شەپۆلێکی گەورەی مانگرتن لە بریتانیا بەڕێوەیە

زاهیر باهیر

03/07/2022

بەوە دەچێت کە بریتانیا  ڕووبەرووی شەپۆلێکی گەورەی مانگرتن لە بەشە جیاجیاکانی پیشەسازی و خزمەتگوزارییەکان و بەشەکانی دیکەدا ببێتەوە.

نقابەی بەشەکان یاخود لە پرۆسەی دەنگداندان بۆ مانگرتن یان لە پرۆسەی ناردنەدەرەوەی کارتی دەنگداندان بۆ ئەندامەکانیان تاکو بزانن ئامادەن بۆ مانگرتن .

کرێکاران و کارمەندانی دائیرەی تەلەفون و کۆمینیکەیشن کە 40 کە زیاتر لە 36 ساڵ لەمەوبەر لەسەر دەستی مارگرێت تاچتەری سەرەکوەزیرانی ئەو کاتەی بریتانیاد لە کەرتی دەوڵەتییەوە کردییە کەرتی تایبەتی ئەمە یەکەم جارە دوای 35 ساڵە بڕیاری  مانگرتنی سەرانسەرییان داوە . بەشی ئەندازیاران و سێنتەری تەلەفوناتیان کە ژمارەی زۆرینەن لە سەرجەمی  58 هەزار کارگەرن لەو کۆمپانیایەدا کە لە بەرەی پێشەوەن لە جاککردنی تەلەفون ، دانانی و مامەڵەی کڕین و هێنانی تەلەفون و زۆری تر، ئەمە کرێکارانە کە 40 هەزار کەسن سەر بە نقابەیەکن کە زیاتر لە 100 هەزار ئەندامی هەیە لە سەدا 75 یان کارتی دەنگدانیان ناردۆتەو لەم ڕێژەیەش لە سەدا 95.8 دانگی بۆ مانگرتن داوە .

سەرۆکی ئەم کۆپمانیایە موچەکەی بە ڕێژەی لە سەدا 32 بەرزبووەرتەوە گەیشتۆتە 3.5 ملیۆن پاوەند و کۆمپانیاکەش هەر تەنها لە 3 مانگدا تا کۆتایی مانگی ئازاری ئەمساڵ 2 ملیار پاوەندی قازانج کردووە .

 کرێکاران و کارمەندانی ئەم کۆمپانیایە تەنها داوای لە سەد 10 ی زیادکردنی موچەکەیان دەکەن کە 2 ساڵە پارەیان بۆ سەرف نەکراوە . سەرۆکی کۆمپانیاکەش دەلێی کۆمپانیاکە ناتوانێت بەو ڕێژەیە  موچەی کرێکارەکان زیاد بکات ،  بەڵام دەتوانێت 700 ملیۆن پاوەند بداتە خاوەن پشكەکان .

ئەگەر ڕێکەوتن نەبێت لە نێوانی نقابە و کۆمپانیاکەدا ئەوە لەم مانگەدا ئەم کرێکارانە ماندەگرن .

لە لایەکی دیکەوە سایەقەکانی کۆچەکان [ پاسی گەورەی نقڵ لە نیوانی شارەکاندا]  لە چەند شارێکدا کە ژمارەیان 370 سایەقە  لە دوێنێوە، شەمە،  مانیان گرتوە دژ بە کۆمپانیاکەیان کە بە ناوی Stagecoach  وەیە بریارە سایەقەکانی دیکە و ئەو کرێکارانەی کە لە تێرمیناڵەکاندا کاردەکەن لە ڕؤژی 2شەمەوە، 04/07 ئەوانیش لەگەڵیاندا بکەونە مانگرتن . ئەمان لەم ڕۆژانەدا بەردەوام دەبن لە مانگرتنەکانیاندا  4, 15, 18, 20, 22, 25, 28,29 ی ئەم مانگە، تەموز.

بەشی کرێکارانی هێڵی ئاسمانی بریتانی لە قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەدا، هیسرۆ ، کە کاریان وەرگرنتی جانتا و بڕینی بۆردین کارت و گواستەنەوەی جانتاکانە ، 500 لەمانە بڕیاریان داوە کە لەم مانگەدا مانبگرن ئەگەر کۆمپانیاکە پاەریان بۆ زیاد نەکات .  سەرۆکی نقابەکەیان دەڵێت لە راستیدا مانگرتنەکە بۆ زیادکردنی کرێ نییە بەڵكو بۆ قەرەبووکردنەوەی کرێیە کە لەم دوو ساڵەی پێشوودا لە کیسیان چووە.

ئەم کۆمپانیایە وەکو هەندێك کۆمپانیای دیکە لە سەردەمی کۆرۆناد زۆرێك لە کرێکارەکانیان دەرکرد و دوایی دەیانویست وەریان بگرنەوە بەڵام بە هەل و مەرجێکی جیاواز:  واتە موچەی کەم، هۆڵیدەی کەم، کاتی کارکردنی زیاتر و کەمکردنەوەی ئەو بیمانەی دیکە کە مافی خۆیان بوو لە وەرگرتنیا.  نقابە دەڵێت لە سەدا 73 ی دانیشتوانی بریتانیا دەڵێن دەبێت کۆمپانیاکە پارەکەی کە ئەم کرێکارانە لە دەستیان چووە بۆ بگێڕێتەوە . 

کرێکارانی دائیرەی بەرید و گواستنەوەی نامە و پێداویستی دیکە ئەوانیش 1500 کرێکاریان لە 14 مانگەوە ماندەگرن چونکە ئیدارەکەیان تەنها لە سەدا 3 ی دموجەیان بۆ زیاد دەکات ، کە ئەمانیش ئەمە دوو ساڵە موچەیان بۆ زیاد نەکراوە .

کارمەندان و ستافی هێڵی ئاسمانی فڕۆکە ڕاینەر ئەوانیش هەڕەشەی مانگرتن دەکەن .  کرێکارانی مانگرتوو لە فەرەنسا بە دەیەها ڕحلەیان دوێنێ شەمە ، 02/07  لەگەڕ خست و ڕحلەکان هەڵوەشانەوە هەڕەشەی مانگرتنی دیکە دەکەنەوە لەم مانگەدا.

لە ئیسپانیا هەر ستاف و کارمەندانی  هێڵی ڕاینەر پلانی مانگرتنی 12 ڕۆژیان لەم مانگەدا کردووە .

هێڵی ئاسمانی سکەندناڤییا، ساس،  فڕۆکەوانەکانیان لە وتوو وێژدان لەگەڵ کۆمپانیاکەدا بۆ موچەی زیاتر ، بڕیاریان داوە گەر هەتا بەیانی ، 2شەمە ، 04/07،  نەگەنە ئەنجامێك ئەوە دەستدەکەن بە مانگرتن .

لە هەموو لایەکەوە مانگرتنە و هەڕەشە مانگرتنە لە بریتانیا زیاتر لە هەر وڵاتێکی دیکە گەر چی یاسای دژە نقابە لە بریتانیا لە هەموو وڵاتێکی دیکە خراپترە .  بۆ نموونە:

 یەك: کاتێك کە نقابە وەرقەی ڕەزامەندی لەسەر مانگرتن دەنێرێت بۆ ئەندامەکانی گەر ڕێژەی گەڕانەوەی ئەو دەنگانە لە سەد 50 کەمتر بێت ئەوە نقابە مافی دەنگدانی نییە هەتا ئەگەر هەر هەموو ئەوانەی کە ناردویانەتەوە دەنگیشیان بە مانگرتن دابێت ، واتە لە سەدا سەد.

  دوو: هاوکاری و سۆڵیدەرێتی یاساخە واتە نە کرێکارانی دیکە دەتوانن مان بگرن بۆ هاوپشتییان و نەدەشتونن پارەیان بۆ کۆ بکەنەوە نە دیدەنیشیان بکەن.

 سێ: دەبێت کە دەنگیشیان بە مانگرتن دا 2 هەفتە پێش مانگرتنیان ئیدارە، خاوەنکار ئاگەدار بکەن تاکو ئەوان بکەونە خۆیان و بتوانن مانگرتنەکە بشکێنن ئیتر بە هێنانی کرێکارانی دیکە بێت یا ناردنی نامەی هەڕەشە بۆ ئەندامەکانی نقابە.

چوار: نقابە دەبێت ناوی ئەوانەی کە ماندەگرن بدات بە ئیدارە ، خاوەنکار. پێنج: ئیدارە یا خاوەنکار بۆی هەیە نقابە ببات بۆ مەحکەمە تاکو بە گوێرەی یاسا مانگرتنەکە هەڵوەشێننەوە ، خۆ ئەگەر نقابە هەر کردی ئەوە بە گوێرەی یاسا دەکرێت کە سەرۆکەکانی نقابە بدرێنە دادگا و سزا بدرێن هەروەها هاوکاتیش داهات و سەرەوەت و پارەی نقابە کە لە بانقدایە بە گوێرەی یاسا هەڵدەپەسرێت واتە سڕ دەکرێت و نقابە ناتوانێت پاوەندێك دەربهێنێت.

شەش: کێشە ئابوورییەکان نابێت بکرێنە کێشەی سیاسیی ، واتە نقابە تەنها بۆی هەیە کە مانبگرێت لەسەر داخوازی ئابووریانە نەك سیاسیانە.  لەمانەش خراپتر ئەو کرێکارە چالاکانەی کەڕۆڵیا هەیە لە مانگرتن و هەڵخڕانی کڕێکاراندا ناویان دەچێتە لیستی ڕەشەوە تاکو کاریان دەست نەکەوێت ، زۆر جاریش پۆلیس ئەو لیستە دەفرۆشێتەوە بە کۆمپانیاکان لە کاتی داخوازی کۆمپانیاکان لە پۆلیس.