قۆناخی دووەمی بەرخودانی کۆبانێ و پێداویستییەکان

قۆناخی دووەمی بەرخودانی کۆبانێ و پێداویستییەکان

پاش ١٣٤ ڕۆژ بەرەنگاریی ژنان و پیاوانی کۆبانێ و هاوسەنگەرانیان لە هەر چوارلای جیهانەوە بە پشتیوانی ملیۆنان ئازادیخوازی جیهان، توانرا هێرشی چەکدارانی (داعش) و خەونی نیئۆ-ئوسمانییەکان تێکبشکێنرێت و خۆزگەی هاریکارانی (داعش) و دەوڵەتی تورکیە لە گۆڕبنرێت.

بەڵام هێشتا پاشکاراییەکانی جەنگی دەوڵەتان بە نوێنەرایەتی ئیسلامیان دژی خۆبەڕێوەبەرایەتی ئازادانەی گەلیی لە “ڕۆژاوا” کۆتایینەهاتووە و لە ڕووی دەروونی و جڤاکییەوە هێشتاکە قورسایی لەسەر خەڵکی کۆبانێ و ئاوارەکانی ئەو کانتۆنە هەیە؛ هێشتاکە شوێنەوارەکانی هێرشی (داعش) پەیامە ترسناکەکان دەگەیێنن. لەبەرئەوە بەبێ هەڵمەتی سڕینەوەی ئەو شوێنەوارانە، ئەستەمە سەرکەوتنی یەکجارەکی بەسەر دوژمنانی ئازادیخوازییدا مسۆگەربکرێت. لێرەدا قۆناخی دووەمی بەرخودان دەستپێدەکات، کە سەرەتاکەی بە دەرهێنانی مین و تەمەنییە شاردراوەکان و پاکژکردنەوەی ژینگە دەستپێدەکات، کارێکی ئاوا بێجگە لە پارێزەرانی کۆبانی، پێویستی بە هاریکاری و پشتیوانی شارەزایان لە هەر گۆشەیەکی جیهانەوە هەیە، هەروەها گەلکاریی دانیشتووانەکەی و بەشداریی هەمەلایەنەی پشتیوانیگەرانی خۆبەڕێوەبەرایەتی گەلیی و سەربەخۆیی کانتۆنەکان لە جیهاندا بە هەر شێوەیەك و بە هەر ڕادەیەك کە بۆیان دەلوێت و بە هەر شتێك کە شکیدەبەن، مسۆگەرکەری سەربەخۆمانەوەی کانتۆنەکانی “ڕۆژاوا”یە لەسەر بنەمای پشتبەخۆبەستن و خۆبەسێی ئابووریی و ویستی لێبڕاوانەی گەل.

چەند پێشنیارێك لەبارەی شێواز و جۆری کۆمەککردن و پشتیوانی جیهانی بۆ ڕۆنانەوەی وێرانەکانی جەنگ:

– پێکهێنانی کۆمیتەکانی کۆکردنەوەی کۆمەکی دراوی و کەرەستەی تەلارسازیی و پاکژکردنەوەی کێڵکەکان لە هەموو وڵاتانێکدا کە بواری چالاکی و پشتیوانی بۆ بەرخودانی “ڕۆژاوا” هەیە.

– کردنەوەی هەژماری بانکی لە هەموو وڵاتاندا و سەرپەرشتیکردنی کۆمەکەکان لەلایەن کۆمیتەکانی پشتیوانیکردنەوە.

– هەڵدانی چادری کۆکردنەوەی کۆمەکی جۆراوجۆر لە وڵاتانی دراوسێ، کە بە ئاسانی کەرەستەی ئاوەدانکردنەوە و ڕۆنانەوە، شیاوی گواستنەوەیە بۆ کۆبانێ و کانتۆنەکانی دیکە، هەروەها دیاریکردنی هەنبار لە شار و گوندە سەر سنوورییەکانی عیراق و تورکیە و ئێران گەیاندنی کۆمەکە کەرەستەییەکان.

– کۆکردنەوەی دەرمان و کەرەستەی پزیشکی بۆ هەر سێ کانتۆنی عەفرین و کۆبانێ و جزیرە.

– دروستکردن و کردنەوەی فێرگە و نەخۆشخانە و یاریگە و شوێنی تایبەت بە چارەسەری باری دەروونی بەرکەوتووانی جەنگ و ئاوارەکان.

– هەوڵدان بۆ دابینکردنی پەیوەندی تەلەفۆنی و ئێنتەرنێتی دوور لە کۆنترۆڵی لە وڵاتانی ناوچە بۆ هەر سێ کانتۆنەکە.

– ڕێگەخۆشکردن بۆ کەسانی خۆبەخشکار کە لە ڕووی کاری ماسوولکەیی و کاری هۆشییەوە توانای هاریکاریکردن و بەشداریکردنی ڕاستەوخۆیان لە چێکردنەوەی شار و گوندەکانی کانتۆنی کۆبانێ هەیە.

– ڕێگەخۆشکردن بۆ کەسانی شارەزای خۆبەخشکار لە بوارەکانی پیشەسازی و کشتوکاڵ و وزە و تەلارسازیی بۆ بەشداریکردن لە ئاوەدانکردنەوە و پێشخستنی هەر سێ کانتۆنەکە.

– بە بۆچوونی ئێمە، پێویستە هەموو ئەم هەنگاوانە پابەندی ڕاپرسیی ڕاستەوخۆی دانیشتووانی کانۆنەکان بن و لە ڕێگەی کۆمون و کۆمەڵە و ڕێکخراو و دەزگە کارگێڕیی و جەماوەریی و کۆمەڵایەتییەکانەوە، جەماوەر بڕیار لەسەر پەسەندکردنی شێوەی ڕۆنانەوە و وەرگرتنی کۆمەکەکان و چۆنیەتی دابەشکاریی هێزی کار و کۆمەكەکان بدەن.

– ئێمە بەشداریکردن و پشتیوانیکردن لەم بوارەدا وەك ئەرك و مەیدانێکی ئەنارکیستی دەبینین و هیوادارین ئەم پێشنیارانە و چەندین پێشنیاری دیکە، کە لەوانەیە لەم ساتەدا لە هۆشی ئێمەیان نەدابێت ، وەك مەیدانی کاری کردەیی ئەنارکیستەکان لە هەر گۆشەیەکی جیهان و بۆ هەر بار و دۆخێك لەبەرچاو بگیردرێن و هاورێیان بە هەر جۆڕێك بۆیان دەلوێت لە ناوچە جەنگ-زەدە و کارەسات-زەدەکاندا بەشداریبکەن و هەوڵی چاکەکاریی و نیشاندانی ڕۆڵی بنیاتنەرانەی ئەنارکسیتەکان بدەن.

هیچ شتێك لە سەرووی ڕەخنەوە نییە و ئەم پێشنیارانەی ئێمەش بە ئامانجی وروژاندنی گفتوگۆ و مشتومڕێژی بەردەوام و هەردەمی دەخەینە بەرچاوی هاوڕێیانمان لە هەر گۆشەیەکی جیهاندا بن و هەروەها پێشنیارەکانیشمان تەنیا بۆ کۆبانێ و خۆرهەڵاتی ناوین نین، بەڵکو ئەگەری ئەوە هەیە کە بەیانی لە گۆشەیەکی دیکەی ئەم جیهاندا ئەرکێکی ئاوای دیکە بکەوێتە سەر شانی هەموو لایەکمان.

سەکۆی ئەنارکیستانی کوردستان

٤ی فێریوەری ٢٠١٥

********************************************************

تێبینی : ئەم پێشنیارە لە کۆنگرەی ١٤- ١٥ی فێبریوەری ٢٠١٥ فێدراسیۆنی نێونەتەوەیی ئەنارکیست خراوەتەڕوو.

“١٧ی شوبات ” چی بوو و چی بەسەرهات ؟

“١٧ی شوبات ” چی بوو و چی بەسەرهات ؟

هەژێن
١٨ی فێبریوەری ٢٠١٥

– چەند ساڵ بوو،کە ناڕەزایەتی خەڵك لە گەندەڵی و سەرکوت و پارتایەتی لێوانلێو بوو …
– لە ئازاری ساڵی ٢٠٠٦ تەقینەوەی ڕاپەڕین لێرە و لەوێ لە سەرهەڵداندا بوو ….
– کارایی ڕاپەڕینەکانی وڵاتانی عەرەبی جەماوەریی وروژاندبوو …
– کۆمەڵێك هەلپەرست بە مەبەستی قۆرخکردن و پاوانکردنی ناڕەزایەتی خەڵك، کەوتنە کۆپیکردنی ئەزموونەکانی تونس و میسر و (ساحة التحریر بغداد) …
– لەژێر کارایی کۆمەڵێك هۆکار و هاندەردا تەقینەوەی جەماوەر چەخماخەی دا …
– پێشمەرگەکانی دەسەڵات تەقەیان لە خۆنیشاندەران کرد …
– سەرانی لیستی نەوشیروانییەکان کە لەژێرەوە خەڵکیان بۆ ناوچەگەریی و دژایەتی (پدک) هاندەدا، هەر کە زانیان ناڕەزایەتی خەڵک و خواستەکانی خۆنیشاندەران زیاتر لە بەرنامەکەی ئەوان دەڕۆن، ڕاپەڕینی خەڵکیان بە ئاژاوە ناوبرد و کەوتنە سووکایەتیکردن بە ئازادیخوازیی خەڵك.
– هەر وەك لاساییکردنەوەی “ساحة التحریر قاهرة”سەرای سلێمانی بوو بە سەکۆی ئازادی …
– نەوشیروانییەکان کەوتنە ئاراستەکردنی ناڕەزایەتییەکان تەنیا بەرەو (پدک) و ناوچەگەرییکردنی وەك سلێمانی بەرانبەر ناوچەی بارزان ..
– پارتییە ڕامیارییەکان تەنانەت ئەوانەش، کە دەمێك بوو ئەوروپا-نشین بوون گەڕانەوە و قسەکەرانی جادووگەری خۆیان [نووسەرانی دەربار] خستە پشتی بڵندگۆ …
– ڕۆژی ٢١ی ئازاری ٢٠١١ (سەرای سلێمانی) کرا بە فڕۆکەخانەی (میهرئاباد) و وەك (ئیمام خومەینی) پێشوازی لە نەوشیروان موستەفا کرا ..
– بە پووچگەرایی “بەرژەوەندی نەتەوەیی و نیشتمانی” و جادووی نووسەرانی دەرباری (ینک) و (لیستی بەناو گٶران) و (پدک)، جەماوەر سارد و خۆشباوەڕکرایە ..
– گروپە ئیسلامییەکان بە پشتیوانی نەوشیروانییەکان و پاشنوێژی “ڕۆشنبیرانی نەتەوە”، (سەرای سلێمانی) کە بووبووە سیمبوڵی ئازادی و خرۆشان، گۆڕی بە مزگەوت و مەیدانی جیهادی ڕامیاریی …
– قسەکەرانی پشت بڵندگۆ و کۆمەڵێك چەپ ناڕەزایەتی جەماوەرییان کردە چەپکەگوڵێکی سپی و بردیان و لەسەر مێزی “سەرۆك” فەرماندەی هێزە چەکدارەکانی هەرێم، دایاننا ..
– پارتییە چەپە لاکەوتەکان هیوای خۆیان بە ١٧ شوبات گرێدایەوە و تا دوو ساڵ پاش ئەوە هەر بە زۆرەکی و میکانیکیانە ویستیان جەماوەر ڕەدووی خۆیان بخەن …
– ئێستاش چەپی لاکەوتە وەك تەنیا هیوایەك بۆ مانەوە خەریکی سەرمایەگوزارییە لەسەر ئەو ساڵیادە …
– دەسەڵاتداران بە دیمانەکردن لەتەك بێژەرەکانی ئەو کاتی (سەرای سلێمانی) وەك ئامرازێك بۆ فریودانی خەڵك و ئاشکردنەوەی قوربانیان و بکوژان بەکاردەباتەوە …
– هەموو ڕاپەڕینێکی تێكشکاو و دەستەمۆکراو بێجگە لە نائومێدی و تەشەنەی ڕەوتە کۆنەپەرستەکان ئیسلامیست، ناسیونالیست، شۆڤینیست، ڕەیسیست، فاشیست و سێکسیستەکان، بەهێزبوونەوەی دەسەڵات و زەمینەسازیی بۆ سیاریۆکانی دەسەڵاتداران دەڕەخسێنێت. کۆمەڵی هەرێمی کوردستان لەم ساتەدا لەم قۆناخەکدا دۆشداماوە و بووەتە کێڵگەی هەموو ڕەوتێکی دژە-مرۆڤایەتی تەنانەت (داعشیزم)یش.
بەداخەوە، هەر ئاوا شکستخوازدن و جەنگی نێوخۆی سوریە بەرهەمی کۆپیکردنی زۆردارەکی ڕاپەڕین بوو لە لایەن تاك و گروپە ڕامیارەکانەوە، ئەوەی هەنووکە لە (هەرێمی کوردستان)یش دەگوزەرێت، بەرهەمی هەمان کۆپیکردنی میکانیکیانەی ڕووداو و ئەزموونەکانە بۆ نێو کۆمەڵێك، کە نە ڕاپەڕینەکە بەرهەمی بەلوتکەگەییشتنی خودهوشیاریی خۆیەتی و نە دارای ڕێکخستنە جەماوەریی و کۆمەڵایەتییە سەربەخۆکانی خۆیەتی وەك “ڕۆژاوا”، کە بەلابردنی دەوڵەت و دەزگەکانی هیچ بۆشاییەك لە کۆمەڵ و بەڕێوەبردن و کارگێرییدا دروستنەبوو و کۆمەڵ تووشی ڕارایی و ئاوەڕدانەوە بەرەو دوا نەبوو، بەڵکو بوو بە سەرەتا و ئەزموونێکی سەرکەوتوو بۆ بزووتنەوە شۆڕشگێڕییەکانی داهاتووی مرۆڤایەتی.
لەبەرئەوە، بە بۆچوونی من، ئێستا و دەیان ساڵی دیکە و وێڕای هەزاران هەوڵی دیکەش، ئەگەر تاکە ژێردەستەکانی کۆمەڵ بە ئاستێك لە خودهوشیاریی شۆڕشگێرانە نەگەن، کە لەسەر بنەمای دێمۆکراسی ڕاستەوخۆ و تێکۆشانی ڕاستەوخۆ و ڕێکخستنی ئاسۆیی، سەربەخۆیی خۆبیرکردنەوە و خۆڕێکخستن و خۆبڕیاردان و خۆبەڕێوەبردنیان پێدەبەخشێت، ئەوا هەموو جارێك تەنیا شکست و نائومێدی و ئازارەکانی ١٧ی ئایاری ١٩٨٧ی هەڵەبجە و ٧ی ئازاری ١٩٩١ و ١٧ی فێریوەری ٢٠١١ چەند بارە دەبنەوە و هەموو جارێك تێکۆشان و قوربانیدانیان دەچێتەوە گیرفانی کۆمەڵێك ڕامیار و پارت و گروپ و هەلپەرستانە لاوازییەکانی بزووتنەوەکە، کە خۆشباوەڕیی و متمانەیە بە پارتییەکان و ڕابەر و دەستەبژێرە ڕامیار و ڕۆشنبیرەکان و کەسە کاڕێزمادارەکان!
دوا شت کە لەم وەڵامەدا دەمەوێت بیوروژێنم، پرسیارێكە هەموو ساڵێك لەم ساڵیادەدا دێتەوە پێشەوە و بەداخەوە تا ئێستا زۆرێك خۆیان لە وەڵامدانەوەی لادەدەن یا هەوڵی پەردەپۆشکردنی دەدەن؛ ئێستا پاش چوار ساڵیاد، خۆبەنوێنەرکەران و خۆبەنوێنەرزانانی سەرای سلێمانی چی وەڵامی خەڵك دەدەنەوە و چۆن خۆشباوەڕیی خۆیان بە بەڵێنەکانی “سەرۆك” هەڵدەسەنگێنن؟

**************************************************
خوێنەری هێژا، ئەمە دەقی وەڵامێکی منە بە پرسیاری هاوەڵێکی فەیسبووکی، کە گلەیی لە من دەکات و دەڵێت
” بۆ لەبارەی ١٧ شوباتەوە بێدەنگیت هەڵبژاردووە؟ “

خراپتر له‌ دیکتاتۆر

خراپتر له‌ دیکتاتۆر

زاهیر باهیر- له‌نده‌ن

19/02/2015

خوێنه‌ری به‌ڕیز ئه‌مه‌ی که‌ له‌م وتاره‌دا ده‌یخوێنیته‌وه‌ چه‌ند ئایدیا و زانیارییه‌که‌ که‌ له‌ وتارێکی ڕۆژنامه‌ی گاردیانی بریتانی ڕۆژی 26/12/2014 سه‌باره‌ت به‌ فه‌رمانڕه‌ویی ‘سیسی’ له‌ میسر، وه‌رمگرتووه‌.   له‌ ڕاستیدا من خۆم به‌و شیوه‌یه‌ نه‌مده‌زانی که‌ سه‌رۆکی نوێی میسر له‌م ماوه‌ کورته‌دا توانیبێتی ئه‌م هه‌موو گۆڕنکارییه‌ ‌ یاسایانه‌ به‌ به‌رژه‌وه‌ندی خۆی، بکات، پێشموایه‌ ‌ گه‌لێکی دیکه‌مان وه‌کو من به‌ ئاگانین له‌م گۆڕانکارییانه‌ی که‌ ئه‌م سه‌رۆکه‌ تازه‌یه‌ کردویه‌تی هه‌ر له‌به‌ر ئه‌م هۆیه‌ش حه‌زم کرد بیکه‌م به‌ وتارێك و له‌ گه‌ڵ خوێنه‌ری به‌ڕێزدا، شه‌یری بکه‌م .‌

دوای کوده‌تاکه‌ی عه‌بدول فه‌تاح ئه‌ل سیسی له‌ مانگی ته‌موزی 2013 به‌سه‌ر موحه‌مه‌دا مۆرسی سه‌رۆکی هه‌ڵبژێرراوی میسردا، له‌ غیابی بوونی په‌ڕله‌ماندا، ‘سیسی’ به‌ هه‌لی زانی تاکو چه‌ند گۆڕانکارییه‌ك له‌ یاسای میسردا بکات به‌ شێوه‌یه‌ك که‌ وه‌کو ڕۆژنامه‌ی گاردیان ده‌ڵێت ” به‌ په‌له‌ کردنی ئه‌م گۆڕانکارییانه‌‌ له‌ یاساکاندا له‌گه‌ڵ کرده‌ی هیچ ڕژێمێکدا له‌ ماوه‌ی 60 ساڵی ڕابوردوودا نایه‌ته‌وه‌” که‌ ئه‌م یاسایانه‌ش هه‌ر هه‌مووی له‌ به‌ر‌ژه‌وه‌ندی ده‌سه‌ڵاتدارێتی خۆی و زه‌وتکردنی ئازادییه‌کانی خه‌ڵکی و سه‌پاندنی هێزو پاوه‌ری خۆی و پیاوه‌کانێتی. کردنی ئه‌م جۆره‌ یاسایانه‌ دیکتاتۆره‌کانی وه‌کو ئه‌نوه‌ر سادات و حوسنی موباره‌ك زاتی ئه‌وه‌یان نه‌کردووه‌ که‌ ته‌نانه‌ت لێشیان نزیکببنه‌وه‌، عا‌مر عه‌بدولڕه‌حمان، که‌ به‌ڕیوه‌به‌ری ئازادی مه‌ده‌نییه‌ له‌ میسر، ده‌ڵێت ” سادات و موباره‌ك ده‌سه‌ڵاتی خۆیان له‌ ده‌رکردنی یاسا گرنگه‌کاندا بێ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ په‌ڕله‌مان، به‌کارنه‌هێناوه‌ ، وه‌کو ئه‌وه‌ی که‌ ئێستا ‘سیسی’ ده‌یکات …..ئه‌مانه‌ ڕاگه‌یندراوێکی ( مه‌رسوم ) زۆر گرنگن که‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ به‌ بواری جیاواز جیاوازی وه‌کو ئابوری و ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌ که‌ بێ هیچ دایه‌لۆگێکی نه‌ته‌وه‌یی، خراونه‌ته‌ کار ” . ئه‌وه‌ی که‌ ئێستا دانیشتوانی میسر ڕووبه‌ڕووی بوونه‌ته‌وه‌ مه‌گه‌ر له‌ سه‌رده‌می شانشینی سه‌رده‌می ساڵانی 1952 دا هه‌ندێکیان بوونیان هه‌بووبێت. ئه‌م یاسایانه‌ش له‌ لایه‌ن عادلی مه‌نسوره‌وه، سه‌رۆکی میسر دوای مۆرسی، ‌ ئاماده‌کراون و له‌ لایه‌نی خوودی ئه‌ل سیسیشه‌وه‌ به‌جێهێنراون، له‌وانه‌ یاساخکردنی ناڕه‌زاییده‌ربڕین و فراوانکردنی ده‌سه‌ڵاتی دادگای میللته‌ری و لابردنی هه‌ندێك بڕگه‌ی یاسایی که‌ په‌یوه‌ندییان به‌ به‌ندیکردنی هاووڵاتیانه‌وه‌ پێش دادگاییکردنییان هه‌یه‌ و هه‌روه‌ها که‌مکردنه‌وه‌ی ڕۆڵی میدیا له‌ نمایشکردنی هێزی میللته‌ری بێ مۆڵه‌تی به‌رپرسان و دانی ده‌سه‌ڵات به‌ ‘سیسی’ که‌ له‌ حاڵه‌تی نائاساییدا ده‌سه‌ڵاتی ده‌رکردنی بڕیار و ڕاگه‌یاندراوی، هه‌بێت.

ئه‌وه‌ زیاتر له‌ ساڵ و نیوێکه‌ ‘سیسی’ ده‌سه‌ڵاتی گرتۆته‌ ده‌ست و بڕیاربوو که‌ که‌ په‌ڕله‌مان له‌ کۆتایی ساڵی 2013 دا هه‌ڵبژێرێت ، دواتر ئه‌م پرۆسه‌یه‌یه‌ دواخرا بۆ مانگی ته‌موزی 2014 ، ئێستاش که‌ 8 مانگ تێپه‌ڕیوه‌ و چه‌نده‌ها یاسای سه‌رکوتکه‌رانه‌ و که‌مکردنه‌وه‌ی مافه‌کانی مرۆڤ ده‌رکراوه‌ له‌م ماوه‌یه‌دا ، به‌ڵام یاسایه‌ك سه‌باره‌ت به‌ هه‌ڵبژاردنی په‌ڕله‌مان، ده‌رنه‌کراوه‌ ، بۆیه‌ هه‌ندێك له‌ توێژه‌ره‌وانی سیاسی و یاساناسان وا پێشبینی ده‌که‌ن که‌ ڕه‌نگه‌ هه‌ڵبژاردنی په‌ڕله‌مان له‌ میسردا ،هه‌تا هاوینی ئه‌مساڵ ڕوونه‌دات.

ئه‌و یاسایانه‌ی که‌ ‘سیسی’ له‌ دوای هاتنییه‌وه‌ بۆ فه‌رمانڕه‌وایی، ده‌ریکردون ، ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ن:

یاسای ته‌نده‌ر و گرێبه‌سته‌کان ، له‌ مانگی سێبه‌تمبه‌ری 2013 دا، ده‌رکرا:

به‌م یاسایه‌ وه‌زیره‌کانی حکومه‌ت مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ که‌ گرێبه‌سته‌کان به‌ کۆمپانیاکان بده‌ن بێ ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌م گرێبه‌ستانه‌ بکه‌ونه‌ پرۆسه‌ی ته‌نده‌رلێدانه‌وه‌ ‌ بۆ ئه‌وانه‌ی که‌ ده‌یانه‌وێت که‌ پرۆژه‌کان بگرن . هه‌ر مانگێك دوای ئه‌م یاسایه‌ سوپا گرێبه‌ستی دروستکردنی بیناو شوێنی دیکه‌ی پێبه‌خشرا ، که‌ نرخ و به‌های پرۆژه‌که‌ نزیکه‌ی 1 ملیار دۆلاری ئه‌مه‌ریکی بوو.

یاسای درێژکرژدنه‌وه‌ی ماوه‌ی به‌ندکردنی پێش دادگاییکردن، له‌ مانگی سێبته‌مبه‌ری 2013 دا، ده‌رکرا:

ماوه‌ی دیاریکراوی به‌ندکردنی پێش دادگایی کردن بۆ ئه‌وانه‌ی که‌ به‌ تۆمه‌تێك تاوانبارده‌کران که‌ سزای حوکمه‌که‌یان ژیان بوو، لابرا و هاوکاتیش هه‌ندێك له‌ که‌سانی سیاسی مونشه‌ق ،یاخود ڕاجیاواز به‌ ده‌سگیریکردن (حیجز) ،واته‌ بێ دادگاییکردن، ده‌توانرێت بۆ هه‌تا هه‌تایه‌ له‌ به‌ندیخانه‌دا بهێڵرێنه‌وه‌ .‌.

یاسای قه‌ده‌خه‌کردنی ناڕه‌زاییه‌کان، له‌ مانگی نۆڤه‌مبه‌ری 2013 دا، ده‌رکرا:

یاسای قه‌ده‌خه‌کردنی ده‌ربڕینی ناڕه‌زایی ئامرازێکه‌ بۆ سه‌رکوتردنی خه‌ڵکی و‌ ده‌ستبه‌سه‌رکردن و گرتنی هه‌زاران که‌س ‌.

یاسای به‌گه‌ڕخستنی پاره‌، له‌ مانگی نیسانی 2014 دا ده‌رکرا:

ئه‌م یاسایه‌ لایه‌نی سێهه‌م یاساخده‌کات له‌ کردنی یاخود داخوازی ئیستئناف (Appeal ) دژی به‌خشینی گرێبه‌سته‌کان له‌ لایه‌ن حکومه‌ته‌وه. ‌. ئه‌حمه‌د عزه‌ت، پارێزه‌ری مافی مرۆڤ، ده‌ڵێت ” ئه‌مه‌ زۆر مه‌ترسیداره‌…….تۆ وه‌کو هاووڵاتییه‌ك گه‌ر گه‌نده‌ڵی له گرێبه‌سته‌کاندا ، ( واته‌ دانی یا به‌خشینی گرێبه‌سته‌کاندا) ببینیت ، ناتوانیت ئیستئناف بکه‌یت . ده‌رکردنی یاسایه‌کی ئاوا خۆی له‌ خۆیدا گه‌نده‌ڵییه‌”

یاسای زانکۆکان ، له‌ مانگی حوزه‌یرانی 2014 دا ، ده‌رکرا:

به‌م یاسایه‌ ‘سیسی’ ده‌سه‌ڵاتی به‌خۆی داوه‌ که‌ ده‌توانێت سه‌رۆکی دانشگه‌کان دانێت و ده‌ریشیان بکات، هه‌روه‌ها هه‌ر وه‌کو موباره‌ك مافی ‌ کۆنترۆڵکردنی داخلییه‌کانی زانکۆ و ده‌سگیرکردنی که‌سانی دژ و ناڕازی به‌ سیاسه‌ته‌که‌ی، هه‌یه‌ .‌.

یاسای هه‌ڵبژاردنه‌کان، که‌ مانگی حوزه‌یرانی 2014 دا، ده‌رکرا:

به‌م یاسایه‌ سیسته‌مێکی نوێی ده‌نگدانی خولقاندووه‌ که‌ به‌رته‌ری ( ئیمتیاز) به‌ ده‌سته‌بژێره‌ کۆنه‌کان و خه‌ڵکانی نێو پارته‌ لیبراڵه‌کان و که‌ له‌ دوای “شۆڕش ” سه‌ریان هه‌ڵداوه‌، ده‌دات . عا‌مر عه‌بدولڕه‌حمان ده‌ڵێت ” ئه‌م یاسایه‌ وا دانراوه‌ که‌ دڵنیایی سامانداره‌کان و ده‌وڵه‌مه‌نده‌ موسڵمانه‌کان بکاته‌وه‌ و بۆ ئه‌وان بێت”

یاسای که‌مپه‌ین دژی کۆمه‌کی پاره‌ی (فه‌ندی) بێیانه‌، له‌ مانگی سێبته‌مبه‌ری 2014 دا، ده‌رکرا:

به‌ گوێره‌ی ئه‌م یاسایه‌ داواکردنی یاخود پێگه‌یشتنی پاره‌ی بێیانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ” ئه‌زێتدانی به‌رژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی” سزاکه‌ی به‌ندکردنی هه‌تا هه‌تاییه‌. حکومه‌ت ده‌ڵێت ئه‌مه‌ بۆ تیرۆریسته‌کان دانراوه‌‌. گروپه‌کانی مافی مرۆڤ که‌ سه‌رچاوه‌ی زۆربه‌ی یارمه‌تی و هاوکاری پاره‌یان، له‌ وڵاتانی دیکه‌وه‌یه،‌ ده‌ڵێن به‌ گوێره‌ی ڕیزبه‌ندی وشه‌کانی بڕگه‌ی ئه‌و یاسایه،‌ ده‌توانرێت دژی ئه‌وان به‌کار بهێنرێت، وایان لێده‌کات که‌ تا ڕاده‌یه‌ك پاشه‌کشه‌ ‌ له‌ داواکردنی یارمه‌تی له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌وه‌ ، بکه‌ن‌..

فروانکردنی ده‌سه‌ڵاتی دادگای میللیته‌ری، له‌ مانگی ئۆکتۆبه‌ری 2014 دا ، ده‌رکرا:

به‌م یاسایه‌ سوپا ده‌سه‌ڵاتی دادگاییکردنی له‌ بواری گه‌وره‌ و لایه‌نه‌ جیاوازه‌کانی ژیانی خه‌ڵکیدا پێدراوه‌ ، بۆ نموونه‌ وه‌کو له‌سه‌ر شه‌قامه‌کان، پرده‌کان و زانکۆکان . ده‌رکردنی ئه‌م یاسایه‌ گوایه‌ بۆ تیرۆریستانه‌ به‌ڵام هاوکاتیش ئاسانکاری بۆ حکومه‌ت ده‌کات له‌ دادگاییکردنی ئه‌ندامه‌کانی ئۆپۆزیسوێنی وڵاتدا له‌ دادگای سوپادا ..

یاسای ئینزار به‌رامبه‌ر به‌ گروپه مافناسه‌کان، له‌ مانگی نۆڤه‌مبه‌ری 2014 دا ، ده‌رکرا:

به‌م یاسایه‌ دواواده‌ بۆ‌ گروپه‌کانی مافناسی دانراوه‌ ‌ تاکو واژۆی خۆبه‌ستنه‌وه‌ به‌ یاساکانی سه‌رده‌می موباره‌که‌وه‌ بکه‌ن. ، گه‌ر وانه‌که‌ن ئه‌وه‌ ڕووبه‌ڕووی داخستن ده‌بنه‌وه‌ . ئه‌مه‌ش هه‌نوکه‌ ڕۆڵی خۆی بینیوه‌ به‌وه‌ی که‌ هه‌ندێك له‌و گروپانه‌ ئه‌وه‌نده‌ مه‌ترسییان لێنیشتووه‌ که له‌ ‌ ژماره‌ی کردن و ڕاده‌ی ئاستی چالاکییه‌کانیان، بکشێنه‌وه‌، یاخود سه‌رجه‌می چالاکییه‌کانیان هه‌لبسپێرن.

یاسای تیرۆریزم، له‌ مانگی دیسه‌مبه‌ری 2014دا ، درافتکراوه‌:

ئه‌م یاسایه‌ گه‌ر له‌ لایه‌ن ‘سیسی’ یه‌وه‌ مۆر بکرێت ئه‌وه‌ پێناسه‌ی تیرۆرریزم فراونتر ده‌کات بۆ هه‌ر بوار و شتێك که‌ ” ئه‌زێتی یه‌کێتی نه‌ته‌وه‌ییی بدات، واته‌ بۆ یه‌کێتی نه‌ته‌وه‌یی خراپبێت” تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی که‌ ئه‌م یاسایه‌ ده‌توانرێت دژی ئۆپۆزیسۆن به‌کار بهێنرێت.   ‌عامر عه‌بدولڕه‌حمان ده‌ڵێت ” به‌ڕای من ئه‌م یاسا نوێیه‌ خراپترین یاسایه‌…..زۆر ناڕوون و ناڕۆشنه‌ تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی په‌یوه‌ندی به‌ هه‌موو شتێکه‌وه‌ هه‌یه، تا ڕاده‌یه‌کیش پێشتر نموونه‌ نه‌بووه‌ و پێشبینی نه‌کراوه‌‌ “

کاتێك نازییەکان

کاتێك نازییەکان کۆمونیستەکانیان سەرکوتکردن،

بێدەنگ بووم؛

لەبەرئەوەی کۆمونیست نەبووم.

 

کاتێك سۆشیال-دێمۆکراتەکانیان زیندانیکردن،

بێدەنگ بووم؛

لەبەرئەوەی سۆشیال-دێمۆکرات نەبووم.

 

کاتێك سەندیکالیستەکانیان سەرکوتکردن،

ناڕەزایەتیم دەرنەبڕی؛

لەبەرئەوەی سەندیکالیست نەبووم.

 

کاتێك جووەکانیان سەرکوتکردن،

بێدەنگ بووم؛

لەبەرئەوەی جوولەکە نەبووم.

 

کاتێك کە خۆمیان سەرکوتکرد،

ئیدی کەسێك نەمابوو، توانای ناڕەزایەتی دەربڕینی هەبێ! ”

 

مارتین نیمۆلەر

و. هەژێن

 

***************************************************************************************

ئەم تۆمارە ڤیدیۆیە پێشکەش بەوانەی کە ڕەدووی ڕەوتی فاشیستی کەوتوون و هەروەها ئەوانەی دەستیان بە کڵاوەکەیانەوە گرتووە، کڵاوێك کە لە تێكشکانی ڕاپەڕینی ئازاری ١٩٩١ەوە ڕەشەبای نیئۆلیبرالیزم بردووەتی، بەڵام خۆشباوەڕیی ناسیونالیستی بواری هەستپێکردنی نادات!

https://www.youtube.com/watch?v=y6QPzjuqf8E