Scrubs: The Story from the Bottom Up

Scrubs: The Story from the Bottom Up


Much like the elderly forced to walk laps and climb stairs to raise money for the NHS, the scrubs movement has been popularised by mainstream media as part of a ‘national effort’ at a time of ‘war’ fighting an ‘enemy’ we allegedly cannot see. We are being encouraged to paint rainbows and clap for the bravery of the health workers, when in reality we are sending them to their deaths. As of today (19/4/2020), at least 86 health and social care workers have died of COVID-19. The enemy is not invisible, it has been sitting in the leathered seats of parliament, imposing years of austerity which have left the health system bare to the bone; it has criminalised and worn down benefit claimants with strategies of surveillance, sanctions and deterrence; it has exploited the labour of key workers living hand to mouth, whilst endowing inessential services with bonuses, tax rebates and bailouts.

The current PPE scandal is no different

At the end of January 2020 it was already clear that a country like the UK, which had been de-industrialised through decades of neoliberal economics, was not going to be able to cope with the demands for PPE. The Tories had a simple answer: “people are going to die” and their fellow eugenicists chimed about “herd immunity” and supposed facts based on “science”. And once again, the working class was put to slaughter. After years of vilification and abuse, they were placed at the knife edge of this crisis. COVID-19 is not the touted ‘great leveller’, it is disproportionately culling the elderly, the disabled, the poor, and BAME communities. 70% of NHS workers killed by COVID-19 are BAME. Workers who have been brought to the point of desperation and are starting to fight under the slogan “no kit, no care”, facing suspensions and potentially prosecutions for negligence if they fail to continue to work, in spite of a lack of protection.

We are now entering our fourth week of running one of the many autonomous scrub production units that have sprung up as forms of mutual aid across the country. We provide scrubs to all sorts of health workers who are lacking access to them in their workplaces. Staff who have had to perform C-sections on women wearing soiled clothes, scrub-less doctors bringing infections back to their family homes, workers on respiratory wards without protection, homeless nurses, social care providers looking after the elderly and disabled, trainee nurses sent to COVID wards wearing flimsy plastic aprons and bin bags. These are just to name a few.

Some of us are mothers, some of us lost our jobs, some of us just want to help or need something to take our minds off the crisis, and a large majority of us are professional seamstresses and tailors, providing an entirely unfunded service, save for public donations, across the entire country. A number of these local groups have up to 300 people, working from the safety of their homes. Delivery companies and independent workshops have offered their help in cutting and distributing fabric pieces to sewers, some of which are decentralised into smaller neighbourhood collectives, able to help each other out through the use of WhatsApp chats.

These local initiatives are sometimes receiving up to 1000 orders and are having to suspend taking more requests, as volunteers grapple with long hours, balancing paid and unpaid work. It doesn’t take much to realise that the network of these groups combined, exceed the workforce presently employed by large manufacturing companies, who have only recently received contracts to make changes to their production lines in order to deal with the demand for PPE.

There is no official scrub production in the UK. Scrubs are primarily made overseas, in countries such as China, India and Pakistan, often by informal labourers for extremely low wages. They are then entered into convoluted distribution systems and finally reach the hospitals which allocate the scrubs according to an equally tragic priority chain. Our particular scrub collective aims to remedy this by making them locally and delivering them directly to the health workers in need.

Many of these groups have managed to enter production with professional atomised systems within a week. You would think that we would be able to supply hospitals with stock, however we have been unable to contact procurement departments, who are often externalised from the main hospital sites and thereby have little connection to the health workers themselves. In fact I was told by unions reps, that if I ever did manage to contact them, it would be a miracle. General managers in hospitals are likewise fairly unresponsive, and those who have responded, told us there was plenty of PPE, when in fact nurses on their wards couldn’t even access basic items such as masks. Some hospital trusts are accepting donations only and are failing to pressure those further up the chain to release funding for their production.

The absurdity of this dilemma runs deep within the heart of the capitalist system. While the government is engaged in international profit-wars, back in the UK, Deloitte has been approaching friends and well known textile brands such as Barbour and Burberry, in effort to manage a temporary solution to the problem. Smaller scale manufacturers on the other hand, have heard nothing from the government after filing in their survey nearly two months ago, and instead are asking our scrub groups for material donations in order to start their production. Groups, who are at the forefront of providing immediate solutions to the problems, which more often than not, fall to women and their continuous underpaid and unpaid labour.

Burberry is expected only to start production in another week, other companies facing difficulties with the required certifications for water-resistant gowns are not to start in another two, at the very least. On the horizon is also a shortage of fabric, and the incessant greed of distributors who have hiked up even the cheaper cotton poplin to nearly half of its original price. Many are now resorting to use old duvet covers and bedsheets in order to make scrubs.

We also have to mention the struggles of our fellow workers internationally, such as in India, who are likewise fighting against the privatisation of hospitals; a lack of PPE; a lack of welfare provisions for informal factory workers, and a recent government decision to revoke the Factory Act of 1948, in order to standardise 12 hour working days, as Prime Minister Narendra Modi pushes to restart manufacturing in the middle of a raging pandemic. In Bangladesh the COVID infection rate is increasing faster than many hard hit countries.

We need to politicise the struggle with a clear internationalist response that unifies all of us, our work, our mutual aid and our care. For as long as profit rules, there can be no peace. We need to requisition all health, manufacturing and transport sectors and provide all workers, currently unpaid or paid with fair wages and safe working conditions. This is not a public relations crisis with seemingly unfortunate logistical difficulties, this is an emergency stoked by the greed of those for whom our deaths are only a motivation for the accumulation of their capital.



حکومەتی بریتانی پارساڵ بە ئاگاهێنراوەتەوە لە هاتنی شێوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا:

حکومەتی بریتانی پارساڵ بە ئاگاهێنراوەتەوە لە هاتنی شێوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا:

زاهیر باهیر


بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی گاردیانی ئەمڕۆ لە لایەن National Security Risk Assessment بە ڕاپۆرتێکی 600 لاپەڕەیی کابینەی حکومەتی لە پەتای ئەنفلۆنزە و شێوەیەك لە ڤایرۆسی کۆرۆنا ئاگەدار کردۆتەوە ، خاڵەکانی ڕێگریکردنیشی ئاماژەپێداوە و تەنانەت باسی مانەوی خەڵکی لە ماڵەکانیانا کردووە.

ڕاپۆرتەکە  بە درێژی لەسەر هەموو لایەنە زەرەرمەندەکانی ئەو نەخۆشییە وەستاوە، بەڵام بە هەر هۆکارێک بوبێت حکومەت هیچ بایاخێکی پێنەداوە.

لە خاڵە گرنگەکانی نێو ڕاپۆرتەکە، ئەمانەی خوارەوەن:


  • پەتاکە بە 3 شەپۆل دەێت کە هەر شەپۆلێکیشی بۆ 15 هەفتە دەخایەنێت و هەر شەپۆلێکیش لە هەفتەی 6 و 7 دا دەگات لوتکە واتە زۆر ترین قوربانیی دەخاتەوە.


  • لە سەدا 50 دانیشتوانی بریتانیا تووش دەبن و لەوەش زیاتر دەبێت.


  • سەرەنجام ئەم ڤایرۆسە کۆتایی بە ژیانی 65.600 کەس دەهێنێت.


  • 1،312،000 توشدەبێت و پێویستیان بە خەستەخانە دەبێت، لەمانەش 328،000 پیویستیان بە چاودێرییەکی خەست خۆڵ دەبێت.


  • لە سەدا 17 بۆ لە سەدا 20 شوێنەکانی سەرکار بەتاڵ دەبن ، واتا کرێکارانیان نایەنەوە بۆ سەر کار.


  • خەسارەی بریتانی دەچێتە 2.35 تریلۆن پاوەند.


  • تەنانەت لە کۆتایی پەتاکەدا چەند مانگێك یا چەند ساڵێکی دەوێت تاکو بەشی تەندروستی بگەڕێتەوە سەر حاڵەتی ئاسایی خۆی.


  • تورەەییەکی زۆر لە لایەن خەڵکەوە دروستدەبێت دەربارەی چونێتی مامەڵە و کاردانەوەی حکومەت بە نەخۆشییەکە.


تا ئێستا بەرپرسانی حکومەت هیچ ڕاگەیاندنێکیان یا دیمانەیەکیان سەبارەت بەم ڕاپۆرتە نەکردووە بەڵام ئەوەی ئاشکرایە حکومەت بەرپرسیارە لە مردنی هەر یەکێك لەو 20،000 کەسەی کە تا ئێستا مردوون و ئەم ماڵکاولییەی کە خەڵکی بەسەریدا هاتووە .

عمال الصحة اليونانيون يتظاهرون

عمال الصحة اليونانيون يتظاهرون

تظاهر المئات من العاملين الصحيين اليونانيين خارج 28 مستشفى يوم الثلاثاء 7 أبريل / نيسان بشأن الحاجة إلى توظيف الآلاف من الموظفين الدائمين ، وظروف العمل السيئة ونقص المعدات. تزامنت المظاهرات مع يوم الصحة العالمي.
إن الخدمة الصحية في اليونان في وضع صعب بعد سنوات من التخفيضات التي قامت بها الحكومات المتعاقبة ، والديموقراطية الاشتراكية الديمقراطية ، والديمقراطية الجديدة اليمينية واليسارية الراديكالية اليسارية.
حمل عمال مستشفى إيفانجيليسموس في أثينا لافتات ، مطالبين ببدء المزيد من الموظفين ، وبدء اختبار الفيروس ، وتوفير معدات معدات الوقاية الشخصية. حاولت الشرطة دخول الفناء لإنهاء المظاهرة ، لكن المتظاهرين أجبروا على العودة. ووقعت مظاهرة أخرى في المستشفى الرئيسي في لاريسا بوسط اليونان.
كما خرجت المطالب بين المتظاهرين من أجل الاستيلاء على وحدات العناية المركزة في المستشفيات الخاصة. إن حكومة الديمقراطية الجديدة مذعورة الآن وتعرض 30 مليون يورو لتوظيف 2000 طبيب و 2000 ممرضة بعقود قصيرة الأجل عند الحاجة إلى 30.000 موظف دائم على الأقل. وكانت المطالب الأخرى هي الوصول المباشر والمجاني للرعاية الصحية للجميع ، وإنهاء الإعانات للصحة الخاصة ، وعدم وجود فائض ، وحق العاملين الصحيين في الحصول على إجازة مرضية إذا لزم الأمر. وفي الوقت نفسه ، تعمل New New Democracy على زيادة تمويلها للمستشفيات الخاصة ، بتوظيف أسرة منها بمعدل يومي قدره 1600 يورو. كما أنها تمول اختبارات الفيروسات من قبل الصحة الخاصة بمبلغ 30 مليون يورو.
كان للأزمة المالية 2010 إلى 2018 في اليونان آثار شديدة على الخدمات الصحية هناك مع مطالبة صندوق النقد الدولي والاتحاد الأوروبي بتدابير التقشف. إن الخسائر في الأرواح نتيجة لنتائج هذه التخفيضات هي مسؤولية الاتحاد الأوروبي وصندوق النقد الدولي ، وهم وباسك ، والديمقراطية الجديدة وسريزا ، هم المذنبون!
سيريزا ، التي كانت ذات يوم الأمل الأبيض العظيم لليساريين في اليونان وعلى المستوى الدولي ، تأرجحت خلف حكومة الديمقراطية الجديدة باسم “الوحدة الوطنية” مثلما يفعل حزب العمال بقيادة ستارمر هنا. وفي الوقت نفسه ، تعد الحكومة إجراءات قمعية لموجة متوقعة من الاضطرابات عندما تخف حدة أزمة الوباء.

کارایی کۆرۆنا لەسەر مامەڵەی کڕین و فرۆشتنی خانوو لە بریتانیا:

کارایی کۆرۆنا لەسەر مامەڵەی کڕین و فرۆشتنی خانوو لە بریتانیا:


زاهیر باهیر

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی نوێ کۆرۆنا لە بواری مامەڵەی کڕین فرۆشتنی خانووش-دا وەکو هەموو بوار و بەشەکانی دیکەی پیشەسازی و کشتیاری و ژیان بە گشتی، داناوە .

ڕاپۆرتەکە باس لەوە دەکات کە لە ئێستادا 520،000 خانوو و فلات لە بازاڕدان و بەڵام کەس نییە مامەڵەیان پیوە بکات.  کە ئەمەش بە ڕێژەی لە سەدا 38 بڕی دابەزینی فرۆشتنی  خانووە لە ئێستادا لە بەرانبەر بە ساڵی پار کە هاتۆتە خوارەوە.

بە هۆی کۆرۆناوە لە مانگی پێشوودا حکومەت بڕیارێکی دەرکرد کە مامەڵە بە کڕین و فرۆشتنی خانوەوە لە ئێستادا وەستانی باشترە .  هاوکاتیش بە هۆی ناڕوونیی بارودۆخەکە لە ئایندەدا ئەوانەی کە كڕیارن ناوێرن هیچ هەنگاوێك بنین چونکە زەمانەتی کارەکانیان و ژیانیان لا ڕوونییە لە ئایندەدا.

ئەم گرفتەی مامەڵەی خانوو هەر ئەوە نییە کارمەندەکانی خۆشی بێ کار دەکەون و لەمەدا ناوەستێت ، بەڵکو پەلی هاویشتووە بۆ کۆمپانیاکانی وەکو ماڵ گواستنەوە، دروستکردنی کەرەسەی ناوماڵ و مەتبەخ، گۆڕانکاری لە بیناکەدا لەناو خودی ماڵەکەدا، کارگەی قەنەفە و کورسیی  سیسەم و کومبار و فەرش و بازاڕی توحفیات و… تد هەر هەمووی بەیەکەوە گرێدراوەنەتەوە.


دەوڵەتی بریتانی و دەسکەوتەکانی بە هاتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا

دەوڵەتی بریتانی و دەسکەوتەکانی بە هاتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا

زاهیر باهیر


بە دڵنیاییەوە قۆناخی کۆرۆنا تێدەپەڕێت و ژیانیش  بە جۆرێك لە جۆرەکان دەڕوات. دوای کۆرۆنا ئابووریی بۆ ماوەیەك دەبوژێتەوە.  خەڵکی لە خواردنەوە و کڕینی پۆشاك و گەشت و چونەدەرەوەی شەوانی هەینی و شەمە و ڕۆژانی یەکشەمە، هەروەها ڕۆژەکانی  دیکەی پشوودا،  هەقی ئەم ماوەیەش کە لە ماڵەوە دەسبەسەرکراوە، دەکاتەوە.  هەموو شوێنێك  جمەی دێت زۆر قەرەباڵختر دەبێت  لە پێش سەردەمی کۆرۆنا.

شۆپەکان و بازاڕ و باڕ و چێشتخانە و کۆفی و چاییخانە و دەلاکخانە و جوانکاریخانە و قومارخانەکان،پارکەکان و سینەما و شانۆکان، هیچیان بەرناکەون لەو لاشەوە نرخی بیتاقەی سەفەر و گەشتکردن و شوێنە گەشتیارەکان لە بەرزبوونەوەدا دەبێت .  هەلێکی چاكیش دەداتە دەست  خاوەنی ئەو شوێنانەی سەرەوە کە نرخی کەرەسە و پیداویستییەکان، سەربخەن کە هاتنەخوارەیان مەحاڵ دەبێت.

ژیان ئاوا بۆ ماوەی شەش مانگ ، ساڵێك، زیاتر کەمتر  بەڕێدەچێت و خەڵکیش کورد وتەنی وەکو ئەوە وا دەبێت نەبای دیتبێت و نە باران.  دوای ئەوە جارێکی دیکە وردە وردە بازاڕ و بازاڕیکردن و کاروباری بینا و ڕێگاو بان و ئەوانی دیکە هێواش دەبێتەوە و بڕی بەتاڵەش بەرزدەبێتەوە و باخەڵی کڕیاریش دادەتەکێتەوە.  ئەو کاتەش ڕەنگە سەرمایەداریی بەدووی شتێکی دیکەدا بگەڕێت تاکو جارێکی تر خەڵکی بخاتەوە قاوغەکەی خۆی و ئەوەی بیەوێت بەسەریاندا بیسەپێنێت.  ئەمەی کە دەیڵێم هەر گریمان و بۆچوونە کە پێشبینیکردنی ڕوداوەکانی داهاتوو تا ڕادەیەك ئاسان نییە.

بەڵام ئەوەی کە لەئێستادا ئاشکرایە ئەوەیە کە  دەوڵەت و سەرمایەداران و کۆمپانیا گەورەکان لەم بارودۆخە، سوودمەند و براوە دەبن.  من لێرەدا ئاوا هەستدەکەم کە دەوڵەتی بریتانی لەم کارەساتەی کە بەسەرمان هاتووە ئەم دەسکەوتانەی بەدەستهێناوە یا دواتر بە ەستیدەهێنێت:

  • ماشێنی پاگەندەی دەوڵەت لە هەموو کاتێك بەهێزترە و لە هێڕشدایە  بۆسەرمان تا ڕادەیەکی زۆر توانیوێتی کۆنترۆڵی هەموو کەس بکات.   بەردەوام دەسەڵاتداران و سیاسییەکان لە میدیادا  پەیتا پەیتا ئەوە دەدەن بە گوێمانا کە هەر هەموومان لە بەرانبەر کۆرۆنادا ”  وەکو یەکین و لە یەك کەشتیداین و کۆرۆنا یەکسانیانە کاریی خۆی دەکات”. دوای ئەوەش لەبەر ئەوەی کە لە ئێستادا تەواوی هەموو جۆرە کۆبونەوەکان لەسەر  ئۆن لاین دەکرێت ، زۆرر بە ئاسانی لە لایەن و پۆلیس و دەزگە سیخوڕییەکانەوە کۆنترۆڵ دەکرێن و هەرکات بیانەوێت ورد و درشتی کۆبونەوەکان دەزانن.


  • سیاسەتی دەستبەسەرکردنی خەڵکی لە ماڵەکانیانا و وەستانی جمووجوڵی خەڵکی  بەداخستنی بازاڕ و قەدەخەکردنی خەڵکی لەچوونە دەرەوەیان و چوونە سەر کاریان ، بزنسە بچوکەکان و ئەوانەی کە کار بۆ خۆیان دەکەن تێدەشکێنێت.  بەمەش  دەرفەتێکی باشتر بۆ کۆمپانیا گەورەکان دەڕەخسێنێت.  زۆرێك لەمانە مایەپوچی تەواو دەبن ئەوەندە هەژار دەکەون کە ئەگەر پێشتر ژیانێکی مامناوەندیانەیان هەبووبێت ، بەڵام لەمەولا ئەوانیش دێنە ڕیزەوە .


  • دەوڵەت لەم کاتەدا هەندێك بڕیاری گرنگی دا کە یەکێکیان دانی لە سەدا 80 ی موچەی کرێکاران و کارمەندانە. بە واتایەکی دیکە لە سەدا 20 ی کرێ و موچەیان بۆ ماوەی 3 مانگ بە فەرمی کەمکراوەتەوە، وەکو ئەوەی کە ئەم کارەساتە ئەوان خولقاندبێتان، هاوکاتیش بۆ ئەوانەی کە کار بۆ خۆیان دەکەن بڕیارێکی دەرکردەوە گەر چی گەلێك ئاڵۆزە، ئەوانیش شتێك پارەیان پێدەدرێت.  بەم شێوەیە دەوڵەت  هەموو کەسێکی کردە پاشکۆی خۆی و موچەخۆری خۆی.


  • ماوەیەکی زۆرە کە دەوڵەت لە هەوڵی ئەوەدایە کە سیستەمی پارەی کاش، واتە کڕین و ڕەدەڵ و بەدەڵکردنی شت بە پارەی نەختینە، لانی کەم  کەمبکاتەوە.  ئەم کارەش بە حسابی دەوڵەت بۆ لێدان بوو لە ئەوانەی کە بە ڕەش کاردەکەن و مافیا و قاچاخچین و زۆرر شتی تر ، کە دەبێت هەموو شتێك لە ڕێگای حسابی بانقییەوە یاخود بە کارتی بانق مامەڵەی پیوە بکرێت . ئەمەش کارئاسایی بۆ دەوڵەت دەکات گەر بیەوێت یاخود دەزگە سیخوڕییەکانی و پۆلیس بخوازن دەتوانن سەرچاوەی پارەکە و ئەو کەسانەشی کە ڕەدەڵ و بەدەڵیان بە پارەکەوە کردووە بدۆزنەوە.  لەو بارەدا دەتوانن تەنانەت بزانن کە تۆ چ ڕۆژنامەیەك و چ کتێبێک دەکڕیت و دەیخوێنیتەوە ئابوونە یاخود کۆمەك بەکێ دەکەیت و بە چەندیش کردوتە. لێرەشدا ئەوانەی کە لەسەر شەقامەکان سواڵدەکەن، یاخود ئەوانەی کە کونی تونێلبانەکان و لۆچی دووکانەکان جێگایانە چونکە بێ خانوو بەرەن ، زەرەرمەندی یەکەم دەبن.


ئەم سیستەمە ڕەنگە لەدوای قۆناخی کۆرۆنا بە ئاسانی و بە رەوتینی جێ بەجێ بکرێت بێ ئەوەی حکومەت هەوڵی بۆ بدات.  لە ئێستادا ئەوەی کارتی بانقی هەبێت لەترسی لێوەتوشبوونی کۆرۆنا، پارەی کاش بەکارناهێنێت و کارتەکانی، بەکاردەهێنێت.


  • تەقدیری هەرزانبەهای دروستکرد بە چەپڵەلێدانی خەڵکی وەکو پرسێکی هاوپشتی بۆ کارمەندانی بەشی تەندروستی، کە نە پێنسێك لەسەر چەپڵەلێدەر دەکەوێت و نە پێنسێکیش دەچێتە گیرفانی دکتۆر و نێرس و کارمەندانی بەشی تەندروستییەوە.   ئەمە لە کاتێکدا کارمەندان پێویستیان نەك هەر بەهاوکاریی دارایی زیاتر هەیە و دەبێت موچەکانیان بەرزبکرێنەوە کە لە ماوەی 10 ساڵدا بەڕێژەی لە سەدا 1 سەرکەوتووە، بەڵکو پێداویستی خۆپاراستنیشیان لە نەخۆشی کۆرۆنا پێنادەن.

لە ڕۆژی 5شەمەشەوە ، 09/04 ، لە لایەن هەندێك خەڵکەوە داوایەك بڵاوکراوەتەوە کە جۆرێکە لە باجدانە لەسەر خەڵکی.  داوا لە خەڵکی دەکرێت کە خۆ بەخشانە یەکی 5 پاوەند ببەخشن تاکو یارمەتی دەزگەی بەشی تەندروستیمانی پێبدەن، وەکو ئەوەی کە ئێمە لە وڵاتێکی زۆر هەژاردا بژین . کۆکردنەوەی ئەم پارەیەش لە ڕێگای دەزگەیەکی خێرخوازیەوە یاخود چەند دەزگەیەکی خێرخوازییەوە، گوایە دەگەیەنرێتە بەشی تەندروستمیان .


  • دوای شکستهێنانی سیاسەتی ئابووریی لیبراڵ و نیو-لیبراڵ و بازاڕی ئازاد ، لە ئێستادا دەوڵەت هەوڵدەدات کە دەستتێوەردان بکات،  بە مانایایەکی دیکە کۆنترۆڵ یاخود ڕەشمەی ئابووریی بگرێتەوە.

ماوەیەکی زۆرە هەندێك لە سیاسییەکان و ئابووریناسەکان  باس لە تئیورەکەی ئابوورییناسی ناوداری بریتانی، جۆن کینز، John Keynes دەکەن و بە باشی دەزانن کە لە بواری ئابووریدا دەوڵەت جێ بەجێی بکات.  جەوهەری تئیورەکەی ئەم ئابوورییناسەش، ئەمەیە : دەبێت دەوڵەت مەەسروفاتەکانی زیاتر بکات.  چۆن ؟ بە زیادکردنی توانای کڕینی کرێکاران بۆ زیاتر کڕینی کاڵاکان.  باشە ئەم یارییە گڵاوە چۆن کاری خۆی دەکات؟

گومان لەوەدا نییە کە بە  چەند هۆکارێک ئەم یارییەش شکستدەهێنێت .  من تەنها یەك هۆکاری ئەساسیی دەڵێم کە ئەویش وەکو زۆر شتی تر کە ئابوورییناسانی لیبراڵ دەیکەن ئەمەش یارییەکی سیاسیانەیە نە چارەسەریی گرفتە بنەڕەتییەکانی کۆمەڵ . بۆچی؟  جونکە بە دەستێك باخەڵی کرێکاران بەتاڵ دەکات و بە دەستەکەی دیکە پری دەکات. 


  • لە کاتێکدا بەشێکی زۆری کرێکاران و کارمەندان بەهۆی ئەم بارودۆخەوە لە ماڵەوە کارەکانیان ئەنجامدەدەن، دوای کۆرۆناش زۆربەیان لەگەڵ ئەم تەرزەی ژیانیانا و لە ڕوی پارەی هاتووچۆ و سەلامەتی ڕێگا و وەخت گەڕانەوە  و کەمکردنەوەی مەسرەف لە خۆڕێکخستن و نوێکردنەوەی پۆشاك و ئاگابوون لە منداڵان، گەر هەیان بێت ، ڕادێن .   دواتر ئەوە دەبینن  ئەمە باشترە بۆیان، لەبەر ئەمەش  ڕەنگە  ئەمە ببێتە شێوازێکی باویی کارکردن و زۆر لەو کرێکارانە نەگەڕێنەوە بۆ کارکردن لە ئۆفیسەکانیانا، هاوکاتیش ئەمەش خاوەنکار سوودی لیدەبینێت کە چۆڵکردنی هەندێك لە ئۆفیسەکانی دەبێت کە لێرەشدا پارەی کرێ و ئاو و کارەبا و غازی بۆ دەگەڕێتەوە.  لەمەش گرنگتر بۆ خاوەنکار، دەتوانێت دەستبەرداری هەندێك لە تەکنیکشن و پاسەوانی بیناکە و سکوێرێتی و کرێکارانی صیانە و ..تد ببێت .

خاڵیکی دیکەش ئەوەیە  کە لەم هەل و مەرجەدا کرێکاران پەیوەندییان لەگەڵ هاوکاران و خەڵکانی دیکە و تێکەڵاوبوونیان  بە خواردنەوەی بیرەی دوای سەر کار و ئاهەنگی ڕۆژی لە دایکبوون و…. زۆری تر لە ئەمانە لە دەستدەدەن . لەمەش خراپتر کە لە دەستی دەدەن چالاکی و گەرموگوڕی پەیوەندی نقبیانەیانە.  لە م بارەشدا کارکردن لە ماڵەوە تا ڕادەیەك خۆی  و نقابەکەی زەرەرمەند دەبن ، نقابە و ڕۆڵەکەی لاواز و لاوازتر دەبێت، بە مانایەکی دیکە خاوەنکار سوودمەند دەبێت.

کاری خراپتری وەکو ئەمە ڕەنگە لە بوارەکانی دیکەدا  ڕووبدات .  بۆ نموونە لە پێش ئێستادا هەندێك جار کە گرفتی تەندروستیت هەبوو لەبری ئەوەی دکتۆر بیبینیتایە بە تەلەفون قسەی لەگەڵتا دەکرد، گەر زۆر پێویست بوایە ئەوە کاتت بۆ دادەنرا کە بچویتایە بتبینیایە.  لە دوای قۆناخی کۆرۆنا لەوە دەکات کە ئەمە ببێتە سیاسەتی بەشی تەندروستیی و ببێتە کارێکی  رەوتین ئیتر دکتۆر تۆ نابینێت گەر زۆر زۆر پیویستی کرد ئەو کاتە کاتت بۆ دەکات تاکو بیبینیت .  بی گومان ئەمەش بە قازانج بۆ دەوڵەت یاخود بۆ بەشی بەڕێوەبەرانی تەندروستی دەگەڕێتەوە چ لە بچوککردنەوەی ئۆفیسەکانا و چ لە کەمکردنەوەی دکتۆر و کارمەندانی تەندروستیدا.


  • سەراپای ئەو ناڕەزایی و خۆپیشاندان و بزوتنەوانەی کە هەبوون  کۆرۆنا لەناوی بردن.  لە بریتانیا لائیحەیەکیان بە ناوی کۆرۆناوە کردە بریار کە دەسەڵاتێکی  یەکجار زۆریان دا بە پۆلیس و هەندێك لە ئازادیی خەڵکیان کەمکردەوە.  ئەم بریارەش بۆ دوو ساڵە گەرچی هەموو 6 مانگ جارێك پیایدا دەچنەوە.

لەگەڵ هەموو ئەوانەی سەرەوەشدا هاوکاتیش ئاسۆیەکی ڕونیش هەیە:  

کۆرۆنا و دەستبەسەرکردنی خەڵکی لە ماڵیاندا لایەنی ئەرێینیشی هەیە کە ئەویش هەستانەوەی هەست و خۆشەویستی و  بەرپرسیاریبوونە بەرانبەر بە یەکدی ، پشتبەستن و هاوکاری یەکدی ، لێپرسینەوە و دروستکردنەوەی پەیوەندی مرۆیانەی بێ بەرانبەریی لەتەك یەکدی ، کە زۆر دەمێکە سیستەم و میدیاکەی ئەوانەی سەرەوەی  لە خەڵک کردۆتە نەك هەر دیاردەیەکی نەیار و نەخوازراو، بەڵکو گومانداریشی کردون.

دەوڵەت نایەوێت ئەو هەست و هاوکارییە لە نێوانی تاکەکانی کۆمەڵدا هەبێت. تەفروتونابوونی تاك هەر کەس بۆخۆی، لە قازانجی ئەوە، دوورکەوتنەوە و بڕواکردنە سەر دەوڵەت و بەرپرسان و سەراپای دەزگەکانی لە سوودی ئەوە.  کەمکردنەوەی متمانەی تاك، خەڵکی بە خۆی، یانی متمانە بوون و گەورەبوون و بەهێزبوونی ڕۆڵی دەوڵەت، بۆیە دەوڵەت هەمیشە لە هەڵپەی ئەوەدایە.

میدیای فەرمی کە زمانحاڵی سیستەم و دەوڵەتە  لە هەوڵ و کۆششی ئەوەدا بووە : کە تۆ بۆ خۆت بژیت ، هەقی کەسی دیکەت نەبێت ، خۆت یەکەمیت و خەڵکانی دیکە دووەم و سێیەم، دەوڵەت بەرپرسە لێت و بیمەی بۆ بڕیویتەوە، سەدەها دەزگەی خێرخوازی هەیە و دەرفەتی یارمەتیدانیان بۆ ڕەخساندویت، گەر پێویستت پێیان هەبوو…..

ئەوەی کە لەم بارودۆخە نالەبارەدا بەڕێ دەچیت خۆشبەختانە دروستبوونی هەزاران گروپن کە بێ بەرانبەر لە هاوکاری و کۆمەککردنی یەکدی و خەڵکیدان.  ئەو گرووپانە کارو پیداویستی گەورە نیشاندەدەن و پێی هەڵدەستن هەر لە تەلەفونکردن و قسەکردن لەتەك ئەو سەدەها پیر و پەککەوتە و خەڵکانی خاوەنپێداویستی تایبەتی تاکو ئارامیی و متمانە و پەیوندی نێوانی مرۆڤەکان بگێرنەوە ، ئەمە جگە لە هاوکاری دەرمان وخۆاردەمەنی و شۆپینکردن بۆیان ، تا دەگاتە شیوەیەك لە خۆڕێکخستن و یەکدی ناسین و کردنی قسە و باس و گرفتەکان لەگەڵ یەکتر .

ئەمە ئاسۆیەکە کە گزنەیەك لە هەتاو لێوەی سەردەهێنێ و ڕەنگە ببێتە هیوایەك بۆ شتی گەورەتر، بە دووکەوتنی  خەڵکی بۆ گۆڕانکاری و گلان لە بزوتنەوەیەکەوە کە هەر هیچ نەبێت هەنگاوێکی گەورە بێت لە کورتکردنەوەی دەستی دەوڵەت و دەسەڵاتداران.






دووڕوویی سەرەکوەزیرانی ئێمە، بریتانیا، و بەرپرسەکان

دووڕوویی سەرەکوەزیرانی ئێمە، بریتانیا، و بەرپرسەکان:

زاهیر باهیر


بۆریس جۆنسۆن دوای ئەوەی بەهێزی دکتۆر و نێرسەکانی بەشی تەندروستی لە مردن ڕزگاری بوو، سوپاسی تەواوی کارمەندانی خەستەخانەکەی کردو بە تایبەت ئەو دوو نێرسەی کە بۆ ماوەی 48 کاژێر لە ژوور سەری بوون [ وێنەکانیان لە خوارەوە دادەنێم کە کوڕەکە پورتوغالییە و کچەکەش نیوز لەندەییە ] وتی ” ژیانی خۆمیان دەدمێ” .

بەڵام گەر هەر سەرنجێکی زۆر کورتی قسە و کرداریان بدەیت بۆت دەردەکەوێت کە هەرچی دەڵێن درۆیە .

من لێرەدا چەند برگەیەك لە کار و قسەیان دەهێنمەوە :

  • بە گوێرەی ئەو زانیارییەی کە دەست حیزبی لیبراڵ-دیمۆکرات کەوتووە 5000 نێرس کە لە وڵاتانی ئەوروپاوە هاتبوون دوای ڕیفرۆندەمەکەی 2016 بریتانیان بەجێهێڵا [  بۆریس سەرکردایەتی هەڵمەتی دەچوون لە ئەوروپای دەکرد ..  هەر بۆ زانیاری خوێنەر] .  بەم شێوەیەش ژمارەی ئەو نێرسانەی کە لە وڵاتانی ئەوروپاوە دەهاتن و لەسەر کار بوون لە بەشی تەندروستی ئێرەدا، لە 6،382 لە ساڵی 2017/18 دابەزی بۆ 805 نێرس لە ساڵی 2019.


  • بە گوێرەی Royal College of Nursing  هەر بە تەنها لە ئینگلەندا شاغیری 40،000 نێرس هەیە ، واتە ئەوەندە نێرسیان دەوێت لە بەشی خەستەخانەکانا.


  • لە کەمپەینەکەی ساڵی پاری هەڵبژاردندا ، بۆریس جۆنسۆن پلانی ئەوەی کرد دانی پارە بە دەوڵەت لە لایەن ئەو نێرسانەی کە لە وڵاتانی غەیری ئەوروپاوە دێنە بریتانیا بە بڕی لە سەدا 50 زیاد کرد . ئەمەش ئەو برە پارەیەی لە 400 پاوەەندەوە ساڵانە سەرخست بۆ 625 پاوەند ئەمەش شمولی ئەو نێرسانەش دەکات کە لە دوای دەرچونی بریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا، دێنە ئێرە بۆ کارکردن . ئەم بڕەش تەنها بۆ خودی نێرسەکە خۆیەتی  خۆ ئەگەر هاوژینەکەی لەگەڵدا بێت یا خود منداڵیان هەبێت بە گوێرەی ژمارەی خێزنەکەیان بەرزدەبێتەوە ، کەواتە بۆ هەر ئەندامێکی خێزانەکە نیرسەکە دەبێت ساڵانە 625 پاوەند بدات.


  • لە سڵی 2010 وە کە حیزبی موحافیزین هاتوونەتو سەر حوکم موچەی نێرسەکان بە بڕی لە سەدا 8 هاتۆتە خوارەوە یا خود بە بڕی 2،646 پاوەند بووە.


  • لە ساڵی 2017 دا بۆریس جۆنسۆن و وەزیری ئێستای تەندروستی، لە پەڕلەمان دژ بە بڕیارەکەی پەڕلەمان وەستانەوە کە ویستیان ئەو ڕێژەیەی کە لە ساڵی 2010 کە زیادکردنی موچەیان بوو بە ڕێژەی لە سەدا 1 بۆ نێرس و دکتۆرەکان ڕاگرتبوو، نەهێڵن و لە ساڵی 2018  ئەو ڕێژەیە بەرزبکەنەوە.

ئەوە دەوڵەت  و دەسەلاتن کە موبادەرەکانیان لە خەڵکی سەندۆتەوە*:

ئەوە دەوڵەت  و دەسەلاتن کە موبادەرەکانیان لە خەڵکی سەندۆتەوە*:

زاهیر باهیر


ئافاتی کۆرۆنا وای کردوە کە خەڵکی تا ڕادەیەك لە ڕاپەڕاندنی کاروبارەکانیانا و ڕێکێخستنەوەی ژیانی خۆیان و دەوروبەریشیانا، متمانە بکەنە سەر خۆیان.

ئەم چەند نموونەیەی خوارەوە ئەوە نیشان دەدەن کە خەڵکی بە داهێنانەکانیان ئەوە دەسەلمێنن گەر سەرچاوەکانی سامانە سروشتی و کۆمەڵایەتییەکانیان لە چنگا بێت زەرووربوونی دەوڵەت و دەسەڵات پاساوێکی نامێنێت.

ئەمانەی خوارەوە تەنها چەند داهێنانێکی خەڵکییە لە شوێن و وڵاتانی جیاوازدا :


  • لە بریتانیا بە هەزارەها گرپی هارریکاریی بێ بەرانبەریی دامەزراون، Mutual Aid، لە یارمەتیدانی خەڵکانێك کە پێویستیان بە یارمەتی هەیە.


  • لە شاری وەوهان-ی چین کە لەوێوە گوایە کۆرۆنا سەریدەرهێناوە ، پاش ئەوەی کە دەوڵەت قەدەخەی ئامرازەکانی  هاتوچۆی کەرتی دەوڵەتی کرد تاکو هەموو کەس لە ماڵەوە بمێننەوە، خەڵکەکەی هاتن قیتاری سەیارەیان دروستکرد لە گواستنەوەی خەڵکیدا بۆ خەستەخانەکان و هێنانەوەیان.


  • لە شاری جیهانسبێرگی جنوبی ئەفەریقا خەڵکی هاتن تیمی تاقمی پێداویسییتییان دروستکرد بۆ یارمەتیدانی ئەو خەلکانەی کە خانوویان نییە ،  واتە لە چواردیواری بەناو خانوویەکی لە تەنەکە و مقەبا و پوشوو و پەڵاش دروستکراودا دەژین. لەو پێداویستیانە :  دیتۆڵی تەعقیمکردنی دەست ، کاغەزی تەوالێت ، بتڵی ئاوی پاك   و خواردەمەنی.  لە شاری کەیپ تاون ئەوانەی کە شارەزاییان لە کاروباری نەخۆشی چارەسەرکردندا هەبوون گروپیان دروستکرد لە گەڵ شوێندا، گەر کاتێك کە خەستەخانەکان پڕ بوون و نەیاتوانی چی تر نەخۆش وەرگرن ، ئەمان بە دەوری خۆیان ئەو کارە ئەنجام بدەن .
  • لە ئەمەریکا گروپ بۆ یارمەتی کارمەندانی دکتۆر و نێرس خەستەخانە، دروستبووە، کە خۆیان وەختیان نییە تاکو پێداویستییەکانی خۆیان دابین بکەن .  هەر لەوێ منداڵێکی 8 ساڵان گروپێکی دروستکردووە کە یارییەکان نیشانی منداڵان دەدات  و بە یەکەوە دەیکەن .   گروپی دیکە دروست بووە تاکو یارمەتی منداڵانی ئەو دایك و باوکانە بدات کە کە باوك و دایکیان زۆر سەرقالی کاری دیکەن.


  • لە نەرویچ گروپێك لەوانەی کە لە کۆرۆنا چاکبوونەتەوە درروستبووە بۆ یارمەتیدانی خەڵکی کە ئەو کارانە بە خەڵکانێك کە تا ئێستا ساغن ناکرێت چونکە مەترسیدارە بۆئەوان کە بیکەن و لە کردنیا ڕەنگە توشی کۆرۆنا ببن.



  • لە بولگاریا گروپ دروستبووە بۆ پێدانی کۆفی بەیانیانا و هەروەها بە قسە یارەمەتیدانی کەسانێك کە گرفتیان هەیە. ئەو کارەش  بە ئینگلیزی پێی دەلێن counselling .  لە پراگ گروپێك لە قوتابیان دروستبووە  کە لای منداڵانی دکتۆر و نێرس و کارمەندانی خەستەخانەکان دەمێننەوە کە خۆیان لەسەر کارن .


  • لە شاری دوبلن لە ئیرلەندە لە بلۆکێك خانوو یاری ‘ بینگۆ’ کە پێی دەڵێن ” balcony bingo لە ڕێگای فەیسبووکەوە دروستکردوە کە بە هەزاران کەس تیایدا بەشدارن .



  • لە شاری بریستۆڵ-ی بریتانیا گروپێك لە ئافرەتان دروستبووە کە کاریان پەیداکردنی داوودەرمانە بۆ ئەو کەسانەی کە ناتوانن لە ماڵەکانیان بێنە دەرەوە.


  • لە لاتیڤیا بە هەمان شێوە گروپی جیا جیا دروستکراون بۆ مەبەستی جیا جیا.



  • لە وڵاتی فلیپین دیزاینەری پۆشاک دوکانەکەی گۆڕیوە بۆ دروستکردنی پێداویستییەکانی خۆپاراستن لە پەتای کۆرۆنا.


  • لە یەك هەفتەدا گروپێك لە دکتۆر و تەکنیشنەکان و پسپۆڕان توانییان لە ماوەی هەفتەیەکدا جیهازی هەناسەوەرگرتن و بوژانەوەی سییەکان دروست بکەن کە تێچونی تەنها 370 دۆلاری ئەمەریکییە بە هاوکاری کۆمۆنێتییەکان.

*ئەم زانیاریانە لە وتارێکی نوسەر و چالاکوانی ناسراوی ژینگە George Monbiot کە لە ڕؤژنامەی گاردیانی 31/03/2020 ، وەرگیراوە بەڵام تایتڵی وتارەکەی ئەو جیایە.