـا بـه روایـت صـحـنـۀ زیـر در یـکـی از مـنـاطـقـی کـه کـارگـران روسـتـایـی سـرگـرم آزمـایـش یـک کـمـونـیـسـم خـالـصـاً آنـارشـیـسـتـی بـودنـد، پـرداخـتـه اسـت:

طـی سـفـری در لـوانـت مـا از کـنـار یـک بـاغ پـرتـقـال مـی گـذشـتـیـم، و یـکـی از رفـقـای هـمـسـفـر مـن هـوس خـریـدن چـنـد پـرتـقـال کـرد.

دهـقـانـان مـشـغـول پـرتـقـال چـیـنـی گـفـتـنـد، کـه مـا نـمـی فـروشـیـم.”

یـعـنـی نـمـی تـوان ایـن جـا پـرتـقـالـی بـه دسـت آورد؟

پـاسـخ دادنـد: ” تـو هـر قـدر مـیـلـت مـی کـشـد مـی تـوانـی پـرتـقـال بـه دسـت بـیـآوری، ولـی نـه بـا پـول.” و آن هـا یـک گـونـی مـحـتـوی 50 کـیـلـوگـرم پـرتـقـال رایـگـان بـه مـا دادنـد. تـمـام سـعـی مـا بـرای راضـی کـردن آن هـا بـه گـرفـتـن پـول بـیـهـوده بـود. آن هـا گـفـتـنـد: ” وقـتـی مـا بـه بـارسـلـونـا مـی آیـیـم، شـمـا مـی تـوانـیـد در عـوض از چـیـزی کـه زیـاده داشـتـه بـاشـیـد، بـه مـا بـه دهـیـد.”10

در کـلـیـۀ روسـتـاهـای اشـتـراکـی شـده اهـالـی هـر هـفـتـه یـا هـر 14 روز و یـا هـر مـاه گـرد هـم مـی آمـدنـد، تـا کـارگـران روسـتـایـی، کـمـیـتـه هـای شـان و نـمـایـنـدگـان اتـحـادیـه هـای صـنـفـی مـسـا ئـل را بـا یـکـدیـگـر در مـیـان بـه گـذارنـد، و راه حـل هـا را مـشـتـرکـاً بـیـابـنـد. انـتـقـاد و پـیـشـنـهـاد و بـحـث بـه عـمـل مـی آمـد، و در اکـثـر مـوارد حـتـی فـردگـرایـانـی کـه تـرجـیـح مـی دادنـد بـیـرون از اشـتـراکـیـت تـولـیـد بـاشـنـد، فـرصـت اظـهـار نـظـر داشـتـنـد. اشـتـراکـی سـازی هـمـیـشـه داوطـلـبـانـه بـود. وجـود خُـرده مـالـکـیـن مـایـل بـه بـیـرون بـودن از اشـتـراکـیـت بـه ایـن شـرط تـحـمـل مـی شـد، کـه آن هـا صـاحـب زمـیـن بـیـش تـر از احـتـیـاج شـان نـبـاشـنـد، و نـیـروی کـار مـزدی اسـتـخـدام نـکـنـنـد. امـا بـهـره ای از امـتـیـازات اقـتـصـادی اشـتـراکـیـت نـصـیـب آن هـا نـمـی گـردیـد.

مـجـامـع عـمـومـی مـعـمـولاً بـیـش از چـنـد سـاعـت بـه طـول نـمـی انـجـامـیـدنـد. بـحـث هـا بـه مـسـائـل مـشـخـصـی مـربـوط مـی گـشـتـنـد، و هـر کـسـی اجـازۀ سـخـن گـفـتـن داشـت. کـمـیـتـه مـسـائــل

بـه وجـود آمـده پـس از مـجـمـع پـیـشـیـن، نـتـایـج حـاصـلـه از اجـرای تـصـمـیـمـات گـونـاگـون را مـطـرح مـی سـاخـت، گـزارش چـگـونـگـی رابـطـه بـا سـازمـان هـای صـنـفـی دیـگـر، نـتـایـج تـولـیـد و غـیـره را رائـه مـی داشـت. پـس از صـورت گـرفـتـن بـحـث دربـارۀ مـسـائـل، مـجـمـع گـروه هـای مـخـتـلـفـی بـا وظـایـف مـشـخـصـی بـرمـی گـزیـد. ایـن گـروه هـا گـزارش شـان از مـنـاسـب بـودن راه حـل هـایـی را مـی دادنـد. در مـوارد عـدم تـوافـق، گـزارش اقـلـیـت و گـزارش اکـثـریـت تـهـیـه مـی شـد. جـهـت مـقـابـلـه بـا خـطـرات نـمـایـنـدگـی خـطـر بـوروکـراتـیـزه شـدن و پـیـدایـش شـغـل پـرسـتـی سـنـد یـکـالـیـسـتـی امـکـان تـعـویـض نـمـایـنـدگـان در هـر وقـت از طـرف مـجـمـع وجـود داشـت.

اتـحـادیـه هـای صـنـفـی آنـارکـوسـنـدیـکـالـیـسـتـی چـنـیـن مـجـامـع عـمـومـی را در سـراسـر اسـپـا نـیـا، هـم در مـنـاطـق روسـتـایـی و هـم در مـنـاطـق صـنـعـتـی، سـازمـان مـی دادنـد. در صـنـعـت در وهـلـۀ نـخـسـت در کـاتـالـونـیـا مـجـمـع عـمـومـی کـارگـران بـه گـزیـنـش شـوراهـای گـونـاگـونـی مـی پـرداخـت، کـه مـعـرف کـلـیـۀ جـوانـب فـعـالـیـت بـودنـد: تـولـیـد، اداره، امـور فـنـی و غـیـره. ارتـبـاط بـا بـقـیـۀ صـنـعـت بـر عـهـدۀ ارگـان هـای هـمـآهـنـگ سـازنـدۀ اتـحـادیـه هـای صـنـفـی بـود، کـه نـمـایـنـد گـان شـان در جـلـسـات شـوراهـا شـرکـت مـی جـسـتـنـد. مـدیـریـت فـعـالـیـت اقـتـصـادی روزانـه بـر عـهـدۀ یـک فـرد بـرگـزیـدۀ کـارگـران قـرار داده مـی شـد، کـه در هـر زمـان اخـراج شـدنـی بـود.

سـوسـیـالـیـزه کـردن صـنـعـت بـه دو شـکـل عـمـده بـه عـمـل آمـد: یـا بـه شـکـل درآمـدن وسـایـل تـولـیـد مـسـتـقـیـمـاً و کـامـلاً در اخـتـیـار کـارگـران، تـحـت هـدایـت شـوراهـای کـارگـری( امـری کـه در مـورد 70% کـارگـاه هـا در کـاتـالـونـیـا صـادق بـود)؛ یـا بـه شـکـل دخـالـت کـارگـریبـه ایـن نـحـو کـه مـدیـریـت کـارگـاه تـحـت اطـاعـت کـمـیـتـه هـای کـارگـری یـا اتـحـادیـه هـای صـنـفـی درمـی آمـد، در ضـمـن ایـن کـه مـالـکـان قـدیـم حـق مـالـکـیـت شـان بـر آن هـا را رسـمـاً حـفـظ مـی کـردنـد( الـبـتـه بـدون اجـازۀ کـنـتـرل شـخـصـی). در ایـن مـورد نـیـز پـروسـۀ تـولـیـد و کـار بـه وسـیـلـۀ کـارگـران اداره مـی گـردیـد.

در بـارسـلـونـا و دیـگـر مـنـاطـق صـنـعـتـی آنـارشـیـسـت هـا بـه پـیـاده سـاخـتـن یـک اقـتـصـاد بـرنـامـه بـرای صـنـعـت بـر طـبـق اصـول سـنـدیـکـالـیـسـتـی فـدرالـیـسـتـی پـرداخـتـنـد: اتـحـادیـه هـای صـنـفـی کـنـتـرل بـرنـامـه ریـزی اقـتـصـاد عـمـومـی را بـه کـف گـرفـتـنـد. مـثـلاً اتـحـادیـۀ صـنـفـی رشـتـۀ سـاخـتـمـانـی در بـارسـلـونـا بـه مـقـصـود جـلـوگـیـری از رقـابـت بـیـن کـارگـاه هـای اشـتـراکـی شـده مـدیـریـت بـنـای جـمـیـع سـاخـتـمـان هـای صـنـعـت در شـهـر را عـهـده دار گـردیـد.

اشـتـراکـی سـازی کـشـاورزی مـقـتـضـی مـرحـلـۀ نـسـبـةً طـولانـی بـود، در بـرخـی نـقـاط تـا پـایـان جـنـگ داخـلـی در 1939. نـسـبـت بـه کـشـاورزی، در صـنـعـت مـرحـلـۀ خـوداداری واقـعـی نـسـبـةً کـوتـاه بـود. در مـنـاطـق صـنـعـتـی اشـتـراکـی سـازی مـعـمـولاً بـا مـوانـع زیـادتـری از در مـنـاطـق روسـتـایـی روبـه رو گـردیـد، از جـمـلـه ایـن کـه مـلاحـظـه کـاری هـایـی درخـصـوص مـنـافـع سـرمـایـۀ خـارجـی مـهـم ضـروری بـود، زیـرا اسـپـانـیـا جـمـهـوری به حـمـایـت دمـوکـراسـی هـای بـورژوایـی( و اتـحـاد شـوروی خـواهـان اتـحـاد بـا ایـن دمـوکـراسـی هـا بـر ضـد آلـمـان نـازی) اتـکـاء داشـت. در حـالـی کـه کـارگـران روسـتـایـی سـوسـیـال دمـوکـرات اغـلـب بـا آنـارشـیـسـت هـا در زمـیـنـۀ اشـتـراکـی سـازی هـمـکـاری مـی نـمـودنـد، هـمـحـزبـی هـای آن هـا در شـهـرهـا ادارۀ صـنـعـت بـه دسـت کـارگـران را بـرنـمـی تـافـتـنـد. طـی سـه چـهـار مـاه در اثـر بـازاسـتـقـرار قــدرت دولـت بــورژوایـی،

خـوداداری در کـاتـالـونـیـا بـنـای مـحـدودیـت خـود را گـذاشـت.

آنـارشـیـسـت هـا در انـقـلاب اسـپـانـیـا ١٩٣٦- ١٩٣٩ / ٧

توفان آراز

ضـدّ انـقـلاب

گـزارش چـگـونـگـی درهـم شـکـسـتـه شـدن و خـیـانـت بـه انـقـلاب اجـتـمـاعـی اسـپـانـیـا از حـوصـلـۀ ایـن بـررسـی کـوتـاه بـیـرون اسـت. ذیـلاً تـنـهـا بـعـضـی از عـلـل ذکـر مـی شـود:

مـشـخـصـۀ پـروسـۀ انـقـلابـی بـه جـریـان افـتـاده از تـاریـخ 18 ژوئـیـه 1936 ایـن بـود، کـه آن مـنـحـصـراً بـه وسـیـلـۀ اعـضـای عـادی سـازمـان هـای آنـارشـیـسـتـی در هـمـکـاری بـا کـارگـران سـو سـیـالـیـسـت چـپ، بـدون مـشـورت بـا هـیـچ ارگـانـی بـه جـریـان انـداخـتـه شـد؛ آن از هـیـچ مـرکـزی هـدایـت نـگـردیـد، نـه حـتـی از ارگـان هـای مـرکـزی ثـی.ان.تـیاف.آ.آی. تـا جـایـی کـه بـه شـخـصـیـت هـای رهـبـری کـنـنـدهثـی.ان.تـیاف.آ.آی مـربـوط مـی گـردد، آن هـا در جـنـگ داخـلـی نـقـش رقـت انـگـیـزی داشـتـنـد.

فـردای کـودتـای فـاشـیـسـت هـا کـمـیـتـۀ مـنـطـقـه ای ثـی.ان.تـی بـرای کـاتـالـونـیـا بـا شـتـاب نـمـا یـنـدگـان اتـحـادیـه هـای صـنـفـی را بـه یـک پـلـنـومفـراخـوانـد. در ایـن مـجـلـس بـا حـضـور نـمـایـنـد گـان قـلـیـل( چـون در هـمـان بـعـدازظـهـر تـشـکـیـل یـافـت، و بـسـیـاری امـکـان شـرکـت نـیـافـتـنـد) چـنـد شـخـصـیـت سـرشـنـاس ثـی.ان.تـی و اف.آ.آی نـظـر دادنـد، کـه فـعـلاً پـیـاده سـاخـتـن کـمـونـیـسـم آنـارشـیـسـتـی مـمـکـن نـبـود، و ابـتـداء مـی بـایـد کـوشـیـد تـا شـکـسـت کـامـل بـر فـاشـیـسـت هـا وارد آورد. نـمـایـنـدگـان ثـی.ان.تـیاف.آ.آی خـود را آمـادۀ هـمـکـاری بـا سـایـر گـروه بـنـدی هـای ضـدفـا شـیـسـتـی سـوسـیـال دمـوکـرات هـا، کـمـونـیـسـت هـا، لـیـبـرال هـای مـتـرقـی و چـنـد دیـگـر اعـلام، و هـمـزمـان از تـلاش اسـتـقـرار هـر شـکـل سـازمـان آنـارشـیـسـتـیِ جـامـعـه تـا پـیـش از خـاتـمـۀ جـنـگ صـرف نـظـر نـمـودنـد.

دولـت مـنـطـقـه ای کـاتـالـونـیـا اجـازۀ بـقـاء بـه صـورت نـمـایـی بـرای سـرزمـیـن را یـافـت، و بـه ابـتـکـار ثـی.ان.تـی یـک کـمـیـتـۀ مـرکـزی بـرای نـیـروهـای نـظـامـی ضـدفـاشـیـسـتی مـرکـب از شـمـار مـسـاوی نـمـایـنـدگـان گـروه بـنـدی هـای صـنـفـی و سـیـاسـی در کـاتـالـونـیـا: آنـارشـیـسـم، مـارکـسـیـسـم و احـزاب لـیـبـرال مـتـرقـی( بـا 5 کـرسـی بـه هـر گـروه، بـا وجـودی کـه آنـارشـیـسـت هـا در کـاتـالـو نـیـا دارای مـوقـعـیـت کـامـلاً مـسـلـط بـودنـد) تـشـکـیـل یـافـت. ایـن کـمـیـتـۀ مـرکـزی نــو تـوأم بـا یـک شـورای اقـتـصـادقـدرت اداری واقـعـی در کـاتـالـونـیـا گـردیـد.

بـه ایـن گـونـه رهـبـری ثـی.ان.تـی عـمـلاً خـود را از نـمـایـنـدگـان کـارگـران بـودن بـه یـک ارگـان مـجـریـه مـسـئـول در بـرابـر کـمـیـتـۀ مـرکـزی و نـه در بـرابـر اعـضـاء ثـی.ان.تـیاف.آ.آی مـبـدل سـاخـت، و در نـتـیـجـه شـکـافـی بـیـن تـوده هـای انـقـلابـی و نـمـایـنـدگـان آن هـا ایـجـاد گـردیـد.

در حـالـی کـه آنـارشـیـسـت هـای رهـبـری کـنـنـده دسـت انـدر کـار بـه تـأخـیـر افـکـنـدن انـقـلاب آنـارشـیـسـتـی بـودنـد، و اتـحـاد بـا احـزاب بـه گـفـتـمـان جـبـهـۀ خـلـقـیرا بـرگـزیـدنـد، اعـضاء عـادی نـگـرانـی ای از ایـن حـرکـت هـای سـیـاسـی بـه دل راه نـدادنـد؛آن هـا آمـوخـتـه بـودنـد بـه ابـتـکـار خـود عـمـل کـنـنـد، و خـوداداری بـی اعـتـنـاء بـه حـرافـی رهـبـری ثـی.ان.تـیاف.آ.آی در مـورد ضـرورت مـدارا بـه مـلاحـظـۀ هـمـکـاری بــا سـایــر نـیـروهــای ضـدفـاشـیـسـتـی پـدیـد آمـد( و بـا بــه تـحـقـق پـیـوسـتـن اشـتـراکـی سـازی، آن مـورد دفـاع رهـبـری ثـی.ان.تـیاف.آ.آی قـرار گـرفـت.)

ثـی.ان.تـیاف.آ.آی انـبـازیـش در دولـت را بـه ایـن گـونـه مـدلـل سـاخـت، کـه در مـبـارزۀ ضـدفـاشـیـسـتـی کـسـب پـشـتـیـبـانـی اتـحـاد شـوروی و قـدرت هـای بـزرگ غـربـی کـه بـا بـی مـیـلـی بـه انـقـلاب اجـتـمـاعـی اسـپـانـیـا مـی نـگـریـسـتـنـد مـنـوط بـه ضـرورت نـمـایـانـدن اسـپـانـیـا در خـارج بـه صـورت یـک جـمـهـوری دمـوکـراتـیـک بـورژوایـی بـود. ضـمـنـاً آنـارشـیـسـت هـا بـا انـبـازی در دولـت مـرکـزی مـی پـنـداشـتـنـد قـادر بـه جـلـوگـیـری از اقـدامـات مـخـالـفـیـن سـیـاسـی شـان در جـهـت مـانـع تـراشـی هـا در کـار اشـتـراکـیـت هـای صـنـعـتـی در کـاتـالـونـیـا، کـه از حـیـث اقـتـصـادی در اثـر کـمـبـود مـواد خـام و عـدم انـتـقـال یـافـتـن سـرمـایـه بـه آن جـا مـتـزلـزل گـشـتـه بـودنـد، بـاشـنـد. دولـت مـرکـزی بـا وجـود ضـعـفـش بـه آن دلـیـل مـوفـق بـه مـضـایـقـۀ ایـن ضـروریـات از آنـارشـیـسـت هـا گـردیـد، کـه آنـارشـیـسـت هـا اشـتـبـاه سـرنـوشـت سـاز مـشـابـه انـقـلابـیـون در کـمـون پـاریـس از لـحـاظ عـدم مـصـادرۀ دارایـی دولـت در 1871 را مـرتـکـب شـدنـد. آنـارشـیـسـت هـا پـس از آغـاز جـنـگ داخـلـی از مـصـادرۀ فـوری ذخـیـرۀ طـلای عـظـیـم اسـپـانـیـا( دومـیـن ذخـیـرۀ طـلای عـظـیـم دنـیـا در آن تـاریـخ) و در اخـتـیـار گـرفـتـن مـهـم تـریـن بـانـک هـا خـودداری نـمـودنـد. دولـت مـرکـزی بـعـد طـلا را درازاء کـمـک نـظـامـی اتـحـاد شـورویدر امـنـیـتبـه آن کـشـور ارسـال داشـت.

در وضـعـیـتـی کـه حـیـات اشـتـراکـیـت در خـطـر دچـار آمـدن بـه مـرگ بـا خـفـگـی بـود، رهـبـری ثـی.ان.تـیاف.آ.آی بـه ایـن نـتـیـجـه رسـیـد، کـه چـارۀ دیـگـری جـز هـمـکـاری دولـتـی بـا احـزاب جـبـهـۀ خـلـقـیوجـود نـداشـت11. آن هـا لـذا حـمـایـت از نـیـروهـای نـظـامـی کـارگـری و خـوداداری را بـه یـاری مـقـام و قـانـونـیـت جـمـهـوری امـکـان پـذیـر دانـسـتـنـد. امـا وفـاداری رهـبـری ثـی.ان.تـیاف.آ.آی نـسـبـت بـه احـزاب جـبـهـۀ خـلـقـی یـک جـانـبـه بـود: آنـارشـیـسـت هـا نـاگـزیـر از دادن امـتـیـا زات و احـزاب سـیـاسـی مـوفـق بـه گـرفـتـن امـتـیـازات شـدنـد. سـال هـا بـعـد یـکـی از وزرای آنـار شـیـسـت آن دوره، فـدریـکـا مـونـتـسـنـی ای مـانـه(Federica Montseny i Mañé)( 94- 1905) اقـرار کـرد: ” مـا در دولـت کـرسـی بـه دسـت آوردیـم، ولـی ارتـبـاط مـان را بـا خـیـابـان از دسـت دادیـم.”

سـوسـیـال دمـوکـرات هـا و احـزاب لـیـبـرال جـمـهـوری خـواه، کـه در زمـان بـرخـورداری از قـدرت در سـال هـای پـیـشـا جـنـگ داخـلـی بـه ایـذاء شـدیـد آنـارشـیـسـت هـا پـرداخـتـه بـودنـد، اکـنـون در هـمـکـاری بـا حـزب کـوچـک اسـتـالـیـنـیـسـتـی امـکـان آغـاز حـمـلـۀ مـنـظـم بـه انـقـلاب اجـتـمـاعـی را یـافـتـنـد. آن هـا صـبـورانـه دسـتـگـاه دولـت را بـازسـازی نـمـودنـد، نـیـروهـای پـلـیـس سـنـتـی را بـازسـازمـان دهـی کـردنـد، و ارتـشـی از نـوع قـدیـم را، کـه نـیـروهـای نـظـامـی دمـوکـرا تـیـک مـتـشـکـلـه مـی بـایـد قـربـانـی آن گـردنـد، تـسـلـیـح نـمـودنـد.

دولـت کـاتـالـونـیـا ظـاهـراً بـه صـورت یـک امـتـیـاز بـه آنـارشـیـسـت هـا در اکـتـبـر 1936 صـنـعـت پـیـشـاپـیـش کـامـلاً اشـتـراکـی شـده را قـانـونـی سـاخـت“. امـا ایـن قـانـونـی سـازی از زاویـۀ نـظـری انـقـلابـی بـه مـنـزلـۀ عـقـب گـرد بـود: کـنـتـرل دولـت بـر خـوداداری اِعـمـال گـردیـد، و ایـن خـوداداری بـه کـارگـاه هـایـی بـا بـالاتـر از 100 کـارگـر مـحـدود شـد. وانـگـهـی صـنـعـت رسـمـاً بـه دو شـعـبـه تـقـسـیـم گـردیـد: شـعـبـۀ سـوسـیـالـیـسـتـی، شـعـبـۀ سـرمـایـه داری خـصـوصـی.

وزرای آنـارشـیـسـتـی، کـه از نـظـر سـیـاسـی مـعـصـومبـودنـد، فـریـب حـرکـت هـای راهـکـارا نـۀ بــرتــر سـایـر گـروه بـنـدی هــای سـیـاسـی را خـوردنـد. بـا مـوافـقـت رهـبـری ثـی.ان.تـیاف.آ.آی

کـمـیـتـه هـای نـظـامـی انـقـلابـی تـدریـجـاً مـنـحـل گـردیـدنـد، و جـای آن هـا را شـورای کـمـونـالبـر گـزیـدۀ احـزاب سـیـاسـی و اتـحـادیـه هـای صـنـفـی گـرفـت. رهـبـری ثـی.ان.تـیاف.آ.آی حـتـی بـسـیـار غـیـرآنـارشـیـسـتـی بـا بـه اجـراء درآمـدن خـدمـت نـظـام وظـیـفـۀ عـمـومـی مـوافـقـت نـمـود، و در نـهـایـت راهـش بـه فـرصـت طـلـبـی بـی انـدازه مـنـتـهـی گـردیـد. زمـانـی کـه آنـارشـیـسـت هـا در مـه 1937 از دولـت مـرکـزی خـارج گـشـتـنـد، خـوداداری درواقـع بـه قـربـانـگـاه مـبـارزۀ ضـدفـا شـیـسـتـیفـدا کـرده شـده بـود.

در عـرض یـک سـال جـنـبـش آنـارشـیـسـتـی اسـپـانـیـا یـک رشـتـه شـکـسـت دردنـاک مـتـحـمـل گـردیـده بـود. اشـتـراکـیـت در نـفـس خـود شـکـسـت نـخـورده بـود؛ آن بـرعـکـس دارای نـتـایـج مـؤ ثـری، حـتـی خـالـصـاً از نـظـر تـولـیـد بـود.12 اشـتـراکـیـت مـضـروب نـیـروهـا از بـیـرون گـشـتـه بـود. شـکـسـت در نـتـیـجـۀ ایـن بـود، کـه سـیـاسـتـمـداران کـم و بـیـش بـا کـمـک داوطـلـبـانـۀ رهـبـری ثـی. ان.تـیاف.آ.آی مـوفـق شـده بـودنـد گـام بـه گـام اکـثـر اخـتـیـارات قـدرت را کـه قـبـلاً در یـد کـارگـر ان مـسـلـح قـرار داشـت، بـه خـود مـنـتـقـل سـازنـد.

نـیـروی هـادی ضـدانـقـلاب حـزب اسـتـالـیـنـیـسـتـی کـوچـک، مـتـحـد بـا دهـقـانـان فـردگـرا و خُـرده بـورژوازی بـود. در اثـر وابـسـتـگـی اسـپـانـیـا بـه کـمـک نـظـامـی اتـحـاد شـوروی حـزب قـدرت بـزرگـی کـسـب کـرد، کـه اصـلاً در تـنـاسـب بـا انـدازۀ آن نـبـود.13 کـمـک شـوروی مـشـروط بـه ایـن بـود، کـه سـلاح هـا بـه تـوسـط حـزب کـمـونـیـسـت تـقـسـیـم گـردنـد، و حـزب نـیـز از قـرار دادن اسـلـحـه در اخـتـیـار نـیـروهـای نـظـامـی آنـارشـیـسـتـی خـودداری مـی کـرد. ایـن کـه حـزب در نـتـیـجـۀ ایـن عـمـل خـود پـیـروزی فـاشـیـسـت هـا را تـسـهـیـل مـی نـمـود، نـگـرانـش نـمـی سـاخـت! بـه دسـتـور جـوزف ویـسـاریـونـوویـچ اسـتـالـیـن(Josef Vissarionovitj Stalin)( 1953- 1878) حـزب کـمـو نـیـسـت از هـیـچ اقـدامـی بـرای تـخـریـب نـتـایـج انـقـلاب کـوتـاهـی نـمـی نـمـود.

پـس از خـارج گـشـتـن وزرای آنـارشـیـسـت از دولـت و شـکـسـت خـوردن پـیـش قـراول انـقـلاب در بـارسـلـونـا، دولـت ائـتـلافـی ابـائـی از فـروپـاشـانـدن خـوداداری در کـشـاورزی بـه مـدد ارتـش نـداشـت. فـرمـان مـورخ 10 اوت 1937 شـورای دفـاع مـنـطـقـه ای آراگـون را بـا ایـن بـهـانـه کـه آن در بـیـر ون جـریـان مـتـمـرکـز بـوه اسـتمـنـحـل اعـلام داشـت. نـیـروی هـادی شـورا خـوآکـوئـیـن آسـکـاسـو (Joaquin Ascaso) بـه فـروش جـواهـراتمـتـهـم گـشـت، کـه درحـقـیـقـت امـر بـه مـقـصـود کـمـک مـالـی بـه اشـتـراکـیـت هـا صـورت گـرفـتـه بـود. بـلافـاصـلـه بـعـد از آن افـسـر فـرمـانـده اسـتـا لـیـنـیـسـتـی انـریـکـو لـیـسـتـر(Enrique Lister) بـا لـشـکـر یـازدهـم بـه پـشـتـیـبـانـی تـانـک هـا بـه اشـتـراکـیـت هـای روسـتـایـی در آراگـون حـمـلـه ور گـردیـد. طـی سـال 1937 30% اشـتـراکـیـت هـای روسـتـایـی تـخـریـب شـدنـد. بـیـش از 600 سـازمـانـده اشـتـراکـیـت دسـتـگـیـر گـردیـدنـد. مـطـبـوعـات کـمـونـیـسـتـی دربـارۀ جـنـایـات اشـتـراکـی سـازی اجـبـاری آنـارشـیـسـت هـا قـلـمـفـرسـایـی کـردنـد. کـمـیـتـه هـای اداری بـرچـیـده شـدنـد. مـغـازه هـای اشـتـراکـی غـارت گـردیـدنـد. اثـاث خُـرد و درهـم شـکـسـتـه شـدنـد. بـه اهـتـمـام وزیـر کـشـاورزی کـمـونـیـسـت اوریـبـه(Uribe) زمـیـن و چـهـارپـایـان بـه خـانـواده هـای فـردگـرا بـازپـس داده شـدنـد، حـتـی بـه فـاشـیـسـت هـایـی کـه پـس از 1936 از مـنـطـقـه نـگـریـخـتـه بـودنـد!

ولـیـکـن اسـتـالـیـنـیـسـم بـا وجـود بـه خـرج دادن وحـشـیـت مـوفـق نـگـردیـد دهـقـانـان آراگـون را مـجـبـور از تـبـدیـل شـدن بـه مـالـکـیـن خـصـوصـی اراضـی بـه سـازد. بـلافـاصـلـه پـس از خـروج لـشـکـر لـیـسـتـر از آراگـون اکـثـر دهـقـانـان اوراقـی را کـه بـه تـهـدیـد طـپـانـچـه وادار از امـضـاء شـان گـردیـده بـودنـد، پـاره کـردنـد، و اشـتـراکـیـت هـا بـازسـازی شـدنـد. ایـن، چـنـان کـه گـرانـدیـتـسـو مـو نـیـس(Grandizo Munis)( 89- 1912) مـی نـویـسـد: ” یـکـی از نـمـونـه تـریـن صـحـنـه هـا در جـریـان انـقـلاب اسـپـانـیـا بـود. دهـقـانـان یـک بـار دیـگـر عـقـیـدۀ سـوسـیـالـیـسـتـی شـان را عـلـی رغـم تـرور و تـحـریـم اقـتـصـادی ای کـه بـه آنـان تـحـمـیـل شـده بـود، تـأکـیـد نـمـودنـد.”14

حـزب کـمـونـیـسـت15 دیـرهـنـگـام پـی بـرد، کـه بـا تـخـریـب اشـتـراکـیـت هـا شـاهـرگ اقـتـصـاد کـشـاورزی را مـضـروب سـاخـتـه، بـهـره بـرداری مـحـصـول را بـه جـهـت کـمـبـود نـیـروی کـار بـه خـطـر افـکـنـده، طـبـقـۀ مـتـوسـط را در مـیـان مـالـکـیـن زمـیـن بـه شـکـل یـک نـوع تـهـدیـد تـقـویـت نـمـوده بـود. نـظـر بـه ایـن حـزب کـوشـیـد تـا بـرای جـبـران تـخـریـبـاتـش بـعـضـی از اشـتـراکـیـت هـا را احـیـاء نـمـایـد. امـا ایـن گـونـه اشـتـراکـیـت هـای نـو سـطـح و کـیـفـیـت اولـیـه را نـیـافـتـنـد. آن هـا نـه حـتـی از تـعـداد اعـضـاء پـیـشـیـن شـان بـرخـوردار گـشـتـنـد، زیـرا بـسـیـاری از فـعـالـیـن از بـیـم آزار گـریـخـتـه، بـه نـقـاط دیـگـری پـنـاهـنـده شـده یـا بـه جـبـهـۀ شـعـبـات آنـارشـیـسـتـی پـیـوسـتـه و یـا بـه زنـدان افـکـنـده شـده بـودنـد.

در لـوانـت، کـاسـتـیـل و در ایـالات هـوسُـکـا و تـروئـل حـمـلات مـسـلـحـانـۀ مـشـابـه بـه وسـیـلـۀ جـمـهـوری خـواهـان بـر ضـد خـوداداری در کـشـاورزی بـه عـمـل آمـدنـد. خـوداداری حـتـی الامـکـان در بـعـضـی مـنـاطـق کـه هـنـوز بـه چـنـگ فـرانـکـیـسـت هـا( پـی روان فـرانـکـو) نـیـفـتـاده بـودنـد، اسـمـاً در لـوانـت، بـه بـقـائـش ادامـه داد.

سـیـاسـت دوجـانـبـه ای کـه دولـت در والـنـسـیـا16 در مـسـئـلـۀ سـوسـیـالـیـزه کـردن کـشـاورزی بـه پـیـش بـرد، سـهـمـش را در شـکـسـت جـمـهـوری اسـپـانـیـا اداء کـرد.

در خـوداداری در صـنـعـت بـا نـتـایـج خـوب آن، بـه وسـیـلـۀ بـوروکـراسـی و سـوسـیـالـیـسـت هـای مـقـامـاتـیخـراب کـاری بـه عـمـل آمـد. یـک کـارزار خـشـن مـفـتـضـح سـازی از طـریـق مـطـبـوعـات و رادیـو تـدارک دیـده شـد، کـه اسـمـاً درسـتـکـاری شـوراهـای کـارخـانـه را هـدف گـرفـت. دولـت مـرکـزی جـمـهـوری خـواه از قـرار دادن هـر گـونـه وام در اخـتـیـار خـوداداری کـاتـالـونـیـا سـربـاز زد. هـنـگـامـی کـه کـومـوررا(Comorera) اسـتـالـیـنـیـسـت در ژوئـن 1937 بـه وزارت دارایـی مـنـصـوب گـردیـد، از قـرار داده شـدن مـواد خـام بـه کـارخـانـه هـای تـحـت ادارۀ کـارگـران مـضـایـقـه شـد، و آن مـواد در شـعـبـۀ خـصـوصـی ضـایـع گـردیـد.

دولـت مـرکـزی بـه بـهـانـۀ مـلاحـظـۀ دفـاع مـلـی، بـا فـرمـان 22 اوت 1937 فـرمـان اکـتـبـر 1936 کـاتـالـونـیـا درخـصـوص سـوسـیـالـیـزه کـردن صـنـایـع فـلـز و آهـن و مـعـادن را لـغـو نـمـود. آن مـغـایـر روح قـانـون اسـاسـیوانـمـود گـردیـد.

دروسـی کـه اشـتـراکـیـت هـا در اسـپـانـیـا بـر جـای گـذاشـتـه انـد، تـهـیـیـج کـنـنـده هـسـتـنـد. آن هـا در 1938 مـحـرک گُـلـدمـن بـه اظـهـار ایـن عـبـارات گـردیـدنـد: ” اشـتـراکـی سـازی صـنـعـت و زمـیـن بـزرگ تـریـن اقـدام بـه عـمـل آمـده در یـک دورۀ انـقـلابـی اسـت. وانـگـهـی، حـتـی اگـر فـرانـکـو پـیـروز و آنـارشـیـسـت هـا مـحـو شـونـد، انـدیـشـه ای کـه آن هــا حـامـلانـش بــه پـیـش بـوده انـد، زنــده

بـاقـی خـواهـد مـانـد.”