ئەرشیفەکانى هاوپۆل: وتار

وتار

باڕێباز و ئه‌زموونه‌ كۆنه‌كان بخه‌ینه‌ لاوه‌!

زاهیر باهیر

له‌نده‌ن، 31.12.2009

گه‌ر چاوێك به‌ مێژوووی سه‌ده‌ی ڕابوردوودا به‌تایبه‌ت دوای جه‌نگی جیهانی دووهه‌م له‌ په‌نجاكانه‌وه‌ تاكو ئه‌م ده‌مه‌ی ئێستا بخشێنین، بزووتنه‌وه‌یه‌ك، پارتێك كه‌ ویستبێتی باری ژیانی خه‌ڵكه‌كه‌ی به‌و شێوه‌یه‌ی كه‌ بانگه‌شه‌ی بۆ كردووه‌ ، بگۆڕێت، نه‌یتوانیوه‌ و بگره‌ زۆربه‌شیان تێشكانێكی گه‌وره‌یان به‌سه‌ر گه‌له‌كه‌یان یا جه‌ماوه‌ره‌كه‌یاندا هێناوه‌. به‌ڕای من ئه‌مه‌ش بۆ به‌كارهێنانی هه‌مان ڕێباز و ئه‌زموون ده‌گه‌ڕیته‌وه‌، كه‌ وه‌كو شتێكی په‌خشكراو و بێ بیرلێكردنه‌وه‌ له‌سه‌ر ئاستی جیهانی باو بووه‌، به‌كار هاتووه‌. بڕوانه‌ بزووتنه‌وه‌ی به‌لشه‌ڤیکی، بزووتنه‌وه‌ و رێبازی گێڤارایانه‌ و ماویانه‌، بزووتنه‌وه‌ و هه‌وڵ و كۆششی پارته‌ لیبراڵه‌كانی جیهان به‌ ئه‌وروپاشه‌وه‌ كه‌ڕێگه‌ی هه‌ڵبژاردن و په‌ڕله‌مانتاریان گرتوته‌ به‌ر، هه‌تا له‌و گۆڕان و ڕیفۆرمانه‌ی كه‌ مه‌به‌ستیان بووه‌ بكرێت و له‌ ئه‌جه‌نده‌ی كه‌مپه‌ینی هه‌ڵبژاردنیاندا بووه،‌ شتێكی زۆر كه‌میان لێ جێبه‌جێ كراوه‌‌.

زیاتر بخوێنەرەوە باڕێباز و ئه‌زموونه‌ كۆنه‌كان بخه‌ینه‌ لاوه‌!

دێمۆکراسی پارله‌مانی (نوێنه‌رایه‌تی)* له‌و دیو ده‌مامکه‌کانه‌وه‌ چی ده‌گه‌یێنێت؟

هه‌ژێن

11ی ئۆگوستی 2009

دێمۆکراسی، واژه‌یه‌کی جادوویی و واتایه‌کی گشتی و فره‌لایه‌ن، ده‌مامکێك بۆ شاردنه‌وه‌ی ڕوخساره‌ درۆزنه‌کان. ئه‌گه‌ر دێمۆکراسی به‌ واتا ڕه‌سه‌نه‌که‌ی وه‌ری گرین، ئه‌وا ئه‌وه‌ی ئه‌وڕۆکه‌ به‌ باڵای به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌ جێکه‌وته‌کاندا ده‌بڕدرێت، درۆه‌یه‌کی پیرۆزه‌، ئه‌گه‌ر دیمۆکراتی باوی ئه‌وڕۆکه‌ وه‌ك نوێنه‌رایه‌تی چینه‌ باڵاده‌سته‌کانیش وه‌ربگرین، ئه‌وا له‌به‌رده‌م بریاری ناسه‌روه‌رانی نوێنه‌رایه‌تیکراوی کۆمه‌ڵگه‌کانی جیهاندا ده‌ربازه‌یه‌کی پۆڵایین و قوفڵێکی ژه‌نگنین ده‌بینین!

چه‌مکی دێمۆکراسی، به‌تایبه‌ت پاش هه‌ره‌سی ڕژێمه‌ تاکپارتییه‌کانی بلۆکی خۆرهه‌ڵات، له‌سه‌ر زاری نووسه‌ران و خوێنده‌وارانی کورد –له‌به‌ر ئه‌وه‌ی واژه‌ی ڕۆشنبیر ناتوانێت شوناسی سه‌روو چینایه‌تی هه‌بێت و فره‌تر بووه‌ته‌ نازناوێکی به‌خشراوی ده‌سه‌لاتداران بۆ پاشڕه‌وانیان، من خوینده‌وار به‌کار ده‌به‌مبووه‌ته‌ بنێشته‌ خۆشه‌ و به‌ بۆنه‌ و بێبۆنه‌، دێمۆکراسی نوێنه‌رایه‌تی وه‌ك مۆدێلی باو و له‌بری دێمۆکراسی راسته‌قینه‌ له‌ به‌رۆکی ده‌سه‌ڵاتداران و ئۆپۆزسیۆنی ده‌سه‌ڵاتخواز ده‌ده‌ن و چه‌وساوان و بێبه‌شانی نارازی بۆ ده‌ستگرتن به‌ چمکی عه‌بای شێخ و موریده‌کانی سیسته‌مه‌که‌وه‌، بانگه‌واز ده‌که‌ن.

زیاتر بخوێنەرەوە دێمۆکراسی پارله‌مانی (نوێنه‌رایه‌تی)* له‌و دیو ده‌مامکه‌کانه‌وه‌ چی ده‌گه‌یێنێت؟

کامه‌ گۆڕان؛ سه‌ره‌تاکانی له‌ کوێوه‌ ده‌ستپێده‌که‌ن و ڕه‌هه‌نده‌کانی به‌ره‌و کوێ ملده‌نێن؟

هه‌ژێن

23. جولای 2009

هه‌ڵای ئه‌م ڕۆژانه‌ی نووسه‌ران و ڕۆشنبیرانی بۆرژوازی، هه‌ڵای ڕۆژانی پاش ئاشبه‌تاڵی ئیمپراتۆری ڕوسیه‌ و ڕوخانی دیکتاتۆره‌کانی بلۆکی ئۆروپای خۆرهه‌ڵاتیمان بیر ده‌خاته‌وه‌. ئه‌وڕۆکه‌ش وه‌ك ئه‌وسا ئه‌م هه‌موو ژاوه‌ژاوه‌ بۆ ئه‌وه‌یه‌، ڕوخساری مشه‌خۆرانی جێگره‌وه‌ و دۆراوانی راسته‌قینه‌– ده‌نگده‌رانمان له‌بیر به‌رنه‌وه‌، ئه‌مه‌ ئه‌رکی بنه‌ڕه‌تی میدیای سه‌روه‌رپارێزه‌.

زیاتر بخوێنەرەوە کامه‌ گۆڕان؛ سه‌ره‌تاکانی له‌ کوێوه‌ ده‌ستپێده‌که‌ن و ڕه‌هه‌نده‌کانی به‌ره‌و کوێ ملده‌نێن؟