ئەرشیفەکانى هاوپۆل: وتار

وتار

کاتێك بەڵگەکان دەدوێن

هەژێن

٤ی ئەپڕیلی ٢٠١٥

پێشتر گوتم گوماندەکەم و ماسەکەی “دابڕان” گوریسێکی ئەستوور و درێژی تێدایە،بەڵگەم تەنیا خوێندنەوەی کەسیی خۆم بوو بۆ ڕەوتی مێژوویی بە عەرەبانە-کێروێشکگرتنەکەی (ینک).

لەو بارەوە زۆر دۆستی (ی.ن.ک)م دڵگران بوون، چەپەکانیش وەك هەمیشە ئارەزووی لاربوونی دەمم دەکەن، چونکە برینی کۆنیان دەکولێنمەوە، هەندێك دۆستیش یا تۆمەتی خەیاڵپڵاویان خستە دووم، یا بێدەنگییەکی هەراسانبوویان هەڵبژارد.

ئازیزانم، من دژی ئەوەم کە دژی ئایین، یا دژی هەر شتێکی دیکە بیت، لەبەرئەوە هیچ کات چاوەڕوانی دژبوون لە کەس ناکەم و بە شتێکی دروستیشی نازانم، بەڵام لە بەرانبەردا خۆزگە بە تێگەییشتن و ڕەتکردنەوەی شتە نادروست و چەپێنەرەکان بە کردەوە لە ژیانی کۆمەڵایەتی و چالاکی کولتوورییدا دەکەم؛ واتە ڕەتکردنەوەی ئایین وەك بنەمای ڕێکخستنی ژیان نەك دژایەتیکردنی.

ئینجا با بزانین هەڵاکەی “داىران” چ بانگێك بە گوێماندا دەدات و هەڵوێستوەرگرتنەکەی بەرانبەر سەلەفییەکان تا کوێ بڕدەکات ….

مەلا بەختیار لە پێناسەی دابڕانەکەیدا لە خولەکی بیست و شەش و سی و هەشت تا خولکی بیست و شەش و پەنجا و دوو چرکە (٢٦:٣٦ – ٢٦:٥٢)ی قسەکانیدا دەلێت

“… وە بە توندیش دژی ئیلحاد دەبین، بەڵام ئیلحاد ئێمە ناترسێنێت، …..، ئێمە نە خۆمان مولحیدین نە ئیلحادیش قبوڵدەکەن، ….. “

ئایا مەلابەختیار دەتوانێت بڵێت “وە بە توندیش دژی ئایین دەبین، بەڵام ئایین ئێمە ناترسێنێت، …..، ئێمە نە خۆمان ئاییندارین نە ئاییندارییش قبوڵدەکەن” ؟

وەك گوتم، من نە دەخوازم کەس ئەوە بڵێت و نە چاوەڕوانی ئەوەش لەو دەکەم، بەڵام ئایا هیچ بێباوەڕێك (مولحیدێك) هەڕەشەی کوشتن و سەرکوتی لە بۆچوونە جیاوازەکان، سووکایەتی بە ژنان، سووکایەتی بە بوونی مرۆڤ و بەهاکانی ژیان کردووە، تا سەرانی هەرای “دابڕان” هێڵی سوور بۆ بێباوەڕان دیاریبکەن و پەنجەی دەسەلاتداریی و فەرمان بەرانبەر ئێمە بەرزبکەنەوە؟

ئەی ئامانجی ئەو لەو هەڕەشە شادراوانە و چاوسوورکردنەوانە لەو بابەتەدا چییە، لە کاتێکدا کە قسە لەسەر مەترسی ئیسلامیزەکردنی کۆمەڵە لەلایەن سەلەفییەکانەوە نەك [بێباوەڕکردنی] ئەیتەهیزەکردنی کۆمەڵ لەلایەن بێباوەڕەکانەوە [ئەیتەهیستەکانەوە]؟

ئینجا ئەی ئەوانەی چەپڵەتان بۆ جاڕدەری هەرای (دابڕان) لێدا، ئەی ئەوانەی لە مایەپووچی هزریی و خاڵیبوونی پاشخانی مەعریفی خۆتاندا کەوتنە هەلەکەسەما، ئەی ئەوانەی هیوای ڕزگاربوونتان لە خنکان بە هەڵاکەی “دابڕان” بەستەوە، ئێستا دەزانن دابڕانەکەی دەزگەی (ینک) و سەرنووسەری چاودێر بەرەو کوێییە؛ تاوانبارکردن و سزادانی (یوسف موحەمەد)ەکانە لەسەر ئەوەی کە وازیان لە ئایین هێناوە و ڕەخنەی ژیرانی ئاراستەی ئایین دەکەن و خۆیان بەبێ بێباوەڕ “مولحید” دەناسێنن. ئایا هێشتا خۆتان بە هاودەنگی جاڕدەری سیناریۆی “دابڕان” دەزانن و هەر بەتەمان لە پشت سەری [ئەو]ەوە نوێژی سێکیولاریستبوونتان بکەن و یەزدان لە ئاسمانەوە دابگرنە کۆشکەکانی دەسەڵات و سەروەریی بۆرجوازی کورد؟

***********************************

لینکی دەقی قسەکانی مەلابەختیار لە سەرەتای کۆنفرانسی راگەیاندنی “دابڕان”

سه‌رنجێك له‌ به‌کارهێنانی ده‌سته‌واژه‌ی ئیسلامی سیاسیی و ئیسلامی توندڕه‌و

زاهیر باهیر – له‌نده‌ن

ده‌سته‌واژه‌ی ئیسلامی سیاسی ‌ و ئیسلامی توندڕه‌و ئه‌و ده‌‌سته‌واژه‌یه‌ که‌ له‌ نێو نوسه‌رانی سیاسیی و کۆمه‌ڵایه‌تی کوردا خۆی سه‌پاندووه‌ و بووه‌ته‌ ده‌سته‌واژه‌یه‌کی باو.

ئه‌وه‌نده‌ی من بزانم ئه‌م ده‌سته‌واژه‌یه‌ له‌ سه‌ره‌تادا له‌ لایه‌ن چه‌په‌کان و کۆمۆنیسته‌کانه‌وه‌ به‌کارهێنرا و دواتریش بوه‌ته‌ سه‌ر و یردی زمانی هه‌رکه‌سێك که‌ له‌سه‌ر ئیسلامی ده‌سه‌ڵاتخواز و تووندڕه‌و ده‌نوسێت.

به‌ بۆچوونی من ده‌سته‌واژه‌ی ئیسلامی سیاسیی و تووندڕه‌و  له‌ ڕوی زمانه‌وانی و ماناوانیشه‌وه‌ ، ده‌سته‌واژه‌یه‌کی ڕاست و گونجاو نییه‌‌.   موسڵمانان ده‌شێت کێشه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و دنیاییه‌کانیان وه‌کو کێشه‌ و ڕووداوێکی سیاسی ‌ ببینن، به‌ڵام مه‌رجیش نیییه‌ که‌ ده‌سه‌ڵاتخواز و تووندڕه‌و بن ، به‌واتایه‌کی دیکه‌ ئه‌وان ده‌توانن به‌رخوردی کێشه‌کانیان وه‌کو کێشه‌یه‌کی سیاسی بکه‌ن بێ ئه‌وه‌ی‌ خوازیاری ده‌سه‌ڵاتی سیاسیش بن و ده‌وڵه‌تی بۆ بکه‌نه‌ ئامانج. ئه‌وان ده‌توانن سیاسی بن به‌ڵام له‌ ده‌ره‌وه‌ی حیزبه‌ سیاسسیه‌کانیش بن، واته‌ کێشه‌کان بکه‌نه‌ کێشه‌یه‌کی سیاسی، نه‌ك خۆیان .

هه‌بوونی کار و کاردانه‌وه‌ی تووندڕه‌وانه‌ له‌ سه‌رجه‌می بواره‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا ده‌بینرێت و هه‌ر وه‌کو چۆن سیاسییه‌کی حیزبی ئه‌و سروشه‌ی تیادایه‌ که‌ توندوتیژ بێت هه‌ر به‌وشێوه‌یه‌ش ده‌کرێت هه‌موو باوك یا دایکێکی سه‌ره‌کخێزان ، سه‌ره‌کخێڵ، سه‌ره‌کگوند، سه‌ره‌كشارێکیش . … تا ده‌گاته‌ هه‌موو سه‌ره‌کان و سه‌رۆکه‌کانی دیکه‌ش وه‌کو ” ئیسلامی سیاسیی یا موسڵمانه‌ سیاسییه‌کان”، تووندڕه‌وبن.

به‌ڕای من ڕاستترین ‌ ده‌سته‌واژه‌ له‌بری به‌کارهێنانی ئیسلامی تووندڕه‌و و ئیسلامی سیاسی به‌کارهێنای ده‌سته‌واژه‌ی ئیسلامی ده‌سه‌ڵاتخواز، موسڵمانانی ده‌سه‌ڵاتخواز، ڕاست و گونجاوه‌ . هۆکاری تووندڕه‌وێتی له‌و بوارانه‌ی سه‌ره‌وه‌دا و سیاسییبوونی ناو حیزبایه‌تی، مه‌یلی ده‌سه‌ڵاتدارێتییه‌ ، خوازیاری ده‌سه‌ڵاته‌ ، ده‌نا بۆ سه‌ره‌كخێزانێك ده‌یه‌وێت تووند ڕه‌وبێت له‌ ئاستی ئه‌ندامانی خێزانه‌که‌یدا؟!!!!، به‌ هه‌مان شێوه‌ مامۆستایه‌کی قوتابخانه له‌ ئاستی قوتابییه‌کانیدا‌ ، مه‌لایه‌کی حوجره ‌و قوتابخانه‌ی دینی له‌ ئاستی فه‌قێ و خوێندکاره‌کانیا ، به‌ڕیوه‌به‌ری ئۆفیسێك ، کۆمپانیایه‌ك، کارگه‌یه‌ك له‌ به‌رامبه‌ر کارمه‌ندو کرێکاره‌کانیا ….به‌م شێوه‌یه‌ تا ده‌گاته‌ دوا پله‌ که‌ سه‌رۆکی حکومه‌ت و وڵاته‌ .   ئه‌مانه‌ هه‌موویان ده‌یانه‌وێت کۆنترۆڵی ئه‌وانه‌ی که‌ ‌له‌ژێڕ ڕکێفیاندان، بکه‌ن ، واته‌ ده‌سه‌ڵاتی خۆیانیان به‌سه‌ردا بسه‌پێنن، کاتێكیش ده‌زانن که‌ بۆیان کۆنترۆڵ ناکرێن و ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌ریاندا ناشکێت په‌نا بۆ تووندوتیژی و داپڵۆسیسن ده‌به‌ن . که‌واته‌ ده‌توانین بڵێین که‌ مه‌یلی ده‌سه‌ڵاتخوازییه‌ ‌ تووندوتیژی ئه‌نجامده‌هێنێت . دیاره‌ لێره‌دا دووجار ئامرازه‌کانی تووندوتیژی و داپڵۆسین به‌کاردێت: له‌ سه‌ره‌تادا بۆ کۆنترۆڵ و به‌ده‌ستگه‌یشتنی ده‌سه‌ڵاته‌ ئیدی هه‌ر جۆره‌ ده‌سه‌ڵاتێك بێت ، له‌ کۆتاییشدا واته‌ که‌ ده‌سه‌ڵات وه‌رگیر ا ، دیسا‌نه‌وه‌ تووندو تیژی به‌کارده‌هێنرێته‌وه‌ بۆ پاراستن و مانه‌وه‌ی هه‌یبه‌ت و کارایی ده‌سه‌ڵات.

به‌ڕای من ‌ به‌کارهێنانی ئه‌و ده‌سته‌واژه‌یه‌ی سه‌ره‌وه‌ له‌ لایه‌ن چه‌پ و کۆمۆنیسته‌کانه‌وه‌ به‌ هۆشیارییه‌وه‌ ‌ به‌کارده‌هێنرێت که‌ لێره‌شدا غه‌درێك یا زوڵمێکی گه‌وه‌ره‌ له‌ ئیسلامی سیاسی یا موسڵمانانی سیاسی ده‌که‌ن وه‌کو ئه‌وه‌ی که‌ ‌ ئه‌و‌ ده‌سته‌واژه‌یه‌ ته‌نها هه‌ر به‌سه‌ر ئه‌واندا بسه‌پێت ، نه‌ك خۆیان و لایه‌نه‌کانی دیکه‌ . ئه‌وه‌ی ئاشکرایه‌ له‌ به‌کارهێنانی ئه‌و ده‌سته‌واژه‌دا و له‌و چوارچێوه‌یه‌دا ، ده‌رکردنی خۆیان له‌ نێو هێزو ده‌سته‌ داپڵۆسێنه‌ر و تووندڕه‌وه‌‌کانی دیکه‌دایه‌ و ئارایشکردنی ڕوی خۆیانه‌ به‌ ده‌مامکی ئازادیخواز و مافخواز و مافناس.

ئه‌‌گه‌ر ئه‌م لایه‌نانه‌ ده‌سته‌واژه‌ی ئیسلامی یا موسڵمانانی ده‌سه‌ڵاتخواز ، به‌کار بهێنن ئه‌وه‌ بێ هیچ گومانێك خۆیان پێش لایه‌نه‌کانی دیکه‌ ده‌گرێته‌وه‌ ، چونکه‌ ئه‌وانن که‌ باس له‌ ده‌سه‌ڵاتی دیمۆکراسی ، نیشتمانی، مه‌ده‌نی، پڕۆلیتاری ، کارگه‌ری،گه‌لی، کۆمۆنیستی، ده‌که‌ن هه‌ر وه‌کو چۆن ئیسلامه‌ ده‌سه‌ڵاتخوازه‌کانیش خوازیاری ده‌سه‌ڵاتی خه‌لافه‌تن ، چونکه‌ ئاشکرایه خاڵی ناوکۆیی هه‌ردوولایان، باوه‌ڕی پته‌ویانه‌ به‌  ئایدۆلۆجییه‌ت و مه‌یلیانه‌ بۆ ده‌سه‌ڵاتخوازی و سه‌رکوتکردن‌ ، که‌ هیچ لایه‌کیان  له‌وی دیکه‌یان ئه‌و مه‌سه‌له‌یه که‌متر  وه‌رناگرن ..

لێره‌دا ڕه‌نگه‌ چه‌پ و کۆمۆنیسته‌کان بێنه‌ قسه‌ و پرسیار و بڵێن که‌ی چه‌پ و کۆمۆنیسته‌کان ئه‌وه‌ی که‌ ئیسلامییه‌کان ده‌یکه‌ن ئه‌مان ده‌یکه‌ن؟ ئه‌مه‌ ڕاستییه‌کی تیادایه‌ هه‌ڵبه‌ته‌ من یه‌که‌م مه‌سه‌له‌ی توندووتیژم وه‌کو مه‌سه‌له‌یه‌کی بنه‌ڕه‌تی( پرنسپڵ) لێره‌دا وه‌رگرتووه‌ و دووهه‌میش ئه‌مان که‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتن وه‌کو ئه‌وان ناکه‌ن به‌تایبه‌ت که‌ سه‌رده‌می جه‌نگی چه‌کداریمان به‌جهێشتووه‌ ، به‌ڵام به‌ گه‌یشتنه‌ ده‌سه‌ڵات چه‌پیان له‌ ئیسلامییه‌کان که‌متر نابێت. بۆ به‌ڵگه‌ی ئه‌مه‌ش مێژوی چه‌رخی ڕابوردوو شاهیده‌. هه‌رچیش سه‌باره‌ت به‌ بوونیانه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات ، گه‌ر یه‌کێك سه‌ر به‌ حیزب و ئایدولۆجییه‌تی خۆیان نه‌بێت گه‌رچی ماوه‌یه‌کی زۆریش له‌گه‌ڵیاندا بووبێت و دواتر ڕێڕه‌وێکی دیکه‌ی گرتبێته‌به‌ر، درێغییان له‌ وتنی قسه‌ی سارد و سوك و ته‌شهیرکردن به‌ خۆیان و خێزانیان و تڕۆکردنی یه‌کدی و قسه‌دابڕین و که‌وتنه‌‌وه‌ی دووژمنایه‌تی شه‌خسی و تا ده‌گاته‌ تیرۆرکردنی یه‌کدیش ، نه‌کردووه‌ . هه‌ر هه‌موو ئه‌مانه‌ به‌کارهێنانی تودووتیژییه‌ و ده‌که‌وێته‌ قاڵبی تیرۆرکردنی کاراکته‌ر و که‌سایه‌تییه‌وه‌ . ‌ ئه‌زموونی سیاسی و حیزبایه‌تی گه‌لێکمان زۆری له‌م تاوان و توڕه‌هاتانه‌، لا تۆمار بووه‌ ، هه‌روه‌ها مێژوش‌ نموونه‌ی زۆری له‌ لایه‌ که‌ له‌ مه‌یدانی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی که‌ به‌ده‌ستیانه‌وه‌ بووه‌ یا له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی که‌ هه‌یان بووه‌، به‌ گوێره‌ی هێزو توانای خۆیان که‌میان به‌ نه‌یاره‌کانیان نه‌کردووه‌ ، هه‌ر له‌ کوردستاندا له‌ ناو باڵه‌کانی بزوتنه‌وه‌ی کوردی به‌شی عیراق و ئێران هه‌روه‌ها نێوانی به‌شی قیاده‌ی مه‌رکه‌ز ی لیژنه‌ی مه‌رکه‌زی و دواتر شه‌ڕی لایه‌نه‌ سه‌ره‌کییه‌ کوردییه‌کان له‌ نێوانی خۆیاندا و   له‌گه‌ڵ ئیسلامییه‌کان و له‌گه‌ڵ په‌که‌که‌ . مێژوی ناوخودی حیزبی به‌عسیش هه‌ر له‌ عێراقدا له‌م توندووتیژییه‌ بێبه‌ش نییه‌، ئه‌مه‌ بێ له‌وه‌ی که‌ شه‌ڕی نێوان بزوتنه‌وه‌ی کوردی له‌ته‌ك حکومه‌ته‌ یه‌كبه‌دواکانی عیراقدا که‌ هه‌میشه‌ شه‌ڕی ده‌سه‌ڵات بووه، گه‌رچی زۆربه‌ی وه‌خت ئه‌و شه‌ڕه‌ به‌ وه‌کاله‌ت کراوه‌‌ ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌موو بینیومانه‌ یا بیستومانه‌ که‌ چ تووندوتیژییه‌کی به‌ تایبه‌ت له‌ لایه‌ن حکومه‌ته‌وه‌ ، تیادا به‌کارهێراوه‌.

جەنگی سێیەمی جیهانیی، جەنگێكی بەنوێنەرایەتیی خەڵك دژی خەڵك دەیکات

هەژێن

٢٤ی ئازاری ٢٠١٥

هەر کات، زلیهێزەکان بە باڵای دەوڵەت و فەرماندارییەکدا هەڵیاندا، ئەوا بزانە ئەو دەوڵەت و فەرماندارییە بەرژەوەندیی ئابووریی و ڕامیاریی کۆمپانییەکی جیهانخۆری مسۆگەرکردووە و کۆمپانییەکەش بە زلهێزەکەی دەستی ڕاسپاردووە، کە ئەو فەرماندارییە دیکتاتۆری و بیرۆکراتییە بکاتە کۆتری “ئاشتی” و” دێمۆکراسی”!

دەهەی هەشتای سەدەی ڕابوردوو، دەهەی لە دێمۆکراسی-کێشانی دیکتاتۆرییەکانی ئەمەریکای لاتین بوو لەلایەن هاوپەیمانانی (ناتۆ)وە، وەك پارسەنگی لە سۆشیالیزم-کێشانی دیکتاتۆرییەکانی ئەفریکا و خۆرهەڵاتی نێوەڕاست بوو لەلایەن هاوپیمانانی (ڤارشۆ)وە، وەك “پارتیی بەعسی سۆشیالیستی”ی هاوبەرەی پارتیی کۆمونیستی عیراق.

پاش کۆتاییهاتنی ئەو جەنگە داخە بەناو ساردە، ئیدی هیچ بواری کایەکردنی دەوڵەتە پاشکۆکان لەنێوان ئەو دوو جەمسەرەدا نەما و بۆ ماوەی دەهە و نیوێك جیهانی چینایەتی تاک-یەزدان بوو و ئەو تاک-یەزدانییەش بواری بە دەوڵەتی ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی دا، کە چەندین دەوڵەت هەڵوەشیننەوە و چەند جەنگ لە بالکان و خۆرهەڵاتی نێوەڕاستدا بەرپابکەن؛ کە کۆسۆڤۆ و هەرزەگوین و کەنداوی دووەم و ئەفگانستان و کەنداوی سێیەم سەرتۆپی ئەو جەنگانە بوون.

چەند مانگێك پێش پەلاماردانی دەسەڵاتداریی تاڵیبان لە ئەفگانستان، قسەکەری فەرمی ئەمەریکا و هەروا هاوپەیمانەکانی بە باڵای (تالیبان)دا هەڵیاندەدا، کە گوایە هیچ دەوڵەت و هێزێكی دونیا نەیتوانیوە وەك تاڵیبان کەرەستە بەنگەرەکان (تلیاک و هیرۆئین و …تد) و هەروەها کەس وەك ئەو ئاساییشی تەواوی بۆ خەڵك دابینەکردووە. ئەو کات بۆ بیسەری ئاسایی پشتپەردەی ئەم پێداهەڵدانە دیارنەبوو، کە بەڵێن و ئامادەیی تالیبان بوو بۆ ڕێگەدان بە تێپەڕبونی بۆریییەگازەکان، بەڵام کاتێك کە تاڵیبان لەو بەڵینە پەشیمان بووەوە و داوای پاداشتی زیاتری دەکرد، ئیدی لە شەوڕۆژێکدا هەموو پێداهەڵدانەکان ئاوەژووبوونەوە و پەلاماری ئەفگانستان دراو و داگیرکرا.

ساڵی ٢٠٠٣ هەر ئەو ڕژێمی (بەعس)ەی کە لە کۆتایی ئازاری ١٩٩١ گڵۆپی سەوزی بۆ هەڵکرا و بەرانبەر ڕاپەڕین و بزووتنەوەی شورایی بەهێزکرایەوە، لە ڕێکەوتی ٠٩ی نیسانی ٢٠٠٣دا بەبیانووی هەبوونی چەکی کیمیایی و ئەتۆمی، وەك دواتر دەرکەوت درۆبوو، پەلاماری درا و عیراق داگیرکرا، تا ئێستاش ڕۆشن نییە، لەبەر چی بوو، ئەمەریکا و هاوپیمانانی داوای چییان لە ڕژێمی بەعس کردووە و ئەو ڕەتکردبێتەوە، ئاوا لە شەو و ڕۆژێکدا کردیانە ڕابوردوویەکی لەبیرکراو.

ساڵی ٢٠٠٦ لە کۆبوونەوەی نوێنەرانی سندووقی دراوی نێودەوڵەتی و بانکی جیهانی و دەوڵەتی عیراق (فەرمانداریی ئەو کات) لە کوێت بڕیاردرا نرخی سووتەمەنی تا لە سەدا دوو سەد بەرزبکرێتەوە و سیستەمی پشتیوانی و کۆپون (باییعی) هەڵوەشێندرێتەوە و بانکەکانی تایبەتیی بکرێنەوە و زۆر شتی دیکەش بگۆڕدرێن و هەڵوەشێندرێنەوە، بەڵام لەبەر ناڕەزایەتی خەڵك تاکو ئێستا هەندێك لەو خالانە ئەنجامنەدراون، هەر ئەمەش بووە هۆی هێنانی ئافاتی (داعش) بۆ سەر عیراق، بۆ زایتر قەرزارکردنی و ناجارکردنی بە بەرنامەکانی سندوقی دراوی نیودەوڵەتی و بانکی جیهانی و کۆمپانییە جیهانخۆرەکانی دیکە.

بەڵام وەك دەبینین، پاش بەهێزبوون و بەهێزبوونەوەی زلهێزی وەك دەوڵەتی چاینا و ڕوسیا و هەروەها بەجۆرێك یەکێتی (ئەوروپا)ش ئیدی کۆتایی بە جیهانی یەك جەمسەری پاش کۆتایی جەنگی سارد هاتوو و پەلاماردانی گەلەکۆمەکییانەی وڵاتان و داگیرکردنیان ئاسان نەمایەوە و کۆمپپانییە جیهانخۆرەکان لە بەرانبەر پەلهاویشتنی کۆمپانییەکانی چاینا و ڕوسیا ناچاربوون ڕێگەیەکی دیکە بگرنەبەر، ڕێگەی بەرپاکردنی جەنگە نێوخۆییەکان، دروستکردنی ‌هێزی وەك (داعش) و فاشیستەکانی ئۆکرانیا و (بوکو حەرام)، تاوەکو لە ڕێگەی جەنگی نێوخۆییەوە جەنگی خۆیان بەرانبەر زلهێزەکانی دیکە بکەن و ئەو دەوڵەتانەی بازنەی زلهێزەکانی چاینا و ڕوسیا تێکبشکێنن و بەخۆیان جێگەیان بگرنەوە. بۆ ئەم مەبەستە فاشیستەکانیان کردە دێمۆکراتخواز و چەك و تەقەمەنییان بە (داعش) و (بولو حەرام) بەخشی و جیهانیان کردە قەسابخانە.

ئیدی لێرەوە جەنگی نێوان زلدەوڵەتان گۆڕدرا بە جەنگی نێوان هێزە ڕامیارییەکانی هەر وڵاتێك و جەنگی جیهانیی کە گومانی جەنگی ئەتۆمی لێ دەکرا، گۆڕدرا بە جەنگی خەڵك دژی خەڵك؛ جەنگی مەزهەبی و جەنگی ناسیونالیستی و جەنگی پارتایەتی و ئادیۆلۆجیا، جەنگێك کە هەرگیز کۆتایی نییە و بە هەموو شێوەیەك هەوڵی کۆمەڵایەتییکردنەوەی دەدرێت، تاوەکو پاشکارییەکانی بە مێژووی چەند هەزار ساڵی داهاتوودا درێژبێتەوە و بە بەردەوامیی خۆی سەروەریی چینایەتی بپارێزێت و مانەوەی سیستەمی سەرمایەداریی مسۆگەربکات و مرۆڤایەتی لە دۆزەخی جەنگێکی کولتووریی بەردەوامدا ڕابگرێت و سیستەمی دێمۆکراسییی پارلەمانی و بازارئازاد وەك تاکە ئەڵتەرناتیڤ خۆی پشنیاربکات.

لەم جەنگە نوێییەدا؛ لە جەنگی سێیەمی جیهانییدا، جەنگی زلهێزەکان بە نوێنەرایەتی دەکرێت، ئەگەر دەوڵەتێك سەر بە زلهێزیی چاینا و ڕوسیا بوو، بۆ ئەوەی دەوڵەتەکە هەڵوەشێننەوە یا فەرماندارییەکەی لەنێوبەرن وەك لیبیا و سوریە هەرچی بەرەی ناسیونالیستی و مەزهەبیی هەیە، لەوێدا دروستیدەکەن، ئەگەر دەوڵەت سەر بە زلهێزیی خۆیان بێت وەك عیراق، ئەوا بەرەی وەك (داعش) دروستدەکەن و وەك قەساب بەریدەدەنە گیانی خەڵك، تاوەکو خەڵکی وەك گەلەیەك خۆی لە پشتی شوانە ڕامیارییەکانی بشارێتەوە و بە پشتیوانی خۆی بزانێت. لەم بارەوە سەرنجدانی سێ ساڵی ڕابوردووی عیراق ئاشکراترین نموونەی ئەو سیانریۆیەیە.

لە پاش ڕاپەڕینەکانی وڵاتانی باکووری ئەفریکا و خۆرهەلاتی ناوین، جەماوەریی ناڕازیی لە مەیدانی شارەکانیان سەکۆی ڕاپەڕین و ناڕەزایەتیان چێکرد، فەرمانداریی [حکومەتی] عیراقی کەوتە دووڕیانی مان و نەمان، بزووتنەوەی جەماوەریی هێندە ڕادیکاڵ بوو، کە ئامادە نەبوو نوێنەر هەڵبژێرێت و بینێرێتە بەغداد، تا دەسەڵاتداران دەمی چەوربکەن، لەشکری عیراق لەو شارانە کرابووە دەرەوە، ڕۆژانە سوپای عیراقی بۆ جاوترسێنکردنی خەڵك گوندەکانی تەختدەکردن. لە هەرێمی کوردستان بەهەمان شێوە ناڕەزایەتیی خەڵك لە ١٧ی (شوبات)دا تەقییەوە و سەرانی سلێمانی کرا بە مەیدانی ئازادی، بەڵام لێرەدا بەهۆی لاوازیی بزووتنەوەکەوە، توانرا بە هەڵبژاردنی نوێنەر، ناڕەزایەتیەکانی خەڵك وەك چەپکەگوڵی سپی لەسەر مێزی دەسەڵاتداریی سەری ڕەش دابنێن و وەك کارتی فشار بۆ مسۆگەرکردنی کۆمەڵێك دەستکەوتی ئابووریی و ڕامیاریی بۆ بەنوێنەرکراوان، ئاشبەتاڵ بە بزووتنەوەکە بکرێت.

بەڵام سەرکەنەکەوتنی دەسەڵات لە بە نوێنەرییکردنی ناڕەزایتییەکانی شارە سوننە-نشینەکان و ئاشبەتاڵپێکردنی، پێویستی بە سیناریۆیەکی دیکە هەبوو، کە تەنیا هێنانەوەی کۆنەبەعسییەکان بوو لە بەرگی (دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی-داعش)دا بۆ ئەوەی سێبەر بەسەر بزووتنەوەکەدا بکات و بەو بیانوووە بە ئاسانی بتوانن سەنگەرەکانی خەلك بۆمبارانبکەن و کۆمەڵکوژیی بکەن. بەداخەوە ئەوەی لەو نێوەدا ڕوویدا هەر ئەو سەرەنجامە بوو، کە سیناریۆسازان خواستییان؛ بە (داعش)کردنی هەر ناڕەزایەتییەك و کۆکردنەوەی خەڵکی ناهوشیار لە پشتی دەسەڵاتدارانەوە، وەك دەبینین لە خوارووی عیراق و هەرێمی کوردستان ناڕازییانی دوێنێیان لە پشتی دەسەڵاتداران کۆکردنەوە و ڕەوایەتی بە فاشیزمی دەوڵەت بەناوی “بەرەی دژی داعش” درا و بۆ درێژکردنەوەی پەردە و دیمەنەکانی سیناریۆکە، دەرپەڕاندنی (داعش) کرا بە مەتەڵ و بە چەند ساڵی داهاتوو سپێردرا.

بە بۆچوونی من ئەمەی لە لیبیا و سوریە و میسر و عیراق و یەمەن ڕوویدا و ڕوودەدات، بەشێکە لە دیمەنە سەرەتاییەکانی جەنگی سێیەمی جیهانی لە سیناریۆیەکی ئەزموونکارانەدا بۆ گۆڕینی جەنگی نێوان دەوڵەتان بە جەنگی خەڵك دژی خەڵك، هەر ئاوا کە لە میسر لە (مەیدانی ئازادی) دیتمان لایەنگرانی دەسەڵات بە پۆشاکی سڤیلەوە پەلاماری خۆنیشاندەرانیان دا، یا ئەوەی کە لایەنگرانی فەرمانداریی ئیخوان بە پۆشاکی سڤیلییەوە پەلاماری خۆنیشاندەرانیان دا و لە سەربانانەوە خەڵکی نارازییان فڕێدەدایە خوارەوە، هەروا کە لە هەرێمی کوردستان لە سلێمانی لاینگرانی دەسەڵات بە پۆشاکی ئاساییەوە تەقەیان لە خۆنیشاندەران کرد و لە ئێستاشدا دەسەڵاتدارانی عیراق هێزێکی فاشیستییان بەناوی گەلەکۆمەکێی گەلیی “الحشد الشعبي” دروستکردووە و هەمان ڕەفتاری فاشیستی هێزەکانی (داعش) دووبارە دەکاتەوە و ئەوەی دەسەڵات ڕاستەوخۆ بۆی ئەنجامنادرێت، ئەم گەلەکۆمەکێ فاشیشتییە ئەنجامیدەدات.

********************************************

* ئاشتی (ڕێکەوتنی سەروەران لەسەر سەرکوتی ناڕازییان) نەبوونی مەترسی بۆ سەر بەرژەوەندییە ئابووریی و رامیارییەکانی گەورە کۆمپانییەکان

** دێمۆکراسی (دێمۆکراسی پارلەمانی) پارێزراویی و خۆشباوەڕیی خەڵك بە سەروەریی چینایەتی

************   *********** http://www.hejeen.wordpress.com

داچلەکان و هەراسانبوونی فمینیستانی هەرێمی کوردستان بە بەرخودانی ژنانی “ڕۆژاوا”

هەژێن

١٨ی ئازاری ٢٠١٥

پێش ئەوەی لە دووی هۆکار بگەڕێین، پێویستە ڕۆڵی فیمینیستانی کورد بە چەپ و ڕاستەوە لە هەرێمی کوردستاندا لە ٢٤ ساڵی ڕابوردوودا بخوێنینەوە. لە ڕاپەيڕین و بزووتنەوەی شوراییدا ژنانی ئازادیخواز و یەکسانیخواز بە دیاریکراو سۆشیالیست و کۆمونیستەکان ڕۆڵە کلاسیك و خێڵەکی و بۆرجوازییەکەیان ژێرپێ خست و هاتنە مەیدان. لە بەرانبەردا پارتییە ناسیونال-بۆرجوازییەکانی بەرەی کوردستانی کەوتنەدروستکردنی دەستەکانی تیرۆر و ڕەشەکوژیی ژنان و بۆ ئەو مەبەستە هاریکاریکردنی ڕژێمی بەعس لەلایەن هەندێك ژنەوە کرا بە پاساو، ئەمە لە کاتێکدا کە بۆ پیاوان هاریکاریی و بەرلەشکریی ڕژێمی (بەعس) کرا بە میدیاڵیای ” چەکداری شۆڕشگێڕ” و لە بەرۆکیان درا. لەو کاتەدا تەنیا چالاکانی بزووتنەوەی شورایی و ژنانێك کە ئاراستەی سۆشیالیستیی و کۆمونیستییان هەبوو، دژی ئەو تیرۆر و ڕەشەکوژییە وەستانەوە.

لە مانگی فێبریوەری ساڵی ١٩٩٢ ژنان و پیاوانی ئازادیخواز و یەکسانیخواز، کە بە زۆری لە ڕێکخراوە کۆمونیستییەکاندا کۆبووبوونەوە، بۆ یەکەم جار لە مێژووی عیراق و کوردستندا کەوتنە بەرپاکردنی ساڵیادی ڕۆژی ٨ی مارچ وەك ڕۆژی تێکۆشان و بەرەنگارییکردنی تیرۆر و ڕەشەکوژیی ژنان و لەوێدا تیرۆری هەر ڕۆژەی ژنان پاش تێكشکانی ڕاپەڕین لەلایەن دەستە تیرۆریستییەکانی پارتییە ناسیونالیستەکانەوە، ڕسواکرا و بوو بە سەرەتای دەنگهەڵبڕین بەڕووی تیرۆرکردنی ژنان. هەر ئەو کات زۆربەی ئەو فێمینیستە دەسەڵاتخوازانەی ئێستا، دژی بانگەوازەکانی ٨ی مارچ بوون و پاساوی نامووسپەرستییان بۆ تیۆرکردنی ژنان دەهێنایەوە و ڕێکخراوە پاشکۆکانی هەموو پارتییەکانی بەرەی کوردستانی ڕەوایەتییان بەو تیرۆرکردنە دەدا.

بەداخەوە بەهۆی چەقبەستنی ئایدیۆلۆجی و ئایدیۆلۆجیکردنی بزووتنەوە کۆمەڵایەتیی و جەماوەرییەکانەوە، پاش چەند ساڵێك بزووتنەوەی ڕادیکاڵی یەکسانیخوازیی هەرێم بە هۆی پاشکۆکردنییەوە بۆ پارتیی و ڕێکخراوە چەپەکان، ناکارا بوو و کەوتە پەراوێز و بە لێدان و یاساخبوونی خودی چەپەکان، ژنانی پاشکۆش کەنارگیرکران و کۆتایی بە ئامادەیی مەیدانی بزووتنەوەکە هات و لێدانێکی گیانی و دەروونی و جەستەیی و مەیدانی بەر بزووتنەوەی یەکسانیخوازیی سەرەتای دەهەی نەوەدی سەدەی ڕابوردوو کەوت.

لە وەها هەل و بۆشاییەکدا فێمینیستانی ناسیونالیست، کە تا ئەو کات بە نامووسپەرستیی پاساوی ژنکوژییان دەدایەوە، بۆ بەلاڕێدابردنی ناڕەزایەتی ژنان کەوتنەخۆ و فمینیزمی دەسەڵاتخواز [بۆرجوازی]یان کردە ئاڵاهەڵگری مەیدانەکە و زەمینە بۆ بەدەستهێنانی ناوبانگخوازیی و بەرتەریی و مشەخۆریی و دەسەڵاتخوازیی خۆشبوو و کەوتنە بژی بژیکردن لەتەك سەرانی دەسەڵات و نامەنووسین بۆ سەرۆک و سەرۆکشالیاران و جۆرج بووش و ..تد، تا دواجار توانیان ئایدیۆلۆجی و تێڕوانینی فێمینیزمی بۆرجوازی بەسەر بزووتنەوەکەدا زاڵبکەن و هەم بزووتنەوەی ژنان بۆ دەسەڵات دەستەمۆبکەن و هەم بۆ خۆشیان تەلار و مووچە و پاداشت و ناوبانگ بەدەستبهێنن.

بەرهەمی ئەم سەردەمەی تێکشکانی بزووتنەوەی ڕادیکاڵی یەکسانیخوازیی و زاڵبوونی فێمینیزمی بۆرجوازی، پەسەندکردنی یاسای چەند-ژنە بوو لەلایەن پارلەمانی هەرێمی کوردستان و خۆسووتاندن و کوژران و تیرۆرکردنی زیاتری ژنان و ئاساییکردنی کوشتنی ژنان بەپاساوی نامووسپەرستی، کە تاکو ئێستاش ئەم بارە لە هەرێمی کوردستاندا بەردەوامە و هێرشهێنانی چەکدارانی دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) و داگیرکردنی ناوچەکانی هەرێمی کوردستان، نیشانیدا کە ژن لە هەرێمی کوردستاندا لەسایەی دەسەڵاتی بۆرجوازی کوردا زۆر لە سەردەمی ڕژێمی بۆرجوازی بەعس خراپتر و نزمتر و پلەچەندتر کراوە.

لە وەها بارودۆخێکدا ژنانێك کە خۆیان بە درێژەی بزووتنەوەی ڕادیکاڵی یەکسانیخوازیی دەزانی و پاگەندەیان دەکرد، لە نەزۆکی ئایدیۆلۆجییەکەی خۆیان و سەرگەردانی هزریی و پاشکۆبوون و ئامرازبوون بۆ پارتییەکەیان، زوو کەوتنە ژێر کارایی فێمینیزمی بۆرجوازی یا خرانە ژێر ئەو کاراییە، تاوەکو بە ڕەدووکەوتنی هەژموونی ڕەوتی باو، پارتییەکەیان لە شکست ڕزگاربکەن و ئەوانیش وەك ژنە فێمینستە دەسەڵاتخوازەکانی دیکە کەوتنە بڵاوکردنەوەی وێنەی خۆیان هەر لەسەر مێزی خواردنەوە تا بەردەم مایکرۆفۆنی خۆنیشاندان و گەشتەکانیان وەك پێشرەو و ڕابەر و ڕزگارکەری ژنان.

لەم ساتەدا چەکدارانی دوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی (داعش) پەلاماری ناوچەکانی زومار و شەنگال و (مەخموور)یان دا و هەزاران ژن و منداڵ و پیاویان بە بارمتە گرت و ژنان وەك کەنیزەك بۆ بازارەکانی کۆیلەفرۆشی (ڕەقە) و (موسڵ) بەڕێکران و نمایشدران، لە بەرانبەردا سەراپای کۆمەڵ و فێمینیستانی دەسەڵاتخواز و تەنانەت فێمینیستانی خۆ بە ڕادیکاڵزان تووشی شۆك و دۆشدامان بوون و دەستی نزا و پاڕانەوەیان بەرەو پارلەمان و فەرمانداریی و سەرۆك و زلهێزەکان بەرزکردەوە و چاوەڕێی بڕیاری “حەکیمانەی” ئەوانەیان کرد. ژنانی “هەرێمی کوردستان”یش کە هەزاران ساڵە بەتایبەت لە ٢٣ ساڵی ڕابوردوودا بێدەسەڵات و پەراوێزدەخرێن و دەکرێنە سیمبولی بێتوانایی و بە ڕابەریی و پێشڕەویی دەستەبژێرەکان و ڕامیاران خۆشباوەڕدەکرێن و ئەوانیش وەك چارەنووسێکی بێگەڕانەوە، چاوەڕێی هاتنی سۆپەرمانەکانی دەوڵەتانی ئەوروپا و (ئەمەریکا)یان کرد یا لە نائومێدیی فریاگوزاریی ئەواندا، ناچار بۆ دابەزینی فریشتەکانی ئاسمان دەستیانهەڵبڕی و لە ڕیزی نزاکەراندا نۆرەیانگرت.

بەڵام هێزی ڕزگارکەر و بەرەنگار نە لە ئاسمانەوە دابەزی و لە سەربازگەکانی زلهێنەکانەوە هات، بەپێچەوانەوەی تێروانینی فێمینیستانی پاشکۆ و دەسەڵاتخوازەوە لە گۆشەیەکی بێدەنگ و فەرامۆشکراو و چاوەڕواننەکراو و لەبیرکراوی ئەم جیهانەوە لە “ڕۆژاوا”وە هاتن و نەك فریای هاوڕەگەزە سەرکوتکراوەکانیان کەوتن، بەڵکو تەواوی پیاوانی سمێڵ بافڕی هەرێمی کوردستانیشیان لە هێرشی چەکدارانی دەولەتی ئیسلامی پاراستن و نیشانیاندا کە ژنان بۆ بەرخودان پێویستیان بە پێشڕەوان و ڕابەرانی وێنەپەخش و دەڵاڵانی پارلەمان و بازار و یارانی جۆرج بوش نییە، ژنان بەخۆیان خودانی خۆیانن و تەنیا ئازادیخوازیی و یەکسانیخوازیی و دادپەروەرییخوازیی سروشی بزاڤەکەیانە و نەك تەنیا ڕەگەزەکەی خۆیان ڕزگاردەکەن، بەڵکو پیاوانی دەبەنگکراوی ئایین و ڕامیاریی و پارتایەتیش ڕزگاردەکەن، ڕێز بۆ تاك و کۆمەڵ دەگڕێنەوە . لە چاوتروکانێكدا هەموو پێناسەکان و پیرۆزیی ئایدیۆلۆجیاکان و دەقە ئایینییەکان و تێروانینی ئایینی-خێلەکی-ناسیونالیستی بۆ ژن و ڕۆڵی ژن لە کۆمەڵدا بەدرۆدەخەنەوە و دەمی هەرچی ڕامیار و پارلەمانتار و سەرانی پارتایەتی و زلهێزەکان هەیە، دەیکەنە تەڵەی تەقیو.

کاتێك لە ئەم دیوە شادراوەی کەتواری ٢٤ ساڵی ڕابوردوو ورددەبینەوە، ئیدی تێگەییشتن لە هۆکار و دنەدەر و بنەمای هەراسانبوونی فێمینیستانی دەسەڵاتخوازی “هەرێمی کوردستان” ئاسان و سادەیە و دەتوانین بە بەراوردێکی خێرای جیهانبینی و تیئۆری و تێروانینی فێمینیستانی ئازادیخواز لەتەك فێمینیستانی دەسەڵاتخواز بە چەپ و ڕاستەوە، بە وەها سەرەنجامێك بگەین؛ لەوە تێبگەین، کە ژنانی ئازادیخوازی کانتۆنەکانی خۆراوا دژی سەروەریی ڕەگەزێك و خوازیاری سەروەریی ڕەگەزەکەی خۆیان نین، ئەوان دژی سەروەریی ڕەگەزین و شەیدا و خەباتکاری جیهانێکن خاڵی لە هەڵاواردنی ڕەگەزیی و هەر ئەم پەیامە بەرز و ئازادیخوازانەیەیە، کە وەها ورە و بوێریی و نەبەزییەکیان پێدەبەخشێت و دەیانکاتە سیمبولی ئازادیخوازیی و یەکسانیخوازیی لە سەرتاسەری جیهاندا نەك پەخشکردنەوەی وێنەی پشت مایکرۆفۆن و مێزی هٶلە گەرمەکان و نامەنووسین بۆ جۆرج بوش و پارانەوە لە سەرۆکان و دەڵاڵانی بازار!

************************** http://www.hejen.wordpress.com *************************************hejen@journalist.com *******************

١٦ی ئازاری ١٩٨٨ دوا تابلۆی جەنگی عیراق-ئێران

هەژێن

١٦ی ئازاری ٢٠١٥*

١٦ی ئازاری ١٩٨٨ دوا تابلۆی جەنگی هەشت ساڵەی عیرق-ئێران بوو، کە بەخوێنی هەزاران کەسی سڤیل و فلچەی شۆڤێنیزمی عەرەب و ناسیونالیزمی کورد و فاشیزمی ئیسلام و دەوڵەتانی ناوچەکە و زلهێزەکان و کۆمپانییە چەکفرۆشەکانیان نیگاری کێشرا.

هەشت ساڵ درێژەی جەنگی عیراق-ئێران ناوچەکانی هۆرامان و هەڵەبجە و شارەزووری وەك ناوچە سنوورییەکانی دیکەی عیراق و ئێران، بەردەوام لەبەردەم بۆمبارانی ڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا بوون، بەڵام ئەوە شاکاری بزاڤی چەکداریی ناسیونالیزمی کورد بوو، کە ئەو ناوچانە و هەڵەبجەی کرد بە بەشێك لە بەرەی جەنگی عیراق-ئێران و ماڵوێرانی بەسەر خەڵکدا هێنا و خەڵکی هەڵەبجەی ئاوارەی ئوردووگەکانی ئێران و عیراق کرد.

تاوانی ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ تۆڵەسەندنەوەی دەوڵەتانی ناوچەکە و پارتییەکانی ناسیونالیزمی کورد بوو لە سەربەخۆیی جەماوەرێك، کە لە دەرەوەی بڕیار و ویستی ئەوانەوە لە ١٧ی ئایاری ١٩٨٧دا ڕاپەڕیبوو و لە بڵندگۆی مزگەوتەکانەوە دروشمی “کرێکارانی جیهان یەکگرن”ی لەجیاتی بانگ چڕیبوو.

هەڵەبجە شاکاری ناسیونالیزمی کورد و شۆڤێنیزمی عەرەب و فاشیزمی دەوڵەت بوو، نهێنییەك کە تا ئێستاش دەسەڵاتخوازان بە ڕاست و چەپەوە نایانەوێت بۆ خەڵك ئاشکرابێت، هەڵەبجە سەرەتای ئەو تاوانانە بوو، کە دواتر ناسیونالیزم و شۆڤێنیزم و فاشیزم لە بۆسنە و هەرزەگوین و کۆسۆڤۆ و ..تد بە لوتکە گەیاندن.

بەداخەوە ٢٧ ساڵە هەم میدیای جیهانی و هەم میدیای کوردی تاوانی کۆمەڵکوژیی هاوڕێیانی گوردانی شوانی (کۆمەڵە)، کە ئەو کات بنکەیان لە گوندی وێرانبووی بیارەی ناوچەی هۆرامان بوو و ئێوارەی پێش ١٦ی ئازار لەلایەن بەسیجیان و سوپای پاسدارای قەرارگای ڕەمەزان و ئیسلامییەکانی عیراقەوە لە دەوروبەری دەریاچەی سیروان [ئیمامی زامن و کانی بەردینە] ئەنجامدرا، پەردەپۆشدەکرێت و تەنانەت خودی (کۆمەڵە) و کۆمەڵە جیابووەکانی دیکەش لە ئاستێکی پێویستدا ڕۆشناییان نەخستووەتە سەر ئەو مێژووە چەپەڵەی ناسیونالیزمی کورد، کە پێشلەشکریی سوپای پاسداران بوو بۆ سەر ناوچەکانی هۆرامان و هەڵەبجە و شارەزوور .

تاوان و تراجیدیای ئازاری ١٩٨٨ کڕۆك و دیوی ڕاستەقینەی پەیام و ئامانجی ئایین و دەوڵەت و ناسیونالیزم بوو و لەو کاتەوە کە ئایین و دەوڵەت و ناسیونالیزم توانیویانە وەك تەلیسمێك بەسەر هۆشی مرۆڤدا زاڵببن، تەنیا نەهامەتی و کۆمەڵکوژیی و چەوسانەوەیان بەرهەمهێناوە؛ کۆیڵەتی زۆرینە بۆ سەروەریی کەمینە، هەموو جەنگەکانیش هەر لەپێناو پاراستنی ئەو سەروەرییەدا ئەنجامدراون و سووتەمنیشیان تەنیا کەسانی سڤیل و چەوساوانی ناهوشیار بوون. لەبەرئەوە تەنیا ڕێگەیەك بۆ بەرگرتن لە چەندبارەبوونەوەی کیمیابارانی هەڵەبجە، نەفرەت و ڕەتکردنەوەی ئایین و دەوڵەت و ناسیونالیزم و شۆڤێنیزم و فاشتیزم و ڕامیاریی و پارتایەتیی و چەك و جەنگە؛ گێڕانەوەی ویستە بۆ تاك و کۆمەڵ و ڕۆنانەوەی ژیانی ئازادە لە دەرەوەی سەروەریی مرۆڤ بەسەر مرۆڤ؛ لە دەرەوەی دەوڵەت و لە دەرەوەی سنوورە ئەفسانەکردەکانی ناسیونالیزم و شۆڤێنیزم و فاشیزم و ئێتنۆسێنتریزم و خۆشباوەڕیی بە فەرمانداریی [حکومەتی] باش.

 

************************************************** ****************************************** http://www.hejeen.wordpress.com

* بیست و حەوتەمین ساڵیادی کیمیابارانی هۆرامان و هەڵەبجە و شارەزوور، سات ١١:٣٤ خولەك

“گەل”، “مرۆڤگەل” ، “مێگەل” ، “گایەل” و جیاوازی ئاماژەکانی پشت ئەو چەمکانە *

هەژێن

١٦ی ئازاری ٢٠١٥

پێش هەموو شتێك ” …گەل” واتە کۆ و کۆمەڵبوونی بوونەوەرانێك لە شوێنێک یا قەوارەیەکدا و مرۆڤبوون یا ئاژەڵبوون هیچ لە کۆبوون و کۆمەڵبوونی (گەل)ەکان ناگۆڕێت، تەنیا شتێك کە دەتوانێت ببێتە دابڕی نێوانیان، خودهوشیاریی و سەربەخۆیی کەسایەتی و خۆبیرکردنەوە و خۆبڕیاردان و خۆبوونە. ئایا لە زۆربەی کۆمەڵە مرۆییەکانی ئەم سەردەمەدا وەها خۆبوونێك بوونی هەیە؟ ئەگەر نا، ئیدی جیاوازی نێوان دەستەمۆبوونی مرۆڤ و ئاژەڵ لەچیدایە، لە کاتێكدا کە مرۆڤیش وەك ئاژەڵ چاوەڕێی فەرمانی شوانەکەی بێت و لەو بڕوایەدابێت، کە بەبێ هەبوونی سەرۆك و ڕابەر و دەستەبژێری بەرتەر و ئۆتۆریتەی [دەسەڵات و سەروەریی] کەسانی دیکە، ناتوانێت ژیانی خۆی ڕێکبخات و بەرهەمبهێنێت و دابەشبکات و کاروبار و کۆمەڵ و شوێنی کار و فەرمان و خوێندن و ژیانی خۆی ڕێکبخات و بەڕێوەبەرێت؟

“مێگەل”بوون یا “گایەل”بوون دوور لە سووکایەتی بە ئاژەڵ، کە من وەك ئاژەڵدۆستێك بەوپەڕی ڕێز و خۆشەویستیمەوە بۆ ئاژەڵ، دژی بەکاربردنی وەها بەکاربردنێكم لەلایەن مرۆڤە لووتبەرزەکانەوە وەك سووکایەتی بە ئاژەڵ، مەبەستم ئاماژەیە بۆ دەستەمۆبوون، بۆ خۆڕادەستکردنی کەسانی دیکە، بۆ دۆشدامان و پاشڕەویی، وەك دیاردەیەك لە کۆمەڵی چینایەتیدا بەشێوەیەکی ڕێژەیی ئامادەبوونی هەیە. ئەمە شتێکی سەیر و نامۆ نییە، چونکە لای من مێگەلبوون ڕەخنەیە لە دەستەمۆبوون، لە ماڵیبوونی مرۆڤەکان وەك هەر ئاژەڵێکی ماڵێکراوی دیکە نەك ڕەخنە لە ئاژەڵبوونی […]گەلەکە. لە تێڕوانینی مندا گەورەترین سووکایەتییە بە ئاژەڵ کاتێك کە بە مرۆڤ بچوێندرێت، چونکە ئەو تاوان و خراپەکاریی و ناپاکیی و ملکەچیی و خۆشباوەڕییەی کە لەنێو مرۆڤەکاندا هەیە، هەرگیز لەنێو ئاژەڵاندا پەیدانابێت و نەبووە.

مێگەلبوون [بەواتای دەستەمۆبوون] دیاردەیە و هەرگیز بەبێ ڕامکار و دەستەمۆکەر ناتوانێت بوونی هەبێت. لەبەرئەوە ڕەخنە و ڕەتکردنەوەی ئەو بارە لە دەستەمۆبوون، هاوکات ڕەتکردنەوەی ڕامکاریی شوانەکانە [ ڕامیارەکانە] لە پشت ئەو کایەکردنەوە و بەبێ وەها ڕەتکردنەوەیەك لەنێوبردنی وەها دیاردە و پەروەردە و ڕاهاتنێك ئەستەمدەبێت و ڕوودانی هەرگیز مسۆگەرنابێت.

بەڵێ بەدڵنیاییەوە کەسە پارتییەکان [حزبییەکان] لە بەکاربردنی ئەو مەبەستە هەمان ئاماجیان هەیە، کە زۆر کەس پەردەی لەسەر لادەدەن، واتە لابردنی شوانەکانی ئێستا و دانانی شوانەکانی خۆیان لە جێگەی ئەوانی دیکە. ئەمە دوا ئامانجی هەموو پارتییەکە لە چەپەوە بۆ ڕاست، لە دێمۆکراتیکەوە بۆ تیئۆکراتیک، لە خێڵەکییەوە بۆ نەتەوەیی و کۆمونیست. لەوانەیە باشترین نموونە لەم بارەوە لایەنگرانی لیستەکەی (نەوشیروان موستەفا) بن، کە لە ساڵی ٢٠٠٦ – ٢٠١٣ و بەتایبەت ٢٠١٣ کە بەخۆیان شوێنی لیستی ڕکەبەریان گرتەوە و ئیدی وەك هەمان گەلەی دەستەمۆکراوی ڕامیاردۆستی پێش خۆیان، سەریان بە ئاخوڕی دەسەڵاتدا کردەوە و کەوتنە سوپاسگوزاریی شوانەکانیان، هەر بەو جۆرەی ئەوانی پێش خۆیان دەیانکرد و ئەوانی پاش ئەوانیش ئەنجامیدەدەن.

کایەی مێگەلبوون هەزاران ساڵە بە شێوەیەکی ڕێژەیی بوونی هەیە و شتێکی تازە نییە، هەروەها پێویستە ئەوەش بزانین، کە دەستەمۆبوون [مێگەلبوون] بەبێ هەبوونی ڕامکاران و شوانەکان ناتوانێت بوونی هەبێت، لەبەرئەوە ناتوانرێت بەبێ ڕەتکردنەوەی شوانەیی و ڕامکاریی، مێگەلبوون ڕەتبکرێتەوە و ڕەتکردنەوەی هەر یەکەیان پەیوەندی بە ڕەتکردنەوەی هاوکاتی ئەوی دیکەیان هەیە، وەك تەواوکەری یەکدی و هاوەڵدوانەی یەکدی.

ئەوانەی کە بە هەلهەلەلێدان بۆ پارتییەك، لیستێك یا شوانەیی و ڕامکاریی کەسێك ڕەخنە لە مێگەلبوون دەگرن، وەك نزیکترین ئەزموونی ژیان و سەردەمی ئێمە [لیستی بەناو گۆڕان] نیشانیدا، تەنیا کارێك کە دەتوانن ئەنجامبدەن، گۆرانی شوانەیی و ڕامکاریی ڕابەر و سەرۆکەکەیان و بانگهێشتکردنی دەستەمۆکراوەکانی دیکەیە بۆ پەچە و گەوڕی مێگەلبوونی خۆیان.

************************************************www.hejeen.wordpress.com***********************************************

تێبینی: من پێداگریی لەسەر بەکاربردن و پێویستبوونی وەها واژەگەلێك داناگرم و بەوپەڕی تواناشمەوە دەخوازم لووتبەرزیی ئەوانە بشکێنم، کە لە ڕێگەی بەکاربردنی ئەو دەستەواژانەوە دەیانەوێت خۆیان بە دەستەبژێر و زۆرینەش بە پەست و بێتوانا وێنابکەن.

هۆکاری وەرگۆڕانی ئامانجەکان/ڕەتکردنەوەی سیستەم و پێکهاتە و ڕێکخستنی قووچکەیی چینایەتی

هۆکاری وەرگۆڕانی ئامانجەکان

هەژێن

٠٩ی ئازاری ٢٠١٥

(٢)

ڕەتکردنەوەی سیستەم و پێکهاتە و ڕێکخستنی قووچکەیی چینایەتی، واتە پێچەوانە خۆڕێکخستنەوەی ئازادیخوازان لە پێکهاتەی ئاسۆیی و زنجیرەیی ناچینایەتیدا.

هەرچەندە ئامانج لە پێکهێنانی ڕێکخراوە جەماوەریی و ڕامیارییەکان دژایەتی سیستەم و ڕەتکردنەوەی پێکهاتەی چینایەتی بێت، بەڵام بەداخەوە تا تاکو ئێستا سەرەنجام هەموو هەوڵ و تێکۆشانی مرۆڤە ئازادیخواز و یەکسانیخواز و خۆبەخشکارەکان ناڕاستەوخۆ بووەتەوە بە بەهێزکەرەوەی سیستەم و پێکهاتەیەك کە دژایەتیانکردوون و ئامانجیان لەنێوبردنیاب بووە. بۆ نموونە زۆربەی ڕێکخراوە کرێکاریی و جەماوەرییەکانی ژنان، خوێندکاران، فەرمانبەران، پەککەوتان، کەمئەندامان، خانەنشینان، ..تد پاش سەدە و نێوێك تەنیا ئاریستۆکراسی (Aristocracy)یان بەرهەمهێناوە و ڕۆڵیان میانجیگەریی نێوان خاوەنکار و کرێکاران، میانجیگەریی سەروەران و ژێردەستان، مشەخۆران و ڕەنجخوراوان بووە و وەك ڕامیاران و پارتییەکان بوونەتە ئامراز بۆ بەناوبانگبوون و خۆشگوزەرانی کەمینەیەکی دەسەڵاتخوازی سەرووی ئەو ڕێکخراوانە و لە هەموو بارەکاندا تەنیا خۆشباوەڕیی پاشڕەوانیان بە ڕزگارکەریی پارتییەکان و سەرانی پارتییەکان بەهێزکردووە و لە بەرانبەردا وەك هاوتەریبی سیستەمە چینایەتییەکە تاکی ژێردەست و ناڕازییان لە هەموو خۆبەکاربوون و خۆڕزگاریی و خۆبیرکردنەوەیەك خاڵیکردووەتەوە.

هەموو پارتییە بەناو کۆمونیست و سۆشیالیستەکان یا بوونەتە بەشێك لە سیسەمی پارلەمانی یا بەهۆی کودەتا و دەستەمۆکردنی ڕاپەڕینەکانەوە بوونەتە کوتەکی سەر سەری ئەوانەی کە بەناویانەوە خۆیان قووتکردووەتەوە یا بەهۆی سەرکەوتگەریی و سکتاریزم و ململانێی دەسەڵاتخوازانەی دەستە و گروپ و ئاراستەکانی نێویانەوە وەك ڤایروس بەردەوام لە کەرتبوون و وەچەخستنەوەدابوون، کە لە هەموو بارەکاندا تەنیا خۆشباوەڕیی پاشڕەوانیان بە ڕزگارکەریی پارتییەکان و سەرانی پارتییەکان بەهێزکردووە و لە بەرانبەردا وەك هاوتەریبی سیستەمە چینایەتییەکە تاکی ژێردەست و ناڕازییان لە هەموو خۆبەکاربوون و خۆڕزگاریی و خۆبیرکردنەوەیەك خاڵیکردووەتەوە. تاکی ناڕازیی و یاخیان بەناوی سۆشیالیزمەوە لە ڕێکخستنی قووچکەیی هاوشێوەی سیستەمە چینایەییەکە ڕێکخستووەتەوە و بە مێخی گەورەتر و خۆخوزانەتر بە کۆمەڵی چینایەتییەوە شەتەکیانداوەتەوە.

ئەگەر بەوردی سەرنجبدەین بێجگە لە جیاوازیی ڕواڵەتیی پاگەندە و بەڵێنە سەرخەرمانییەکان، هیچ جیاوازییەكی لە پێکهاتە و ڕێکخستن و میکانیزم و پەیوەندی نێوخۆیی ئەو ڕێکخراوە بەناو “سۆشیالیستیی و کۆمونیستی”یە جەماوەریی و پارتییانە و ڕێکخراوە زەرد و پاشکۆکانی دەسەڵات و پارتییە بۆرجوازییەکان و سیستەمی چینایەتی و ڕەوت و ئاراستەی چینایەتیدا نییە و هەموویان تەواوکەری یەکدین.

لێرەوە بەو سەرەنجامە دەگەین، کە گرنگ نییە ئێمە پاگەندەی چی دەکەین و چەندە لە دروشمداندا خۆمان سووردەکەینەوە و دەستەکانمان ڕادەوەشێنین و چەندە خۆمان بەکوشتدەدەین و چەندە خەڵك بۆ بەکوشتدان کۆدەکەینەوە، نەخێر، گرنگ ئەوەیە ئێمە چەندە دەتوانین پێچەوانەی ئیدئۆلۆگەکانی سەرمایەداری بیربکەینەوە، چەندە دەتوانین پێچەوانەی ڕێکخستنی بۆرجوازی خۆمان ڕێکبخەین و چەندە دەتوانین ئافەرێنەری پێکهاتەی ناچینایەتی ىین؛ ئیدی ئەو پێکهاتەیە خێزانێك بێت یا فێرگە و شوێنی کار و گروپی خۆجێی و ڕێکخراوەی جەماوەریی و تۆڕی کۆمەڵایەتیی نێو شارەکان و هەرێمەکان و هەرەوەزییەکانی کار و خزمەتگوزاری و پێکهاتەی سەرتاسەریی کۆمەڵ بێت.

ئەمەش بەو ئەزموونگەریی و خاڵەمان دەگەیێنێت، کە ناتوانین بە ڕێکخراوەی قووچکەیی و میانجیگەر تێکۆشانی جەماوەریی و کۆمەڵایەتیی پەرەپێبدەین. ناتوانین بە پارتیی و ڕێکخستنی ڕامیاریی وەك قووچکەییترین پێکهاتەی چینایەتی خۆمان ڕزگاربکەین. ناتوانین بە پاشڕەویی و دەستەمۆیی بیر و کاریزما و ئۆتوریتەی کەسانی دیکە خۆمان ڕزگاربکەین. ناتوانین بە ڕێکخستن و پێکهاتەی قووچکەیی، ڕێکخستن و پێکهاتەی قووچکەیی چینایەتی ڕەتبکەینەوە. لەبەرئەوە لەبەردەم ئەم پرسیارەدا خۆمان دەبینینەوە و وەڵامنەدانەوەی تەنیا هەزاربارەبوونەوەی هەڵە و شکست و نائومێدییەکان بەرهەمدەهێنێتەوە:

ئایا ئێمەی ژێردەست و نەدار توانای خۆڕزگارکردنمان هەیە؟

ئەگەر وەڵام ئەرێییە، چۆن و بە کامە میکانیزم و شێوازی ڕێکخستن و بیرکردنەوە و بڕیاردان؟

ئەگەر وەڵامەکە نەرێیە، دەی ئیدی بۆ ڕزگارکەرانمان بەناوی ئێمەوە ڕێكخراو و پارتیی و ..تد قووتدەکەنەوە و ئێمە بەکوشتندەدەن، بۆچی بەخۆیان ئێمە ڕزگارناکەن؟

ئەگەر وەڵام ئەوەیە، هێزی یەکگرتووی ئێمە مۆتۆری هەموو گۆڕان و شۆشێكە، دەی ئیدی چ پێویستمان بەڕابەریی و ڕێکخستن و بیرکردنەوەی ئەوانەی دەرەوەی خۆمان هەیە؟

************************************

https://hejeen.wordpress.com

هۆکاری وەرگۆڕانی ئامانجەکان

8th of Machهۆکاری وەرگۆڕانی ئامانجەکان

هەژێن

٠٧ی ئازاری ٢٠١٥

(١)

ڕۆژی جیهانی ژن یا ڕۆژی یەکسانیی ڕەگەزیی

لەوانەیە زۆر جار مەبەستمان ئەو سەرەنجامە نەبێت، کە بەدەستیدەهێنین و هۆکاریش کەمتەرخەمیی یا ئاستی هوشیاریی و دەرکی هەمەلایەنەی ساتی بڕیاردانمان بێت، بەڵام بەداخەوە جێکەوتەبوونی بیرۆکەکان و ڕەتکردنەوەیان بە ئاسانی سڕینەوەی پیتێك یا واژە و دەستەواژەیەك یا هێڵکارییەك نییە لەسەر کاخەزێك، بەڵکو هەندێك جار ناچار بە ڕەتکردنەوەی بزووتنەوەیەکی مێژوویی و تێکۆشان و هەوڵی هاوڕێیانمان دەبین. ئەمە سەخت و ئازاردەرە، بەڵام ناچارین و ناتوانین بەپاساوی ڕێزگرتن لە تێکۆشانی ئەوان دڕیژە بە ناڕۆشنییەکانی ئەوان بدەین.

یەکێك لەو ناڕۆشنییانەی کە بەلایەنیکەمەوە نیو سەدە زیاترە وەك دژەشۆڕشێك بەکاردەبرێت واژەی “ڕۆژی ژنان” و واتاکانی پشت ئەو دەستەواژەیەن. کاتێك کە دەڵێین “ڕۆژی ژنان” واتە ڕۆژێك کە هیچ پەیوەندی بە ڕەگەزەکەی بەرانبەرەوە نییە، تایبەتە بە ژنان هەروەك ڕۆژی “باوك و دایك و منداڵان و هاوسێکسبازان”، کە هەستی هاودەردی و هاوخەمی و هاوخەباتی و هاوئامانجی لەوانی دیکەدا کزدەکات و پردەکانی هاوخەباتیی دەڕوخێنێت، بەتایبەت بەو جۆرەی کە فێمینیستە بۆرجواییەکان ئاراستەی دەکەن.

هەڵبەتە پێویستە من ئەوەش بڵێم، کە مەبەستی من گۆڕینی ناوی ئەم ڕۆژە “ڕۆژی جیهان ژن یا ژنان” نییە، بەڵکو مەبەستم گۆڕینی واتا و چەمك و بیرۆکە و ئامانج و بزووتنەوەکانی پشت ئەم ڕۆژەن، گۆڕینی بنەمای هزریی و میکانیزم و شێواز و شێوەی خۆڕێکخستن و چالاکی و ئاستە کۆمەڵایەتییەکانی تێکۆشانی ئەو پێناوەن. بەواتایەکی دیکە گۆڕینی “ڕۆژی جیهان ژن” لە جەژن و خۆمەستکردن و دروستکردنی دۆڵمە و سەما و نیشاندانی پۆشاکی ئێتنی و پاگەندەی پارتایەتییەوە بۆ ڕۆژی هێنانە سەرشەقامی دەنگی ئازادیخوازانە و یەکسانیخوازانەی تاکە ژێردەستەکان دژی هەڵاواردنی ڕەگەزیی و بۆ یەکسانی ڕەگەزیی، بۆ هاومافیی ڕەگەزەکان؛ ژن، پیاو، هاوسێکسگەرا و دژەسێکسگەرا و فرەسێکسگەرا و داگیرکردنی شەقام و کۆڵان و مەیدانەکان لەلایەن خوازیارانی یەکسانی هەمەلانەیە ڕەگەزیییەوە بۆ خۆنیشاندان و ناڕەزایەتی ڕادیکاڵ و جاڕدانی داخوازییەکان و پێکهێنانی ڕێکەوتنە کۆمەڵایەتییەکان و پێشکەشکردنی شانۆیی گەڕۆك و پێکهێنانی سەکۆی کۆمەڵایەتی گەڕۆك بۆ مشتومڕکردن، داگیرکردنی هۆڵی پارلەمان و بنکە-پارتییەکان و دەزگە هەڵاوێرەکانی دیکەی سیستەم و پێکهاتەی چینایەتی.

بەبۆجوونی من، کەی توانیمان ئەم ڕۆژە دەستەمۆکراوە، بکەینەوە بە ڕۆژی ناڕەزایەتی و دژایەتی کۆیلەتی ڕەگەزیی، ئەوا توانیومانە هەنگاوێك لە یەکسانی هەمەلایەنە نزیكببینەوە و ژنانێك کە خۆیان دەدەنە دەست چارەی بۆنووسراو یا خۆیان دەسووتێنن، بکێشینە ڕێزی تێکۆشان و حەزکردن لە ژیان و هیواداری بە ئازادی و تێکۆشان بۆ یەکسانی و دادپەروەریی.

بەڵام ڕووداونی وەها شتێك ئەستەمدەبێت، ئەگەر نەتوانین گشت توێژەکانی کۆمەڵ، پیاوان کە باوك و برا و هاوسەر و هاوکار و هاوپۆل و هاوپیشە و هاودەردی ژنانن، منداڵان کە منداڵ و فێریار و خوێندکاری بەردەستی ژنانن، ..تد نەکێشینە نێو وەها بزووتنەوە و تێکۆشانێك، کە ئامانجی هەڵوەشاندنەوە و بەرگرتن بێت بە هەڵاواردنی ڕەگەزیی بە هەموو جۆرەکانییەوە [چەوسانەوەی پیاو بۆ ژن، چەوسانەوەی ژن بۆ پیاو، چەوسانەوەی هەردووك بۆ منداڵی مێیینە، چەوسانەوەی هەردووك بۆ ئەوانەی جۆرە حەزێکی دیکەی سێکسییان هەیە، چەوسانەوەی ئایین و کولتوور و سیستەمە ڕامیارییەکە لەسەر هەردوویان]، ئەوا نەمانی هەڵاواردن و چارەسەری پرسی ڕەگەزیی لە کۆمەڵی سۆسیالیستیشدا وەك خەونێکی ئاسمانی دەمێنێتەوە و هەرگیز و هیچ کات مرۆڤایەتی پێی ناگات.

بێجگە لەوە، هەر چارەسەر و بەرهەڵستی و هەوڵێك لە نێوندی ژیان و کار و خوێندن و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانەوە سەرهەڵنەدات، ئەوا سەرەنجام بێجگە لە بەڵینی سەرخەرمان واوەتر نابێت و ناڕوات و بەڵێنی ڕزگارکردنی ژنان، کرێکاران، منداڵان، کەمینەکان و کۆمەڵ لەلایەن هەر کەس و گروپ و پێکهاتە و سیستەمێکەوە، زۆر خراپتر و نائومێدکەرترە لە دژایەتییەك کە چەوسێنەران ڕاستەوخۆ دژی ئێمەی چەوساوە ئەنجامیدەدەن، چونکە دژایەتی دوژمن بۆ شۆڕش، شۆڕشگێران بە ورەتر و بڕواپتەوتردەکات، بەڵام بەلێنی سەرخەرمان و قوۆستنەوەی خۆشباوەڕیی چەوساوان، چەوساوان نائومێدتر و بەدبەختردەکات، بۆ نموونە نائومێدیی و بێباوەڕیی و دژەشۆڕشییەك کە دەسەڵاتداریی بۆلشەڤیکەکان و مائۆتسی تۆنەکان و کێم ئێل سۆنگییەکان و کاسترۆییەکان و چاوشیشکۆییەکان لە کۆمەڵە ڕاپەڕیوەکاندا بەرهەمیانهێنان، هەموو تەمەن و هەوڵ و پیلانەکانی سەرمایەداری لە چەند سەدەدا نەیتوانی بەرهەمیانبهێنێت و بیانکاتە بەشێك لە ئاوەز و کولتوور و ژیانی خەڵك.

************************************

https://hejeen.wordpress.com

سەروەریی کەمینە بەبێ خۆشباوەڕیی و ئامادەیی زۆرینەی کۆیلە هەرگیز خۆی ڕاناگرێت

سەروەریی کەمینە بەبێ خۆشباوەڕیی و ئامادەیی زۆرینەی کۆیلە هەرگیز خۆی ڕاناگرێت

هەژێن
٢٤ی فێبریوەری ٢٠١٥

دەوڵەت

بەپێچەوانەی دەرکی ڕەخنەگرانی دەسەڵاتخواز لە سیستەمی چینایەتی، کەمینەی سەروەر لە ئاسمانەوە نەباریوە و هەروەها هێز و تەلیسمێکی جادوویی یا ئاسمانی سەروەریی ئەوانی ڕانەگرتووە.
نەخێر، سەرهەڵدان و مانەوەی سیستەمی چینایەتی زادەی خۆشباوەڕیی و ئامادەیی و ملدانی زۆرینەی ژێردەستەیە بە سەروەریی کەمینە. وەها خۆشباوەڕیی و ئامادەییەك لەخۆوە سەریهەڵنەداوە، نەخێر، هەزاران ساڵە ئایینەکان و نەژادپەستی و ناسیونالیزم و فیلۆسۆفان و ڕامیاران و ئیدئۆلۆگەکان تاکە ژێردەستەکان بۆ سیستەمی چێنایەتی پەروەردەدەکەن و خۆشباوەڕیی و ئامادەیی بۆ کۆیلەتی لە دایك و خێزانەوە بۆ منداڵ، لە پەرستگە و فێرکارەوە بۆ فێرکار، لە ئیدئۆلۆگ و ڕامیارانەوە بۆ پاشرەوان دەگوێزرێتەوە و لەتەك شیر و قەراخەناندا دەرخواردی تاکە ژێردەستەکان دەدرێت.

بێجگە لەوەش، ئەوە هەر خودی زۆرینەی خۆشباوەڕە دەبێتە سەرباز و پۆلیس و سیخوڕ و بەکرێگیراو و ئەشکەنجەدەر و پاسەوان و تیرۆریست و شۆڤێنیست و فاشیست و سیستەمی کۆیلەتی خۆی و سەروەریی چەوسێنەرانی ڕادەگرێت. لەبەرئەوە ئاراستەکردنی ڕەخنە بەتەنیا لە سەروەران وەك ئەوەی لە ئاسمانەوە باریبن، دەچێتە خانەی گلەیی و ئامۆژگاریکردنی چەوسێنەران و تەنیا خۆشباوەڕیی تاکی ژێردەست بە ئەگەری هاتنی سەروەر و دەوڵەت و فەرماندار و زیندانەوانی باش قوڵتر و بەهێزتر و فراوانتردەکات.

ئەگەر بەڕاستی ئێمە دژی چەوسانەوەین، دژی مشەخۆریی و سەرکوت و نایەکسانی و نادادوەرین، پێویستە لە دووی ڕەگوڕیشەی سەرهەڵدانی چەوسانەوە و ئامرازەکانی ڕاگرتنی و دەزگە ئاراستەکەرەکانی و ئایدیۆلۆجییە پارێزەرەکانی و هەروەها هێز و بەرەیەك کە دەیپارێزین بگەڕێین و خۆمان بە پەیداکردنی وەڵامی ئەم پرسیارە هەردەم ئامادانەی سەردەمەکانی مێژوو خەریکبکەین.

– ئایا پێکهێنەرانی هێزە سەرکوتگەرەکان [سەرباز، پۆلیس، سیخوڕ، تیرۆریست، ئەشکەنجەدەر …] کێن؛ منداڵانی دەوڵەمەندان و ڕامیاران و دەسەڵاتداران…تد یا منداڵانی ژێردەستان؛ جوتیار و کرێکار و فەرمانبەر و مامۆستا و …تد؟ چی ناچار بە پاراستنی سەروەری چەوسێنەرانی خۆیانیان دەکات ؟

– ئایا بە گۆڕینی ئەم لیست و قەوارە و پارتیی و بەرە بە ئەوی دیکە لە ڕێگەی پارلەمانەوە یا گۆڕینی دەوڵەتی ئایینی و لیبراڵ و نەتەوەیی بە دەوڵەتی کرێکاری و کۆمونیستی لە ڕێگەی کودەتای سەربازییەوە یا ڕاپەڕینی خوێناییەوە، دەتوانێت کۆتایی کۆمەڵ و سیستەم و سەروەریی و کولتووری چینایەتی بێت؟

– ئایا گۆڕانی سیستەمی بەرێوەبەرایەتی کۆمەڵ هەر لە ڕێگەی پارلەمان و پارتایەتی و ڕامیاریی و دەوڵەتەوە دەبێت یا ڕێگەی دیکە بوون و ئەگەری هەیە؟

– ئەگەر وەڵام بە پرسیاری سێیەم، نەرێیە، ئایا دەتوانین بڵێین مرۆڤایەتی لەلایەن هێزێکی دەرەکییەوە بەم چارەنووسە [پێداویستی دەوڵەت و نەگۆڕیی سەروەریی چینایەتی] سزاوارکراوە؟

– ئەگەر وەڵام بە پرسیاری سێیەم، ئەرێیە، ئایا بەبێ ڕەخنەگرتن لە خۆشباوەڕیی و ئامادەیی و سوپاسگوزاری زۆرینەی کۆیلە، شۆڕش بەواتای گۆڕانی کۆمەڵایەتی توانا و ئەگەری ڕوودانی هەیە؟

– ئەی ئایا بە یاخیبوونی کۆیلە ڕاگرەکان و لەنێوبردنی دەوڵەت وەك دەزگەی سەروەریی [درۆشکەی سەرمایداران و ڕامیاران] ژیان دەوستێت و کاروبارەکانی کۆمەڵ بەڕێوەناچن و ئەو بێسەرەوبەرەییە ڕوودەدات، کە ڕامیاران [بە چەپ و ڕاستەوە، بە سێکیولار و ئاییندارەوە] ئێمەی کۆیلەی پێدەترسێنن؟

“١٧ی شوبات ” چی بوو و چی بەسەرهات ؟

“١٧ی شوبات ” چی بوو و چی بەسەرهات ؟

هەژێن
١٨ی فێبریوەری ٢٠١٥

– چەند ساڵ بوو،کە ناڕەزایەتی خەڵك لە گەندەڵی و سەرکوت و پارتایەتی لێوانلێو بوو …
– لە ئازاری ساڵی ٢٠٠٦ تەقینەوەی ڕاپەڕین لێرە و لەوێ لە سەرهەڵداندا بوو ….
– کارایی ڕاپەڕینەکانی وڵاتانی عەرەبی جەماوەریی وروژاندبوو …
– کۆمەڵێك هەلپەرست بە مەبەستی قۆرخکردن و پاوانکردنی ناڕەزایەتی خەڵك، کەوتنە کۆپیکردنی ئەزموونەکانی تونس و میسر و (ساحة التحریر بغداد) …
– لەژێر کارایی کۆمەڵێك هۆکار و هاندەردا تەقینەوەی جەماوەر چەخماخەی دا …
– پێشمەرگەکانی دەسەڵات تەقەیان لە خۆنیشاندەران کرد …
– سەرانی لیستی نەوشیروانییەکان کە لەژێرەوە خەڵکیان بۆ ناوچەگەریی و دژایەتی (پدک) هاندەدا، هەر کە زانیان ناڕەزایەتی خەڵک و خواستەکانی خۆنیشاندەران زیاتر لە بەرنامەکەی ئەوان دەڕۆن، ڕاپەڕینی خەڵکیان بە ئاژاوە ناوبرد و کەوتنە سووکایەتیکردن بە ئازادیخوازیی خەڵك.
– هەر وەك لاساییکردنەوەی “ساحة التحریر قاهرة”سەرای سلێمانی بوو بە سەکۆی ئازادی …
– نەوشیروانییەکان کەوتنە ئاراستەکردنی ناڕەزایەتییەکان تەنیا بەرەو (پدک) و ناوچەگەرییکردنی وەك سلێمانی بەرانبەر ناوچەی بارزان ..
– پارتییە ڕامیارییەکان تەنانەت ئەوانەش، کە دەمێك بوو ئەوروپا-نشین بوون گەڕانەوە و قسەکەرانی جادووگەری خۆیان [نووسەرانی دەربار] خستە پشتی بڵندگۆ …
– ڕۆژی ٢١ی ئازاری ٢٠١١ (سەرای سلێمانی) کرا بە فڕۆکەخانەی (میهرئاباد) و وەك (ئیمام خومەینی) پێشوازی لە نەوشیروان موستەفا کرا ..
– بە پووچگەرایی “بەرژەوەندی نەتەوەیی و نیشتمانی” و جادووی نووسەرانی دەرباری (ینک) و (لیستی بەناو گٶران) و (پدک)، جەماوەر سارد و خۆشباوەڕکرایە ..
– گروپە ئیسلامییەکان بە پشتیوانی نەوشیروانییەکان و پاشنوێژی “ڕۆشنبیرانی نەتەوە”، (سەرای سلێمانی) کە بووبووە سیمبوڵی ئازادی و خرۆشان، گۆڕی بە مزگەوت و مەیدانی جیهادی ڕامیاریی …
– قسەکەرانی پشت بڵندگۆ و کۆمەڵێك چەپ ناڕەزایەتی جەماوەرییان کردە چەپکەگوڵێکی سپی و بردیان و لەسەر مێزی “سەرۆك” فەرماندەی هێزە چەکدارەکانی هەرێم، دایاننا ..
– پارتییە چەپە لاکەوتەکان هیوای خۆیان بە ١٧ شوبات گرێدایەوە و تا دوو ساڵ پاش ئەوە هەر بە زۆرەکی و میکانیکیانە ویستیان جەماوەر ڕەدووی خۆیان بخەن …
– ئێستاش چەپی لاکەوتە وەك تەنیا هیوایەك بۆ مانەوە خەریکی سەرمایەگوزارییە لەسەر ئەو ساڵیادە …
– دەسەڵاتداران بە دیمانەکردن لەتەك بێژەرەکانی ئەو کاتی (سەرای سلێمانی) وەك ئامرازێك بۆ فریودانی خەڵك و ئاشکردنەوەی قوربانیان و بکوژان بەکاردەباتەوە …
– هەموو ڕاپەڕینێکی تێكشکاو و دەستەمۆکراو بێجگە لە نائومێدی و تەشەنەی ڕەوتە کۆنەپەرستەکان ئیسلامیست، ناسیونالیست، شۆڤینیست، ڕەیسیست، فاشیست و سێکسیستەکان، بەهێزبوونەوەی دەسەڵات و زەمینەسازیی بۆ سیاریۆکانی دەسەڵاتداران دەڕەخسێنێت. کۆمەڵی هەرێمی کوردستان لەم ساتەدا لەم قۆناخەکدا دۆشداماوە و بووەتە کێڵگەی هەموو ڕەوتێکی دژە-مرۆڤایەتی تەنانەت (داعشیزم)یش.
بەداخەوە، هەر ئاوا شکستخوازدن و جەنگی نێوخۆی سوریە بەرهەمی کۆپیکردنی زۆردارەکی ڕاپەڕین بوو لە لایەن تاك و گروپە ڕامیارەکانەوە، ئەوەی هەنووکە لە (هەرێمی کوردستان)یش دەگوزەرێت، بەرهەمی هەمان کۆپیکردنی میکانیکیانەی ڕووداو و ئەزموونەکانە بۆ نێو کۆمەڵێك، کە نە ڕاپەڕینەکە بەرهەمی بەلوتکەگەییشتنی خودهوشیاریی خۆیەتی و نە دارای ڕێکخستنە جەماوەریی و کۆمەڵایەتییە سەربەخۆکانی خۆیەتی وەك “ڕۆژاوا”، کە بەلابردنی دەوڵەت و دەزگەکانی هیچ بۆشاییەك لە کۆمەڵ و بەڕێوەبردن و کارگێرییدا دروستنەبوو و کۆمەڵ تووشی ڕارایی و ئاوەڕدانەوە بەرەو دوا نەبوو، بەڵکو بوو بە سەرەتا و ئەزموونێکی سەرکەوتوو بۆ بزووتنەوە شۆڕشگێڕییەکانی داهاتووی مرۆڤایەتی.
لەبەرئەوە، بە بۆچوونی من، ئێستا و دەیان ساڵی دیکە و وێڕای هەزاران هەوڵی دیکەش، ئەگەر تاکە ژێردەستەکانی کۆمەڵ بە ئاستێك لە خودهوشیاریی شۆڕشگێرانە نەگەن، کە لەسەر بنەمای دێمۆکراسی ڕاستەوخۆ و تێکۆشانی ڕاستەوخۆ و ڕێکخستنی ئاسۆیی، سەربەخۆیی خۆبیرکردنەوە و خۆڕێکخستن و خۆبڕیاردان و خۆبەڕێوەبردنیان پێدەبەخشێت، ئەوا هەموو جارێك تەنیا شکست و نائومێدی و ئازارەکانی ١٧ی ئایاری ١٩٨٧ی هەڵەبجە و ٧ی ئازاری ١٩٩١ و ١٧ی فێریوەری ٢٠١١ چەند بارە دەبنەوە و هەموو جارێك تێکۆشان و قوربانیدانیان دەچێتەوە گیرفانی کۆمەڵێك ڕامیار و پارت و گروپ و هەلپەرستانە لاوازییەکانی بزووتنەوەکە، کە خۆشباوەڕیی و متمانەیە بە پارتییەکان و ڕابەر و دەستەبژێرە ڕامیار و ڕۆشنبیرەکان و کەسە کاڕێزمادارەکان!
دوا شت کە لەم وەڵامەدا دەمەوێت بیوروژێنم، پرسیارێكە هەموو ساڵێك لەم ساڵیادەدا دێتەوە پێشەوە و بەداخەوە تا ئێستا زۆرێك خۆیان لە وەڵامدانەوەی لادەدەن یا هەوڵی پەردەپۆشکردنی دەدەن؛ ئێستا پاش چوار ساڵیاد، خۆبەنوێنەرکەران و خۆبەنوێنەرزانانی سەرای سلێمانی چی وەڵامی خەڵك دەدەنەوە و چۆن خۆشباوەڕیی خۆیان بە بەڵێنەکانی “سەرۆك” هەڵدەسەنگێنن؟

**************************************************
خوێنەری هێژا، ئەمە دەقی وەڵامێکی منە بە پرسیاری هاوەڵێکی فەیسبووکی، کە گلەیی لە من دەکات و دەڵێت
” بۆ لەبارەی ١٧ شوباتەوە بێدەنگیت هەڵبژاردووە؟ “