لەبیرناکرێن و لە بکوژان نابووردرێت

لەبیرناکرێن و لە بکوژان نابووردرێت

 

ئەم ڕۆژ، ١٠ی ئۆکتۆبەر، ” کۆبوونەوەی کرێکاران، دێمۆکراسی و ئاشتی” کە لەلایەن کۆمەلێك یەکێتی و کۆمەڵە و ڕێکخراوەوە ڕێکخرابوو، پەلاماردرا، هەر وەك مانگی جونی لە ئامەد و جولای لە پرسوس، ئەم ڕۆژ لە ئانکارا تەقینەوەی بۆمب دە (١٠) کەسی کوشت.

 

هەزاران کەس لە زۆر شاری ناوچە جیاوازەوە دژی ڕامیاریی جەنگ و قازانجکەرانی جەنگ و دەسەڵات کۆبوونەوە. هەر لەو ساتەدا بۆمبەکان تەقینەوە و بوونە هۆی کوشتی خەڵکانی ئاشتیخواز و ژیاندۆست و ئازادیخوازی دژە جەنگ.

 

ئەم تەقینەوەیە کە تێیدا تاکو ئێستا زیاتر لە سی (٣٠) کوژراون، ڕەنگدانەوەی تینوویەتی دەسەڵاتە بۆ خوێن. ئەوانەی کە لە ئامەد، لە پرسوس، لە جزیرە خەڵکیان کوشت، هەنووکە لە ئانکارا بە کوشتنی دەیان کەس هەوڵی ترساندن و نائومێدکردن بە ڕامیاریی جەنگ و پەشیمانبوونەوەی خەڵك لە تێکۆشان لەپێناو ئازادی، دەدەن.

 

دەبێت دەسەڵات ئەوە بزانێت، کە بەو ئامرازانە، چ دەستگیرکردن بێت یا کوشتن بە بۆمب، ئێمە بە ڕامیاریی جەنگ ترسی دەسەڵات بەسەرماندا زاڵنابێت و ناترسین.

 

گیانبەختکردووان لەپێناو جیهانێکی نوێ و ژیانێکی ئازادانە لە ئامەد و جزیسرە و پرسوس و ئانکارا کوژران

 

 

لەبیرناکرێن و لە بکوژان نابووردرێت

 

چالاکی شۆڕشگێرانەی ئەنارکیستی (DAF)

 

١٠ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٥

خۆنیشاندان دژی تۆری دەولەتی

Devrimci Anarşist Faaliyet

https://www.facebook.com/anarsistfaaliyetorg

10418499_1670233939859156_8832094089240479327_n 12079805_1670238566525360_5683534134751942103_o 12080166_1670238573192026_266642722796929481_o 12091327_1670238486525368_453368048939455690_o 12108819_1670233936525823_3521304065082157921_n 12122871_1670233913192492_8986222564259731715_n 12132452_1670238533192030_7635918347285999517_o

Is the current economic crisis capitalism crisis or ours ?

By Zaher Baher

Oct 2015

Capitalism and its Media have always worked on confusing and deceiving us by introducing reactionary movements, events and experiments as a revolution, that in fact benefit the system rather than us.

For almost a century the Media outlets tried to sell state capitalism to us as socialism. They called Russian bourgeois society a socialist society, for about forty years they tried to tell us what happened in Iran was a revolution. And recently they tried hard to convince us what happened in some of the Arab countries was the “Arab Spring” or “Arab Revolution”. The same applies with regards to an economic crisis. For more than 150 years we have been told that these crisis were capitalism crisis not us. They tell us this to confuse and deceive us as if the capitalists in general have to pay the price, not us. So we should think this crisis is nothing to do with us and we should believe that it is business is as usual.

Many of us cannot form our opinions and analyse things independently and think freely. In other words, we are influenced by the Media. We also think by the brain of somebody else, so that much of our thinking and analysis of issues like economics, politics and social issues are shaped by the Media, famous people and academics that write or talk about them.

During his time, Karl Marx noticed that in the future the duration gap between the crises will get shorter and the crisis time will get longer. However, the whole crisis, whether it remains for a short or a long time has never been the crisis of a capitalist system. It has always remained our crisis. It was us who paid the price by losing our job, consequently becoming homeless as well. We lost many of the achievements that we gained before, and then we became weaker and weaker. It was the capitalism system which escaped the crisis and emerged stronger than before by reorganising itself in a new form and beginning to attack to us.

Although I believe Marx’s entire political theory failed and some parts of his economic theory are questionable, for the problems of his economic theory, he should not be blamed at least for a couple of reasons. First his analysis of the economy in general, especially after the second half of last century onwards, working class and the system, should not be expected. At his time the capitalism system compared to the present one was very weak but the working class movement was more united and stronger than now. Second we should not look to Marx as a God or at least a fortune teller to see his doctrine is correct for now and the future as a medicine for our present sickness. Whoever thinks about Marx this way, is not only unfair to and insulting him, but in fact, him/herself is a parrot just using a brain of somebody who died a long time ago rather than thinking by his/her own brain.

In this article, I am only relying on evidence, statistics on one hand and the current economic, political and social situation under this crisis on the other hand.

I believe it was us that built this system not capitalists; it is us that created money, wealth, capital and everything else. Meanwhile it is us that can live without money, the capitalism system, in a society free of private ownership and power of authority. It is us managing and maintaining every cell in society while capitalists never without using our power, our workforce alone can even make one simple thing, and carry on their normal life and manage maintaining this system even for a minute. It is us actually producing everything, but it is they who benefit. In short it is us all the time holding this system not the capitalists and elites, therefore, whenever and wherever the system became faulty and problematic, it will be us who will be at a disadvantage and pay the price.

What is the economic crisis?      

The Oxford Dictionary definition for the economic crisis is “A situation in which the economy of a country experiences a sudden downturn brought on by a financial crisis. An economy facing an economic crisis will most likely experience a falling GDP, a drying up of liquidity and rising/falling prices due to inflation/deflation. An economic crisis can take the form of a recession or a depression. Also called real economic crisis”

The definition of Google for economic crisis is “   A downturn is part of the economic cycle (sometimes referred to as trade cycle or business cycle) The UK definition of a recession is – negative economic growth for two consecutive quarters. The definition of an economic downturn is less strict than a recession”…..” A situation in which the economy of a country experiences a sudden downturn brought on by a financial crisis. An economy facing … some financial assets suddenly lose a large part of their nominal value”

Many economists believe the current crisis is the worst the world has seen since the great Depression of 1930s.

For Marx “Capitalism IS an economic system that is inherently crisis-prone. It is driven by forces which cause it to be unstable, anarchic and self-destructive”

Marx with Frederic Engels described capitalism in the Communist Manifesto as “a society that has conjured up such gigantic means of production and of exchange, [that it] is like the sorcerer, who is no longer able to control the powers of the nether world whom he has called up by his spells.”A few questions here are coming up: Has that really happened? The sorcerer no longer controlled the power? When and where after 170 to 180 years we have seen that?

Elsewhere Marx argues that crises “carry the most frightful devastation in their train, and, like an earthquake, cause bourgeois society to shake to its very foundations.” Have we really seen bourgeois society shake to its very foundation?

Whatever the definitions of the crisis, this crisis happened and continues although the apologetic capitalists repeatedly say there will be no more “bust and slum”.

For Marx the causing of the crises are over-production, under-consumption, luck of purchase power and disproportion.

And the only solution from Marx and Engels for the above was democratic economic planning–socialism: “If the producers as such knew how much the consumers required, if they were to organize production, if they were to share it out amongst themselves, then the fluctuations of competition and its tendency to crisis would be impossible. Carry on production consciously as human beings–not as dispersed atoms without consciousness of your species–and you have overcome all these artificial and untenable antitheses. But as long as you continue to produce in the present unconscious, thoughtless manner, at the mercy of chance…crises will remain; and each successive crisis is bound to become more universal and therefore worse than the preceding one; is bound to impoverish a larger body of small capitalists, and to augment…the numbers of the class who live by labour alone”

There is no doubt that the chaotic form of production of the capitalism system and private ownership contradict with workforce of production. This brings crisis with itself which in the end brings disaster to the vast majority of us on one hand and accumulate the huge amount of capital in the hands of a tiny minority on the other hand.

If the causes of crisis is due to over-production and this causes the stagnation of economic, then at present time this ‘reason’ is questionable for me. At present because of the new technologies this problem to certain extent can be resolved by reorganising, making plans in advance before the stagnation starts in the market. No doubt nowadays any major company can find a huge amount of information within second, by using one click they can work out anywhere in the world where they have a branch how much goods, are sold, the profit and loss, the boom period for that particular branch, the number of customers they have, how many workers they have, their work conditions and their performances, and much more. Obviously things have changed very much since when Marx was alive, so they can gather all the above information in a matter of minutes. This may be a reason nowadays as to why the crisis is financially rather than the crisis of the business and trades, although it always ended up with the economic crisis.

However, here I am not attempting to find the causes of crisis but the influences and the implementation of crisis on the vast majority of us. It is true that from here to there a few capitalists, a few companies, banks will be bankrupted or even collapse but whatever happens, the system in general is intact and safe. It looks like an earthquake that comes and goes damaging some area but the rest of the world will remain undamaged.

We usually do not know much about the crisis or we do not feel it until the governments   impose the austerity policy.

Imposing the austerity policy:  

What has been so far introduced to us as capitalism’s crisis, in fact, was neither the crisis of capitalists nor the crisis of the capitalist system. When there are competitions and struggles between the varieties of the corporations, companies happen to cause bankrupting or collapsing some of them. In this situation capitalism through its nation states via its political representative, the parliamentary system imposes austerity on nation and citizens. Their justification for that, as they say, are the economic, is very bad, that without taking a serious measures the entire economy in the country even in the Continent will collapse then we will lose everything.

With this justification their vicious attack from privatising, selling the state ownerships and assets, reducing wages and pensions, sacking workers, reducing and cutting benefits, increasing working hours, imposing the worse work condition, putting up the prices of everything starts, to increase the rent, closing down the public services, forcing the worker to accept any shit jobs while there are millions unemployed in the market.

Austerity, as all of us know, brings so many more problems, like making the unions and working movement much weaker, decreasing corporation tax, increasing crime, racism and fascism, extending the hospital waiting list, homeless and homelessness list and list of eviction and repossessions usually go up.

The crisis situation for which the austerity is imposed brings us terrible packages which we are the only losers. It stays with us and it will be our crisis until   we will be completely aware and conscious about the situation and understanding fully of its causes. Unless we rise up against it by organising ourselves and work collectively to reject the parliamentary system, using direct action and direct democracy to bring back the power from the corporations and their political representative, the government, our crisis will continue and worsen.

In the absence of the above, this system will remain and the economic crisis will stay with us for a long time as well. History has shown us that after each economic crisis the capitalist system became stronger than before by organising itself better and becoming more efficient. Just looking back after the Great Depression what happened in the end of 1920s we can see instead of revolution, in fact, capitalism emerged so strongly it managed to launch WW2. Once the war was over again it managed to create so many small, big, short and long wars: civil wars, religious wars, nationalist wars in so many countries. No doubt these wars made the movement of people weaker and the system much stronger.

If we look at the current crisis closely on the World level and its impact on us we can start from the Oxfam report of 19/01/2015 that says half of global wealth held by 1%. The report shows that the share of the world’s wealth owned by the best-off 1% has increased from 44% in 2009 to 48% in 2014, while the least well-off 80% currently own just 5.5%.And also the report added that on current trends the richest 1% would own more than 50% of the world’s wealth by 2016. The report mentioned that last year, 2014, the 85 richest people on the planet have the same wealth as the poorest 50% (3.5 billion people).

In separate research the Equality Trust, which campaigns to reduce inequality in the UK, found that the richest 100 families in Britain in 2008 had seen their combined wealth increase by at least £15bn.

In this crisis in Europe the riches, the bankers and the companies are getting richer and making more profits while this crisis for us is getting deeper and making us poorer. We see the rate of unemployment has increased. For instance : In Italy the rate of unemployment rose to 12.4%, in Portugal 13% in France 10.5 % in Greece 25.6%, In Ireland 9.7%, in Germany 4.8%, in Spain 22.7% in UK 5.4% and in US 10.3%. The unemployment rate among the young people is much higher; for example, in Greece it is 56%, in Spain 53.5%, in Italy 43.9% and in Croatia 45.5%. According to Joseph Stieglitz, the former deputy of the World Bank, the rate of unemployment among the young African Americans   between 17 and 20 years old who have graduated from high school but not enrolled in college is over 50%.

Although a few of the Banks and big companies have been bankrupted or collapsed, the vast majority of them have benefited from the current crisis. Their profits have gone up compared to previous years. Here is an example of some of them; the profit of Walmart in 2014 was $16.4Bn –an increased of 2% since 2013. The profit of the first season of JP Morgan for this year that disclosed on 14/07/15 has gone up by 5.2% and the Electronic Arts predicts the profit of each of its share go up by $2.85, twice the profit of last year. Amazon online retailers Luxemburg Unit took £5.3bn sale just from British internet shoppers that rose by 14%. . Apple profit for last year increased by 6% to $39.1bn compared to 2013. Costco profit $20.6bn, IBM profit is $12bn, Microsoft profit $22.1bn increased by 1%, Google $14.4bn, the profit increased by 11%. Coca-Cola $7.1bn and Nike $2.7bn, was increased by 8%. These are only a few examples among 10 more of the world’s top corporations that their profits have gone up on our expenses.

In UK according to a report from Sunday Times of 15/04 that listed down the rich people shows the 1000 wealthiest people in the UK are now worth £547bn, not counting what’s in their bank account. The report says “The figure has more than doubled since a total of just under £250bn was recorded in 2005, despite the world economy being gripped by a punishing recession over much of the last decade”. The list also includes 117 billionaires – up from 104 last year.

What we see here should not actually shock or surprise us because; first the rate of corporation tax when Winston Churchill was in power was 97%. When Margaret Thatcher came to power it reduced to 60% and under the Labor and then Conservative gradually reduced to 20%. It was just recently disclosed that the taxpayers are handing businesses £93bn a year by subsiding them and tax break, a transfer of more than £3,500 from each household in the UK. Second the income of ordinary family has since 2008 gone down by 10% and also more than 900,000 people live on food banks. This figure has since last year gone up by 38%. In the meantime the gender pay gap has not closed after 70 years.

While we look at the actual evidence on day to day life with having more than 1.7 million workers on zero-hour contracts, reducing or cutting the benefits, selling the state properties and its assets including social housing , increasing the gap between the poor and the richer, the standard of people’s life lower than 5 years ago, the home owners rate from 70% reduced to 64% and the number of eviction in a day reaches more than 1000 , only between July and September of last year the number of evicted rent payers arrived to 11,000 and 2805 mortgage borrowers lost their homes during the quarter. And also it is expected if life goes on like now, the average UK household will be in debt by £10,000 by end of 2016, the number of Housing Benefit claimants have gone up by 500,000 and the working family claiming housing benefit more than doubled between 2009-10 and 2014-15 and now stands at more than 1.1 million,   the rate of young unemployment among ethnic minorities   went up by 50%, the cost of bringing up a child compare to years before increased by £2,000 ,   one of five UK earn less than living wage and more….How can you say this crisis is capitalism’s crisis not ours? And how can the crisis be “like an earthquake, cause bourgeois society to shake to its very foundations”?

When we have a spirit of defiance and challenge, we do not have to accept anymore of the above. When we resist orders from elites and their states, when we fight back, not surrendering, and believe that we can make changes. When we have the desire and the tendency of rebellion, the consciousness of being used and exploited and, the mentality of resistance that are extremely important for the job to be done. Then, we can freely and loudly say capitalism is in crisis not us.

آنارشیسم و هنر(2)

آنارشیسم و هنر(2)

فرشید یاسائی

…هیچ تردیدی نیست که ایدئولوژی برای مطرح شدن خویش، دست نیاز به طرف هنر دراز می کند تا در وصفش شرح حال نوشته شود. اما هنر هیچ وظیفه ای ندارد متقابل به مثل کرده و خود را به ایدئولوژی بفروشد! هنر اگر صبغه دینی – ایدئولوژیک بخود گیرد ، فاجعه می آفریند. خصوصا هنری که از دین الهام گیرد ( گرچه دارای ارزش هنری وزیباشناسی داشته باشد) زیبائی آن در قدمت و مهارت است ( آثار و ابنیه تاریخی…) اما ازجذابیت برای رشد استعداد و ایده ها دور می ماند و در سطح نازل شمایل کشی و مداحی باقی خواهد ماند.موزه ( حتی معروف ) های دنیا مملو از این نوع هنرها است که متاثر از فرمان های کلیسا و یا دربارهای جهان خلق شده اند.این سبک هنر و یا معماری بسیار فاخر و ارزشمند است که مربوط به تاریخ تمدن بشریت و در جای خویش قابل تقدیر میباشد. اما انگیزه ای را بیدار نمی کند چون حامل پیامی نیست که مخاطبان را به فکر فرو برد*. زیبائی بخشی از هنر است. بخش دیگر هنر مربوط به پیامی است که از طریق آن هنرمند با مخاطبان خویش رابطه برقرار می کند .انسان نخستین بار با زایش سبک امپرسیونیسم شاهد انفجاری مهیبی در دنیای هنر بود و این جنبش توانست هنر قدیم را مجبور به پوست انداختن کند. ما در تاریخ آنارشیسم نیز مانند امپرسیونیسم شاهد این انفجار بودیم. یعنی زمانیکه متفکران اولیه آنارشیسم ( باکونین ، پرودون ، گیوم و…) در برابر تفکرات توطئه آمیز ودیکتاتوری مارکس و مارکسیستها قدعلم کردند و نظرات رایج بر فضای فکری اینترناسیونال اول را تغییردادند.

هنر و آنارشیسم مشترکا آغازگر تحول و دگرگونی می باشند. فعالیت های هنری در جوامع اولیه نشان میدهد که انسان ها از قدیم برای بیان احساسات خویش ، به هنر رجوع و از آن بهره برده اند.خلاف نظریه طرفداران ایدئولوژی ، هنر ( نقاشی بر روی سنگ و یا پیکر تراشی… ) ضرورتا منشا بیان خاستگاه های مذهبی انسان های اولیه نیست. بلکه شرح حال و بیان احساسات ( که میتواند! جنبه مذهبی داشته باشد اما ضرورتا نیست!) هنرمندان آن عصر را نشان میدهد. این مشکلی است که دائما تکرار شده و اکثر تاریخ نگاران و خصوصا باستان شناسان هر جا که با نمادی …که پاسخی برای آن ندارند و به علت کمبود اطلاعات عاجز ازابراز پاسخ منطقی هستند ، نماد و تصاویر… را به دین و مذهب ارتباط میدهند و شوربختانه در کتب درسی و حتی دانشگاهی این اشتباه به کرات تکرار شده است. خوشبختانه با پیشرفت علم جدید و توسعه ابزار و وسائل… اختراعات و اکتشافات، به بسیاری از پرسش های به اشتباه پاسخ داده؛ پاسخ روشن داده شده است.

در حوزه فلسفی آنارشیسم و حوزه فرهنگی وهنر، نکات مشترکی وجود دارند که در وهله اول نامکشوف هستند و برای کشف آن تعابیری ابراز شده است که – در مواردی – برای شناخت این اشتراکات مفید هستند. حتی اگر این تعابیر دقیق هم نباشند. بازتاب بخشی از شناخت این مفاهیم است. برای اینکه خود این مفاهیم ( آنارشی و هنر ) بیانگر بخشی از حقیقت هستند که میخواهند به تعداد محدودی از پرسش های که در جامعه وجود دارند؛ پاسخ دهند. این درست نقطه مقابل تفکر یک بعدی و ایدئولوژیک است. چون در ایدئولوژیک ، ذهن انسان به اشغال مفاهیمی در می آید که تحت عنوان ” حقیقت ” محض طبقه بندی شده است. در صورتی که نیست .

یکی از دلائلی که نگارنده ، هنر به مفهوم کلی آن را با آنارشیسم ، مقایسه کردم و به اشتراکاتش توجه کردم. در این است که یک آنارشیست نیز مانند یک هنرمند مستقل و آزاد ، با باورهائی که برای دیگران غیر ممکن است ؛ روبروست و همین باعث میشود ( هنر و آنارشیسم ) که ما را به تفکر و تعمق وا دارد. اعجاب یک هنرمند در اثر هنریش ، انتخاب رنگ و تصویر و مفاهیمی است که خواننده و یا بیننده را محو خود می کند. تا جائی که مخاطب خود را در تابلو و یا شعری می بیند که خودش کوچکترین دخل و تصرفی در آن نداشته است. اما مانند بالش نرم و لطیفی است که آرام سربدان میگذارد و تمامی شب را با او به صبح میرساند.

زمانیکه متفکرین اولیه آنارشیست برای اولین بار در تاریخ علیه هرگونه اقتدار قیام کردند،پیامشان مدعوین را به تعجب وا داشت. برای آنان آنارشیستها مردمانی بودند که غیر ممکن را می طلبیدند.تصور جامعه ای عاری از خشونت و اقتدار، پیامی نبود که در کتابهای درسی ، قصه های مادر بزرگ و روزنامه ها … خوانده و شنیده بودند. این اتفاق با زایش سبک هنری امپرسیونیست به وقوع پیوشت.امپرسیونیستهای اولیه را مجنون …میدانستند. طلوع آفتاب در شب اتفاقی نبود که در باورجمعی آدمیان رشد و نمو کرده بود….

با ظهور ایده آنارشیسم مکاتب دیگر را که تعدادی از آنان برچسب ” علمی ” بخود زده بودند؛ خواب زده کرد. متفکرین آنارشیست در تمامی اعصار کوشیدند که فرهنگ و هنر را از اسارت ایدئولوژی خارج سازند. و نظریه ” فرهنگ روبنائی ” ( که مارکس و مارکسیستها ابراز میداشتند) را با شدت رد کرده و فرهنگ را زیربنا در جامعه میدانند که اهمیت آن به مراتب از اقتصاد بیشتر است. آنارشیستها بنا بر ارزیابی و تجربه تاریخی با قدرت تمام در برابراقتدار و توتالیتاریسم ( خصوصا مارکس و مارکسیستها…) ، برده داری ، مسخ و بت پرستی ایستادند، لذا محکوم به هرج و مرج …طلبی شدند. از آنجا که معمولا ( جوجه ها را آخر پائیز میشمارند!) نتایج کار مهم است. نتایج فلسفه سیاسی اکثر مکاتب مخالف آنارشیسم ( خصوصا مارکسیسم )، دچار بحران و سپس نابود شدند . جنون اقتدارطلبی و رهبرپرستی ( تا درجه بت پرستی ) نتایجش چیزی جز نابودی نیست.

 نفس پرداختن به « من » و اهمیت ویژه بدان دادن ، از شاهکارهای ماکس اشتیرنر* است که همگان تحت مفهوم خودکاوی و خودشناسی از آن بهره گرفتند. خلاف نظراتی (مارکس و انگلس…) که فلسفه اشتیرنر را نفی کردند تا جلا به فرضیه های خویش دهند. نواندیشانی ( در فلسه و هنر ) که متافیزیک را پشت سر گذاشتند و به دنیای روانشناسی وارد شدند، مفهوم « من » را دوباره شکافتند. در این مورد اگزیستانسیالیسها وایندیویدوالیستها …عنایت خاصی بدان داشتند. در هنر؛ خودکاوی و خودشناسی موضوع بسیار مهمی است و هنرمندان نباید منتظر اخذ مجوز از کسی باشند. آنان خود بخود با اشتیرنر همفکر و با دنیای آنارشیسم فصل مشترکی دارند.

مهمترین مسائلی که در فلسفه آنارشیسم و هنر وجود دارد، شناخت و خودکاوی انسان است. انسان از دوران باستان تا امروز برای حقیقت وجود خویش ارزش فوق العاده ا ی قائل شده است. همواره دغدغه برای بدست آوردن « منیت » خویش، داشته است.عکس تصور سوسیالیستها و کمونیستهای دولتی و… که تاریخ انقضای آنان بسر آمده است ، این انسان است که دارای فضیلت است نه امت و طبقه!

هنرمند اگر وارد میتولوژی میشود و به سراغ اساطیر میرود ، قصدش پاشیدن بذر افسردگی نیست. بلکه زنده کردن اندیشه ای است که میخواهد با آن انس گیرد و از حقیقت وجودشان آگاهی یابد.. با تکیه به این مورد فرق پیشه ور و هنرمند آشکار میشود. پیشه ورالگوئی را برایش طرح و تنظیم می کنند و به دلیل مهارت در حرفه خویش ، پیکر اساطیر… را می تراشد ویا نقاشی و …میکند.دید پیشه ور متوجه عملی ( این عمل می تواند اثری هنری باشد) که انجام میدهد. در ایدئولوژی ها این مورد را میتوان بخوبی ملاحظه کرد. رسم الخطی دربرابر شیفتگان قرار میدهند تا مشق شبانه خویش را بنویسند. اما هنرمندان میخواهند مانند آنارشیستها قلبها را تسخیر کنند. لذا به خلق اثری می پردازند که از ذات وجود خویش ، بیرون آمده است.

رسالت هنر در خلق زیبائی است که ارزش والائی در جامعه دارد. جامعه بدون هنر تصورش دردناک است. اینکه در جهان امروز ، هنر با اقتصاد و گهگاهی با سیاست درهم تنیده است. موضوع بحث مقاله نیست. طبیعی است رقابت در انسان ها همیشه بوده وحرف تازه ای نیست.اما این مورد را باید بدان اشاره کرد که چشم پوشی از فرهنگ و هنر ، چشم پوشی از توسعه و پیشرفت است. نمیشود جامعه ای را توصیف کرد که هنر جایگاهی در آن نداشته باشد.

هنر دامنه گسترده ای دارد که تمامی جامعه را پوشش میدهد. هرگونه روابط میان آدمیان هنری نهفته در خود دارد. جامعه شناسان کشور ما به توسعه فرهنگی و هنری توجه خاص دارند. اما نسخه این توسعه ( دولتی ) در دست دولت است. یعنی جامعه شناسان و…متوقع هستند که دولت در حوزه فرهنگ و هنر نیز دخالت داشته ( مانند تمامی حوزه ها ) و هنرمندان را یاری رساند… طبق این این نظریه – اگر اجرائی شود – زمینه توسعه و پیشرفت فرهنگی و هنری آماده میشود و در این مورد جامعه نقصی نخواهد داشت! این واقعیتی است که بدون پرداختن به مفهوم فرهنگ و نادیده گرفتن هنر ، مشکلات جامعه بیشتر خواهد شد.حال می پردازیم به این موضوع که چرا فکر میکنیم با سرمایه گذاری ( توسط دولت ) در حوزه فرهنگ و هنر و رفع نیازمندیهای مادی و ترغیب و تشویق هنرمندان ، به نتایج مثبت خواهیم رسید که در توسعه و اقتصاد کشور نیز موثر است؟

چنانکه میدانیم – خصوصا در کشور ما – هرجا که دولت قدم به جلو گذاشته جز به پرورش بطالت و مفت خواری… ارتشا ودزدی… چیزی به ارمغان نیآورده است. با شروع انقلاب دولتها یکی بعد از دیگری بودجه های هنگفتی را جهت فرهنگ و هنر ی که در راستای منویات آئین ( تشییع) خود بود، تخصیص دادند و میدهند. اما نتیجه این ” شاهکار ” دولت آن شد که میلیون ها پول بیت المال به جیب مداحان و ” شاعران “…ریخته شد! جای سئوال است با این ” شاهکار ” چه پیشرفت فرهنگی حاصل شد؟! چه نشانه های رشد هنری ( غیر از رشد تعزیه خوانی ، مداحی…!) در این سه – چهار دهه ؛ پیدا شد؟! مطمئنا باید قبول کنیم که با شکست مواجه شدیم. نسخه دولتی کردن فرهنگ و هنر ( در مارکسیسم نیز فاجعه دولتی کردن…جایگاه ویژه ای دارد!) در کشور ما یعنی ایدئولوژیک کردن فرهنگ و هنر در راستای نیت حکومت اسلامی است. دولت هنرمندی را کمک مالی می کند که جهت داده های خویش بسراید و دست به قلم نقاشی برد؛ غیر از آن هیچ!… در مورد سینما ، تئاتر و تلویزیون هم همین روند نکبت بار ادامه دارد.جامعه شناسان کشور گویا حافظه تاریخی خود را از دست داده وفراموش کردند که دولتها در کشوربیش از حد در بخش ” فرهنگی ” هزینه کردند.

در جامعه ای که آزادی بیان وجود ندارد. مطبوعات موجود زیر تیغ سانسور بدون کمک هزینه دولت نمی توانند ادامه حیات دهند…این کوتاه فکری نیست که باز از دولت یعنی مسئول تمامی مصیبتهای موجود جامعه بخواهیم… در حوزه فرهنگی نیزوارد شود. گویا فراموش کردیم که نشریات روزانه ای برای مثال کیهان ، جمهوری اسلامی و ایران… مضافا خبرگزاری ها و رادیو تلویزیون ها…از طریق دولت ارتزاق می کنند. با وجود چنین روندی که نزدیک به چهار دهه حاکم است… نتایج مثبت آن کجا است!؟

تجربه و واقعیت ثابت شده است که هرجا دولتها در حوزه های گوناگون اقدام و دخالت کرده اند، موفقیتی حاصل نشده و چه بسی فاجعه آفریده است. حتی در بخش مدیریت ، خصوصا اقتصاد به رشد رانت خواری و رشوه خواری… یاری رسانده است. نتایج دخالت دولت در امورات مردم چنانکه تاکید شد؛ فاجعه آفرین بوده و خواهد بود. یکی از آنها فرار مغزها ، سرخوردگی و منفعل شدن افراد دلسوز و هنرمند…است که جامعه را به نیستی سوق داده است.

فرهنگ به صورت عموم و هنر بطور خاص مانند موجود ی زنده و فعال است که باید بدان رسیدگی کرد. شاعر ، نقاش ، رقاص ، هنرپیشه…در عرصه و فضای خاصی می توانند به ارائه نقش و اثر خویش بپردازند. آزادی بدون احساس اجبار، به رشد هنر و هنرمند می تواند کمک کند. حکم حکومتی شامل هنرو فرهنگ نیست. اگر شامل شود نتیجه اش فاجعه است.

فراموش نکنیم که در عصر بلشویکی و فاشیسم ( برای نمونه : رجوع شود به تابلوهای هانس فریدمن* ) چه بلائی سر هنر و هنرمندان آوردند. آنان نیز از هنرمندانشان ( بالاجبار ) میخواستند ، خود را به ایدئولوژی حکومتی بفروشند! عرصه فرهنگی و هنری بدون آزادی غیرممکن است. حمایت و پشتیبانی لازم از هنرمندان به نهادهای مستقل مردمی و غیر دولتی مربوط میشود که نقش خویش را خوب بازی کنند.

همسو خواندن هنر و آنارشیسم در بستر آزادی مصداق پیدا می کنند که هر دو در ارتقای حیات فرهنگی فردی و جمعی انسان ها نقش اساسی دارند. رویکرد سیاست های فرهنگی دولتها در رابطه با مفهوم فرهنگ بطورعام و هنربطور خاص ، نشانگر توجه به خودبالیدن و توسعه فرهنگی ( مانند برج سازی های اخیر در تهران…! ) ارزیابی میشود. آنهم توسعه ای که نشانگر تبلیغات برای دولتها است. به تعبیر دیگر از شاعر و هنرمند خواسته میشود در مدح افتتاح مدرسه و یا پلی …هنرنمائی کنند ! میدانیم توسعه فرهنگی باید به رویکردی زیربنائی تبدیل شود.در غیاب توسعه فرهنگی ، توسعه به طور کل امکان پذیر نخواهد بود.

برقراری رابطه هنر با فلسفه آنارشیسم بستگی به ضرورت وجود آزادی در جامعه است. بارها تکرار شده است که بدون آزادی خصوصا هنر و فرهنگ ، صدمات بیشماری را باید تحمل کنند و در این صدمات ناشی از استقرار استبداد ، هنرهای نمایشی بیشترین لطمه را می بینند. ناگفته نماند که اگر فکر می کنیم از هنر بایدابزاری جهت حل معضلات اجتماعی ، بهره گرفت. خبط بزرگی مرتکب شدیم.نتیجه اصولی این اشتباه در غلتیدن هنر در دامان ایدئولوژی است.اسلامیستها و مارکسیستها… دقیقا توقعشان از هنر و هنرمندان بیکدیگر نزدیک است. هردو هنر و فرهنگ را در خدمت امت و طبقه و سمبلیک های آنان میدانند.

در فلسفه آنارشیسم برای دستیابی به آزادی و راه رسیدن به آن ؛ پیشنهادات بسیاری شده است.آنارشیسم رسالتش دردفاع از ارزش های موجود و ارزش هائی است که در آینده در جامعه خلق و رشد می کند.ترسیم جامعه ای آزاد که انسان ها بدون اقتدار در صلح زندگی و کار کنند . این تصورهنری نهفته در خود دارد . چون انسان ها قرن ها با اقتدار بزرگ و آموزش دیده اند. از خانواده کوچک تا خانواده بزرگ یعنی اجتماع ، این اقتدار است که حرف آخر را میزند. تا جائی که اکثر انسان ها حتی در رویای خویش ، جامعه ای بدون اقتدار را تصورهم نخواهند کرد.با جرات میتوان گفت : اکثر ایدئولوژی های موجود با جهان بینی های متفاوت ( با اقتدار به طور عام مشکلی ندارند) اقتدار خویش را بر اقتدار پیشین ترجیج میدهند.

آنارشیستها برای استقرار یک جامعه آزاد و انسانی و عملی شدن این خواست ، فعالیت خویش را در کاربنیادی فرهنگی وزیرساخت های آن سمت و سوی داده اند . انسان محصول جامعه خویش است. آنارشیستها با فعالیت سیاسی – فرهنگی میکوشند انسان ها را که تحت تاثیر و سیطره ایدئولوژی های پادگانی و تمامیت خواه بیمار شده اند و از فعال کردن قوه تخیل خویش در هراسند، از خواب غفلت بیدار کنند و به آنان بگویند : میشود دنیا را از پنجره دیگری دید.آنارشیستها نسخه درمان این بیماری را کار و فعالیت در حوزه فرهنگی و هنری میدانند که با آنارشیسم سنخیت دارند. و اینرا بدانیم نیازهای دیروزما به الزامات امروز مبدل شده اند.

2- وحدت هنر و آنارشیسم :

اینکه تصور کنیم : گفتنی ها ، گفته شده ، در راه صحیحی نخواهیم بود. انسان همیشه گفتنی دارد… هنر در جائی با آنارشیسم به وحدت میرسد که خواستار عبور از هنجارهای موجود است. یک هنرمند مانند یک آنارشیست میداند که بیشترهنجارهای موجود در جامعه ای که در آن کار و زندگی میکنیم؛ تصنعی هستند که پشت آن اقتدار نهفته است. بدین منظورمیکوشند از چارچوبی که در جامعه ساخته شده ، خارج شوند و فضای دیگری را خلق کنند تا انسان ها راحت بدون فشار، کار و زندگی کنند. آنارشیسم مانند هنرمی‌تواند‌‌قوه تخیل ما را فعال و به ما امید‌‌د‌‌هد‌‌.از آنجا که هر دو( آنارشیسم و هنر ) از یک جنس و ساختارشکن هستند که خلاف شواهد و قرائن موجود در جوامع سیر می کنند. محکوم به هرج و مرج طلبی میباشند.

آنارشیستها می کوشند امید را درجامعه زنده نگهدارند. این امید متعلق به انسان ها است که دولت ها و هر اقتداری قادر نیست از ما برباید.دولت میخواهد این حس دورنی را از ما بگیرد و درآن دخل و تصرف کند. دولتها از ما انتظار “جامعه پذیری” ( به زبان دیگر اطاعت کردن ) دارند تا بتوانند ما را با این روش بیشتر کنترل و باور و آرمان های ما را نابود سازند.هر موقع انسانی از داشتن باورها و امید تهی شد، به همان موجود مطیعی تبدیل خواهد شد که دولتها آرزوی آن را دارند…. اما هنر و آنارشیسم اجازه نخواهند داد در باغی که درون ما به گل نشسته و بخودمان تعلق دارد… دخل و تصرف شود. ما خیال پردازانی هستیم که بذر امید را درجامعه ای آزاد از هرگونه ستم و اقتدار می پاشیم و به انتظار شکوفائی آن خواهیم نشست. گرچه دولت پرستان ما را مجنون های جامعه قلمداد می کنند…! جای تعجب است دولتها بجای ساختن دار المجانین های بیشتر برای “مجنونان” آنارشیست ، دستگاه قضائی خود را عریض و طویل و به قطر کتب قوانین خویش می افزایند!؟

ناگفته نماند خیال و باورهای ما تحت تاثیر تبلیغات خصوصا ایدئولوژیک ، بیمار و از حرکت بازخواهد ایستاد.اگر فکر کنید که جامعه فقط از نابرابری های اجتماعی سامان یافته ، چنانکه مارکسیستها معتقدند؛ باور ها و تخیل ما در میدان جنگ دارا و ندار، اسیر اقتدار و نابود خواهند شد. آنچه که در انقلاب روسیه توسط بلشویکها صورت پذیرفت. آنان نیز تمامی آمال و آرزوهای زحتمکشان را تحت لوای ” حقیقت و واقعیت موجود” نابود کردند.این آدرس غلطی است که مارکسیستها میکوشند حول محور مبارزه طبقاتی ، عامل اصلی معلولیت فرد درجامعه ، یعنی اقتدار را عامل نجات ما ( دیکتاتوری پرولتاریا ) نشان دهند .

اریش فروم مینویسد: “… در جهان امروز بزرگترین درد ما و بزرگترین چیزی که باعث شده ما امیدمان را از دست بدهیم…” . عشق ، امید و آزادی میل به ادامه زندگی را در ما زنده نگهمیدارد… که لازمه اش باز بودن چشمهایمان است. رسالت آنارشیسم و هنر آزاد ساختن آزادی از چنگال توتالیتاریسم و ایدئولوژیک واحقاق صلح و نوع دوستی است.اگر هنر و عمومی تر فرهنگ کارکرد ابزاری بخود گیرد. ( آنچه که در انقلاب فرهنگی چین و ایران…!) از این تعاریف خارج خواهند شد وبه وسیله سرکوب تبدیل میشوند.سربازی که در جبهه جنگ ، ادامه جنگ را آرزو می کند. ما را از صلح دوستی دور میسازد. یا آنکه پیکر تراشی که برای خوشایند نازیسم و بلشویسم از جسم کارگر، ابرمردی (سوپرمن) با بازوهای خارج از هنجارکه نشان برتری حتی جسمی کارگر از دیگران است ؛ می تراشد! کمکی به ما نمی کند. در بالا اشاره شد که هنرمند وقتی تبدیل به صنعتگر و یا پیشه ور شود، تفسیر دیگری لازم است که مربوط به بحث ما نمیشود.وظیفه آنارشیسم و هنر پرهیز از گرایش به جنون و هیجان وکشتن انسان و تخریب محیط زیست است .

عکس تصور دورکیم * ( دورکهایم ) که ” ساختارها را مقدم بر انسانها ” میدانست. این انسان ها هستند که مقدم بر تمامی ساختارهای ” خود ساخته ” هستند. بر طبق نظرات مارکس و تا اندازه ای دورکیم که خود از نام آوران جامعه شناسی است… انسان باید از تخیل ، باور ، امید ،عشق ، آزادی ، اختیار… چشم بپوشد و خود را تسلیم و برده ساختارهای مصنوعی ( که خود ساخته است) جامعه که در سیطره اقتدار حزبی و یا دولتی بوجود آمد اند؛ کند. یک هنرمند آزاده و یا یک آنارشیست ، سیطره یک چنین تفکری را بر خود صواب نمی داند و علیه اش قیام می کند.

ما باید بکوشیم میل به زیستن را همیشه در خود زنده نگهداریم.لازمه آن فعال کردن قوه تخیل است. یعنی احساسی که یک آنارشیست و هنرمند بدان اهمیت خاص میدهد. قوه تخیل به ما یاری میرساند که افق زندگی را از دریچه ای تازه ای ببینیم که لازمه اش امیدواری است. یک امید تازه را با قوه تخیل میشود درهنر جستجو کرد.این امید به ما توصیه می کند که تنها با همبستگی و رابطه با یکدیگر میتوانیم به بخشی از خاستگاهای خویش نه دور بلکه نزدیک شویم.امید از جنس انفعال نیست. احساسی است سیال در باغ درونی ما که به شناخت ما یاری میرساند.

 3- صلح درونی

هنرمندان و معتقدان آنارشیست شاخکهای حساسی دارند که هر کنش و واکنشی را در جامعه رصد می کنند و نسبت بدان عکس العمل نشان میدهند و سریعا آنرا با اعضای سازنده جامعه یعنی انسان ها در میان میگذارند. از آنجا که هر دو در آرزوی داشتن جهانی بهتر هستند و در خلق دنیائی عاری از خشونت و وحشیگیری ، جنگ و ترور ، تجاوز به حقوق و طبیعت…کوشا هستند ، این رسالت را در خود می بینند که نسبت به ناهنجاری های جهان امروز؛هشدارهای لازم را ابراز دارند. برای رسیدن به صلح این طبیعی است که انسان نخست باید در درون خویش به صلح برسد. غیر از آن انسان به دنبال وسیله ای یا بهتر است گفته شود دیواری است که پشت آن ، خود رامخفی کند. این دیوار یا ایدئولوژی است که توده بی هویت را تحت عنوان طبقه و امت سامان داده است! یا دولت ها هستند که خود صلح ستیزانند.

جریان های هنری و فرهنگی اگردر برهه ای از زمان شروع وکوتاه مدت قطع شود ، جوشش و حرکت جدیدی در روند هنر نمی توانند بوجود آورند و اگر هم در شرایط خاص ، رشد کنند. اما کوتاه مدت ازبین می روند و مانند مد رنگ عوض می کنند. برخی از این جریان برمیگردد به حاکمیت استبداد و برافراشتن پرچم ممیزی و… برخی هم مربوط میشود به خود هنرمندان که از محافل ادبی و هنری فاصله میگیرند و بیشتر به منتقدین ادبیات و هنر تبدیل میشوند… بزبان دیگر خود ارائه دهنده سبک و طرح تازه ای نیستند و بیشتر به بهانه جویانی شاکی تبدیل میشوند با این تصور که از قله رفیع ادبیات و هنرمعاصر کشور؛ بزیر کشیده شده اند.

انقطاع هنر با اقشارمختلف اجتماع ، دخالت مستقیم دولت و ایدئولوژی… وضعیت اسفبارفعلی هنر و ادبیات و خصوصا سینما را در شکل امروزی …نشان میدهد. باید بدانیم :هنرمندان وارثان فرهنگ و هنری هستند که در سیر تفکر جامعه موثر بوده اند.گنجینه ادبیات معاصر که از نسلهای گذشته به ما رسیده است ، آماده بهره برداری است. این در آنارشیسم سنت است که از انقطاع کامل با گذشته خویش ، پرهیز کند. در زیر سایه عقاید کنشگران کلاسیک آنارشیسم گنجینه ای از خرد بوجود آمده ( البته با دید انتقادی…) که به نسل ما رسیده است و باید از آن استفاده کرد و میشود. کار خلاقانه همیشه تا زمانیکه انسان زنده است، بوجود خواهد آمد… در صورتی که از رخوت و مفعول بودن پرهیز کنیم…ناگفته نماند هنر و آنارشیسم تنها قادرند بخشی از جامعه بهم ریخته را آرایش کنند و بدان نور بتابند. پایان قسمت دوم

* یکی از این آثار تابلوی معروف مونالیز هنرمند برجسته داوینچی است که در ضمن زیبائی خارق العاده ، حامل پیامی نیست…

*Hans M. Friedmann

* داوید امیل دورکیم (David Émile Durkheim)