03/09/2022

دوای وەستانی ناردنی غاز لە ڕێگای بۆرییەکانی نۆرد ستریم یەکەوە بۆ ئەوروپا بە تایبەت بۆ ئەڵمانیا ، گازپروم ، کۆمپانیا غازەکە کە سەر دەوڵەتە بڕیار بو هەر بۆ 3 ڕۆژ بێت و ئەمڕۆ شەمە، بەیانییەکەی، بکەوێتەوە گەڕ.

بەڵام دوا بڕیاری گازپروم وەستانی هەناردەکردنی غازە تا کاتێکی نادیاریکراو گوایە دزەیەکی نوێی غازیان لە بۆرییەکاندا دەۆزیوەتەوە و نازانن کەی دەتوانن چارەسەری بکەن . بەڵام هەندێ وا دەزانن کە ئەمەی ڕوسیا تۆڵە کردنەوەیەکە و لە تۆڵەی بڕیارەکەی ئەوروپادایە کە بڕیارە لە مانگی دوازدەوە نرخ لەسەر هاتنی نەوت و غازی ڕوسیا دابنێن.

گاز پروم لە ڕاگەیاندنەکەیدا دەڵێت ” “گواستنەوەی غاز بۆ بۆری غازی نۆرد ستریم بە تەواوی وەستاوە تا ئەو کاتەی سکاڵاکان لەسەر کارپێکردنی ئامێرەکان نەهێڵرێت”.

نۆرد ستریم 1 تاکە گەورەترین بۆرییە بۆ غاز لە ڕووسیاوە بۆ ئەوروپا و توانای گەیاندنی 55 ملیار مەتر سێجا غازی هەیە لە ساڵێکدا.   بەردەوامبوونی ئەم غازە و دابینکردنی لە ڕێگەی بۆرییەوە بە گرنگ سەیر دەکرێت بۆ ڕێگریکردن لە قووڵبوونەوەی قەیرانی وزە.

03/09/2022

گروپی بەرگریی یاخیبوون لە مانەوە کە پەیوەستن بە گروپەکانی دیکەی وەکو ژینگە و نا بۆ نەوت و چاكکردنی خانووەکانی کە زۆر خراپ و پەرپوتن لە ڕوی کەڕوو و شێ و گەرمنەبوون ، ساردییەوە  دوێنێ 5شەمە، 02/09 چەند کەسێکیان خۆیان گەیاندە ناو هۆڵی پەڕلەمان و لە دەوری کورسی قسەکەری پەڕلەمانەوە ڕیزیان گرت و داوای ئەنجومەنی گەلیان دەکرد نەك پەڕلەمانتار.

گەچی پەڕلەمانتاران لە هؤلیدەیدان تاکو دووشەمەی ئایندە بەڵام هەر چوونە ناو هۆڵی پەڕلەمان بەو دروشمانەوە و شکاندنی هەموو کۆدێکی ئاسایشی پەڕلەمان خۆی بۆ خۆی جێگای تێڕامان و متمانە نەهێڵانە بە پۆلیس و کارمەندانی پەڕلەمان و کۆدەکانی ئاسایش، ئەمە لە کاتێکدا کە زۆربەیان لە دەرەوەی پەڕلەمان ناڕەزاییان دەردەبڕی.

پێش ئەوەی بە زۆری پۆلیس دەربکرێن ئەمان پەیامی خۆیان خوێندەوە .  لە پەیامەکەیاندا دەڵین :

“لایەنگرانی یاخیبوونی لەناوچوون لە دەوری کورسیی سەرۆکی پەرلەمان لەناو ژووری پەڕلەماندا  بە سوپەر چەسپ [ لە جەشنی چەسپی دووقولیی]  خۆیان بە دەرەوەی خۆیانەوە چەسپاندووە  لە ئێستادا لەناو پەرلەماندا وتارێک دەخوێندرێتەوە کە داوای کۆبوونەوە و ئەنجوومەنی  هاووڵاتیان دەکات هەر ئێستا”.

دەقی پەیامەکەیان دەڵێت: “ئێمە لە قەیرانداین.  ئێمە ناتوانین بەم شێوەیە بەردەوام بین،  دەکرێت کار لەسەر چاککردنی ژینگە، کەشوهەوا و تێچوونەکانی ژیان  بکرێت بە شێوەیەک کە دادپەروەرانە بێت و کۆمەکی هەمووان بکات.  بەڵام سیستەمی سیاسی ئێمە زۆر بەسەرچووە و لە پەیوەندی دەرچووە بۆ ئەوەی لە خولی داهاتووی هەڵبژاردنەکان ببینین و ئەوەی پێویستە بکرێت بیکەین”  بەردەوام دەبێت دەڵێت “پێویستمان بە شێوازێکی نوێ هەیە بۆ بڕیاردان، کە دەنگی زیاترین ببیسترێت، نەک تەنها ئەوانەی لە لوتکەدان،  ئێمە پێویستمان بە فرەچەشنی ڕاستەقینەی وڵات هەیە بۆ ئەوەی نوێنەرایەتی بکرێت ئێمە پێویستمان بە ئەنجوومەنی  هاووڵاتیان هەیە لە ئێستادا کۆبوونەوەی هاووڵاتیان تاکو خەڵکی ئاسایی دەسەڵاتیان هەبێت  بۆ بڕیاردان کە سوودی بۆ هەمووان هەبێت، ئەو بڕیارانەی کە دەتوانن لەم گێژاوە دەرمانبهێنن و ژیان باشتر، سەلامەتتر، دادپەروەرتر بکات بۆ هەموومان”

“با خەڵک بڕیار بدات:  ئەنجوومەنەکانی هاووڵاتیان لە ئێستادا”

03/09/2022

پاش ئەوەی سەراپای کرێکارانی کۆکەرەوەی زبڵ و ڕشتنی خۆڵ و خاشاك لە 18/08 بۆ 10 ڕۆژ مانیانگرت سەبارەت بە  بەرزکردنەوەی کرێ و موچەیان، ئەوەی کە دەیانخواست بەدەستیان هێنا.

لە سەرەتای مانگرتنەکەدا پاش وتووێژی نێوانی نقابەکانی کرێکاران [ کڕئکارەکان سەر بە 3 نقابە بوون] حکومەتی سکۆتلەندە بڕیاری دا کە موچەکەیان لە سەدا 2 وەوە بۆ لە سەدا 3.10 زیاد بکات ،  دواتریش بۆ لە سەدا 5، بەڵام نقابە بەمە ڕازی نەبوو ، داوای  3000 پاوەندی دەکرد کە بە هەر یەکێک لە کرێکارەکان بدرێت چونکە زۆرێك لەو کرێکارانە کە موچەی ساڵانەیان 20 هەزار پاوەن و کەمترە کە لە سەدا 18 سەرجەمی کرێکارەکان پێکدەهێنن  لە سەدا 5 پارەیەکی زۆر کەم دەکات .

مانگرتن و ناڕازییەکان لە نێو 14 شارەوانی سکۆتلەندە کە 32 شارەوانیین بڵاوبووە و لە 2 شەمەی ئایدنەشەوە ، 05/09 بڕیارە بوو کارمەندان و باخچەی منداڵان و زۆرێك لە  قوتابخانەکان لەوانە پاکەرەوەی شوێنەکان و طەباخەکان و پارێزەرانی بیناکان و مامەڵەکەرانی گرفتەکان … هەموو ئەمانە بۆ 3 ڕۆژ دەست لەکار بکێشنەوە . 

ئەمانە هەمووی فشارێکی گەورە بوو بۆ سەر شارەوانی ئیدنبرە و سەر حکومەتی سکۆتلەندە و چاریان نەما و سەرۆکی حکومەت خۆی لەگەڵ نوێنەرانی نقابەکاندا دانیشت و ڕێککەوتن .  ڕیککەوتنەکەشیان بەم ژشێوەیە :  ئەو کرێکارانەی کە تا 20،500 پاوەند وەردەگرن 2000 پاوەندیان پێبدریت ، وەکو لێکیشدراوەتەوە ئەمە لە بەرانبەر زیادبوونی موچەدایە بە ڕێژەی لە سەدا 11 .  ئەوانەشیان کە موچەی ساڵانەیان لەسەر و ئەو بڕەی سەرەوەیە و تا دەگاتە 39 هەزار پاوەند لە ساڵێکدا، 1925 پاوەندیان پێبدرێت کە ئەمەش بە ڕێژەی سەدی بۆ ئەوانەی کە موچەیان 24 هەزار پاوەندە دەکاتە لە سەدا 8 .

نقابەکان لە ئێستادا مانگرتنەکانیان ڕاگرت تاکو وتووێژ بە کرێکاراەکان بکەن بزانن بەم ڕێککەوتنە ڕازین یا نا؟ ڕا و ئامۆژگاری نقابەکان دەنگدانی کرێکارەکانە بە ڕێککەوتنەکە.

سەرۆکی یەکێك لە نقابەکان سەبارەت بەم دەسکەوتە وتی ” تەنها لەڕێگەی چالاکی بەکۆمەڵی ئەندامانمان لە قوتابخانە و کارمەندانی ساڵانی سەرەتایی خوێندن، بە  هەڕەشەی مانگرتن، ئەم پارە زیادانەمان بەزۆر لە حکومەت و خاوەنکار دەرهێناوە. پەیامی ئەندامەکانمان ڕوون و بێ دوو دڵی بوو – ئەندامانی نقابەکەمان چیتر ئامادە نین بە خراپی مەڵەیان لەگەڵدا بکرێت. ئەوان بۆ مافەکانیان ڕادوەستن ، قسە دەکەن وخۆیان ڕێکدەخەن بۆ ئەوەی پێکەوە گۆڕانکاری بەدەست بهێنن”.

31/08/2022

لە ئەمڕۆە ، 4شەمە ، ڕوسیا لە سەعات 5ی بەیانییەوە ناردنی گازی بۆ ئەوروپا لە ڕێگای بۆرییەکانی نۆرت ستریم یەکەوە بۆ ماوەی 3 ڕۆژ وەستاندووە گوایە کار لەسەر چاککردنەوە و پشکنینی بۆرییەکان دەکەن.  لەگەڵ ئەمەشدا تەنها پێش 2 هەفتە گازپروم کۆمپانیای غازی روسیی ، کە کۆمپانیایەکی دەوڵەتییە ، ئەوروپای ئاگەدار کردەوە لەمە.

لە چەند مانگی ڕابردوودا، ڕۆیشتنی غاز بۆ 40%ی ئاستی چاوەڕوانکراو کەمکرابووەوە.  لە مانگی تەمموزیشدا بۆ ماواەی 10 ڕۆژ هەرناردەی غاز لە هەمان ڕێگاوە وەستێنرا بە هۆی چاککردنی بۆری و پشکنینیانەوە  10 ڕۆژی خایاند. دوای 10 ڕۆژەکەش کە  دەستی پێکردەوە  تەنها بە 20%ی ئەوەی کە پێشتر هەناردەی دەکرد ڕوسیا ئەنجامی دا.   لەم بارەشدا ڕوسیا لۆمەی ئەڵمانیا کرد کە بە هۆی گەمارۆی ئابووریەوە کە وەکو سزایەك بە سەر ڕوسیادا سەپێنراوە،  ئەڵمانیاش ئەمە ڕەتدەکاتەوەو دەڵێت هێچ گرفتێکی تەکنکی نەبووە .

لە دوای داگیرکردنی ئۆکرانیا، ڕووسیا دابینکردنی غازی بۆ بولگاریا، دانیمارک، فینلاند، هۆڵەندا و پۆڵەندا بە تەواوی پچڕاندووە، هەروەها ڕۆیشتنی گازی لە ڕێگەی بۆرییەکانی دیکەوە کەمکردووەتەوە.

ئەڵمانیا لە پێشبڕکێدایەە لەگەڵ کاتدا بۆ ئەوەی رێک ئەوە بکات، پێشتر پشتبەستنی بە غازی ڕووسیا لە نزیکەی 55% بووە بەڵام لە مانگی شوباتەوە بۆ نزیکەی 26% لە ئێستادا کەمکردووەتەوە بە کەمکردنەوەی بەکارهێنان و دۆزینەوەی سەرچاوەی بەدیل لە هاوردەکردن.  بەڵام پێشبینی ناکرێت تا ناوەڕاستی ساڵی 2024 بە تەواوی لە غازی ڕووسیا سەربەخۆ بێت.

زاهیر باهیر

30/08/2022

تا ئێستا هەر قسە و جەدەل و تەنانەت خۆپیشاندان و پرۆتێست دژ بە بەرزکردنەوەی نرخی غاز کراوە کە ئاوا پێشبینی دەکرێت کە لە مانگی نیسانی ساڵی ئایندەدا بچێتە نزیکەی 6 هەزار پاوەند.

ئێستا پرسی بەتاڵەشی هاتە سەر چونکە بە دڵنیاییەوە  ڕۆڵێکی گەورەشی دەبێت بەتایبەت لەسەر  بزنسە بچوکەکان و مامناوەندییەکان کە ناتوانن ئەو پارە زۆرە بدەن.  لە ئێستادا جەمعییەی پەپەکانی بریتانیا [ پەپ: شوێنی خواردنەوە ] کە 47 هەزار پەپ خۆی تێدا دەبێنیتەوە کە 940 هەزار کرێکار لەو بوارەدا کاردەکەن ، نامەیان بۆ حکومەت و هەردوو بەربژێری سەرەكوەزیران نوسیوەو وەکو سکاڵانامیەك کە بەرزبوونەوەی نرخی غاز، مانەوەی ئەم پەپانەی لە بزنس-دا مەحاڵ کردووە.  ئەگەر چارەسەرێکیان بۆ نەدۆزنەوە ئەوە دەبێت پەپەکان دابخەن و خەڵكێکی زۆر کە لەوێدا کاردەکەن بێ کار بکەن .

هەندێك لە خاوەنی ئەم پەپانە سەبارەت بە پەیوەندییان لەگەڵ خاوەنی شوێنەکە و ئەو کۆمپانیانەی کە گرێبەستیان لەگەڵدا هەیە بۆ کڕینی بیرە پێیان وتوون کە گرێبەستەکەیان بۆ تازە ناکەنەوە ئەگەر پێشەکی 10 هەزار پاوەند نەخەوێنن ، جونکە دەترسن بە نەدانی پارەی غاز و کارەبا مایەپووچ ببن .

بارودۆخەکە زۆر لەوە خراپترە کە چاوەروانیمان لێدەکرد دوێنێ جێ بەجێکاری کۆمپانیای نەوتی شێڵ کە کۆمپانیایەکی گەوەرەیە ڕایگەیاند کە ڕەنگە چەند زستانێکی دیکەش بە دەست کەمی غازەوە بناڵیین.  بێن ڤان بیوردن کە سەرۆکی کۆمپانیاکەیە  ڕۆژی دووشەممە، دوێنێ، 29/08 ، لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لە نەرویج قسەی کرد و وتی: ” ڕەنگە دۆخەکە بۆ چەند ساڵێک بەردەوام  بێت،  ڕەنگە زۆر زستانمان هەبێت کە دەبێت بە جۆرێک لە جۆرەکان  چارەسەرێك بدۆزینەوە.”  هەر لەوێدا ئاماژەشی بەوە دا کە ڕەنگە پێویست بکات بیکەین بە بەش بەش [حصە] واتە بەگوێرەی پیویست غاز بدرێت و بەکاربهێنرێت..  ئەمە هەر مەترسی و قسەی ئەو نییە هەندێکی دیکە لە سەرانی کۆمپانیای وزە هەمان شتیان پشتڕاستکردەوە.

بە گوێرەی شیکاری هەندێك لە ئابووریناسەکانی بریتانیا داهاتی غازی کرێملین لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا دوو بۆ سێ هێندە زیاتر بووە لە ئاسایی، ئەمەش توانای وڵاتەکەی بۆ بەرگەگرتنی گەمارۆیەکی ئابووری درێژخایەن زیادکردووە.   بەپێی ئامارەکانی کۆمپانیای ڕاوێژکاری کاپیتال ئیکۆنۆمیکس، ئەگەر نرخی غاز بەو ئاستەی ئێستا بمێنێتەوە، ڤلادیمێر پوتین دەتوانێت هەناردەی ئەوروپا لە 20%ی ئاستی ئاسایی بۆ ماوەی دوو بۆ سێ ساڵی داهاتوو بهێڵێتەوە، هەروەها دەتوانێت بۆ ماوەی ساڵێک پێداویستییەکانی بە تەواوی ببڕێت بەبێ ئەوەی کاریگەری خراپی لەسەر ئابووریی ڕووسیەکە هەبێت .

28/08/2022

دیارەدی دەستدرێژیکردنە سەر ژنان لە هیندستان دیاردەیەکی باوە و زۆربەی جاریش لێپێچینەوە لە تاوانباران ناکرێت و قوربانییەکان بۆ هەتا هەتایە بەجێدەهێڵرێن لە ئازار و غەدر و نادادپەروەری کۆمەڵایەتی و سیاسیدا.

ساڵی   2002 ، 11 زرتە زەلام دەستدرێژییان کردە سەر ژنێکی گەنجی موسڵمان کە دووگیان بوو لەو کاتەدا.  پاش خۆپیشاندان و ناڕەزاییەکی زۆر بەرفراوان لە زۆر ناوچە و دەدڤەری هیندستاندا دژ بە تاوانباران کرا تەنانەت گەیشتە ئاستی توندو تیژی و کوشتنیش.  لەگەڵ ئەمەشدا دەسەڵاتدارانی دەڤەرەکە تا ساڵی  2008 تاوانبارانیان دەستگیر نەکرد و نەدا بە دادگا .  کاتێك کە دران بە دادگە حوکم دران بە بەندیی هەمیشەیی تاکو مردنیان .  بەڵام لەم ڕۆژەنەدا ئەوان پاش 14 ساڵ حوکمدانیان بەرەڵاکران ئەمەش ئێستا بووەتە هۆی ناڕەزایی گەورە و ژمارەیەکی ئێکجار زۆر لە ژنان لە نیودلهی و گەلێك شاری سەرەکی تری هیندستان هاتوونەتە سەر شەقام  و بەردەم دادگە و شوێن و ئۆفیسسی بەرپرسان بۆ مافی ڕەوای خۆیان .

یەکێک لە ژنە چالاکوانەکان بە ناوی ئاسیا قوڕەشی، گەنجێکی خۆپیشاندەر لە نیودەلهی رایگەیاند، ” ئەو بەشداری لە خۆپیشاندانەکاندا کردووە بۆ ئەوەی داوای دادپەروەری بۆ قوربانییەکە بکات.”   وتیشی : “مودی [ سەرەكوەزیرانی هیندستان ] لە 15ی ئابدا وتارێکی پێشکەش کرد سەبارەت بە سەلامەتی و پاراستنی ژنانی هیندستان، کەچی هەمان ڕۆژ دەستدرێژکارەکانیان ئازاد کرد.  باشە من چۆن لە کەشوهەوای ئاوادا سەلامەتم؟”

27/08/2022

دوێنێ هەینی ، 26/08 ، پاش ئەوەی کە ئۆفیسی Ofgem  کە ئۆفیسێکە بۆ دەستوەردان لە نرخی غاز ، کە خۆیان واناونوس دەکەدن کە ڕیگۆلەیتی نرخەکان دەکات ،  نرخەکەی دیاری دەکات ، بڕیاری  بە بەرزکەردنەوەی نرخی غاز بەڕێژەی  لە سەدا 80.6  لە مانگی ئۆکتۆبەرەوە دا. لە بەرانبەر ئەمەشدا  خەڵکێکی زۆر دوێنێ لە بەردەمی بارەگای سەرەکی Ofgem کۆبوونەوە و ناڕەزایییان دەربڕی .

وەکو لە وێنەکاندا دەیبینی دروشمگەلێکی زۆریان پێیە و هەندێكیان لەسەریان نوسراوە ” بەسە، بەسە”  ئەوانی دیکە ” قازانج فرۆزن بکەن نەك خەڵك” .

نرخی غاز بە ڕادەیەك بەرزبووەتەوە کە زەحمەتە خەڵکی بتوانێت بیدات . پار ئەم وەختە پارەی غازی خیزانێکی ئاسایی لە ساڵێکدا 1،138 پاوەند بوو.  لە مانگی نیساندا بە ڕێژەی لە سەدا 54 سەرکەوت ئەو بڕەی سەرەوەی بەرزکردەوە بۆ 1،971 پاوەند لە سالێكدا .  لە مانگی ئۆکتۆبەرەوە پاش لابرنی کاپ [ مەبەست لەم وشەیە:  حکومەت لە ساڵی 2019 دا ڕێکەکەوتنێکی کرد لەگەڵ Ofgem دا کە نابێت نرخی غاز هەتا ئۆکتۆبەری ئەمساڵ بەرزبکرێتەوە ] . ئێستا بە لابردنی کاپ لە مانگی ئۆکتۆبەردا پارەی غاز سەردەکەوێت بۆ 3،549 پاوەند لە ساڵێکدا.

لە مانگی جێنیوەری ساڵی نوێشدا جارێکی دیکە بەرزدەبێتەوە و لە ساڵێکدا دەچێتە 4،649 پاوەند، ئاواش پێشبینی دەکرێت کە لە مانگی نیسانی ساڵی  ئایندەدا بچێتە نزیکەی 6،000 پاوەند لە ساڵێکدا.

لەم بارەوە حکومەت هەنگاوێکی بجوکی ناوە کە ئەویش 400 پاوەند لە مانگی نۆڤەمبەرەوە بە چەند قیستێك بدات بە هەموو ماڵێك و ئەوانەشی کە زۆر هەژاران 650 پاوەندی زیاتریان پێبدرێت کە لە ڕاستیدا ئەمە هیچ نییە و یارمەتییەکی زۆر زۆر کەمە بە بەراورد بە زیادکردنی نرخی غاز.

بۆ ئەمەش حیزی گرین [ سەوز] داوا دەکات کە کۆمپانیاکان بکرێنە موڵکی دەوڵەت ، حیزبی لەیبەر [ کرێکاران] و داوا دەکات کە بۆ 6 مانگە ئەم زێدە پارەیە هەڵپەسرێت .  بەڵام تا ئێستا حکومەت و کۆمپانیاکان گۆێ بەمە نادەن و ئەمەش فشارێك نییە لەسەر کۆمپانیاکان بۆیە خەڵکی خۆی بریاری داوە کە خۆی ڕێکبخات بۆ ئەمەش دوو تا سێ کەمپەینی سەرەکی ڕێکخراوە کە یەکێكیان بە ناوی ” بەسە ، بەسە ” کە دوو نقابەو گەلێك لە ئەندامانی حیزبی لەیبەر و چەند پەڕڵەمانتارێکییان تێیدا بەشدارن .  کەمپەینی دووهەم کەمپەینی ” پارە مەدە” کە تا ئێستا زیاتر لە 200 هەزار لەوانەی کە پارەی غاز دەدەن واژۆیان کردووە کە پارەکە نەدەن،  هیوادارن لانی کەم لە مانگی ئۆکتۆبەردا بگات یەك ملیۆن.   من چەند ڕۆژێک لەمەوبەر پۆستێکم لەم بارەیەوە لە پەیجەکەی خۆمدا کردووە.  

26/08/2022

هەڵمەتێکی دیکەی چالاکوانانی ژینگە ، گروپی ” نەوت بوەستێنە”  لە ڕۆژی 3شەمەوە دەستیپێکردوەو و لەم چەند ڕۆژەدا چەند چالاکییەکیان ئەنجام داوە جگە لە دوێنێ ، ڕۆژی 5 شەمە کە باران بە خوڕوو لێزمە بوو.

خۆپیشاندەرانی ژینگە لە وێستگەکانی بەنزین لە ناوەڕاستی لەندەن رێوشوێنیان گرتووەتەبەر و پەمپەکانیان تێکداوە و دەرگای چوونە ژوورەوەیان داخستووە و لە سەرانسەری تابلۆکاندا “بێ زەیتی نوێ”یان بۆیاخ کردووە.   كەمپەینیەکە  بەرەبەیانی ئەمڕۆ ، هەینی،  51 لایەنگرانی لە 7 بەنزینخانە بەشدارییان لە خۆپیشاندانەكاندا كردووە.   هەندێک لە گروپەکان ناڕەزایەتی دانیشتنیان لە دەروازەکان ئەنجامدا یان خۆیان بە پەمپەکانەوە چەسپاند، هەندێکی تریش لە وێستگەیەکەوە بۆ وێستگەیەکی تر دەجووڵان و زیانیان بە پەمپەکان دەگەیاند.

یەکێك لە ئەندامی گروپەکە وتی: “کارەکەی ئەمڕۆ هاوکات بوو لەگەڵ ڕاگەیاندنی زیادکردنی بەرفراوانی پارەی کارەبا لەلایەن Ofgem [ ئۆفیسێکە بە حساب بێ لایەنە و تەماشای نرخی غاز دەکات ] لە مانگی ئۆکتۆبەرەوە، کە ملیۆنان کەسی دیکە بەرە و هەژاریی پاڵدەنێت ، ناچارن لە نێوان گەرمکردنەوە و خواردندا یەکێکیان  هەڵبژێرن.”

کەسێکیان کە تەمەنی  ٢٠ ساڵە دەڵێت: “ئێمە ئەم شوێنەمان هەڵبژاردووە، چونکە لە سەدا ٩٩ی خراپترین پیسبوون لە بەریتانیادایە“. “توێژینەوەیەک هەیە لەلایەن کۆلێژی ئیمپریال لەندەن لە ساڵی ٢٠١٩ و لە بنەڕەتدا وتوویانە کە ساڵانە بە تێکڕا نزیکەی ٤ هەزار کەس بەهۆی پیسبوونی هەوا تەنها لە لەندەن دەمرن. ئاماژەی بەوەشکردووە، “ئەوە یەکسانە بە نزیکەی ١١ مردن لە ڕۆژێکدا.   هەر بۆیە ئێمە لێرەین لەم شوێنە بە تایبەتی.”

چالاکییەکان لە بەیانییەوە دەوەستێت و مانگی ئۆکتۆبەر دەستپێدەکاتەوە.

26/08/2022

ڕۆیەڵ مەیل کە 500 ساڵە لە بریتایاندا دامەزراوە و خاوەنی 140 هەزار کرێکارە ، 115 هەزار کرێکاری کە سەر بە نقابەی کرێکارانی پەیوەندییەکانن ئەمڕۆ، هەینی ، 26/08 یەکەم ڕۆژی مانگرتنیانە و ڕۆژی 4 شەمەی ئایندەش جارێکی دیکە ماندەگرنەوە و لە ڕۆژانی 8 و 9 ی مانگی داهاتوشدا دەست بەمانگرتنەوە دەکەنەوە. 

ئەم کرێکارانە نقابەکەیان ماوەیەکە لە وتووێژدایە لەسەر داخوازی موچەی زیادە بۆ ئەندامەکانی ، بەڵام ئیدارە تەنها ئامادەیە لە سەد 2 ی موچەیان بۆ زیاد بکات کە ئەمەش بە بەراورد بە هەڵئاوسانی پارە کە لە ئێستادا لە سەدا 8.1 و کۆتایی ساڵ دەچێتە لە سەدا 13 زۆر کەمە و کرێکاران بەمە ڕازینین و بەردەوامن لە بڕیاری مانگرتنیاندا.  ئێستا ئیدارە داوای ئەوەیان لێدەکات کە ئەمان ڕازی بن بە گۆڕانکارییەکانی کە دەیانەوێت بیکەن  ئەو کاتە بە بەدەستهێنانی بیمەی زیاتر لەگەڵ ئەو لە سەدا 2 وە زیادکردنی موچەکەیان ، موچەکەیان بەرزدەبێتەوە بۆ لە سەدا 3.5 . 

ڕازیبوون بە گۆڕانکاری بێ مەرج یانی زیاترکردنی سترێسی سەر کار و کەمکردنەوەی مافەکانی کرێکار بۆیە نقابە بەمە ڕازی نییە و بڕیارە دەوام بە مانگرتنەکەیان بدەن تا ئەو کاتەی کە ئیدارە بە داخوازییەکانیان رازی دەبێت.

25/08/2022

لە ڕۆژی 18/08 ، 5شەمەوە  کرێکارانی پاککردنەوە و هەڵگرتنەوەی خۆڵ و خاشاک و بەشێکی دیکە لە کرێکارانی شارەوانی لە مانگرتنی 12 ڕۆژیدانە داوای کرێ و موچەی زیادە دەکەن .

ئەم کرێکارانە لە 3 نقابەدا گرددبوونەوەتەوە  155 هەزار کرێکارن و نقابەکانیششیان داوای لە سەدا 5 ی زیادکردنی موچەو دانی 3000 پاوەندی دیکە دەکات لە شارەوانی ئێدنبرە. 

پێشترە شارەوانی تەنها ئامادە بووە بە ڕێژەی لە سەدا 2 موچەیان بۆ زیاد بکات ، دواتر سەرکەوت بۆ لە سەدا 3.1 .  لەئێستادا شارەوانی ئێدنبرە ئامادەیە کە لە سەدا 5 ی موچەیان بۆ زیاد بکات بەڵام نقابە بەمە ڕازی نییەو چونکە شارەانی نایەوێت 3000 پاوەندەکە بدات ، نقابەش دەڵێت بە تەنها لە سەدا 5 کافی نییە چونکە زۆرێك لە کرێکاران بەمە تەنها 1000 پاوەن موچەکەیان سەردەکەوێت.

لە دوێنێوە مانگرتنەکان زیاتری کردووە و تەنیوەتەوە بۆ 14 شارەوانی سکۆتلەندە لە کۆی 32 شارەوانی .  هاوکاتیش مانگرتنی زیاتر لە لایەن کرێکارانی پاککردنەوە، پاککردنەوە،  ئامادەکردنی خواردن و تەباخەکان و کارمەندانی هاوکاری قوتابیان لە گرفت و کێشکەانیاندا  لە  قوتابخانەکان و خزمەتگوزارییەکانی ساڵانی سەرەتایی بۆ ماوەی سێ ڕۆژ مانگرتن دەکەن  لە سەرەتای مانگی هاتووە .شارەوانی ئێدنبرە هیچ چارێکی نییە کاتێك لە باشترین مانگی ساڵەکەدا کە مانگی ئابە فیستیڤاڵی ئێدنبرە وەکو هەموو ساڵێك دەستی پێکردوەو بە هەزاران کەس لە شارەکانی دیکەی بریتانیا و ئەوروپاوە هاتوونەتە ئێدنبرە ئەم دیمەنە ناشیرینەی شار دەبینن ، کاتێکیش کە مانگرتنەکان لە برەو و گەشەکردندایە چی دی شارەوانی چاری نییە دەبێت سازشێکی گەورە لەگەەڵ نقابەکانی ئەم کرێکارانەدا بکات .